ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
484
QISHLOQ XO‘JALIGIDAGI INVESTITSIYA JARAYONI
Zaripov Azamat Djurayevich
Guliston davlat universiteti Iqtisodiyot kafedrasi o`qituvchi, mustaqil tadqiqotchi,
Guliston, O‘zbekiston,
Anvarov Sodiqjon Shuxratjon o’g’li
Shamsiddinov Asadbek Alisher oʻgʻli
talabalar Menejment yo`nalishi 74-23 guruh.
tel : +998 91 665 93 11, +998 88 866 05 75.
https://doi.org/10.5281/zenodo.11206858
Annotatsiya.
Maqolada qishloq xo'jaligida takror ishlab chiqarish jarayoniga
mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmini oshirishda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini xarid qilish va
sotishda bozor tamoyillarini keng joriy etish, sifat nazorati infratuzilmasini rivojlantirish,
eksportni rag‘batlantirish, maqsadli xalqaro bozorlarda raqobatbardosh, yuqori qo‘shilgan
qiymatli qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat tovarlari ishlab chiqarishni nazarda tutuvchi qulay
agrobiznes muhitini va qo‘shilgan qiymat zanjirini yaratish va qishloq xo‘jaligida qo‘llanilishini
asoslaydi.
Tayanch so‘zlar:
qishloq xo'jaligi, modernizatsiyalash, diversifikatsiya qilish investisiya
jarayoni, kapital qo'yilmalar, ishlab chiqarish, oziq-ovqat ta'minoti, moliyalashtirish usullari,
oziq-ovqat xavfsizligi.
PROCESS OF INVESTMENT IN AGRICULTURE
Abstract.
In the article, the wide implementation of market principles in the purchase and
sale of agricultural products, the development of quality control infrastructure, the promotion of
exports, competitive, high-value-added agriculture in the target international markets It justifies
the creation of an enabling agribusiness environment and value-added chain for the production
of food and agricultural commodities, and its application in agriculture.
Key words:
agriculture, modernization, diversification investment process, capital
investments, production, food supply, financing methods, food security.
ПРОЦЕСС ИНВЕСТИЦИЙ В СЕЛЬСКОЕ ХОЗЯЙСТВО
Аннотация.
В статье широкое внедрение рыночных принципов в купле-продаже
сельскохозяйственной продукции, развитие инфраструктуры контроля качества,
продвижение экспорта, конкурентоспособной продукции с высокой добавленной
стоимостью на целевые международные рынки лежат в основе создания благоприятных
условий. Агробизнес-среда и цепочка создания стоимости для производства
сельскохозяйственной и пищевой продукции с добавленной стоимостью и ее применения в
сельском хозяйстве.
Ключевые слова:
сельское хозяйство, модернизация, диверсификационный
инвестиционный процесс, капитальные вложения, производство, продовольственное
обеспечение, методы финансирования, продовольственная безопасность.
Kirish (Introduction)
Qishloq xo’jaligi sohasi davlat taraqqiyotida, mamlakatdagi ijtimoiy va ijtimoiy
jarayonlarning barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega, chunki oziq-ovqat xavfsizligi
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
485
millat kelajagini belgilovchi eng muhim omil hisoblanadi. Agrosanoat majmui rivojlangan
mamlakatlarda qishloq xo’jaligi mahsulotlarini etishtirish muhim eksport yo’nalishiga aylanib
bormoqda, bu esa katta milliy daromad olish, shuningdek, tarmoq infratuzilmasini rivojlantirish,
qo’llaniladigan boshqaruv mexanizmlarini takomillashtirish imkonini beradi.
Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha
imtiyoz hamda preferensiyalar berish,Investitsiyalarni va investitsiya faoliyatini davlat tomonidan
qo‘llab-quvvatlash uchun qo‘llaniladigan imtiyoz hamda preferensiyalar quyidagilarni o‘z ichiga
olishi mumkin:
davlat mulki bo‘lgan obyektlarni yoki ularga bo‘lgan mulkiy huquqlarni imtiyozli yoki
nolga teng xarid qiymati bo‘yicha investorga berish;
soliqlar va to‘lovlar bo‘yicha imtiyozlar berish;
Investitsiya loyihasini amalga oshirish uchun investor tomonidan olinadigan kreditlar
bo‘yicha foiz stavkalarini subsidiyalash. Imtiyozlar va preferensiyalar quyidagilarga qarab
beriladi:
investitsiyalar hajmiga;
investitsiya loyihasi amalga oshiriladigan joyning shart-sharoitlariga;
kutilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy samaraga va yangi ish o‘rinlarini yaratishga;
investitsiya loyihalari amalga oshirish sohalari va tarmoqlariga.
Soliqlar va to‘lovlar bo‘yicha imtiyozlar qonunda belgilangan tartibda beriladi.[1]
Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishining o’ziga xosligi qishloq xo’jaligidagi ishlab chiqarish-
iqtisodiy munosabatlarning o’ziga xos xususiyatlariga ega ekanligini ta’kidlash imkonini beradi.
Bu xususiyatlar sanoatning konservatizmida, erning asosiy ishlab chiqarish vositasi sifatida
belgilanishida, demak, jamiyat taraqqiyotining o’ziga xos sharoitlarida shakllanadigan er
munosabatlarining mavjudligida namoyon bo’ladi. Bu holat ilmiy jamoatchilikni qishloq
xo’jaligidagi ishlab chiqarish-iqtisodiy munosabatlarni milliy iqtisodiyotdagi o’ziga xos
kategoriya sifatida ko’rib chiqishga undaydi.
O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi sohasida fermer xo‘jaliklarida mehnat unumdorligini oshirish,
mahsulot sifatini yaxshilash, yuqori qo‘shilgan qiymat yaratishga qaratilgan tarmoq dasturlarini
ishlab chiqish orqali davlat xarajatlari samaradorligini oshirish va bosqichma-bosqich qayta
taqsimlash, mamlakatimizda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlashga innovatsion
texnologiyani joriy qilish, fermer xo‘jaliklarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Qishloq xo‘jaligida va oziq-ovqat tarmog‘ini modernizatsiyalash, diversifikatsiya qilish va
barqaror o‘sishini qo‘llab-quvvatlash uchun xususiy investitsiya kapitali oqimini ko‘paytirishni
nazarda tutuvchi sohada davlat ishtirokini kamaytirish va investitsiyaviy jozibadorlikni oshirish
mexanizmlarini joriy qilish bilan birga, er va suv resurslari, o‘rmon fondidan oqilona foydalanishni
nazarda tutuvchi tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va atrof-muhitni muhofaza qilish tizimini
takomillashtirilmoqda.[2]
Tadqiqotning asosiy maqsadi - qishloq xo‘jaligiga investitsiyalarni jalb qiluvchi va
o‘sishiga to‘sqinlik qiluvchi asosiy omillarni aniqlashdan iborat.
Tadqiqotning vazifalari - rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xo‘jaligiga
qo‘yilgan investitsiyalar darajasini solishtirish; investorlarni jalb qiluvchi omillarni aniqlash;
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
486
qishloq xo‘jaligiga investitsiyalar va hosildorlik o‘rtasidagi bog’liqlikni o‘rganish; qishloq
xo‘jaligiga xorijiy investitsiyalarning salbiy oqibatlarini aniqlashdan iborat.
Tadqiqotning yangiligi - mahalliy va xorijiy investorlar uchun qishloq xo‘jaligining
investitsion jozibadorligini aniqlash hamda qishloq xo‘jaligiga keng ko‘lamli investitsiyalarning
salbiy oqibatlarining oldini olish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirishdan iborat.
Tadqiqotning ishchi farazi shundan iboratki, qishloq xo‘jaligidagi investisiya jarayonlari
ularni o‘rganishni taqozo etadi.
Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligida ishlab chiqarilgan yalpi ichki mahsulotning qariyb 50 foizi
chorvachilik hissasiga toʻgʻri keladi. Mamlakatdagi yangi loyihalarni samarali amalga oshirish
so‘nggi 30 yil ichida chorvachilik mahsulotlari yetishtirish ko‘paydi, biroq bu sohada ishlab
chiqarish unumdorligi Rossiya, Turkiya, Qozog‘iston kabi boshqa davlatlarga nisbatan hamon
past. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar hali ham hayvonlardan olingan tegishli oziq-ovqat
mahsulotlariga ichki talabni qondira olmayapti. Prognozlarga ko‘ra, 2035-yilga borib, agar keyingi
o‘zgarishlar amalga oshirilmasa, mamlakat sut va go‘sht ishlab chiqarish ichki ehtiyojning mos
ravishda atigi 59 va 52 foizini qondiradi.
Tahlil va natijalar. Hozirgi vaqtda past va o‘rta daromadli mamlakatlar qishloq xo‘jaligiga
yuqori daromadli mamlakatlar kabi deyarli sarmoya kiritmoqda, bu har ikki guruh mamlakatlarida
taxminan 190 milliard AQSh dollari. 1991-2014 yillarda qishloq xo‘jaligiga investitsiyalar har xil
sur'atlarda bo‘lsa-da, barcha mamlakat guruhlarida o‘sdi. Yuqori daromadli mamlakatlarda
investitsiyalar taxminan 120 milliarddan 190 milliard AQSH dollariga oshdi, o’rtacha yillik oʻsish
surʼati taxminan 2%. boʻldi.
Xalqaro valyuta jamg‘armasi 1945 yilda tashkil topgan bo‘lib, xalqaro valyuta tizimining
rivojlanishini hamda 189 ta a'zo mamlakatning iqtisodiy va moliyaviy siyosatini qo‘llab-
quvvatlaydi. Xalqaro valyuta fondi to‘lov balansining joriy yoki potensial qiyinchiliklariga duch
kelayotgan a'zo davlatlar xalqaro zaxiralarini tiklashga, milliy valyutalarini barqarorlashtirishga
va kuchli iqtisodiy o‘sish uchun sharoitlarni tiklashga muammolarni bartaraf etadi. Jahon
banki guruhi vazifalari kengayishi bilan turli vaqtda tashkil etilgan va funksional, tashkiliy va
hududiy jihatdan birlashgan besh tashkilotni o‘z ichiga oladi, jumladan:
Xalqaro tiklanish va
taraqqiyot banki (XTTB);, Xalqaro rivojlanish assosiasiyasi (XRA);, Xalqaro moliya
korporatsiyasi (XMK);, Investisiyalarni kafolatlash bo‘yicha ko‘p tarmoqli agentlik (IKKA);,
Investisiyaviy nizolarni hal qilish xalqaro markazi (INHXM).
1977 yilda tashkil etilgan Xalqaro
qishloq xo‘jaligini rivojlantirish jamg‘armasining (XQXRJ) asosiy maqsadi rivojlanayotgan
mamlakatlarda oziq-ovqat ishlab chiqarishni ko‘paytirish va kam ta'minlanganlarning ovqatlanish
holatini yaxshilash uchun moliyaviy resurslarni jalb qilishdan iboratdir. Jamg‘arma kam
ta'minlangan qishloq uy xo‘jaliklarining ovqatlanishini yaxshilash, qishloq xo‘jaligida ishlab
chiqarish va daromadlarni ko‘paytirishga sharoit yaratish maqsadida mablag‘larni safarbar qiladi.
Investitsiyaviy loyihalar turlari:
1.Mavjud tadbirkorlik
faoliyati
miqyoslarini
o‘zgartirmasdan, jismoniy eskirgan uskunalarni almashtirish. 2. Joriy ishlab chiqarish xarajatlarini
kamaytirish maqsadida uskunalarni almashtirish (ma'naviy eskirish). 3. Mahsulot ishlab
chiqarishni ko‘paytirish yoki xizmat ko‘rsatish bozorini kengaytirish. 4. Yangi mahsulotlar ishlab
chiqarish maqsadida korxonani kengaytirish. 5. Ekologik yuklamaga ega bo‘lgan loyihalar. 6.
