ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
656
GLOBAL EKOLOGIK MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI
A’zamova M.G.
O’zDJTSU., O’qituvchi.
Jahongirov B.B.
O’zDJTSU., Professor v.b.
Abdikadirova N.S.
O’zDJTSU., Dotsent v.b.
Nurullayeva Dj.S.
O’zDJTSU., Dotsent v.b.
Mirdjamolova N.Z.
O’zDJTSU., Katta o’qituvchi.
Xushvaqtov Z.R.
O’zDJTSU., O’qituvchi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15676684
Annotatsiya.
Mazkur maqola XXI asrning dolzarb muammolaridan biri- ekologik
muammolar, oqibatlari va ularning yechimlariga bag’ishlangan bo’lib, xalqaro tashkilotlar
tomonidan bu borada olib borila
yotgan ishlar hamda O’zbekiston misolida Orol muammosiga
alohida to’xtab o’tilgan.
Kalit so’zlar:
ekologiya, tabiat, global muammo, Orol, Vena Konvensiyasi, Parij bitimi
Аннотация.
Данная статья посвящена одной из актуальных проблем XXI века —
экологическим проблемам, их последствиям и решениям, подробно рассматривается
работа, проводимая международными организациями в этом направлении, а также
проблема Аральского моря на примере Узбекистана
.
Ключевые слова:
экология, природа, глобальная проблема, Аральское море, Венская
конвенция, Парижское соглашение.
KIRISH
Iqtisodiy o'sish, sanoatning rivojlanishi va aholi sonining ortishi insoniyatning atrof-
muhitga bo'lgan ta'sirini kuchaytirdi. Global iqlim o'zgarishi, suyultirilgan tabiiy resurslar,
ifloslangan havo, suv va tuproq, shuningdek, biologik xilma-xillikning kamayishi
–
bularning
barchasi ekologik krizisning asosiy belgilari bo'lib qolmoqda.
Yer sharining ekologik ko'rinishi avvalgidan ko'ra ancha achinarli axvolga kelib qolyapti.
Ekologiya muammosi globallashib, insoniyat hayoti , salomatligi va hatto kelajagiga
salbiy ta’sir etmoqda. Ozon qatlamining yemirilishi va iqlimning o'zgarib borishi natijasida
onkologik kasalliklar, immun tizimining zaiflashuvi xavflari kelib chiqmoqdai. Bu kabi
muammolarni hal qilish avvalo uning kelib chiqish sabablarini chuqur o’rganish talab etiladi.
Ekologik muammolarning kelib chiqish sabablari asosan quyidagilardan iborat:
Aholi sonining tez o’sishi,
sanoat va texnika rivojlanishi, tabiiy resurslardan noto'g'ri
foydalanish,
chiqindi, gazlar va kimyoviy moddalarning zararli oqibati.
Yana bir etiborga ega ekologik muammolarga toza ichimlik suvi tanqisligi ham kiradi.
Ko'pchilik foydalanishga yaroqli suvimiz bir kun kelib tugashi mumkinligini bilmaydi.
2030-yilga kelib suvga bo'lgan talab va suv taminoti o'rtasida 40% tafovut ko'rinmoqda.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
657
Dunyoning yetakchi olimlaridan tuzilgan, 750 mutaxasisdan iborat jamoa bu soxa
bo'yicha tekshiruvlar o'tkazib toza ichimlik suvi tugab borishi chinakkamiga global xavf
ekanligini qayd etdilar. Aslida ham shunday .Ichimlik suvi tanqisligi Afrika xalqlari hayotida
qiyin vaziyatlar olib kelib ulgurgan. Masalan mintaqada nosog'lom avlod, tabiiy abortlar, ochlik,
o'simlik va hayvonot olamining keskin kamayib ketishi kabi holatlar kuzatilmoqda.
