SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
85
Synapses:
Insights Across the Disciplines
МИОКАРД ИНФАРКТИНИ ИЛМИЙ АСОСДА ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ
Саидов Жасур Бахтиярович
Bahramova sevinch odilovna
Термиз
иқтисодиёт
ва
сервис
университети, Тиббиёт факультети.
Аннотация
Мазкур мақолада миокард инфарктининг этиологияси, патогенези, клиник
белгилари, диагностика ва даволаш усуллари ҳамда профилактика чоралари
таҳлил қилинади. Миокард инфаркти юрак мушак тўқимасининг некрозга
учраши билан тавсифланиб, асосан қон томирларининг тромб ёки холестерин
плакалари билан тўсилиши натижасида юзага келади. Ушбу мақолада касаллик
хавф омиллари, замонавий диагностик методлар, даволаш стратегиялари,
жумладан, тромболитик терапия, ангиопластика ва дори воситалари ҳақида
маълумотлар келтирилган. Шунингдек, миокард инфарктини олдини олиш ва
касаллик хавфини камайтириш бўйича тавсиялар берилган.
Калит сўзлар
Миокард инфаркти, юрак ишемик касаллиги, атеросклероз, тромбоз, гипертония,
ангиопластика, тромболитик терапия, профилактика, юрак мушаклари некрози.
НАУЧНЫЙ АНАЛИЗ ИНФАРКТА МИОКАРДА
Саидов
Жасур
Бахтиярович
Бахрамова
Севинч
Одиловна
Термезский университет экономики и
сервиса, медицинский факультет.
Аннотация
В данной статье анализируются этиология, патогенез, клинические признаки,
диагностика, методы лечения и профилактические меры инфаркта миокарда.
Инфаркт миокарда характеризуется некрозом сердечной мышцы, который
возникает в результате закупорки кровеносных сосудов тромбом или
холестериновыми бляшками. В статье рассмотрены факторы риска данного
заболевания, современные методы диагностики, стратегии лечения, включая
тромболитическую терапию, ангиопластику и лекарственные препараты. Также
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
86
Synapses:
Insights Across the Disciplines
представлены рекомендации по профилактике инфаркта миокарда и снижению
риска заболевания.
Ключевые слова
Инфаркт миокарда, ишемическая болезнь сердца,
атеросклероз, тромбоз, гипертония, ангиопластика, тромболитическая терапия,
профилактика, некроз сердечной мышцы.
SCIENTIFIC ANALYSIS OF MYOCARDIAL INFARCTION
Saidov
Jasur
Bakhtiyarovich
Bahramova
Sevinch
Odilovna
Termez University of Economics and
Service, Faculty of Medicine.
Abstract
This article analyzes the etiology, pathogenesis, clinical manifestations, diagnosis,
treatment methods, and preventive measures of myocardial infarction. Myocardial
infarction is characterized by necrosis of the heart muscle, which occurs mainly due to
the blockage of blood vessels by a thrombus or cholesterol plaques. The article
provides information on the risk factors of the disease, modern diagnostic methods,
treatment strategies, including thrombolytic therapy, angioplasty, and pharmacological
agents. Additionally, recommendations for the prevention of myocardial infarction and
risk reduction are presented.
Keywords
Myocardial infarction, ischemic heart disease, atherosclerosis, thrombosis,
hypertension, angioplasty, thrombolytic therapy, prevention, myocardial necrosis.
Кириш
Миокард инфаркти – бу юрак мушак тўқимасининг некрозга учраши (ўлими)
билан тавсифланадиган жиддий касаллик бўлиб, асосан юракни қон билан
таъминлайдиган артерияларнинг тромб ёки холестерин плакалари билан
тўсилиши натижасида юзага келади. Ушбу касаллик кўпинча атеросклероз,
гипертония ва қандли диабет каби хасталиклар билан боғлиқ ҳолда ривожланади
ва асосан 45–60 ёшдаги кишилар орасида кенг тарқалган.
Эпидемиология ва хавф омиллари
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
87
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Миокард инфаркти 40–50 ёшдаги эркакларда аёлларга нисбатан беш баробар
кўпроқ учрайди. Бу ҳолатнинг сабаблари жумласига аёлларда эстроген
гормонининг ҳимоя таъсири ва турмуш тарзи факторлари киради. Шу билан
бирга, сўнгги йилларда ёш кишилар орасида ҳам ушбу касаллик кўпайиб
бормоқда, бу эса носоғлом турмуш тарзи ва овқатланиш одатларининг ўзгариши
билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Асосий хавф омиллари:
•
Атеросклероз – қон томир деворларида холестерин тўпланиши.