Qaror qabul qilish mas'uliyati borasida muhim bo‘lgan boshqa turdagi loyihalar. Investitsiya
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
487
loyihalarini moliyalashtirish turli usullar bilan amalga oshiriladi: - aksiyadorlik investitsiyalash; -
byudjetdan investitsiyalash; - lizing; - qarz majburiyatlari hisobidan banklar kreditlari, yuridik
hamda jismoniy shaxslar majburiyatlari evaziga moliyalashtirish; - ipoteka (ko‘chmas mulkni
garovga qo‘yish) asosida olib boriladi.[3]
Sirdaryo viloyatining iqtisodiyot tarmoqlariga investitsiyalarning kiritilishi (mln.so’m)
yillar
Jami iqtisodiyot tarmoqlariga
kiritilgan investittsiyalar
shundan qishloq xo’jaligiga
kiritilgan investittsiyalar
Jami kiritilgan
investittsiyaga
nisbatan foizda
1
2
3
4
2016
1 322 919,20
438 971,90
33,2
2017
1 628 014,00
372 320,20
22,9
2018
2 699 259,20
635 997,50
23,6
2019
5 869 120,90
803 961,00
13,7
2020
7 191 888,60
1 151 718,50
16,0
2021
8 051 843,40
762 208,90
9,5
2022
12 338 573,90
714 852,50
5,8
39 101 619,20
4 880 030,50
12,5
Manba. Muallif ishlanmasi.
Qishloq xo’jaligida mehnat ob’ektlari er, shuningdek, tirik organizmlar bo’lgan o’simliklar
va hayvonlar bilan ifodalanadi. Er ikki tomonlama xususiyatga ega. Ishlab chiqarish jarayonida er
ishchi kuchi va mehnat vositalarining ta’siriga duchor bo’ladi, shuning uchun u mehnat ob’ekti
sifatida harakat qiladi. Biroq, klassik versiyada er ishlab chiqarish vositasi sifatida qaraladi.
Ishlab chiqarish vositalari ishlab chiqaruvchi kuchlarning tarkibiy qismlaridan biri bo’lib,
mashina va jihozlar, bino va inshootlar, turli xil texnik vositalar, er va boshqalar bilan ifodalanadi.
Texnik vositalarning rivojlanish darajasi barcha ishlab chiqaruvchi kuchlarning
rivojlanishini oldindan belgilab beradi va mehnat unumdorligi ko’rsatkichiga to’g’ridan-to’g’ri
proportsionaldir.[4]
Jami iqtisodiyot tarmoqlariga kiritilgan investittsiyalardagi qishloq xo’jaligiga kiritilgan
investittsiyalar (yuqoridagi jadval asosida)
0,00
5 000 000,00
10 000 000,00
15 000 000,00
20 000 000,00
25 000 000,00
30 000 000,00
35 000 000,00
40 000 000,00
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Jami iqtisodiyot tarmoqlariga
kiritilgan investittsiyalar
shundan qishloq xo’jaligiga
kiritilgan investittsiyalar
Jami kiritilgan investittsiyaga
nisbatan foizda
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
488
Manba. Muallif ishlanmasi.
Bunday sharoitda eski va yangi tizimlarga xos ishlab chiqarish munosabatlari amal qilishi
mumkin. 20-asr oxiri va 21-asr boshlarida mahalliy qishloq xo’jaligi sanoati o’tish davrida bo’lib,
zamonaviy ishlab chiqarish munosabatlarida bir vaqtning o’zida sotsialistik va kapitalistik tizim
elementlari mavjudligini kuzatishimiz mumkin edi. Bu holat o’tish davrida ishlab chiqarish
munosabatlarining shakllanishida chalkashliklarni keltirib chiqardi.[5]
Ishlab chiqarish munosabatlari tizimida ayrim iqtisodchilar ishlab chiqarishni tashkil etish
jarayonida vujudga keladigan tashkiliy-iqtisodiy munosabatlarni ajratib ko’rsatadilar.[6] Bu
munosabatlarni ishlab chiqarishning ma’lum bir usuli yoki turmush tarzi bilan bog’lab bo’lmaydi.
Tashkilotning asosiy vazifasi ishlab chiqaruvchi kuch elementlari o’rtasida eng oqilona
nisbatlarni o’rnatishdir. Tashkiliy-iqtisodiy munosabatlar ishlab chiqaruvchi kuchlarni tashkil
etuvchi ishlab chiqarish omillari o’rtasidagi munosabatlarning xarakterini aks ettiradi.
