30-Sentabr, 2024-Yil
156
ABDULLA QAHHOR HIKOYALARIDA XARAKTER YARTISH MAHORATI
Sharipova Maxbuba Baxshilloyevna
Buxoro innovatsion ta’lim va tibbiyot universiteti,
Umumta’lim fanlar kafedrasi dotsenti,
filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
Saidova Shaxina Habibovna
Buxoro innovatsion ta’lim va tibbiyot universiteti
O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishi talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.13835050
Аnnоtаtsiyа.
Mаzkur mаqоlаdа zаbаrdаst yоzuvсhi Аbdullа Qаhhоr hikoyalarida xarakter
yaratish mahorati, аdibning jаmiyаt hаyоtigа оid muhim mаsаlаlаr, оnаlik vа bоlаlikni himоyа
qilish, millаt tаrаqqiyоtidа оnа tilining аhаmiyаti, insоniyаt uсhun zаrur bоʻlgаn аxlоqiy sifаtlаr,
mаishiy hаyоtdаgi kоʻz ilgʻаmаydigаn, аyni dаmdа jаmiyаt inqirоzigа sаbаb bоʻlаdigаn оmillаr
vа tаʼlim-tаrbiyа, аdаbiy-tаnqidiy qаrаshlаrigа аlоhidа eʼtibоr qаrаtildi.
Kаlit sо‘zlаr:
shаxs mаʼnаviyаti, ijtimоiy illаtlаr, аxlоqiy-tаʼlimiy qаrаshlаr, аdаbiy-
tаnqidiy fikrlаsh, рublitsistik mаqоlаlаr, suhbаtlаr.
THE SKILL OF CHARACTER DEVELOPMENT IN ABDULLA QAHHOR'S STORIES
Abstract. This article discusses the skill of creating characters in the stories of the great
writer Abdullah Kahhor, important issues related to the life of the writer, the protection of
motherhood and childhood, the importance of the native language in the development of the
nation, moral qualities necessary for humanity, invisible things in everyday life that cause social
crisis, at the moment special attention was paid to factors and educational, literary and critical
views.
Key words: personal spirituality, social vices, moral and educational views, literary
critical thinking, column articles, conversations.
НАВЫК РАЗВИТИЯ ХАРАКТЕРОВ В ИСТОРИЯХ АБДУЛЛЫ КАХХОРА
Аннотация.
В данной статье рассматриваются мастерство создания
персонажей в рассказах великого писателя Абдуллы Каххора, важные вопросы, связанные
с жизнью писателя, защитой материнства и детства, значение родного языка в развитии
нации, нравственные качества, необходимые человечеству, невидимые вещи в
повседневной жизни, вызывающие социальный кризис, в настоящий момент особое
внимание уделялось факторам и воспитательным, литературным и критическим
взглядам.
30-Sentabr, 2024-Yil
157
Ключевые слова: духовность личности, социальные пороки, нравственно-
воспитательные взгляды, литературно-критическое мышление, рубрикаторские статьи,
беседы.
Abdulla Qahhor ijodining dastlabki bosqichlaridanoq yangi sohalarda o‘z imkoniyatlarini
sinab ko‘ra boshladi. Bu izlanishlar birdaniga kutilgan samara beravermagan bo‘lsada, 30-yillarda
ko‘p yo‘nalishlarda erishilgan natijalar ana shu izlanishlarning qilib ko‘rilgan tajribalarning
natijasi sifatida yuzaga chiqdi. Adabiy hayotga katta bir to‘lqin sifatida kirib kelgan bunday
iste’dod sohiblari safida G‘afur G‘ulom, Hamid Olimjon, Oybek, Uyg‘un, K.Yashin, Mirtemir va
yana talay ijodkorlar bor edi. Abdulla Qahhor mana shu avlodning davomchisidir. “ Qahhor
tug‘ma hikoyanavis edi,-deb yozadi unga zamondosh bo‘lgan rus adibasi Bat, -garchi u romanlar
ham yozdi, lekin baribir kichik janrga muhabbati ularda ham sezilib turadi”.1 Abdulla Qahhor
butun umri bo‘yi hajviy asarlar yaratish ustida ishladi.
