257
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
TERAPEVTIK STOMATALOGIYADA BEMORLARNI ASOSIY TEKSHIRISH
USULLARI
Axmedova Malika Qilichovna
Osiyo xalqaro universiteti assistenti.
Neymatov Dilshodbek Behzodovich
Osiyo xalqaro universiteti
Buxoro, Oʻzbekiston
Email:
malikaaxmedova855@gmail.com.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14633153
Annotatsiya. Terapevtik stomatologiyada bemorlarni to’g’ri tekshiruv o’tkazilmasligi va
tasxish to’g’ri qo’yilmasligi oqibatida bemorlarda bir qancha yatrogen kasalliklar kelib chiqadi.
Buni oldini olish va bemorlarga to’g’ri tasxish qo’yish va davolash rejasini to’g’ri ishlab
chiqish muhim hisoblanadi.Bunda bemorlarni tekshiruv usullari to’liq va ketma-ketlikda amalga
oshirish talab etiladi.
Kalit so’zlar: Bemor, anamnez vitae, anamnez morbi, tekshiruv usullari, bimanual
palpatsiya, og’iz bo’shlig’i ko’rigi, perkussiya.
BASIC METHODS OF EXAMINATION OF PATIENTS IN THERAPEUTIC
DENTISTRY.
Abstract. In therapeutic dentistry, a number of iatrogenic diseases occur in patients due to
improper examination and diagnosis. It is important to prevent this and correctly diagnose
patients and develop a treatment plan. This requires a complete and sequential implementation of
patient examination methods.
Keywords: Patient, anamnesis vitae, anamnesis morbi, examination methods, bimanual
palpation, oral examination, percussion.
ПАЦИЕНТЫ ТЕРАПЕВТИЧЕСКОЙ СТОМАТОЛОГИИ
ОСНОВНЫЕ МЕТОДЫ ИНСПЕКЦИИ.
Аннотация. В терапевтической стоматологии у пациентов возникает ряд
ятрогенных заболеваний из-за неправильного обследования и диагностики. Для того чтобы
предотвратить это и предоставить пациентам правильный диагноз и план лечения,
важно разработать правильный диагноз. Для этого необходимо полное и
последовательное внедрение методов обследования пациентов.
Ключевые слова: Пациент, anamnesis vitae, anamnesis morbi, методы обследования,
бимануальная пальпация, оральное обследование, перкуссия.
258
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
Terapevtik stomatologiyada bemorlarga to’g’ri tashxis qo’yish maqsadida quyidagi
tekshiruv usullarida foydalaniladi:
✓
Asosiy tekshiruv usullari (klinik tekshiruv usuli);
✓
Qo’shimcha tekshiruv usullari (paraklinik tekshiruv usuli).
Asosiy tekshiruv usuli o’z navbatida ikki turga bo’linadi:
✓
Subyektiv;
✓
Obyektiv.
Subyektiv tekshiruv usuli bu bemordan ma’lumot yig’ish hisoblanib uch turda bo’ladi:
✓
Bemorning shikoyati;
✓
Anamnez morbe (mazkur kasallik tarixi);
✓
Anamnez vitae (hayot tarixi).
Bemor kelganda birinchi navbatda bemorning shikoyatlari tinglanadi. Bunda bemorga
hech qanaqa qo’shimcha savollar berilmaydi.
Anamnez morbe
kasallikning boshlanishi, kasallikning boshlanishidan davolash
paytigacha boʻlgan alomatlar dinamikasi;
Kasallik qachon boshlangan, og’riq qachon paydo
bo’lgan, kasallikni kechishi, og’riqni kamayishi yoki ko’payishi kabi savollar bilan shifokor
murojat qiladi. Tashhis qo’yishda ko’pincha og’riqni turi asosiy o’rin tutadi. Og’riqni davomiyligi,
taassurotlardan kuchayishi, og’riq paydo bo’lishi vaqti ham tashhis qo’yishda muhimdir. Shu
jumladan kasallik avval davolanganmi, davolangan bo’lsa qachon, davo qanday natija bergani kabi
so’rovlar muhim ahamiyat kasb etadi.