O‘zbekistonda chorvachilikni rivojlantirish mamlakatda mahsuldor, raqobatbardosh,
inklyuziv va iqlim sharoitiga chidamli chorvachilik sektorini yaratishga yordam beradi, deyiladi
Jahon banki bayonotida.
Jahon banki loyihani amalga oshirish uchun texnik ko‘mak, ilg‘or xalqaro bilim va tajriba,
shuningdek, 240 million AQSH dollari miqdorida mablag‘ ajratadi. Moliyalashtirish Xalqaro
Taraqqiyot Assotsiatsiyasining (IDA) 150 million AQSh dollari miqdoridagi imtiyozli kreditini
(toʻlash muddati 30 yil, shu jumladan 5 yillik imtiyozli davr bilan), shuningdek, Xalqaro tiklanish
va tiklanish bankining past foizli kreditini oʻz ichiga oladi. Rivojlanish (XTTB) 90 million dollar
(toʻlov muddati 24,5 yil, shu jumladan 4,5 yil imtiyozli davr bilan). IDA va XTTB Jahon banki
guruhining a'zolaridir.
“Yangi loyiha hukumatga 2022-2026 yillarda O‘zbekistonda chorvachilik va uning
tarmoqlarini rivojlantirish dasturini amalga oshirishga yordam beradi. Bu sohada mahsulot
yetishtirish, mahsuldorlik va daromadni oshirish, chorvachilik
mahsulotlari ishlab
chiqaruvchilarning bozorlar, texnologiyalar va moliyalashtirish manbalariga kirishini yaxshilash,
chorvachilikning ekologik toza va iqlimga chidamli qiymat zanjirlarini yaratish, oziq-ovqat
xavfsizligini yaxshilashga qaratilgan”, — dedi Marko Mantovanelli Jahon bankining
O‘zbekistondagi vakolatxonasi.
Loyiha yo'nalishlari
Ushbu maqsadlarga erishish uchun loyiha quyidagi tadbirlarni amalga oshirishga yordam
beradi:
1) chorvachilik sohasida davlat xizmatlarini rivojlantirishga investitsiyalar. Ushbu
yo‘nalishdagi loyiha faoliyati mahalliy chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarning
mahsuldorligini, raqobatbardoshligini, inklyuzivligini (ayniqsa, fermer va ayollar o‘rtasida)
hamda iqlim o‘zgarishiga chidamliligini oshirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida
tegishli davlat organlari faoliyatini va qonun hujjatlarini takomillashtirishni o‘z ichiga oladi.
Loyiha Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo‘mitasining boshqaruv salohiyatini,
chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarga ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifatini oshirishga
xizmat qiladi. Xususan, milliy veterinariya axborot tizimini yaratish, laboratoriya infratuzilmasini
yaxshilash, shuningdek, Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo‘mitasi xodimlarining
malakasini oshirishga ko‘maklashiladi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
489
Loyiha butun mamlakat boʻylab chorvachilik sohasida axborot-maslahat markazlarini
rivojlantirish, chorvachilik ishlab chiqaruvchilariga turli xizmatlar, jumladan veterinariya
xizmatlarini koʻrsatish, hayvonlar zotini yaxshilash, iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashishga
koʻmaklashadi.
Loyiha, shuningdek, butun mamlakat boʻylab chorvachilik boʻyicha tadqiqotlar va
innovatsiyalar bilan shugʻullanuvchi davlat organlari salohiyatini oshirishga xizmat qiladi.
Xususan, mazkur muassasalar xodimlarining malakasini oshirish, infratuzilmasini yaxshilash
choralari ko‘riladi.
2) bozor va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirishga, shuningdek, chorvachilik
mahsulotlari bozorlariga chiqish imkoniyatlarini kengaytirishga investitsiyalar. Chorvachilik
mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarning bozorga chiqish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida
ularning ehtiyojlari uchun yangi bozor va ishlab chiqarish ob’ektlarini qurish va mavjudlarini
rekonstruksiya qilish rejalashtirilgan.
