Authors

  • Sh.T. Mahmaraimov
  • M.J. Allayeva
  • X.A. Fayziyeva
  • Asilbek O‘lmasov

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.64736

Abstract

Tibbiyotning rivojlanishi, zamonaviy davolash usullari mavjudligiga qaramasdan krash - uzoq muddatli siqilish sindromi (UMSS) sababli o‘lim holatlari jarrohlikda eng yuqorilardan biri – 85-90% bo‘lib turmoqda. Bizning fikrimizcha, ushbu sohada klinik tadqiqotlar murakkabligi uzoq muddatli siqilish sindromini o‘rganish qiyinligining sababi bo‘lishi mumkin. Yuqoridagilarga asoslangan holda Aesculus hippocastanum L. asosida olingan yangi preparat Essin/HP-betta-CD ning tajriba sharoitida Krash sindromida kumulyatsiyalanish darajasi, mahalliy qitiqlovchi ta’sirini o‘rganish, тиббиёт амалиётига яллиғланишга қарши дори воситаси сифатида тадбиқ этилиши УМСС ни даволаш учун ишлатиладиган дори воситаларни ишлаб чиқиш каби долзарб муаммоларнинг ечимига асос бўлади. Essin/HP-betta-CD ning kumulyatsiyalanish darajasi dori vositasini tajriba sichqonlariga per`os berib aniqlandi. Tajribaning 8-kunida barcha sichqonlar harakatida sekinlashish alomatlari, qisqa muddatga bir joyga jam bo‘lib turishlari, 60 daqiqadan so‘ng me’yoriy holatga qaytganliklari kuzatildi.

background image


Yanvar, 2025-Yil

38

ESSIN/HP-BETTA-CD PREPARATINING EKSPERIMENTAL KRASH SINDROMIDA

PREKLINIK TADQIQOTLARINI BAHOLASH

Mahmaraimov Sh.T.

1

Allayeva M.J.

2

Fayziyeva X.A.

3

O‘lmasov Asilbek Akmaljon o‘g‘li

https://doi.org/10.5281/zenodo.14804232

1

Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali, katta o‘qituvchi;

2

Toshkent tibbiyot akademiyasi, DSc, professor;

3

Termiz Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi umumkasbiy fanlar kafedrasi

yetakchi o‘qituvchisi,

4

Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali, 1-son Davolash fakulteti 5-kurs talabasi,

barchasi

O‘zbekiston.

https://doi.org/

Mavzuning dolzarbligi.

Tibbiyotning rivojlanishi, zamonaviy davolash usullari

mavjudligiga qaramasdan krash - uzoq muddatli siqilish sindromi (UMSS) sababli o‘lim holatlari

jarrohlikda eng yuqorilardan biri – 85-90% bo‘lib turmoqda. Bizning fikrimizcha, ushbu sohada

klinik tadqiqotlar murakkabligi uzoq muddatli siqilish sindromini o‘rganish qiyinligining sababi

bo‘lishi mumkin. Yuqoridagilarga asoslangan holda Aesculus hippocastanum L. asosida olingan

yangi preparat Essin/HP-betta-CD ning tajriba sharoitida Krash sindromida kumulyatsiyalanish

darajasi, mahalliy qitiqlovchi ta’sirini o‘rganish, тиббиёт амалиётига яллиғланишга қарши

дори воситаси сифатида тадбиқ этилиши УМСС ни даволаш учун ишлатиладиган дори

воситаларни ишлаб чиқиш каби долзарб муаммоларнинг ечимига асос бўлади. Essin/HP-

betta-CD ning kumulyatsiyalanish darajasi dori vositasini tajriba sichqonlariga per`os berib

aniqlandi. Tajribaning 8-kunida barcha sichqonlar harakatida sekinlashish alomatlari, qisqa

muddatga bir joyga jam bo‘lib turishlari, 60 daqiqadan so‘ng me’yoriy holatga qaytganliklari

kuzatildi.

Tadqiqot maqsadi.

Essin/HP-betta-CD dori vositasining laboratoriya sichqonlarida

kumulyatsiyalanish darajasi o‘rganish.

Tadqiqot metodlari va materiali.

1.Essin/HP-betta-CD ning kumulyatsiyalanish

darajasi dori vositasini tajriba sichqonlariga per`os berib aniqlandi. Tajribaning 8-kunida barcha


background image


Yanvar, 2025-Yil

39

sichqonlar harakatida sekinlashish alomatlari, qisqa muddatga bir joyga jam bo‘lib turishlari, 60

daqiqadan so‘ng me’yoriy holatga qaytganliklari kuzatildi.

Tadqiqot natijalari.

Essin/HP-betta-CD dori vositasini tajriba sichqonlariga per`os berib

borildi. Kunlik va summar dozalar quyidagicha taqsimlandi. 1-4 kunlarda kunlik doza: 30

ml/kg, summar doza: 30 ml/kg, 5-8 kunlarda kunlik doza: 45 ml/kg, summar doza: 75 ml/kg, 9-

12 kunlarda kunlik doza: 67,5 ml/kg, summar doza: 142,5 ml/kg, 13-16 kunlarda kunlik doza:

101,25 ml/kg, summar doza: 243,75 ml/kg, 17-20 kunlarda kunlik doza: 151,875 ml/kg, summar

doza: 395,625 ml/kg, 21-24 kunlarda kunlik doza: 227,8 ml/kg, summar doza: 623,425 ml/kg ni

tashkil qildi. Yuqoridagi dozalar ta’sirida laborator hayvonlarda vizual ko‘karishlar

aniqlanmadi.Tajribaning ilk 1 kunidan 24 kunigacha bo‘lgan davrda sichqonlarda o‘lim holati

kuzatilmadi.