Taniqli yozuvchi va adabiyotshunos Vera Smirnova shunday yozadi: “Katta o‘zbek prozasi
haqida o‘ylaydigan bo‘lsangiz avvalo romannavislardan A.Qodiriy, Oybeklar ko‘z oldingizga
keladi, hikoyanavislar ichida esa birinchi o‘rinda albatta Abdulla Qahhorga tegishlidir”.2 Hajviy
asarlar yaratishga qiziqish Abdulla Qahhorning ilk ijodidayoq ko‘zga tashlangan edi. Abdulla
Qahhorga dastlabki yozuvchilik shuhratini keltirgan asar “Boshsiz odam” hikoyasidir. “Boshsiz
odam” da o‘zim holis turib, o‘sha vaqtdagi hayot lavhalaridan birini ko‘rsatishga va bunda birinchi
marta odam xarakteriga qo‘l urishga harakat qilgan edim”3.
Abdulla Qahhorning ushbu hikoyasidan tashqari “Mayiz yemagan xotin”, “Adabiyot
muaalimi”, “San’atkor”, “O‘jar”, “Jonfig‘on”, “Qizlar” va boshqa hikoyalaridagi tasvirlarda
insonlardagi turli illatlar g‘oyat sezgirlik bilan kuzatilgan, iste’dodli yozuvchining o‘tkir nigohi
orqali mahorat bilan ifoda etilgan. Hozirgi kunga qadar ham o‘z qimmatini yo‘qotgani yo‘q.
Hajviy hikoyalarining qahramonlari ham uning boshqa hikoyalari kabi oddiy odamlardir.
Agar biz hayotda shunday odamlarga duch kelsak, ulardagi bunday kamchiliklarni
dabdurustdan payqamasligimiz mumkin, lekin yozuvchining o‘tkir nigohi bizga tanish bo‘lgan bu
odamlar yana bir bor ko‘z tashlashga e’tibor berishga undaydi. Shundagina ulardagi kamchiliklarni
qusurlarni payqagandek bo‘lamiz. Abdulla Qahhor hajviy xarakter yaratishda portret tasviridan
ham samarali foydalangan. Yozuvchi bu tasvir vositasiga tez-tez murojaat qiladi. Chunki badiiy
asarda bu tasvir vositasining bajaradigan vazifasi beqiyosdir. Portret yaratish orqali yozuvchi
qahramonning faqat tashqi ko‘rinishigina chizib qolmasdan, balki uning individual-psixologik
qiyofasini ham yaratib beradi. Yozuvchi qahramonning portreti orqali uning ruhiyatiga ham
30-Sentabr, 2024-Yil
158
kirishga harakat qiladi. Portret elementlaridan bo‘lgan ko‘z, yuz, kulgi, ko‘z yoshi, umumiy tashqi
ko‘rinishi va boshqalar yozuvchi uchun qahramon ruhiy dunyosini ochuvchi kalit bo‘lib xizmat
qiladi. Abdulla Qahhorning “Qizlar” hikoyasida ham yozuvchining diqqat markazida hajviy
xarakter hisoblangan Nurmatjon obrazi turadi. Yozuvchu bu noshud va notavon shaxs obrazini
yaratishda uning portreti bilan bog‘liq belgilariga alohida e’tibor beradi. Masalan, “Labining ikki
burchi hamisha oqarib turadi deyishadi”. Afsuski qo‘li ikkita-da , bo‘lmasa shu turishi eng chiroyli
nasha chilimiga o‘xshaydi” kabilar .
A.Qahhor “Qizlar” hikoyasida, voqealarni yarim hazil-yarim chin formada beradiki, bu
asar ruhiga tamomila mosdir. Yozuvchi personajning ajoyib xarakterini, dunyoqarashini xarakterli
detallarda ochib tashlaydi. U qahramonini kalaka qiladi va uni yana nimalar bilandir oqlamoqchi
bo‘ladi. Nurmatjon o‘tgan asrdan qolgan odam. Dunyo o‘zgarib, yangi zamonlar barqaror bo‘libdi-
yu, u bexabarligicha qola beribdi. Lekin uni bu dunyo ishlaridan butunlay bexabar deb bo‘lmaydi.