Anamnez vitae bu bemorning hayot anamnezi hisoblanadi.
✓
Go’daklik, bolalik va o’smirlik davri;
✓
Jinsiy va oilaviy xayoti;
✓
Turmush sharoiti;
✓
Mexnat faoliyati;
✓
Zararli odatlari;
✓
Dori vositalariga nisbatan allergik reaksiyai;
✓
Yondosh kasalliklari (oshqozon ichak kasalliklari, qandli diabet, tuli hil onkologik
kasalliklar);
✓
Epidemiologik anamnez: (Bemor virusli gepatit bilan og’rimagan, yaqin 6 oy ichida
yuqumli kasallar bilan muloqotda bo’lmagan, inyeksiyalar olmagan, stomatolog ko’rigida
bo’lmagan) shu kabi ma’lumotlar yig’iladi.
Obyektiv ko’ruv ikkiga bo’linadi:
✓
Tashqi ko’rik;
✓
Ichki ko’rik.
259
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
Tashqi koʼrikda yuz assimetriyasi (lab, yonoq, ogʼiz boʼshligʼi, yuqori va pastki lablar,
ularning birlashish chizigʼi, yuzning pastki uchdan bir qismi hajmi, pastki jagʼ burchagi)
mavjudligi yoki mavjud emasligi, boshqa deformatsiyalar, yuz rangining oʼzgarishi, mimik
buzilishlar, burun lab burmalarining tekisligi, yalligʼlanish xolati, jaroxat yoki boshqa patologik
jarayonlardan keyin yuzaga kelgan chandiqlar, nuqsonlar aniqlanadi.Tashqi ko’rikda bimanual
palpatsiyadan foydalaniladi.Bunda ikki barmoq yordamida limfa tugunlari holati tekshiriladi.
Ichki ko’rik ham o’z navbatida ikki guruhga bo’linadi:
✓
Og’iz dahlizi ko’rigi;
✓
Hususiy og’iz bo’shlig’i ko’rigi.
Og’iz ko’rigi og’iz dahlizidan boshlnadi. Birinchi navbatda labning qizil xoshiyasi va og’iz
burchaklari tekshirib ko’riladi. Milk normada och-pushti rangda bo’lib, tishni bo’ynini aylanib
o’tadi va tish-milk cho’ntagini (chuqurligi 1-2 mm) hosil qiladi. Patologik hollarda milklarni rangi
o’zgaradi, tish-milk cho’ntaklari chuqurlashadi, tishning aylanma bog’lamlari buziladi. Milkni
ko’zdan kechirib, yallig’lanish turini aniqlash ham mumkin bo’ladi (kataral, yarali-nekrotik,
giperplastik).
Palpatsiya (paypaslab ko’rish) – shishlarni, o’smalarni aniqlash uchun qo’llaniladi. II
barmoqni tekkizib yoki II barmoq bilan shilliq qavatni, lunjni, labni, tilni paypaslash bilan olib
boriladi. Palpatsiyani sog’lom to’qimadan boshlagan ma’qul. Chunki sog’ to’qima bilan
zararlangan to’qima chegarasi aniq ko’rinadi.
Hususiy og’iz bo’shlig’i ko’rigi birinchi navbatda stomatologik oynacha yordamida barcha
tishlarni ko’zdan kechiriladi. Stomatologik ko’zgu yordamida og’iz bo’shlig’ida vizual ko’ruv
qiyin bo’lgan sohalarda ko’ruv amalga oshiriladi. Stomatologik ko‘zgu diametri 2 sm bo‘lgan
metall gardish bilan o'ralgan va metall burama dastakdan iborat moslama. Stomatologik ko‘zgu
ikki xil bo’ladi; qavariq ko’rilayotgan obyektni kattalashtirib ko‘rsatuvchi; yassi - tasvirni
haqqoniy beruvchi oyna. Stomatologik ko‘zgu yordamida oddiy ko’z bilan ko'rish qiyin bo’lgan
sohalani ko‘rish, ishlayotgan sohaga qo‘shimcha nur yuborish, lab, lunj, tilni ish jarayonida ushlab
turish, o‘tkir va kesuvchi asboblar bilan ishlaganda shilliq qavatni jarohatlanishdan saqlash
imkonini beradi. Stomatologik ko‘zgu bilan ishlaganda uning ishchi qismi terlamasligi uchun,
oyna yuzasini spirt va gliserin aralashmasi bilan artish yoki oynaning yuzasini lunj shilliq qavatiga
bir oz tekkizib turishi lozim.