Xulosa.

1.Essin/HP-betta-CD dori vositasini o‘rganilgan dozalarda kumulyatsiyalanish

koeffitsienti aniqlanmadi.

REFERENCES

1.

Mahmaraimov Sh. T., Allayeva M. J., Achilov D.D. COMPARATIVE EVALUATION

OF THE ANTI-EXUDATIVE ACTIVITY OF BETTA-ESCINAND «ESCUZAN®

PREPARATIONS IN EXPERIMENTAL PROLONGED COMPRESSION SYNDROME

(SDS, CRASH SYNDROME) IN LABORATORY RATS. (JOURNAL OF EDUCATION

AND SCIENTIFIC MEDICINE, 2024. pp.101-104).

2.

Аллаева М.Ж., Махмараимов Ш.Т. Оценка противовоспалительной активности

нового препарата на основе растения

Aesculus hippocastanum L. экспериментальным

методом Краш синдрома

. (Всероссийская научно-практическая конференция с

международным участием «Фармакология и фармацевтика: от идеи до

лекарственного препарата», Курск, 29.11.2024).

3.

Sirtori C.R. Aescin: pharmacology, pharmacokinetics and therapeutic profile. Pharmacol.

Res. 2001;44:183–193.

4.

Dudek-Makuch M., Studzinska-Sroka E. Horse chestnut- efficacy and safety in chronic

venous insufficiency: an overview. Revista Brasileira de Farmacognosia. 2015;25:533-

541.

5.

Perrin M., Ramelet A.A. Pharmacological Treatment of Primary Chronic Venous Disease:

Rationale, Results and Unanswered Questions. Eur. J. Vasc. Endovasc. Surg.

2011;41:117–25.


background image


Yanvar, 2025-Yil

40

6.

Diehm C., Trampisch H.J., Lange S., Schmidt C. Comparison of leg compression stocking

and oral horse-chestnut seed extract therapy in patients with chronic venous insuffi ciency.

Lancet. 1996;347(8997):292–294.

7.

Mахмараимов Ш., Чориев М.Ю., Чутбоев Б.Р., Марупова Ф.Ф., Марупова С.Ф.

ВЛИЯНИЕ ЭСЦИНАТА В РАСТЕНИИ КАШТАН НА ОРГАНИЗМ. (RESEARCH

JOURNAL OF TRAVMA AND DISABILITY STUDIES Volume: 3 Issue:2 | January–

2024, 288-291 ISSN: 2720-6866

http://journals.academiczone.net/index.php/rjtds)

8.

Mahmaraimov Sh. T., Abdullayev I., Ziyotov M., Xamroyev M. Aesculus hippocastanum

L. asosida tayyorlangan fitopreparat “Escusan®” ning tizza-boldir sohasi

shikastlanishlarida shishlarga qarshi ta’sirini o‘rganish.(Xorazm ma’mun akademiyasi

axborotnomasi, 2024-4/1, 47-50 bet).

References

Mahmaraimov Sh. T., Allayeva M. J., Achilov D.D. COMPARATIVE EVALUATION OF THE ANTI-EXUDATIVE ACTIVITY OF BETTA-ESCINAND «ESCUZAN® PREPARATIONS IN EXPERIMENTAL PROLONGED COMPRESSION SYNDROME (SDS, CRASH SYNDROME) IN LABORATORY RATS. (JOURNAL OF EDUCATION AND SCIENTIFIC MEDICINE, 2024. pp.101-104).

Аллаева М.Ж., Махмараимов Ш.Т. Оценка противовоспалительной активности нового препарата на основе растения Aesculus hippocastanum L. экспериментальным методом Краш синдрома. (Всероссийская научно-практическая конференция с международным участием «Фармакология и фармацевтика: от идеи до лекарственного препарата», Курск, 29.11.2024).

Sirtori C.R. Aescin: pharmacology, pharmacokinetics and therapeutic profile. Pharmacol. Res. 2001;44:183–193.

Dudek-Makuch M., Studzinska-Sroka E. Horse chestnut- efficacy and safety in chronic venous insufficiency: an overview. Revista Brasileira de Farmacognosia. 2015;25:533-541.

Perrin M., Ramelet A.A. Pharmacological Treatment of Primary Chronic Venous Disease: Rationale, Results and Unanswered Questions. Eur. J. Vasc. Endovasc. Surg. 2011;41:117–25.

Diehm C., Trampisch H.J., Lange S., Schmidt C. Comparison of leg compression stocking and oral horse-chestnut seed extract therapy in patients with chronic venous insuffi ciency. Lancet. 1996;347(8997):292–294.

Mахмараимов Ш., Чориев М.Ю., Чутбоев Б.Р., Марупова Ф.Ф., Марупова С.Ф. ВЛИЯНИЕ ЭСЦИНАТА В РАСТЕНИИ КАШТАН НА ОРГАНИЗМ. (RESEARCH JOURNAL OF TRAVMA AND DISABILITY STUDIES Volume: 3 Issue:2 | January–2024, 288-291 ISSN: 2720-6866 http://journals.academiczone.net/index.php/rjtds)

Mahmaraimov Sh. T., Abdullayev I., Ziyotov M., Xamroyev M. Aesculus hippocastanum L. asosida tayyorlangan fitopreparat “Escusan®” ning tizza-boldir sohasi shikastlanishlarida shishlarga qarshi ta’sirini o‘rganish.(Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi, 2024-4/1, 47-50 bet).