T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
155
ISSN:3030-3613
YANGI O‘ZBEKISTON IJTIMOIY-SIYOSIY, IQTISODIY VA MADANIY
HAYOTIDA ROʻY BERAYOTGAN OʻZGARISHLARNING XALQARO
REYTING VA INDEKSLARDA AKS ETISHI
Namangan davlat pedagogika instituti
Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasi
katta o‘qituvchisi
B.Tillayev
Namangan davlat pedagogika instituti
Texnologik ta’lim yo‘nalishi 1-bosqich talabasi
Tursunova Muxtasarxon Farxod qizi
Yangi O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotidagi
o‘zgarishlar mamlakatni rivojlantirishga va xalqaro maydonda yanada yuqori
o‘rinlarni egallashga yo‘naltirilgan keng ko‘lamli islohotlar bilan chambarchas
bog‘liqdir. Ushbu islohotlar O‘zbekistonni yangi davrda, ya’ni mustaqillikka
erishganidan keyingi yillar davomida amalga oshirilgan o‘zgarishlar asosida xalqaro
reytinglar va indekslarda aks etmoqda. O‘zbekistonning xalqaro maydondagi o‘rni, shu
jumladan iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda amalga oshirilgan o‘zgarishlar orqali qanday
yaxshilanishlarni ko‘rsatmoqda, shularni tahlil etish muhimdir.
O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy islohotlari mamlakatning siyosiy erkinligi,
fuqarolik jamiyati, saylov tizimi va inson huquqlari bilan bog‘liq o‘zgarishlarni o‘z
ichiga oladi. Prezident Shavkat Mirziyoyevning mamlakatni boshqarishda olib
borayotgan siyosatida islohotlarga katta e’tibor qaratilgan. Siyosiy tizimda ko‘plab
o‘zgarishlar yuz berdi: jurnalistlarning erkin ishlashi, ommaviy axborot vositalarining
mustaqilligi, erkin tanlov huquqi, hamda inson huquqlarining himoyasini kuchaytirish
uchun tizimli islohotlar amalga oshirildi. Mustaqil ommaviy axborot vositalarining
ko‘payishi, shu jumladan internetda erkin muloqotning kengayishi, shuningdek, davlat
idoralari va fuqarolar o‘rtasidagi o‘zaro muloqotni yaxshilash bo‘yicha chora-tadbirlar
davlat boshqaruvi tizimining yaxshilanishiga yordam berdi.
O‘zbekistonning siyosiy islohotlari xalqaro reyting va indekslarda ham o‘z
ifodasini topdi. Masalan, Freedom House tomonidan e’lon qilingan "Freedom in the
World" indeksida, O‘zbekistonning demokratik ko‘rsatkichlari sezilarli darajada
yaxshilandi. Inson huquqlarini himoya qilish, fuqarolarning fikr erkinligini ta’minlash,
saylov tizimini isloh qilish bo‘yicha ko‘rilgan choralar reytingda ijobiy o‘zgarishlarga
olib keldi. Shuningdek, davlat va jamiyatning ochiqligi, boshqaruvning shaffofligi,
davlat xizmatlarining yaxshilanishi xalqaro tashkilotlar tomonidan ijobiy baholandi.
Shu bilan birga, O‘zbekistonning siyosiy tizimidagi mustahkam o‘zgarishlar,
shuningdek, fuqarolik jamiyatining rivojlanishi, xalqaro reytinglarda O‘zbekistonning
nufuzini oshirishga yordam berdi.
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
156
ISSN:3030-3613
Iqtisodiy sohada olib borilgan islohotlar ham xalqaro reytinglarda o‘z aksini
topdi. Yangi O‘zbekistonning iqtisodiy rivojlanishi bo‘yicha amalga oshirilgan
islohotlar, shu jumladan bozor iqtisodiyotiga o‘tish, qishloq xo‘jaligi va sanoatni
modernizatsiya qilish, investitsiya muhitini yaxshilash, privatizatsiya va xalqaro
savdoni kengaytirish yo‘nalishida amalga oshirilgan o‘zgarishlar O‘zbekistonni
xalqaro reytinglarda yuqori natijalarga olib keldi. Jahon banki, Xalqaro valyuta
jamg‘armasi (XVJ), iqtisodiy rivojlanish bo‘yicha boshqa xalqaro tashkilotlar
tomonidan O‘zbekiston iqtisodiyotining tez o‘sish sur’atlari va islohotlarning
muvaffaqiyatli amalga oshirilishi yuksak baholandi. Bunda O‘zbekistonning "Doing
Business" reytingida o‘zgarishlar, korxonalarning ochilishi va iqtisodiy faoliyatni
boshlash uchun eng yaxshi sharoitlar yaratish bo‘yicha amalga oshirilgan islohotlar
alohida o‘rin tutadi.