NATIJALAR VA MUHOKAMALAR
Ekologik muammolarni bartaraf etish uchun dunyo bo'ylab davlatlar, xalqaro tashkilotlar
va jamoatchilik turli strategiyalarni amalga oshirmoqda. Ushbu yechimlar keng qamrovli bo'lib,
qonunchilik, texnologiyalar, ta'lim va xalqaro hamkorlikka asoslanadi.
Quyida ushbu yechimlarning asosiy yo'nalishlari keltirilgan:
Qonunchilikni kuchaytirish
xalqaro hamkorlik va kelishuvlar
Texnologiyalar va innovatsiyalarni joriy etish
Ekologik ta'lim va xabardorlikni oshirish
Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish
Jamoatchilik nazorati va fuqarolar ishtiroki[4]
1985-
yilda dunyoning 147 ta mamlakati ishtirokida «Ozon qatlamini muhofaza qilish»
to'g'risidagi Vena konvensiyasi qabul qilindi. Oradan 2 yil o'tgach 1987-yilning 16-sentabrda
ozon qatlamini yemirivchi moddalar bo'yicha Monreal protokoli imzolandi. Global ekologik
muammolar faqat bitta davlat tomonidan hal etilishi mumkin emas. Shuning uchun xalqaro
hamkorlik asosida bir qator kelishuvlar, masalan, Paris kelishuvi va Montreal protokoliga amal
qilinmoqda. Bu kelishuvlar orqali chiqindilar va issiqxona gazlarini kamaytirish hamda
resurslarni global darajada oqilona boshqarish samaradorligini oshirish nazarda tutilgan.
Mazkur tadbirlardan maqsad global isishni nazoratga olishdan iborat.2050-yilga borib
issiqxona gazlarinining global ajratmalarini 40-70% kamaytirishni, 2100 yilgacha esa uning 0
yoki manfiy ko'rsatgichga yetkazishni talab qiladi. [1]
Bundan tashqari qurg’oqchilik muammosi ham yechimini kutayotgan muhim
muammolardan hisoblanadi.Shu o’rinda global muammoga aylanib ulgurgan Orol dengizining
qurishi masalasiga alihida to’xtalib o’tish joizdir. Xalqaro hamkorlik va kelishuvlar hamda
mamlakat miqyosida olib borilayotgan ishlar tahsinga loyiq. Ammo ishlar ko’lamini
kengaytirish-
davr taqazosi bo’lib qolmoqda.
Orol dengizi O'rta Osiyoda va butun dunyodagi eng yirik sho'r ko'llardan biri
xisoblanadi. Yaqin davrlarda uning maydoni orollar bilan birga deyarli 68,0 ming kv km ni,
suvning hajmi 1000 kub km ni t
ashkil etgan. O'rtacha chuqurligi 50,5 м atrofida bo'lgan
Xavzasining kattaligi jihatdan Kaspiy dengizi va Afrikadagi Viktoriya ko'lidan keyin 4 o'rinda
turgan. Orol dengizida 300 dan оrtiq orollar bo'lib, ulardan eng kattasi Ko'korol, Borsakelmas
bo'lgan. Orol dengiziga 20-asrning 60-yillarigacha Amudaryodan 38,6 kub km, Sirdaryodan 14,5
kub км, suv kelib turgan.
Dengiz cho'l mintaqasida joylashganidan uning yuzasidan xar yili 1 м
qalinlikdagi suv bo'lgan. O'tgan asrning boshlarida suv satxi pasaya boshlagan. Masalan, 1911
—
1960-yillar davomida Orol dengiziga daryolardan yog'in bilan birga bir yilda, o'rtacha 65 kub,
km suv kelib turgan; suv yuzasidan esa 66,10 kub, кm suv bug'langan.
[4]
Shunday qilib, xar yil dengiz 1 kub km 50 yil davomida esa 50 kub. km suvni yo'qotgan.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
658
Suv satxi ayniqsa, o'tgan asrning 60-yillaridan boshlab sugoriladigan yerlarning sobiq
sovet xokimiyati tarafidan kengaytirilishi, Amudaryo va Sirdaryo suvlarining sug'orishga
ishlatilishi tufayli keskin kamaya boshlagan. O'tgan 40 yildan ko'proq vaqt davomida Orol
dengizining maydoni 4 martа, suv satxi 1,8 martа, undagi suv hajmi 9 martaga yaqin qismi
kamaydi.