Masalan, u xotinlarning ishlashini tan oladi. U «Oladigan xotinning ko‘zdan panaroq biron
ishxonadami, xotin-xalaj ko‘proq mahkamadami ishlab besh-o‘n tanga pul topadigan bo‘lishi ham
ma’qul, husn — chinni tovoq, qazisi bilan bo‘lsa yana yaxshi bo‘ladi» degan xulosaga kelgan.
Chunki hamma jihatdan mukammal bo‘lgan Nurmatjonning «bitta kamchiligi bor, u ham
bo‘lsa shuki, sal kamxarjroq». Otasidek eshonlik qilmasdan aysh-ishratga zo‘r bergan bu
shaxsning bo‘yni o‘n besh yildan beri ishga yor byormaydi. Mana shu ishyoqmaslik uni bo‘lajak
xotin ishlasa ham mayli, pul topar-ku degan qarorga olib keladi. Uning bu qarori xotinlikka rozi
bo‘lar deb umid qilgan va shunday bo‘lishiga hech shubhalanmagan Adolatxonning Toshkentga
kimyogar bo‘lish uchun o‘qishga ketganini eshitgach, ayniqsa mustahkamlanadi.
CHunki u «kimyogarlik nima ekanini yaxshi biladi — kimyogar istasa g‘ishtni, toshni tilla
qiladi. Adolat kimyogar bo‘lsa, ayni muddao — ishxona yoki mahkamada ishlamasdan, uyda
o‘tirib tilla qila beradi». Yozuvchi hikoyani “Qizlar” deb nomlasa-da, o‘quvchi qizlarni ko‘rmaydi.
O‘quvchi ular bilan Nurmatjon orqali tanishadi. Toshxo‘ja eshonga bir vaqtlar nazr
qilingan opa-singil — Karomat va Adolat, eshon dom-daraksiz ketgandan so‘ng, uning o‘g‘li
Nurmatjonga qolishi kerak. Bunga Nurmatjon sira shubha qilmaydi. Bundan Karomat va Adolat
xabarsiz, xabari bo‘lganda ham bu ular uchun bir kulgili voqea. Lekin Nurmatjon shu umid bilan
yashaydi, qizlarni onasi olib kelib berishini kutadi. Karomat bo‘yi etib turmush qurib ketadi.
Bundan xabar topgan Nurmatjon xafa bo‘ladi. U Karomatga uylanishga harakat qilib
ko‘radi, lekin Karomatni unga berishmaydi. Shunda achchiq qilib ikkinchi marta og‘iz ochmaydi,
“...shunday qilgani ham yaxshi bo‘lgan ekan, qiz hozir allaqaysi zavodning boshlig‘i, zavodda
ishlaydigan mingdan ortiq erkak, shular qatori eri ham, o‘shaning og‘ziga qaraydi”. Yozuvchi
30-Sentabr, 2024-Yil
159
shunday tushunchali odam bilan qizlarni uchrashtirib gapirtirib o‘tirmaydi, balki Nurmatjonni bir
vaqtlar qizlarini nazir qilgan kampir bilan uchrashtiradi. Kampir Nurmatjonni tanigach, “Bu
nimasi, sovxozga chiqsang bo‘lmaydimi?”— deydi. Kampir Nurmatjonning kimligini bila turib,
shunday savol beradi. Bu bilan yoshi bir yerga borib qolgan, o‘tmishda qandaydir e’tiqod bilan
qizlarini nazr qilgan omi bir xotin yangi hayotga moslashgani, “ishlamagan — tishlamas” degan
yangi hayot talabini tushunganini ko‘rsatib turibdi. Yana bu savol Nurmatjonning fikrlari puch
ekanligiga bir signal hamdir. Kampir Nurmatjonning: “—E, Adolatxon sovxozdamilar?” degan
savoliga bergan javobi bilan nazr degan narsa uning esidan butunlay chiqib ketganini ko‘rsatadi;
u Nurmatjonga zamon o‘zgarganini tushuntirmoqchi bo‘ladi: “Nazr bo‘lsa otangga nazr edi-da.