Loyiha aholi salomatligini muhofaza qilish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash
maqsadida xorijdan hayvonlar va chorvachilik mahsulotlari importi ustidan nazoratni yaxshilashga
yordam beradi. Bundan tashqari, hayvonlarni identifikatsiyalash, sertifikatlashtirish va kelib
chiqishini aniqlashning milliy tizimini ishlab chiqish va foydalanishga topshirish choralari
ko‘riladi.
3) Barqaror va iqlimga chidamli chorvachilik qiymat zanjirlariga sarmoya kiriting. Ushbu
yo'nalishdagi loyiha faoliyati chorvachilik ishlab chiqaruvchilarining moliyalashtirish
manbalaridan foydalanish imkoniyatlarini yaxshilashga yordam beradi. Xususan, vakolatli
mahalliy tijorat banklari ularga soddalashtirilgan tartibda kredit mablag‘larini taqdim etishlari
mumkin bo‘ladi.
Ushbu
mablag'lar
barqaror
chorvachilik
biznesini
rivojlantirish,
o'simliklar
mahsuldorligini oshirish va iqlim o'zgarishi oqibatlarini yumshatish uchun texnologiyalarni sotib
olishga investitsiya qilinishi mumkin. Ikkinchisi chorvachilik ishlab chiqaruvchilariga issiqxona
gazlari chiqindilarini kamaytirish va ishlab chiqarish jarayonlarida tabiiy va energiya resurslaridan
yanada samarali foydalanish imkonini beradi.
Xulosa va takliflar
Shunday qilib, biz quyidagi xulosaga kelishimiz mumkin - mamlakat go'sht va sut ishlab
chiqarish, taraqqiyotiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sarmoya jalb etish orqali barqaror iqtisodiy o‘sishni
ta’minlashda investitsiyalar asosida amalga oshiriladi.
Bir narsa aniq – investitsiyalar qishloqlarning iqtisodiy salohiyatini ko‘paytiruvchi,
yangilaydigan va yuksaltiruvchi kapital tashkil etuvchi shakllarga aylanishi kerak. Qishloq
xo‘jaligiga investitsiyalarni jalb qiluvchi va o‘sishiga to‘sqinlik qiluvchi asosiy omillarni,
rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarda qishloq xo‘jaligiga qo‘yilgan investitsiyalar
darajasini solishtirish; investorlarni jalb qiluvchi omillarni aniqlash; qishloq xo‘jaligiga
investitsiyalar va hosildorlik o‘rtasidagi bog’liqlikni o‘rganish; qishloq xo‘jaligiga xorijiy
investitsiyalarning salbiy oqibatlarini aniqlash mahalliy va xorijiy investorlar uchun qishloq
xo‘jaligining investitsion jozibadorligini aniqlash hamda qishloq xo‘jaligiga keng ko‘lamli
investitsiyalarning salbiy oqibatlarining oldini olish bo‘yicha chora-tadbirlarni amalga oshirishdan
iborat.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientifijournal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
490
REFERENCES
1.
Investitsiya va investitsiya faoliyati to’g’risida O’RQ -598 25.12.2019-yil.lex.uz.
2.
O‘zbekiston respublikasi qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030 yillarga
mo‘ljallangan
strategiyasini
tasdiqlash
to‘g‘risida.
O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidentining Farmoni, 23.10.2019 yildagi PF – 5853-son.
3.
“Qishloq xo‘jaligida investitsion jarayonlarni boshqarish” o`quv uslubiy majmua
Samarqand 2021 yil.
4. Макконнелл, Р. Экономикс / Р. Макконнелл, Л. Брю. – М., Рес- публика,
1992. – 939
c.
5. Арутюнян, Ф.Г. Производственные отношения и интересы в коллективных
сельхозпредприятиях / Ф.Г. Арутюнян. – М.: Изд–во ГУП «Агро- пресс»,
2003. – 361
с
6. Михелев, А.В. Производственно–экономические отношения в сельском хозяйстве:
монография / А.В. Михелев. – Воронеж, 2000. – 216 с.