Dengiz suvining sho’rlanishi 9
-10 g/ l dan 70-84 g/l gacha ortgan. Xozirgi kunda
dengiz chuqurligining kamayishi yiliga 80-110 sm ni tashkil etadi. Ekologik tanglik Orol bo'yi
tabiati, o'simliklar va hayvonot dunyosiga xam katta ziyon yetkazdi. Suv zahiralarining
kamayishi natijasida yaylovlarda chorva uchun oziq bo'ladigan o'simliklar turi kamayib, o'tloqlar
maydoni 3martaga qisqardi. Amudaryo va Sirdaryo suvining kamayishi, suv toshqinlarning
bo'lmasligi, to'qaylardagi xilma-xil o'simliklarning qurib, yo'q bo'lib ketishiga olib keldi.
To'qaylarning yo'qolishi ko'plab o'simlik va hayvon turlariningqirilib ketishiga sabab
bo'ldi. [2]
20-asrning ikkinchi yarmida Amudaryoning quyi qismidagi to'qaylarning buzilishi bilan
bu joylardan yo'lbars, Buxoro bug'usi yo'qolib ketdi. Janubiy Orol bo'yidagi 60 dan ortiq noyob
o'simliklar,qushlardan 10 ga yaqin turi yo'qolib borayotgani va 42 turidan ortig'i „noyob“ turga
aylanayotgani xaqiqatdir. Sho’rlanishning keskin ortishi tufayli Орол dengizi tobora «O'lik»
dengizga aylanib bormoqda.
Lekin bu holatlarning oldini olish uchun O’zbekiston Respublikasi
prezidenti tashabbusi bilan 2018 yil saksovul ekish tajribasi qo'llanildi. Orol dengizining qurigan
maydoniga saksovul ekish ishlarida 1 минг 560 kishi ishtirok etdi. Bu ishlarga 462 texnika va 2
samolyo jalb qilingan. Saksovul ekilishining asosiy sababi atrofga tarqalayotgan tuzlar miqdorini
saksovullar tutib qolishi va havoda namlikni birmuncha saq
lashi uchun choralar qo’llandi.
[3]
2017-yil 19-aprelda BMTning Bosh qarorgohida Parij bitmi imzolangan, biroq hozirgi
paytga qadar bu bitimni ratifikatsiya qilmagan edi. O'zbekiston Respublikasi Oliy majlis
Qonunchilik palatasi tomonidan BMTning «Iqlim o'zgarishi» to'g'risidagi konvensiyasini
ratifikatsiya qilish to'g'risidagi qonunning qabul qilinishi O'zbekiston uchun manfaatli
imkoniyatlarni taqdim etdi. Masalan energiya samaradorligi va energiya tejash bo'yicha davlat
dasturlarini amalga oshirishda iqlimiy moliyalashtirish resurslarini jalb qilish, qayta tiklanadigan
energiya manbalarini yaxshilash va ularni rivojlantirish, salbiy ekologik oqibatlar, Orol fojiasi,
cho'llanish, qurg'oqchilikka va shunga o'xshash vaziyatlarga qarshi kurashishga imkoniyat
beradi. [4]
Xozirgi vaqtda maxsus jamg'arma umumiy qiymati 1.5 milliard AQSh dollari bo'lgan 35
ta loyixani moliyalashtirilmoqda. Ularning orasida O'zbekiston va Tojikiston uchun Jahon banki
bilan hamkorligidagi «Orol dengizi havzasida iqlim o'zgarishiga moslashish va uning oldini olish
dasturi» loyixasini moliyalashtirish masalasi ham ko'rib chiqilgan bo’lib, buning uchun ajratilgan
grant 20 mln AQSH dolloriga teng kelmoqda. Butun Jahon metrologiya tashkiloti
ma’lumotlariga ko'ra, bugungi kungacha global yillik o'rtacha havo harorati 1880 yildagi
darajadan 1C ga ortgan. O'zbekistonning xuddi shu davr uchun o'rtacha yillik harorati 1,6C ga
ko'tarilgan. Bundan ko'rinadiki, O'zbekiston global issiqlik juda yuqori darajaga oshgan. Bu
muammolarning oldini olish, ta’sirini kamaytirish maqsadida xalqaro miqyosda chora
tadbirlar ishlab chiqilmoqda.