Zondlash - karioz bo’shlig’i bo’lganda bo’shliq devori va tubini chuqurligini aniqlash
uchun qo’llaniladi. Burchakli zond bilan aniqlanadi. Agar emalning butunligi buzilmagan bo’lsa
zond tishning yuzasidan erkinlik bilan sirg’anadi. Karioz shikastlanish (emal kariesi) bo’lgan
holda g’adir-budurlik aniqlanadi. Fissur kariesini aniqlash ma’lum darajada qiyinchilik tug’diradi,
chunki u faqat zondlash usuli bilan aniqlanadi.
260
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
Fissurada zondning to’xtab qolishi yumshagan dentin borligidan darak beradi. Avval
qo’yilgan plomba sinchiklab ko’rikdan o’tkazilishi va zondlanishi kerak. Plomba chegarasida
tirqish borligi ikkilamchi karies kelib chiqishidan darak beradi.Paradontologik zond yordamida
tish milk cho‘ntagi chuqurligini o‘lchash amalga oshiriladi. Bu zondning ishchi qismi
millimetrlarga bo’lingan uchi esa to’mtoqlashgan bo’ladi.
Perkussiya – tishni to’qillatish periodont holatini bilish uchun qo’llaniladi. Pinset yoki
zondning bandi yo’rdamida tishning kesuv yuzasiga yoki chaynov yuzasiga urib kurish bilan
amalga oshiriladi. Periodontda yallig’lanish jarayoni bo’lsa, urib ko’rilganda og’riq paydo bo’ladi.
Odatda perkussiya sog’lom tishdan boshlanadi. Chunki, kasal tishni sog’ tishdan ajratish
osonroq bo’ladi va bemorga birdan qattiq og’riq bilan ozor berilmaydi. Ikki xil perkussiya tafovut
qilinadi: vertikal (tish o’qi bilan urib ko’rish bir chiziqda), gorizontal (yon tomondan urib
ko’rish).Vertikal perkussiyada tishning apikal sohasi o’rganiladi.Gorizontal perkussiyada esa
marginal to’qimalardagi o’zgarishlar ko’riladi.
Qimirlashni darajasini baxоlash. Tishlarning qimirlash darajasini pinset yordamida
qimirlatib aniqlanadi. Tish odatda fiziologik qimirlashga ega, lekin bu unchalik sezilarli
bo’lmaydi. Patologik hollarda periodont to’qimasi yallig’lanishi bilan tish qimirlash kuzatiladi.
Qimirlashning 3 xil darajasi bor: 1 –vestibular–oral yo’nalishda; 2 – vestibular-oral va yon
tomonlama; 3- tish o’qi bo’yicha (vertikal yo’nalishda). Е. Е. Platоnоv (1951) bo’yicha parоdоntni
jarоhatlanish darajasini aniqlanadi. 1- darajali qimirlash - yonidagi qo’shni tishga nisbatan lunj-til
(tanglay) yoki lab-til (tanglay) yo’nalishida qimirlash 1mm dan kam bo’lganda, 2-darajada
yuqоridagi yo’nalishlar bo’yicha 1mm dan ko’prоq, shuningdеk tanglay-distal yo’nalishida
qimirlash ham paydо bo’ladi. 3-darajada tish hamma yo’nalishlar bo’yicha qimirlaydi, tish yo’q
bo’lgan tish tоmоnga ham engashishi mumkin.
