ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
814
HUQUQ TIZIMINING INSONLAR ERKINLIGIGA AHAMIYATI
Allambergenov Saparbay Dauletbayevich
O‘zbekiston Respublikasi Ichki Ishlar Vazirligi Malaka oshirish instituti dotsenti,
yuridik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
https://doi.org/10.5281/zenodo.14559786
Annotatsiya. Milliy huquq tizimi insonlarni adolatli sudga chaqirish, hayotini muhofaza
qilish, tenglikni ta'minlash, adolat va demokratiya prinsiplariga rioya qilish, va insonlarning
erkinligini ta'minlash uchun zarur bo'lgan qo'llanmalarni tuzadi. Bu tizim insonlarga huquq
va erkinliklarini ta'minlashda
yordam
beradi
va
ularning
hayotini muhofaza qilish uchun zarur
bo'lgan shartlarni yaratadi.
Kalit so‘zlar: Konstitutsiya, huquq, erkinlik, vazifalar, jamiyat, fuqarolar.
THE IMPORTANCE OF THE LEGAL SYSTEM TO HUMAN FREEDOM
Abstract. The national legal system establishes the necessary guidelines for summoning
people to a fair trial, protecting their lives, ensuring equality, adhering to the principles of justice
and democracy, and ensuring human freedom. This system helps people ensure their rights and
freedoms and creates the necessary conditions for protecting their lives.
Keywords: Constitution, law, freedom, duties, society, citizens.
ЗНАЧЕНИЕ ПРАВОВОЙ СИСТЕМЫ ДЛЯ СВОБОДЫ ЧЕЛОВЕКА
Аннотация. Национальная правовая система создает руководящие принципы,
необходимые для привлечения людей к справедливому суду, защиты их жизни, обеспечения
равенства, соблюдения принципов справедливости и демократии, а также обеспечения
свободы человека. Эта система помогает людям обеспечить свои права и свободы и
создает условия, необходимые для защиты их жизни.
Ключевые слова: Конституция, закон, свобода, задачи, общество, граждане.
Inson huquq va erkinliklarini taminlashda milliy huquq tizimi, qonunlar, qarorlar, qabul
qilingan xalqaro shartnomalar va boshqa qonuniy hujjatlardan iborat bo'lib, bir rkinlik,
mexanizm, O'zbekiston Respublikasi, tamoyillar. mamlakat yoki davlatning xususiyati va
tarixi asosida shakllangan bo'ladi. Milliy huquq tizimi insonlarga huquqlarini va
erkinliklarini ta'minlashga xizmat qiladi va ularni muhofaza qilish uchun qonunlar va
mehanizmlar tuziladi. Bu tizim insonlarning hayotini muhofaza qilish, sog'lig'ini saqlash,
o'zgardi qilish, adolatli sudga chaqirish va boshqa huquqiy masalalarni hal qilishga yordam
beradi. Milliy huquq tizimi insonlarning huquqiy holatlarini nazorat qiladi va ularni muhofaza
qilish uchun zarur bo'lgan qo'llanmalarni tuzadi. Bu tizim insonlar orasida baribirlikni
ta'minlash, adolat va demokratiya prinsiplariga rioya qilish va insonlarning erkinligini
ta'minlash uchun zarur bo'lgan barcha shartlarni yaratishga yordam beradi.
Inson huquq va erkinliklarini ta'minlashda milliy huquq tizimining asosiy vazifalari
quyidagilardan iborat:
1. Insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlash: Milliy huquq tizimi insonlarning
huquq va erkinliklarini ta'minlash uchun qonunlar va mehanizmlar tuzadi.
2. Huquqiy adolatni ta'minlash: Milliy huquq tizimi adolatli sudga chaqirish va boshqa
huquqiy masalalarni hal qilishga yordam beradi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
815
3. Insonlarning hayotini muhofaza qilish: Milliy huquq tizimi insonlarning hayotini
muhofaza qilish uchun zarur bo'lgan qo'llanmalarni tuzadi.
4. Tenglikni ta'minlash: Milliy huquq tizimi insonlar orasida tenglikni ta'minlash uchun
shartlar yaratadi.
5. Adolat va demokratiya prinsiplariga rioya qilish: Milliy huquq tizimi adolat
va demokratiya prinsiplariga rioya qilish uchun zarur bo'lgan barcha shartlarni yaratishga
yordam beradi.
6. Insonlarning erkinligini ta'minlash: Milliy huquq tizimi insonlarning erkinligini
ta'minlash uchun zarur bo'lgan qo'llanmalarni tuzadi.
Bu tizim insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda barcha qurilishlardan
foydalanadi. Huquqiy davlat prinsipi asosida ishlaydigan milliy huquq tizimi insonlarning
huquqlarini himoya qilish, adolat tizimini ta'minlash, demokratiya prinsiplariga rioya qilish va
boshqa insoniy qadriyatlarni ta'minlashga yordam beradi.
