DOI:
https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.139308Abstract
Sanoatning jadal rivojlanishi va kimyoviy ishlab chiqarishning kengayishi bilan birga, ishlab chiqarish muhitining inson sog‘lig‘iga, xususan, og‘iz bo‘shlig‘i salomatligiga ta’siri dolzarb masalaga aylandi. Polietilen ishlab chiqaradigan korxonalarda ish jarayonida turli xil kimyoviy moddalar—etilen, katalizator qoldiqlari, chang, yuqori harorat, formaldegid izlari, mikroplastik zarrachalar—doimiy ravishda havoga ajralib, ishchilar organizmiga nafas yo‘llari, shilliq qavatlar va teri orqali kirishi mumkin. Bunday omillar og‘iz bo‘shlig‘i mikroflorasini o‘zgartirishi, tish emalining yemirilishiga, karies rivojlanishiga, parodont to‘qimalarining yallig‘lanishiga va boshqa stomatologik kasalliklarning oshishiga olib keladi.References
World Health Organization (WHO). Oral health: Key facts and occupational risk factors. Geneva, 2022.
Baxter, P. J., Aw, T.-C. Hunter’s Diseases of Occupations. CRC Press, 2021.
Bogdanov, A. V., & Kudryavtseva, O. M. Influence of chemical industry environment on dental health in workers. Occupational Medicine Journal, 2019; 8(3): 45–52.
Petersen, P.E., & Ogawa, H. The global burden of periodontal disease and risk factors. Periodontology 2000, 2012; 60(1): 15–39.
Suyunov A., Karimova N. Sanoat korxonalarida mehnat sharoitining stomatologik kasalliklarga ta’siri. O‘zbekiston Stomatologiya Jurnali, 2021; №2: 33–38.
Dauletov, S. Industrial pollutants and oral mucosal changes: A clinical review. Environmental Health Perspectives, 2020; 128(5): 550–560.
Ferin, J., Oberdörster, G., Penney, D. P. Pulmonary and Oral Effects of Inhaled Particulates. Academic Press, 2019.
European Agency for Safety and Health at Work. Occupational exposure to plastic polymers and microplastics. EU-OSHA Report, 2020.
Nishonov E., Abdullayev M. Polimer sanoati ishchilarining sog‘lig‘ini himoyalash bo‘yicha gigiyenik tadbirlar. Mehnat Gigiyenasi va Sanitarija, 2022; №3: 27–34.
Lang, N. P., & Lindhe, J. Clinical Periodontology and Implant Dentistry. Wiley-Blackwell, 2017.
American Dental Association (ADA). Occupational factors affecting salivary gland function and dental caries. ADA Scientific Review, 2019.
Karimov U., Tursunova Z. Kimyo zavodlarida chang va gaz aralashmalarining tish emaliga ta’siri. Tibbiy Gigiyena Jurnali, 2020; №4: 12–18.
Lavigne, P. M. Chemical exposure and oral health deterioration: Mechanisms and prevention. Journal of Occupational Health, 2018; 60(2): 103–112.
Sharma, S. Occupational Dentistry: Oral Health in the Workplace. Springer, 2020.
Mullojonova A., Eshonqulova M. Ishlab chiqarish omillarining stomatologik ahamiyati. O‘zMU Tibbiyot Fakulteti Ilmiy Ishlar To‘plami, 2021.