2025 yilni O’zbekistonda “Atrof
-muhitni asrash va yashil
iqtisodiyot yili” deb nomlanishi ham bejiz emas.
[5]
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
659
XULOSA
Muammolarga har birimiz fuqarolik pozitsiyasida turib yechim topishimiz , oldini
olishimiz, ekologik bilim va madaniyatimizni oshirib borishimiz ham katta ko’ngilsizliklarni
oldini olishga yordam berishi mumkiligini unutmaylik. Ichimlik suvini tejash, o’simlik va
hayvonot dunyosini asrash, farzandlarimizni tabiatga mehr ruhida tarbiyalash har birimizning
qo’limizdan keladi, albatta
.
Ba’zi insonlarga bu kabi ekologik muammolar qiziqmasdir lekin bu muommolar balki
uning farzandiga ta’sir qilmas, lekin shu holat davom etsa uning keyingi avlodlari albatta havf
ostida qolishi, nogiron farzandlar dunyoga kelishi mumkin. Ozgina e’tibor, tabiatga hurmat,
uni avaylab asrash, o’simlik va hayvonot dunyosini himoya qilish insoniyat kelajagi uchun
muhim ahamiyat kasb etadi. Ekologiya juda etiborga loyiq dolzarb mavzuga aylanib
bormoqda. Turli kasalliklar, jumladan allergik astmalar soni ko'payib bormoqda. Tabiat inson
tomonidan hurmatsizlanar ekan, tabiat ham bizni jazolashdan qolmaydi.
REFERENCES
1.
Жахонгиров Б. Б. Научно
-
технические связи Узбекистана с зарубежными странами
//Бюллетень науки и практики. –
2020.
–
Т. 6. –
№. 8. –
С. 284
-288.
2.
Жаҳонгиров
Б.
Б.
ЎЗБЕКИСТОННИНГ
ЯПОНИЯ
БИЛАН
ИЛМИЙ
ТЕХНИКАВИЙ АЛОҚАЛАРИ //
Academic research in educational sciences.
–
2021.
–
Т. 2. –
№.
Special Issue 1.
–
С. 312
-318.
3.
Жаҳонгиров Б. Б. Ўзбекистонннинг хорижий мамлакатлар билан илм
-
фан
соҳасидаги ҳамкорлик алоқалари //
Academic research in educational sciences.
–
2021.
–
Т. 2. –
№. 2. –
С. 986
-994.
4.
Жаҳонгиров Б. Б. Ўзбекистоннинг хорижий давлатлар билан илмий–техникавий
ҳамкорлиги
(илмий
-
тадқиқот институтлари мисолида) //
Oriental renaissance:
Innovative, educational, natural and social sciences.
–
2022.
–
Т. 2. –
№. 5
-2.
–
С. 823
-
829.
5.
Жаҳонгиров Б. Б., Турғунов Т. А. ЎЗБЕКИСТОННИНГ ОСИЁ МАМЛАКАТЛАРИ
БИЛАН ИЛМИЙТЕХНИКАВИЙ АЛОҚАЛАРИ //
Academic research in educational
sciences.
–
2021.
–
Т. 2. –
№. 5. –
С. 1010
-1021.
6.
Жахонгиров Б. Б. Ўзбекистон фанлар академиясининг хорижий мамлакатлар билан
илмий
-
техникавий алоқалари. ҚарДУ хабарлари Илмий
-
назарий, услубий журнал.