Bundan tashqari hozirgi qizlarning izmu ixtiyori o‘zida, ko‘nglini olish kerak”. Birinchi
savoliga Nurmatjon bosiqlik bilan: “Qiblagohimizga nazr bo‘lsa, u kishining mendan bo‘lak
merosxo‘ri yo‘q”,— deb javob beradi. Lekin unga kampirning qizlar “ko‘nglini olish kerak”
degani yoqmaydi, jahli chiqadi, bir oz qizishadi va “men nega Adolatxonning ko‘nglini
olaman”,— deydi. “Shu ishning shunday bo‘lishi avval sizning, qolaversa qizingizning oxiratiga
kerak!”. Kampir kulgisini yashira olmaydi va jahli chiqib ketdi shekilli, Nurmatjonni kalaka qila
boshlaydi: “— Endi qanday qilay, Nurmatjon,— dedi kulgi yoshini artib,— bo‘lar ish bo‘lgan.
Endi har nima ham bo‘lsa, otangni tush ko‘rsang, chaqimchilik qilib yurmagin”. Oxiri
kampir “....Adolatga xat yozay, eridan chiqsin bo‘lmasa...” deb qutulmoqchi bo‘ladi. Bu gap ham
hazil ekanini tushunmagan Nurmatjon “— xola qachon xabar olay?”—deb qoladi.
Agar yozuvchi bu asarda Nurmatjonni gapirtirmasa edi, o‘quvchi Nurmatjonning
shunchalik tubanligini mubolag‘aga yo‘nishi mumkin edi. Yozuvchi Nurmatjonni qizlar bilan
emas, balki ularning onasi bilan uchrashtirar ekan, kampir bilan Nurmatjonni o‘zaro qiyoslash
orqali uning psixologiyasini ochib beradi. Uning nechog‘li kulgili, ayanchli ekani o‘tmishda
otasiga sig‘ingan, lekin zamon o‘zgarishi bilan yangicha fikrlashga o‘rgangan ayol oldida ayniqsa
yorqin ko‘zga tashlanadi.
Abdulla Qahhor zamon bilan hamnafas yozuvchi edi. Uning yutuqlari ham, kamchiliklari
ham o‘z davri bilan uyg‘unlashgan. Biz o‘rgangan hikoyalar ehtimol ijodkorning eng sara
hikoyalari emasdir. Ammo ularda “qahhorona” nutq, xarakterlar, xulosa ufurib turadi.
Uning zamonaviy mavzuda yozilgan hikoyalarida ham yuksak iste’dodni namoyon
qilishga muvaffaq bo‘lgan. Hikoyalarida qo‘yilgan muammoni ochib bera oladigan takrorlanmas
xarakterlar topa olish qobilyatiga egadir.
Аbdullа Qаhhоrning аxlоqiy-tаʼlimiy qаrаshlаri оstidа jаmiyаtimizning turli mаvzulаri,
muаmmоlаri оʻz аksini tорgаn. Uning «Hаq sоʻzning kuсhi» аsаrigа bir qаnсhа mаqоlаlаri
30-Sentabr, 2024-Yil
160
jаmlаngаn bоʻlib ulаr iсhidа biz mаvzu qilib tаnlаgаnimiz mаsаlаlаrgа оid qаrаshlаr аlоhidа оʻrin
egаllаydi. «Раxtаkоrning hаr bir yutugʻi qimirlаgаn jоnni quvоntirаdi» mаqоlаsidа jаmiyаtning
оgʻriqli nuqtаlаri qаlаmgа оlingаn ulаrdаn biri оʻz dаvri uсhun dоlzаrb bоʻlgаn раxtа terish
mаshinаlаrining оmmаviy раxtа dаlаlаrigа jаlb qilinmаsligi, bоrlаri hаm раxtа sifаtigа zаrаr
yetkаzаtgаni, nаtijаdа hоsilni yigʻib оlishdа аyоllаr vа bоlаlаr mehnаtidаn fоydаlаnilаyоtgаni
hаqidаgi mаʼlumоtlаrning 1960-yildа jаrаnglаgаni Аbdullа Qаhhоrning jаsоrаti edi. Shu оʻrindа
аyоl kishining bоʻynidаgi fаlоn ming kilоgrаmm yukni «mengа оrt» deb yelkаsini tutib turgаn
mаshinаning hаmmаning kоʻzigа yаxshi kоʻrinmаsligi uning sifаtsizligini belgilаsа, аyоl
kishining раxtаdаn hаm bоshqа tаshvishlаrining kоʻрligi uning раxtа mehnаtining tаgidа ezilib
ketаyоtgаnligi turli misоllаr bilаn izоhlаnаdi. Bunda yоzuvсhi qоʻrqоqlik, qоlоqlik, lаnjlik vа lаnj
оdаmlаr xarakterini izohlab, ularning jаmiyаt tаrаqqiyоtigа yetkаzаyоtgаn zаrаrlаri xususidа hаm
tоʻxtаlib оʻtаdi.