Xulosa:
Terapevtik stomatologiyada bemorga to’g’ri va aniq tashxis qo’yib davolash
rejasini to’g’ri ishlab chiqish bemorning kasalligini erta tuzalishiga,har qanday yatrogen
kasalliklar kelib chiqishini oldini olishga yordam beradi.Biz bu maqoladan xulosa qilib shuni
aytamizki bemorga individual yondashish lozim loqaydlik tuzalmas xatolarga olib keladi.
REFERENCES
1.
Qilichovna, A. M. (2024). CLINIC FOR PATIENTS WITH DENTURES COMPARATIVE
DIAGNOSIS AND PATHOGENESIS.
TADQIQOTLAR
,
30
(3), 127-135.
2.
Ahmedova, M. (2023). COMPARATIVE ANALYSIS OF NUTRITIONAL DISPARITIES
AMONG PEDIATRIC POPULATIONS: A STUDY OF CHILDREN WITH DENTAL
CAVITIES VERSUS THOSE IN OPTIMAL HEALTH.
International Bulletin of Medical
Sciences and Clinical Research
,
3
(12), 68-72.
261
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
3.
Ahmedova, M. (2023). DIFFERENCES IN NUTRITION OF CHILDREN WITH DENTAL
CARIES AND HEALTHY CHILDREN.
International Bulletin of Medical Sciences and
Clinical Research
,
3
(12), 42-46.
4.
Axmedova, M. (2023). TISH KARIESINING KENG TARQALISHIGA SABAB
BO’LUVCHI
OMILLAR.
Центральноазиатский
журнал
образования
и
инноваций
,
2
(12), 200-205.
5.
Ахмедова, М. (2023). ИСПОЛЬЗОВАНИЕ КОМПЬЮТЕРНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ НА
ЭТАПАХ ДИАГНОСТИКИ И ПЛАНИРОВАНИЯ ОРТОПЕДИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ
НА ОСНОВЕ ЭНДОССАЛЬНЫХ ИМПЛАНТАТОВ.
Центральноазиатский журнал
образования и инноваций
,
2
(11 Part 2), 167-173.
6.
Axmedova, M. (2023). USE OF COMPUTER TECHNOLOGY AT THE STAGES OF
DIAGNOSIS AND PLANNING ORTHOPEDIC TREATMENT BASED ON
ENDOSSEAL IMPLANTS.
International Bulletin of Medical Sciences and Clinical
Research
,
3
(11), 54-58.
7.
Ахмедова, М. (2020). НАРУШЕНИЯ ЭНДОТЕЛИАЛЬНОЙ ФУНКЦИИ ПРИ
РАЗВИТИИ АФТОЗНОГО СТОМАТИТА.
Достижения науки и образования
, (18
(72)), 65-69.
8.
Axmedova, M. (2023). THE IMPACT OF SOCIOCULTURAL FACTORS ON THE
PERVASIVENESS OF DENTAL CARIES AS A COMPLEX HEALTH CONDITION IN
CONTEMPORARY SOCIETY.
International Bulletin of Medical Sciences and Clinical
Research
,
3
(9), 24-28.
9.
Ахмедова, М. К. (2024). ОБЩИЕ ПРИЧИНЫ КАРИЕСА ЗУБОВ.
Лучшие
интеллектуальные исследования
,
14
(4), 77-85.
10.
Qilichovna, A. M. (2024). CLINICAL SIGNS WHEN ACCOMPANIED BY DENTAL
DISEASES
AND
METABOLIC
SYNDROME.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
39
(5), 116-24.
11.
Ахмедова, М. К. (2024). Профилактика Стоматологических Заболеваний У
Беременных.
Research Journal of Trauma and Disability Studies
,
3
(3), 66-72.
12.
Ахмедова, М. К. (2024). ОСНОВНЫЕ ПРОФИЛАКТИЧЕСКИЕ МЕТОДЫ ТКАНЕЙ
ПАРОДОНТА У ДЕТЕЙ И ПОДРОСТКОВ.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
41
(5), 254-260.