•
Гипертония – юқори қон босими юракқа ортиқча юк тушишига олиб
келади.
•
Қандли диабет – инсулин резистентлиги натижасида қон томирларининг
зарарланиши.
•
Сигарет чекиш – никотин ва бошқа кимёвий моддалар қон томирларини
заифлаштиради.
•
Стресс – қон томирларининг тортилишини ва атеросклерозни
кучайтиради.
Миокард инфарктининг клиник белгилари
Миокард инфаркти турли симптомлар билан намоён бўлиши мумкин, лекин энг
кенг тарқалган аломатлар қуйидагилардир:
1.
Кўкрак оғриғи – одатда, кўкрак марказида ёки чап томонида кучли
сиқилиш ёки оғриқ ҳиси.
2.
Оғриқнинг тарқалиши – оғриқ чап елкага, бўйинга, жағга ёки орқага
тарқалиши мумкин.
3.
Нам нафас олиш – юрак етишмовчилиги натижасида юзага келади.
4.
Юрак аритмияси – юрак уришининг жуда тезлашиши ёки секинлашиши.
5.
Бош айланиши ёки ҳушдан кетиш – камқонлик ёки стресс таъсирида юзага
келади.
Диагностика ва даволаш усуллари
Диагностика
•
Электрокардиография (ЭКГ) – миокард инфарктининг биринчи ва энг
муҳим ташхислаш усули.
•
Биокимёвий таҳлиллар – юрак ферментларининг ошиши (тропонин,
креатинкиназа-MB).
•
Эхокардиография – юрак мушак тўқимасининг зарарланган қисмини
баҳолаш.
•
Коронар ангиография – қон томирларининг ҳолатини аниқлаш.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
88
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Даволаш стратегиялари
1.
Тез тиббий ёрдам – бемор дарҳол шифохонага етказилиши керак.
2.
Тромболитик терапия – қон ивишини олдини олиш ва тромбларни эритиш.
3.
Ангиопластика ва стентлаш – зарарланган артерияни механик равишда
очиш.
4.
Дори воситалари:
o
Аспирин – қон ивишини камайтириш.
o
Бета-блокаторлар – юрак юкламасини камайтириш.
o
Статинлар – холестерин даражасини пасайтириш.
o
Антикоагулянтлар – янги тромб ҳосил бўлишининг олдини олиш.
Профилактика ва тавсиялар
Миокард инфарктининг олдини олиш учун қуйидаги чоралар кўрилиши лозим:
•
Ёғ ва холестерин миқдорини чеклаш.
•
Ҳар ҳафта 150 дақиқа жисмоний фаолият олиб бориш.
•
Сигарет чекишдан воз кечиш.
•
Стрессни бошқариш.
•
Артериал босим ва қандли диабетни назорат қилиш.
•
Йиллик тиббий текширувлардан ўтиш.
Хулоса
Миокард инфаркати – бу кенг тарқалган ва ўлим хавфи юқори бўлган
касалликдир. Ундан қочиш учун соғлом турмуш тарзига риоя қилиш ва хавф
омилларини камайтириш лозим. Шунингдек, замонавий тиббиёт имкониятлари,
хусусан, ангиопластика, стентлаш ва дори воситалари ёрдамида миокард
инфарктини самарали даволаш мумкин.
Фойдаланилган адабиётлар
1.
Anderson, J. L., Morrow, D. A. (2017). Acute Myocardial Infarction.
New
England
Journal
of
Medicine,
376
(21),
2053–2064.
https://doi.org/10.1056/NEJMra1606915
2.
Ibanez, B., James, S., Agewall, S., Antunes, M. J., Bucciarelli-Ducci, C., Bueno,
H., ... & ESC Scientific Document Group. (2018). 2017 ESC Guidelines for the
management of acute myocardial infarction in patients presenting with ST-
segment
elevation.
European
Heart
Journal,
39
(2),
119–177.
https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehx393
3.
Thygesen, K., Alpert, J. S., Jaffe, A. S., Chaitman, B. R., Bax, J. J., Morrow, D.
A., & White, H. D. (2018). Fourth universal definition of myocardial infarction
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
89
Synapses:
Insights Across the Disciplines
(2018).