Махсус сон (Ижтимоий фанлар) //КдрДУ хабарлари Илмий
-
назарий, услубий
журнал. Махсус сон (Ижтимоий фанлар).
-
К, арши. –
2020.
–
С. 254
-258.
7.
Джахангиров
Б
.
Б
.
Международные
связи
Узбекистана
в
области
науки
//INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE" THE TIME
OF SCIENTIFIC PROGRESS.
–
2022.
–
Т
. 1.
–
№.
3.
–
С. 15
-19.
8.
Жаҳонгиров Б. Б. ЎЗБЕКИСТОННИНГ ҲИНДИСТОН БИЛАН ИЛМИЙ
ТЕХНИКАВИЙ АЛОҚАЛАРИ //
Academic research in educational sciences.
–
2022.
–
Т. 3. –
№. 5. –
С. 1058
-1065.
9.
Жаҳонгиров Б. Б., Бўронов А. Б. Ў. ЎЗБЕКИСТОННИНГ ХИТОЙ БИЛАН ИЛМИЙ
ТЕХНИКАВИЙ АЛОҚАЛАРИ //
Academic research in educational sciences.
–
2021.
–
Т. 2. –
№. 4. –
С. 372
-379.
10.
Жахонгиров Б. Б. Узбекистонда илм
-
фан холати, тараккиёт йуналишлари (1980
-
2010 йиллар) Монография." //Монография."
Qaqnus media
" нашриёти, Тошкент. –
2020.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
660
11.
Жахонгиров
Б.
Б.
НАУЧНО
-
ТЕХНИЧЕСКОЕ
СОТРУДНИЧЕСТВО
УЗБЕКИСТАНА С ЗАРУБЕЖНЫМИ СТРАНАМИ //Наука и образование:
проблемы и тенденции развития. –
2016.
–
№. 1. –
С. 18
-20.
12.
Jahongirov B
. Ўзбекистон ва Туркия муносабатлари //
Science and innovation.
–
2022.
–
Т. 1. –
№.
C8.
–
С. 211
-215.
13.
Nurullayeva D. S. et al. ETHICAL PROBLEMS AND THEM IN THE FIELD OF
NATURE SOLUTIONS //Modern Science and Research.
–
2024.
–
Т. 3. –
№. 1. –
С.
480-486.
14.
Abdikadirova N. S. et al. Football in Uzbekistan: Law, Leisure and Sociology
//Psychology and education.
–
2021.
–
Т. 58. –
№. 1. –
С. 1995
-2002.
15.
Abdikadirova N. S. Mechanisms of forming youth leisure organization. modern education
systems in the usa, the eu and the post-soviet countries.
–
2020.
16.
Abdikadirova N. S. Existing Systems for Organizing Youth Leisure in The World
//International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding.
–
2023.
–
Т.
10.
–
№. 2. –
С. 568
-572.
17.
Абдикадирова Н. С. ЗАМОНАВИЙ ЖАМИЯТДА ЁШЛАРНИНГ БЎШ ВАҚТИНИ
САМАРАЛИ ТАШКИЛ ЭТИШДА СПОРТНИНГ РОЛИ //Fan
-Sportga.
–
2020.
–
№.
5.
–
С. 54
-56.
18.
Abdikadirova N. THE UNIQUENESS OF THE INTELLECTUAL FREE TIME OF
UZBEKISTAN'S STUDENTS //Modern Science and Research.
–
2024.
–
Т. 3. –
№. 2. –
С. 220
-228.
19.
Abdikadirova N. S. ROLE OF CHESS IN ORGANIZATION OF YOUTH LEISURE
//EURASIAN EDUCATION, SCIENCE AND INNOVATION.
–
2020.
–
С. 30.
20.