Adolat tizimi insonlarning huquqlarini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega
bo'lib, jinoiy jihatdan jarohat qilingan shaxslarga adolatli javobgarlik ko'rsatish, shaxslar
o'rtasida munosabatlarni hal qilish va boshqa amallarni amalga oshirishda muhim ahamiyatga
ega bo'ladi.
Huquqiy institutlar ham milliy huquq tizimi ichida muhim ahamiyatga ega bo'lib,
insonlarning huquqlarini himoya qilish, adolat tizimini ta'minlash, demokratiya prinsiplariga
rioya qilish va boshqa insoniy qadriyatlarni ta'minlashda hamkorlik qilishadi.
Jamiyat ham insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda hamkorligi bilan
ishlaydi. Insonlar o'z huquq va erkinliklarini bilish, ularga qarshi chiqqan xavf va
jarohatlarga qarshi turish, huquqiy davlat prinsiplari asosida faoliyat yuritish va boshqa
amallarni amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi.
Barcha tashkilotlar insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda bir-biriga qarshi
ishlaydilar va milliy huquq tizimining muhim qismlarini tashkil etishda hamkorlik qilishadi.
Inson huquq va erkinliklarini ta'minlashda milliy huquq tizimi, huquqiy davlat prinsipi,
adolat tizimi, huquqiy institutlar, jamiyat va insonlar o'rtasidagi hamkorlikning muhim
ahamiyatga ega bo'lishi kerak.
Inson huquq va erkinliklarini ta'minlashda milliy huquq tizimining tamoyillari
quyidagilarni o'z ichiga oladi:
1.Huquqiy davlat: Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda
huquqiy davlat prinsipi asosida ishlaydi. Huquqiy davlat insonlarning huquqlarini himoya
qilish, adolat tizimini ta'minlash, demokratiya prinsiplariga rioya qilish va boshqa insoniy
qadriyatlarni ta'minlashga yordam beradi.
2.Adolat tizimi: Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini himoya
qilishda adolat tizimining muhim ahamiyatga ega bo'lishi kerak. Adolat tizimi
insonlarning huquqlarini himoya qilish, jinoiy jihatdan jarohat qilingan shaxslarga adolatli
javobgarlik ko'rsatish, shaxslar o'rtasida munosabatlarni hal qilish va boshqa amallarni amalga
oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi.
3.Huquqiy institutlar: Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini
ta'minlashda huquqiy institutlar kabi muhim tashkilotlarning hamkorligi bilan ishlaydi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
816
Huquqiy institutlar insonlarning huquqlarini himoya qilish, adolat tizimini
ta'minlash, demokratiya prinsiplariga rioya qilish va boshqa insoniy qadriyatlarni
ta'minlashda muhim ahamiyatga ega bo'ladi.
4.Jamiyat: Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda
jamiyatning hamkorligi ham muhim ahamiyatga ega. Jamiyat insonlarning huquqlarini himoya
qilish, adolat tizimini ta'minlash, demokratiya prinsiplariga rioya qilish va boshqa insoniy
qadriyatlarni ta'minlashda o'z hissasini o'z ichiga oladi.
5.Insonlar: Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda
insonlarning o'z hissasiga muhim ahamiyat beradi. Insonlar o'z huquq va erkinliklarini bilish,
ularga qarshi chiqqan xavf va jarohatlarga qarshi turish, huquqiy davlat prinsiplari asosida
faoliyat yuritish va boshqa amallarni amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega.
Milliy huquq tizimi insonlarning huquq va erkinliklarini qonunlar va qarorlar orqali
himoya qiladi. Bu tizim insonlarning hayotini muhofaza qilish, adolat va demokratiya
prinsiplariga rioya qilish, erkinligini ta'minlash va boshqa insoniy qadriyatlarni ta'minlashga
yordam beradi. Milliy huquq tizimi insonlarning huquqlarini ta'minlashda davlat organlari,
adliya tizimi va boshqa huquqiy institutlar kabi muhim tashkilotlarning hamkorligi bilan
ishlaydi. Bu tizim insonlarning huquq va erkinliklarini ta'minlashda juda muhim ahamiyatga
ega va kelajakda ham insoniy qadriyatlarni ta'minlashda katta ahamiyatga ega bo'ladi.
REFERENCES
1.
Xayitov Х., Mirzayev R. Fuqarolarning o’zini-o’zi boshqarish organli
faoliyatining huquqiy asoslari. - T.: TDYUU, 2013. - 43 b.
2.
О.T.Xusanov,
N.K.Jamalov,
N.M.
Akayeva
N.F.Saydalijodjayeva
Konstitutsiyaviy huquq. O’quv qo’llanma. T.-2020
3.
А.Саидов. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси: Мустақиллик ва
демократик тараққиёт ҳуқуқий асоси. Т., Ўзбекистон. 2012.