Journal of the American College of Cardiology, 72
(18), 2231–2264.
https://doi.org/10.1016/j.jacc.2018.08.1038
4.
White, H. D., & Chew, D. P. (2008). Acute myocardial infarction.
The Lancet,
372
(9638), 570–584. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(08)61237-4
5.
Yellon, D. M., & Hausenloy, D. J. (2007). Myocardial reperfusion injury.
New
England
Journal
of
Medicine,
357
(11),
1121–1135.
https://doi.org/10.1056/NEJMra071667
6.
Kenjayev Y., & Xudoyorova , U. (2025). Преэклампсия ва гипертензив
ҳолатлар: ҳомиладорликдаги хавфлар, диагностика ва даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2),
306–314. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/68857
7.
Qaxxorov Bunyod Abduraimovich, Kenjayev Yodgor Mamatqulovich.
Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and
treatment approaches. (2025). International conference on interdisciplinary
science, 2(1),196. https://universalconference.us/universalconference/index.ph
p/icms/article/view/3636
8.
Xolmurodov , I., & Chorshanbiyev , A. (2025). Viruslarning tarixi va eng ko‘p
uchrovchi viruslar haqida tushunchalar. Journal of Science-Innovative Research
in
Uzbekistan, 3(1),
151–167.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/64646
9.
Amirova Sabrina Baxromovna, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Insult
kassaligining
profilaktikasi
va
uning
reabilitatsiyadagi
ahamiyati. Synapses: Insights across the Disciplines, 2(1), 81–85. Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/64586
10.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi.
(2025). Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani
tekshirishning samarali usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory
and
Practice, 3(1),
384–390.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
11.
Kenjayev, Y., & Farxodova , A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan
bemorlarni reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-
Innovative Research in Uzbekistan, 3(1), 705–718. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/65794
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
90
Synapses:
Insights Across the Disciplines
12.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи, .
(2025). Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга
қаратилган замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal
of
Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
13.
Daminova Shahnoza Panji qizi and Kenjayev Yodgor Mamatqulovich,
“Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin
kasalliklar”, new, vol. 70, no. 2, pp. 17–20, Feb. 2025, Accessed: Mar. 03, 2025.
[Online]. Available: https://scientific-jl.com/new/article/view/1650
14.
Daminova Shahnoza Panji qizi. Kenjayev Yodgor Mamatkulovich. (2025).
Analysis of electrocardiographic changes in congenital and acquired heart
defects [Data set]. American journal of applied medical science ISSN: 2996-
5101 (online) | ResearchBib (IF) = 9.818 IMPACT FACTOR Volume-3| Issue-2|
2025
Published:
|28-02-2025|
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14874480
15.
Халилова Гулнисо Илхом кизи, & Кенжаев Ёдгор Маматкулович. (2025).
Глаукома: белгилари ва даволаш усуллари. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 2(2),
105–111.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65764
16.
“Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and
treatment approaches”, ICIS, vol. 2, no. 1, p. 196, Jan. 2025, Accessed: Feb. 17,
2025. [Online].
Available: https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/a
rticle/view/3636
17.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi.
(2025). Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani
tekshirishning samarali usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory
and
Practice, 3(1),
384–390.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
18.
Kenjayev Y., & Farxodova, A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan bemorlarni
reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-Innovative
Research
in
Uzbekistan, 3(1),
705–718.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/65794.
19.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи,
(2025). Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга
қаратилган замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 3
91
Synapses:
Insights Across the Disciplines
of
Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
20.
Daminova Shahnoza Panji qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin
kasalliklar. Journal of new century innovations, 70(2), 17-20. https://scientific-
jl.com/new/article/view/1650
21.
Sultonova D., Kenjayev Y. Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali
davolash usullari //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024.
– Т. 2. – №. 12. – С. 180-183.
22.
Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари:
даволаш усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and
Practice, 2(11),
347–353.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123
23.
Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган
оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
24.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик
касалликларнинг
эрта
аниқланиши
ва
самарали
даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
102–106. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
25.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved
from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
26.
Kenjayev, Y., “Гистология слоев кожи и их функции”, MJST, vol. 4, no. 11,
pp.
53–57,
Nov.
2024, Accessed:
Jan.
25,
2025.
[Online].
Available: https://www.mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/2007
27.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, Саидов Жасур Бахтиярович, Рахимова
Мохинур Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари,
патогенези ва даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва
профилактика чоралари [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14096723