13.
Qilichovna, A. M. (2024). PREVENTION OF PERIODONTAL DISEASES IN
CHILDREN AND TEENAGERS.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ
ИДЕИ В МИРЕ
,
41
(5), 234-239.
262
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
14.
Qilichovna, A. M. (2024). PREVENTION OF PERIODONTAL AND GUM DISEASES IN
PREGNANT WOMEN.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
41
(5), 240-245.
15.
Qilichovna, A. M. (2024). HOMILADOR AYOLLARDA TISH VA PARADONT
KASALLIKLARINING
OLDINI
OLISH.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
41
(5), 246-253.
16.
Ахмедова,
М.
К.
(2024).
ИЗУЧЕНИЕ
ПРИЧИННЫХ
ФАКТОРОВ
ПАРОДОНТИТА.
Journal of new century innovations
,
49
(3), 47-53.
17.
Qilichovna, A. M. (2024). TO STUDY THE FACTORS THAT CAUSE
PERIODONTITIS.
Journal of new century innovations
,
49
(3), 40-46.
18.
Qilichovna, A. M. (2024). THE ROLE OF PATHOGENESIS IN THE GROWTH
FACTORS OF PERIODONTITIS DISEASE.
Journal of new century innovations
,
49
(3),
25-32.
19.
Qilichovna, A. M. (2024). TISH KARIYESI BO'LGAN BOLALAR VA SOG'LOM
BOLALARNING
OVQATLANISHIDAGI
FARQLAR.
Ta'limning
zamonaviy
transformatsiyasi
,
6
(2), 213-223.
20.
Ахмедова, М. К. (2024). РАЗЛИЧИЯ В ПИТАНИИ ДЕТЕЙ С КАРИЕСОМ ЗУБОВ И
ЗДОРОВЫХ ДЕТЕЙ.
Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
,
6
(2), 224-234.
21.
Ergashevich, I. I., Bahronovich, B. F., & Qilichevna, A. M. (2024). ASTMATIK
STATUSDAN
BEMORLARNI
CHIQARISHNING
ZAMONAVIY
TAMOYILLARI.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ
,
43
(8), 36-44.
22.
Qilichovna, A. M., Nematilloyevna, X. M., & Ergashevich, I. I. (2024). THE ROLE OF
CARIOGENIC AND PROTECTIVE FACTORS IN THE PREVENTION OF
CARIES.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
43
(8), 45-
51.
23.
Qilichovna, A. M., Nematilloyevna, X. M., & Ergashevich, I. I. (2024). KARIYESNING
OLDINI
OLISHDA
KARIOGEN
VA
HIMOYA
OMILLARNING
ROLI.
ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ
,
43
(8), 52-59.
24.
Qilichovna, A. M. (2024). FACTORS CAUSING THE WIDE SPREAD OF DENTAL
CARIES.
EUROPEAN JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE
,
4
(4), 154-
160.
25.
Nematilloyevna, X. M., & Qilichovna, A. M. (2024). MORPHO-FUNCTIONAL
CHANGES IN ACUTE FORMS OF APHTHOUS STOMATITIS: Yangi O'zbekiston
263
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida
tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
,
6
(4), 177-186.
26.
Qilichovna, A. M., & Nematilloyevna, X. M. (2024). METABOLIK SINDROMI VA QON
BOSIMI BOR BEMORLARDA O'ZGARISH XUSUSIYATLARI BAHOLASH: Yangi
O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.
Yangi O'zbekiston
taraqqiyotida tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari
,
6
(4), 187-196.
27.
Qilichovna, A. M., & Nematilloyevna, X. M. (2024). TIBBIYOT TILI HISOBLANMISH
LOTIN TILINI SAMARALI O’RGANISH OMILLARI: Yangi O'zbekiston taraqqiyotida
tadqiqotlarni o'rni va rivojlanish omillari.
Yangi O'zbekiston taraqqiyotida tadqiqotlarni
o'rni va rivojlanish omillari
,
6
(4), 197-206
28.