Азамова З. Б. НЕКОТОРЫЕ АСПЕКТЫ РАБОТЫ СЛЕДСТВЕННЫХ ОРГАНОВ
ПО ПРЕСЕЧЕНИЮ ПРЕСТУПЛЕНИЙ //Наука, новые технологии и инновации
Кыргызстана. –
2015.
–
№.
5.
–
С. 128
-132.
21.
Kazakov R. T. et al. MULTIMEDIA SYSTEMS AND DISTANCE LEARNING
TECHNIQUES IN SPORTS SOX //Modern Science and Research.
–
2023.
–
Т
. 2.
–
№.
9.
–
С. 99
-105.
22.
Казоқов Р. Т. и др. МАМЛАКАТИМИЗ ЯНАДА ЮКСАЛИШИДА БОЛАЛАР
СПОРТИНИНГ ЎРНИ //Академические исследования в современной науке. –
2023.
–
Т. 2. –
№. 9. –
С. 5
-11.
23.
Казоқов Р. Т. и др. ПЕДАГОГИКА ОЛИЙ ТАЪЛИМДА КЕЙС
-
СТАДИ ТАЪЛИМ
ТЕХНОЛОГИЯСИ АСОСИДА ПЕДАГОГИК МАҲОРАТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
ЮЗАСИДАН
ТАЖРИБА
-
СИНОВ
ИШЛАРИНИНГ
НАТИЖАЛАРИ
//Академические исследования в современной науке. –
2023.
–
Т. 2. –
№. 6. –
С. 111
-
115.
24.
Казоқов Р. Т. Кейс стади технологияларидан фойдаланиб талабаларнинг масофавий
таълим технологиялари асосида педагогик маҳоратини шакллантириш //Замонавий
футболни ривожлантириш тенденциялари: муаммо ва ечимлари. –
Т. 11. –
№. 1.
25.
Казоқов Р. Т., Мирзабдиллаева А. И., Мирзабдиллаева Х. И. МАКТАБГАЧА
ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА ТАРБИЯВИЙ ТАДБИРЛАРДА МИЛЛИЙ
-
МАЪНАВИЙ
ҚАДРИЯТЛАРДАН
ФОЙДАЛАНИШ
//Академические
исследования в современной науке. –
2023.
–
Т. 2. –
№. 8. –
С. 29
-34.
26.
Казоқов Р. Т. и др. ПЕДАГОГИКА ОЛИЙ ТАЪЛИМДА КЕЙС
-
СТАДИ ТАЪЛИМ
ТЕХНОЛОГИЯСИ АСОСИДА ПЕДАГОГИК МАҲОРАТИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
661
ЮЗАСИДАН
ТАЖРИБА
-
СИНОВ
ИШЛАРИНИНГ
НАТИЖАЛАРИ
//Академические исследования в современной науке. –
2023.
–
Т. 2. –
№. 6. –
С. 111
-
115.
27.
Kazoqov R. T., Djurabaev A. M. Kredit modul tizimi nima //Ta’limni raqamlashtirish
sharoitida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish.
–
2021.
–
Т. 4. –
№. 4. –
С. 198
-206.
28.
Казоқов Р. Т. и др. КАСБИЙ ФАНЛАРНИ ЎҚИТИШДА ИЛҒОР ПЕДАГОГИК
ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШНИНГ АҲАМИЯТИ ВА ЗАРУРАТИ //GOLDEN
BRAIN.
–
2024.
–
Т. 2. –
№. 8. –
С. 69
-77.
29.
Казоқов Р. Т., Жўрақўзиев О. О., Эшпўлатов С. С. СПОРТ МУАССАСАЛАРИДА
ТАРБИЯВИЙ ТАДБИРЛАРДА МИЛЛИЙ
-
МАЪНАВИЙ ҚАДРИЯТЛАРДАН
ФОЙДАЛАНИШ //Академические исследования в современной науке. –
2023.
–
Т.
2.
–
№. 13. –
С. 238
-248.
30.