Xulosa qilib aytganda, «O‘zbek Chexovi» nomini olgan Abdulla Qahhor o‘zbek
adabiyotiga ajoyib hikoyasi va ushbu janrning tengsiz ustasi bo‘lib kirgan. Uning hikoyalarida
o‘zbek xalqining eng yaxshi jihatlari — sog‘lom aqli, hajviylikka yo‘g‘rilgan hayotiy donoligi
namoyon bo‘ladi.
REFERENCES
1.
Sharipova, M. B. (2021). Laylo Mirzo Qizi Muslimova XALQ DOSTONLARINI
O’RGATISHNING AMALIY AHAMIYATI HAMDA DOLZARBLIGI (“ALPOMISH”
DOSTONI MISOLIDA).
Scientific progress
, (7).
2.
Sharipova,
M.
B.
(2021).
Xursand
Nuriddinovna
Mirzayeva
XALQIMIZ
MADANIYATINING HAYOTBAXSH SARCHASHMASI.
Scientific progress
, (7).
3.
MA’NAVIY, Y. A. R. V., & O’RNI, D. B. Q. E. DOI: 10.53885/edinres. 2021.17. 14.046
Sharipova Maxbuba Baxshilloyevna BuxDU.
Maktabgacha ta’lim
.
4.
Baxshilloyevna, S. M. (2023). MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING NUTQ
O‘STIRISHNING ILMIY-NAZARIY AHAMIYATI.
PEDAGOGS jurnali
,
1
(1), 168-
168.
5.
Baxshulloyevna, S. M. (2022). «ALPOMISH» DOSTONI-VATANPARVARLIK
FAZILATLARIDAN SABOQ BERUVCHI MAʼNAVIY DURDONA.
Scientific
Impulse
,
1
(4), 1426-1430.
30-Sentabr, 2024-Yil
161
6.
Шарипова, М. Б., & Саьдуллаева, М. Б. К. (2020). РАЗВИТИЕ ТВОРЧЕСКИХ
СПОСОБНОСТЕЙ ДЕТЕЙ В ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ.
Проблемы
педагогики
, (6 (51)), 58-60.
7.
Sharipova, M. (2020). O'quvchi yoshlar tarbiyasida o'lmas an'ana va marosimlarning
ahamiyati.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
1
(1).
8.
Sharipova, M. B. (2023). A Comparison of The Imagery of Ceremonies and Customs In
Versions of the Epic “Alpomish”.
Central Asian Journal of Literature, Philosophy and
Culture
,
4
(9), 125-127.
9.
Шарипова, М. Б. НАЦИОНАЛЬНЫЕ ТРАДИЦИИ НА ПРИМЕРЕ ЭПОСА
«АЛПОМИШ».
ББК 74.48 Р 76
, 253.
10.
Baxshilloyevna, S. M., & Mirzoyevna, I. M. (2023). MAKTABGACHA TA’LIM
TIZIMIDA
ETNIK
MADANIY
TA’LIM
VA
UNING
TARIXIY
ILDIZLARI.
PEDAGOGS jurnali
,
1
(1), 163-163.
11.
Sharipova, M. (2023). MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING NUTQ O
‘STIRISHNING
ILMIY-NAZARIY
AHAMIYATI.
ЦЕНТР
НАУЧНЫХ
ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
35
(35).
12.