Qilichovna, A. M., & Vahidovna, K. N. (2024). FACTORS CAUSING DISEASES OF
PERIODONTAL TISSUES.
JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE
RESEARCH
,
3
(5), 196-201.
29.
Qilichovna, A. M., & Abdumutalib o’g’li, U. A. (2024). KARIES PROFILAKTIKASI
NAZARIYASI VA AMALIYOTI.
JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE
RESEARCH
,
3
(5), 202-209.
30.
Vahidovna, K. N., & Kilichovna, A. M. (2024). FACTORS CAUSING PERIODONTAL
TISSUE
DISEASES.
JOURNAL
OF
HEALTHCARE
AND
LIFE-SCIENCE
RESEARCH
,
3
(5), 185-195.
31.
Qilichovna, A. M. (2024). THEORETICAL FUNDAMENTALS OF CARIES
PREVENTION.
Journal of Science in Medicine and Life
,
2
(5), 222-226.
32.
Qilichovna, A. M., & Safarboy o’g’li, T. S. (2024). 4-AVLOD ADGEZIV
SISTEMA.
JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE RESEARCH
,
3
(5), 307-
313.
33.
Axmedova, M. (2024). CONDITION OF THE ALVEOLAR PROCESS AND PERIOSTE
WHEN
USING
REMOVABLE
DENTURES.
EUROPEAN
JOURNAL
OFMODERNMEDICINEAND PRACTICE
,
4
(11), 528-538.
34.
Qilichevna, A. M. (2024). COMPARATIVE ANALYSIS OF NUTRITIONAL
DISPARITIES AMONG PEDIATRIC POPULATIONS: A STUDY OF CHILDREN WITH
DENTAL CAVITIES VERSUS THOSE IN OPTIMAL HEALTH.
Central Asian Journal
of Multidisciplinary Research and Management Studies
,
1
(2), 30-34.
35.
Narzulaeva, U. (2024). PATHOGENETIC MODELS OF CHRONIC HEART FAILURE. В
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION AND INNOVATION (Т. 3, Выпуск 12,
сс. 154–157). Zenodo.
264
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
36.
Farida Farkhodovna, K. Umida Rakhmatulloevna, N. & Mokhigul Abdurasulovna, B.
(2022). ETIOLOGY OF CHRONIC RHINOSINUSITIS AND EFFECTIVENESS OF
ETIOTROPIC TREATMENT METHODS (LITERATURE REVIEW). Новости
образования: исследование в XXI веке, 1(4), 377–381. извлечено от
https://nauchniyimpuls.ru/index.php/noiv/article/view/1367
37.
Numonova,
A.,
&
Narzulayeva,
U.
(2023).
EPIDEMIOLOGY
AND
ETIOPATHOGENESIS OF CHF. Наука и инновация, 1(15), 115-119.
38.
Орипова Озода Олимовна, Самиева Гулноза Уткуровна, Хамидова Фарида Муиновна,
& Нарзулаева Умида Рахматуллаевна (2020). Состояние плотности распределения
лимфоидных клеток слизистой оболочки гортани и проявления местного иммунитета
при хроническом ларингите (анализ секционного материала). Academy, (4 (55)), 83-
86.
39.
Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva, & Xamrayeva Muxlisa Farmon qizi. (2023).
ETIOPATHOGENESIS OF HEMOLYTIC ANEMIA. Web of Medicine: Journal of
Medicine,
Practice
and
Nursing,
1(1),
1–4.
Retrieved
from
https://webofjournals.com/index.php/5/article/view/26
40.
Нарзулаева, У., Самиева, Г., & Насирова, Ш. (2023). Гемореологические нарушения
на ранних стадиях гипертензии в жарком климате. Журнал биомедицины и практики,
1(1), 221–225.
https://doi.org/10.26739/2181 -9300-2021-1-31
41.
Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva. (2023). Important Aspects of Etiology And
Pathogenesis of Hemolytic Anemias. American Journal of Pediatric Medicine and Health
Sciences
(2993-2149),
1(7),
179–182.