Казоқов Р.Т., Бўриев Б.Ў., Абдиев Б.Ш., Джўрабаев А.М., Туропов А.Р.КУРАШ
МИЛЛИЙ
СПОРТ
ТУРИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ
АСОСИЙ
ЙЎНАЛИШЛАРИ // МИЛЛИЙ КУРАШ ТУРЛАРИ ВА УЛАРНИНГ НАЗАРИЙ
-
АМАЛИЙ МУАММОЛАРИ.
- 2023.
–
Т. 1. –
№. 2. –
С. 161
-163.
31.
Ziyamuxamedova S. A., Kazaqov R. T., Shukurova S. S. SOME BIOCHEMICAL
BLOOD RESEARCHES OF ROWERS DURING PREPRATION PERIOD AND
CONTESTS //Modern Science and Research.
–
2023.
–
Т
. 2.
–
№. 12. –
С
. 982-989.
32.
Kazoqov R. T. QISQA MASOFAGA YUGURUVCHI SPORTCHI TALABALARNI
HARAKATLANISH TEXNIKASINI BIOMEXANIK KO ‘RSATKICHLARDAGI
KAMCHILIKLARNI
ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR
YORDAMIDA
BARTARAF ETISH HISOBIGA YUGURISH TEXNIKASI TAKOMILLASHTIRISH
//Modern Science and Research.
–
2024.
–
Т. 3. –
№. 11. –
С. 271
-279.
33.
Нуруллаева
Д
.
С
.Legal status of footbal agents and their requirements - Web of scientist:
international scientific,Research journal, volume 5,issue 10,oktober 2024
–
p.11-18
34.
Нуруллаева Д.С.Футбол мусобақаларида допингга қарши қураш чоралари
- Fan-
sportqa Ilmiy-nazariy jurnal 2025/2
–Б.70
-73
35.
Нуруллаева
Д
.
С
.Gender Roles and Changes in Society- International Journal of
Scientific Trends- (IJST) Volume 4, Issue 2, February
–
2025.-
р.
49-53
36.
Нуруллаева Д.С. Подготовка футболистов в Узбекистане к тест системе «
YO-YO
».
Фалсафа ва хукук
-
журнал 1
-.
–
2025.
–С
.96-99.
37.
Мирджамалова Н.З. “Хотин
-
қизлар орасида соғлом турмуш тарзини олиб боришда
-
жисмоний тарбия ва спортнинг рўли”. “Спортда илмий тадқиқотлар”
журнал.2023.
-
Б.84
-87.
38.
Мирджамалова Н.З “Хотин
-
қизлар ҳаётида соғломлаштирувчи жисмоний
машқларнинг аҳамияти” “Спорт ва Медицина” журнали. 06.2023.
-
Б.86
-89
39.
Мирджамалова Н.З Оздоравительная аэробика: содержание и методика.FAN
-
SPORTGA ILMIY-NAZARIY JURNAL 2023/3.-
Б.43
-46
40.
Mirdjamalova N.Z.Milliy g‘oya va fuqarolik jamiyatini shakllantirish jarayonida maktab
ta’limining o‘rni. International scientific journal «MODERN SCIENCE АND
RESEARCH»VOLUME.3/ISSUE.12./UIF:8.2/ MODERN SCIENCE.UZ
-2024
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
662
41.
Xushvaqtov Zohidjon Roziqovich. Sport nizolarini ko‘rib chiqish va hal qilishning
huquqiy asoslari. Universal journal of social sciences, philosophy and culture volume 3
ISSUE 23 ISSN 2992-8834.-B. 235
42.
Xushvaqtov Zohidjon Roziqovich. Yulduzlar ortida qoldirilgan meros. Zamonaviy
ta'limda fan va innovatsion tadqiqotlar jurnali http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/.-
B.42
43.
Azamova. M.G’.
Jamiyat tarixiy taraqqiyotida ayollarning orni Toshkent 2025.
44.
Azamova. M.G’. Tabiat sohasida etika muammolari va ularni yechish yo‘llari. “Modern
science and Research jurnali. 2025.