Шарипова, М. (2023). МАКТАБГАЧА ЙОШДАГИ БОЛАЛАРДА ИФОДАЛИ
НУТКНИНГ
ИЖТИМОЙ-ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ
ФУНКЦИЯЛАРИ.
ЦЕНТР
НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu.uz)
,
32
(32).
13.
Sharipova, M. (2023). “ALPOMISH” DOSTONIDA NIKOH TO’YI URF-ODATLARI
TASVIRI VA TALQINI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
30
(30).
14.
Sharipova, M. (2023). АYOLLАRNING OILА VА JАMIYATDАGI MАVQEYINI
YUKSАLTIRISH HАMDА MА’NАVIY-RUHIY DUNIYOSINI BOYITISHDА
QАHRАMONLIK EPOSINING OʼRNI.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu.
uz)
,
30
(30).
15.
Baxshilloyevna, S. M. (2022). BOLALAR NUTQINI RIVOJLANTIRISHDA
TARBIYACHI
NUTQI
NAMUNA-O’RNAK
VOSITASI SIFATIDA.
Scientific
Impulse
,
1
(4), 1288-1292.
16.
Sharipova, M. B., & Muslimova, L. M. Q. (2021). XALQ DOSTONLARINI
O’RGATISHNING AMALIY AHAMIYATI HAMDA DOLZARBLIGI (“ALPOMISH”
DOSTONI MISOLIDA).
Scientific progress
,
2
(7), 1130-1134.
30-Sentabr, 2024-Yil
162
17.
Sharipova, M. B., & Ravshanova, G. F. Q. (2021). QAHRAMONLIK
DOSTONLARINING O’ZIGA XOSLIGI: MILLIY RUH VA AN’ANALAR.
Scientific
progress
,
2
(7), 1139-1144.
18.
Sharipova, M. B., & Shokirova, N. Z. Q. (2021). «ALPOMISH» DOSTONI–BADIIY
BARKAMOL ASAR.
Scientific progress
,
2
(7), 1145-1148.
19.
Sharipova, M. B., & Nozirova, M. J. Q. (2021). O’ZBEK XALQ DOSTONLARINI
O’QITISHDA KOMPYUTER IMKONIYATLARI.
Scientific progress
,
2
(7), 1102-1108.
20.
Sharipova, M. B., & Salimova, K. R. Q. (2021). “ALPOMISH” DOSTONIDA “KAMPIR
O’LDI” MAROSIMI TASVIRI.
Scientific progress
,
2
(7), 1109-1113.
21.
Sharipova, M. B., & Farmonova, G. S. Q. (2021). NIKOHDAN SO’NG ADO
ETILADIGAN
URF-ODATLAR
TASVIRI
(“ALPOMISH”
DOSTONI
MISOLIDA).
Scientific progress
,
2
(7), 1125-1129.
22.
Sharipova, M. B. (2021). XALQ DOSTONLARIDA SOVCHILIK MAROSIMI BADIIY
IFODASI (“ALPOMISH” DOSTONI MISOLIDA).
Scientific progress
,
2
(7), 1120-1124.
23.
Sharipova, M. B., & Mirzayeva, X. N. (2021). XALQIMIZ MADANIYATINING
HAYOTBAXSH SARCHASHMASI.
Scientific progress
,
2
(7), 1135-1138.
24.
Sharipova, M. (2020). Qahramonlik eposi-milliy madaniyatimizning nodir xazinasi ("
Alpomish" dostoni misolida).
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
1
(1).
25.
Sharipova, M. (2020). Вестник магистратуры.
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ
(buxdu. uz)
,
1
(1).
26.
Sharipova, M. (2020). ХУДОЖЕСТВЕННАЯ ИНТЕРПРЕТАЦИЯ ОБРЯДОВ В
ЭПОСЕ «АЛПОМИШ».
ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz)
,
1
(1).
27.
Шарипова,
М.
Б.,
&
Хусаинова,
З.
Х.
ВЕСТНИК
НАУКИ
И
ОБРАЗОВАНИЯ.
ВЕСТНИК НАУКИ И ОБРАЗОВАНИЯ Учредители: Олимп
, 106-
108.