Retrieved
from
https://grnjournal.us/index.php/AJPMHS/article/view/817
42.
Нарзулаева, У. Р., Самиева, Г. У., & Насирова, Ш. Ш. (2021). ИССИҚ ИҚЛИМДА
КЕЧУВЧИ ГИПЕРТОНИЯ КАСАЛЛИГИНИНГ БОШЛАНҒИЧ БОСҚИЧЛАРИДА
ГЕМОРЕОЛОГИК БУЗИЛИШЛАР. ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ,
6(1).
43.
Нарзулаева, У., Самиева, Г., Лапасова, З., & Таирова, С. (2023). Значение диеты в
лечении артериальной гипертензии . Журнал биомедицины и практики, 1(3/2), 111–
https://doi.org/10.26739/2181-9300-2021-3-98
44.
Narzulaeva Umida Rakhmatulloevna, Samieva Gulnoza Utkurovna, & Ismatova Marguba
Shaukatovna (2020). SPECIFICITY OF THE CLINICAL COURSE OF THE INITIAL
STAGES OF HYPERTENSION IN ARID ZONES OF UZBEKISTAN AND NON-DRUG
APPROACHES TO TREATMENT. Кронос, (4 (43)), 15-17.
265
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
45.
Umida Raxmatulloevna Narzulaeva, & Mohigul Abdurasulovna Bekkulova (2023). Arterial
gipertenziya etiologiyasida dislipidemiyaning xavf omili sifatidagi roli. Science and
Education, 4 (2), 415-419.
46.
Narzulaeva, U. R., & Samieva, G. U. (2021). Nasirova ShSh. Hemoreological Disorders in
The Early Stages Of Hypertension In Hot Climates. Journal of Biomedicine and Practice,
6(1), 221-225.
47.
Dilsora Nuriddinovna Juraeva, Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva, & Kurbonova
Gulbahor Aslamovna. (2022). GENDER DIFFERENCES IN THE PARACLINICAL
FEATURES OF THE COURSE OF TRIGEMINAL NEURALGIA. World Bulletin of
Public
Health,
8,
186-190.
Retrieved
from
https://www.scholarexpress.net/index.php/wbph/article/view/751
48.
Нарзуллаева, У. Р., Самиева, Г. У., & Пардаева, З. С. (2020). Pathogenetic aspects of
verified risk factors such as arterial hypertension and dyslipidemia in the development of
chronic heart failure. American Journal of Medicine and Medical Sciences, 10(10), 776-779.
49.
Жураева, Д. Н., & Нарзулаева, У. Р. (2020). Эркак ва аёлларда уч шохли нерв
невралгияси кечишининг параклиник хусусиятлари. ЖУРНАЛ НЕВРОЛОГИИ И
НЕЙРОХИРУРГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ, 1(1).
50.
Narzulyeva, U., & Ismoilova, N. (2023). DETECTION OF EATING BEHAVIOR
DISORDERS IN STUDENTS BEFORE THE EXAM USING THE DEBQ
QUESTIONNAIRE. Наука и инновация, 1(15), 112-114.
51.
Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC MECHANISMS OF MICROCIRCULATION
DISORDERS. International Bulletin of Medical Sciences and Clinical Research, 3(10), 60–
65. Retrieved from
https://researchcitations.com/index.php/ibmscr/article/view/2811
52.
Narzulaeva
Umida
Rakhmatulloevna
and
Rakhmatova
Fotima
Ulugbekovna,
“PATHOGENETIC MECHANISMS OF DISORDERS IN THE HEMOSTASIS SYSTEM
OBSERVED IN PATIENTS INFECTED WITH COVID-19”, IEJRD - International
Multidisciplinary Journal, vol. 7, no. ICMEI, p. 3, Feb. 2023.
53.
Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC SIGNIFICANCE OF HYPERLIPIDEMIA IN
THE CLINICAL COURSE OF ARTERIAL HYPERTENSION. International Bulletin of
Medical Sciences and Clinical Research, 3(11), 86-91.
54.
Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC SIGNIFICANCE OF HYPERLIPIDEMIA IN
THE CLINICAL COURSE OF ARTERIAL HYPERTENSION. International Bulletin of
Medical Sciences and Clinical Research, 3(11), 86-91.
266
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
55.
Нарзуллаева, У., Самиева, Г., & Пардаева, З. (2022). ПАТОФИЗИОЛОГИЯ
РЕПЕРФУЗИОННОГО ПОВРЕЖДЕНИЯ МИОКАРДА. Журнал вестник врача, 1(2),
155–158.
https://doi.org/10.38095/2181-466X-2020942-154-157
56.
Самиева, Г., Нарзулаева, У., & Самиев, У. (2023). Течение артериальной гипертензии
у жителей засушливого региона. Каталог монографий, 1(1), 1–108. извлечено от
https://inlibrary.uz/index.php/monographs/article/view/27456
57.
Oripova, O. O., Samieva, G. U., Xamidova, F. M., & Narzulaeva, U. R. (2020). Sostoyanie
plotnosti raspredeleniya limfoidnyx kletok slisistoy obolochki gortani va proyavleniya
mestno immuna pri xroncheskom laringite (tahlil seksionnogo material). Akademiya,(4
(55)), 83-86.
58.
Rakhmatulloevna, N. U., & Abdurasulovna, B. M. (2022). GEMOREOLOGIK
BUZILISHLАR
VА
ERITROTSITLАR
АGREGАTSION
XOSSАLАRI
OʼZGАRISHINING
PАTOGENETIK
MEXАNIZMLАRI.
JOURNAL
OF
BIOMEDICINE AND PRACTICE, 7(6).
59.
Кузиева, М. А. (2023). Клиникоморфологические Критерии Органов Ротовой Полости
При Применении Несъемных Ортопедических Конструкций.
Research Journal of
Trauma and Disability Studies
,
2
(12), 318-324.
60.
Abdusalimovna, K. M. (2024). THE USE OF CERAMIC MATERIALS IN ORTHOPEDIC
DENTISTRY. (Literature review).
TADQIQOTLAR
,
31
(3), 75-85.
61.
Abdusalimovna, K. M. (2024). CLINICAL AND MORPHOLOGICAL FEATURES OF
THE USE OF METAL-FREE CERAMIC STRUCTURES.
TA’LIM VA INNOVATSION
TADQIQOTLAR
,
13
, 45-48.
62.
Abdusalimovna, K. M. (2024). THE ADVANTAGE OF USING ALL-CERAMIC
STRUCTURES.
TA’LIM VA INNOVATSION TADQIQOTLAR
,
13
, 49-53.
63.
Abdusalimovna, K. M. (2024). MORPHO-FUNCTIONAL FEATURES OF THE
METHOD
OF
PREPARATION
OF
DEPULPATED
TEETH
FOR
PROSTHETICS.
SCIENTIFIC JOURNAL OF APPLIED AND MEDICAL SCIENCES
,
3
(4),
301-307
64.
Abdusalimovna, K. M. (2024). Clinical and Morphological Features of the Use of Non-
Removable Orthopedic Structures.
JOURNAL OF HEALTHCARE AND LIFE-SCIENCE
RESEARCH
,
3
(5), 73-78.
65.
Kuzieva, M. A. (2024). CARIOUS INFLAMMATION IN ADOLESCENTS: CAUSES,
FEATURES AND PREVENTION.
European Journal of Modern Medicine and
Practice
,
4
(11), 564-570.
267
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 2 Issue 1
66.
Kuzieva, M. A. (2024). Malocclusion–Modern Views, Types and Treatment.
American
Journal of Bioscience and Clinical Integrity
,
1
(10), 103-109.
67.
KUZIEVA, M. A. (2024). MODERN ASPECTS OF MORPHO-FUNCTIONAL DATA
AND TREATMENT OF AGE-RELATED CHANGES IN THE MAXILLOFACIAL
REGION.
Valeology: International Journal of Medical Anthropology and Bioethics
,
2
(09),
126-131.