Xalqaro reytinglarda ko‘rsatilgan iqtisodiy o‘zgarishlar, investitsiya
darajasining ortishi va iqtisodiy rivojlanishning barqaror sur’atlari O‘zbekistonni
jahonda nufuzli iqtisodiy o‘ringa joylashtirishga yordam berdi. O‘zbekistonning
eksport salohiyatini oshirish, sanoatni diversifikatsiya qilish, yangi tarmoqlarni
rivojlantirish, xususan, energetika va qishloq xo‘jaligida modernizatsiya qilishga katta
e’tibor berildi. Bu omillar ham O‘zbekistonning iqtisodiy holatini yaxshilashga
yordam berdi va xalqaro reytinglarda yuksalishga olib keldi.
Madaniy hayotdagi o‘zgarishlar ham xalqaro reytinglarda aks etdi. Yangi
O‘zbekistonning madaniy merosini saqlash, turizmni rivojlantirish, ta’lim tizimini
modernizatsiya qilish, madaniyat va san’at sohasida yangi g‘oyalar va innovatsiyalarni
amalga oshirishga qaratilgan islohotlar muhim ahamiyat kasb etadi. O‘zbekistonning
madaniy merosini saqlashga alohida e’tibor berilganligi, bu sohada amalga oshirilgan
islohotlar xalqaro maydonda O‘zbekistonning madaniy jihatdan boy va ilg‘or davlat
sifatida tan olinishi bilan natijalandi. Madaniyat va san’at sohasidagi xalqaro
hamkorlik, madaniy tadbirlar va festivalarda O‘zbekistonning ishtiroki xalqaro
miqyosda yuqori baholandi.
Bundan tashqari, O‘zbekistonning madaniyat va ta’lim sohasidagi o‘zgarishlar
ham xalqaro reytinglarda aks etdi. Ta’lim tizimini modernizatsiya qilish, innovatsion
pedagogik yondashuvlarni joriy etish, yuqori malakali kadrlarni tayyorlash va dunyo
miqyosida raqobatbardosh bilimlar bazasini yaratish borasidagi islohotlar
O‘zbekistonni global ta’lim reytinglarida o‘sishga olib keldi. Bundan tashqari, ilm-fan
va texnologiyalarni rivojlantirishga alohida e’tibor berildi. Shu bilan birga,
O‘zbekistonning ta’lim tizimi xalqaro hamkorlik va innovatsion texnologiyalarni joriy
etish orqali jahon ta’lim tizimida o‘z o‘rnini mustahkamladi.
Sog‘liqni saqlash tizimida ham jiddiy islohotlar amalga oshirildi. Yangi tibbiyot
texnologiyalarini joriy etish, tibbiy xizmatlarning sifatini oshirish, aholining
salomatligini saqlashga qaratilgan chora-tadbirlar ijobiy natijalarga olib keldi. Jahon
T A D Q I Q O T L A R
jahon ilmiy – metodik jurnali
https://scientific-jl.com
60-son_1-to’plam_Aprel-2025
157
ISSN:3030-3613
sog‘liqni saqlash tashkiloti va boshqa xalqaro tashkilotlar tomonidan O‘zbekistonning
sog‘liqni saqlash sohasidagi islohotlari yuqori baholandi. Sog‘liqni saqlash tizimidagi
o‘zgarishlar, shuningdek, aholining sog‘lom turmush tarzini ta’minlash bo‘yicha olib
borilgan ishlar O‘zbekistonning xalqaro reytinglarida yuqori natijalarga olib keldi.
Xulosa qilib aytganda, Yangi O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va
madaniy hayotidagi o‘zgarishlar xalqaro reytinglar va indekslarda ijobiy o‘zgarishlarni
keltirib chiqardi. Islohotlar mamlakatni zamonaviy global tizimda raqobatbardosh,
rivojlangan davlat sifatida tanitishga xizmat qilmoqda. O‘zbekistonning xalqaro
reytinglar va indekslardagi o‘rni har yili yanada yaxshilanib borayotganini kuzatish
mumkin, bu esa mamlakatning kelgusi rivojlanish istiqbollarini yanada
mustahkamlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “O‘zbekiston
Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar Strategiyasi
to‘g‘risida”gi PF-4947-son Farmoni.
2.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 5 iyundagi PQ-3775-sonli
“Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda
amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta’minlash
bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori.
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Oliy ta’lim tizimini 2030 yilgacha
rivojlantirish Konsepsiyasi” (2019 yil 8 oktyabr) dagi PF – 5847 – son Farmoni.
https://lex.uz/docs/4545884 25–40-b.
