Том 41 № 3 (2025)
Статьи
O‘ZBEKISTON REPSUBLIKASIDA QIZLAR UCHUN HARBIY XIZMATNING HORIJIY TAJRIBASI
Annotatsiya: Vatanni himoya qilishda erkak yo ayol tushunchasining o‘zi bo‘lmaydi. Ayniqsa, ayollarning sadoqati va ju’rati ko‘p joylarda namuna bo‘lishi kerak. Ushbu maqolamda shu sadoqatli ayollarimiz harbiy xizmatga borishi kerakmi yoki yo‘qmi, qizlar uchun harbiy xizmat mavjud yoki mavjud emasligi tahlil qilingan.
YANGI O’ZBEKISTONNING INNOVATSION RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Annotatsiya. Maqolada klasterli yondashuv mohiyati va ularni amalga joriy etilishi innovatsion rivojlanishning muhim omili ekanligi falsafiy
Аннотация. В статье философски анализируется сущность кластерного подхода и его реализация как важного фактора инновационного развития.
Abstract. The article philosophically analyzes the essence of the cluster approach and its implementation as an important factor in innovative development.
tahlil etilgan.
O’ZBEKISTON IQLIM SHAROITIDA MOBIL UYLARNING ENERGIYA SAMARALIGI BO'YICHA TADQIQOTLAR
Annotatsiya. Ushbu maqolada ko'chma uy uchun avtonom energiya ta'minoti tizimiga ega integratsiyalangan quyosh va biogaz energiya qurilmalarining samaradorligi o'rganiladi. Bundan tashqari, mobil uyda issiqlikni saqlash va ishlatish bo'yicha hisob-kitoblar amalga oshirildi. Ushbu ko'chma uyning issiqlik rejimi uchun infiltratsiyani, ya'ni bino devorlaridan va uning yoriqlaridan issiqlik yo'qotilishini hisoblash formulasi ham keltirilgan.
Abstract. This article studies the efficiency of integrated solar and biogas energy devices with an autonomous energy supply system for a mobile home. In addition, calculations were made on the storage and use of heat in a mobile home. A formula for calculating infiltration, i.e. heat loss from the walls of the building and its cracks, is also presented for the thermal regime of this mobile home.
Абстрактный. В данной статье рассматривается эффективность комплексных солнечных и биогазовых энергетических установок с автономной системой энергоснабжения для мобильного дома. Кроме того, были произведены расчеты по хранению и использованию тепла в передвижном доме. Для теплового режима данного мобильного дома также представлена формула расчета инфильтрации, то есть потерь тепла от стен здания и его щелей.
O’ZBEKISTON SOLIQ TIZIMINING XALQARO TAJRIBALAR BILAN TAQQOSLANISHI
Annotatsiya. Mazkur ishda O‘zbekiston soliq tizimi va uning rivojlanish dinamikasi tahlil qilinib, Singapur tajribasi bilan taqqoslangan. Soliq tushumlarining iqtisodiy o‘sishga ta’siri Jahon banki, Xalqaro valyuta jamg‘armasi, OECD hamda O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi ma’lumotlari asosida o‘rganilgan. Tadqiqot davomida ikki mamlakat soliq tizimlari tarkibiy qismlari, jumladan, stavkalar, imtiyozlar va fiskal siyosat solishtirilib, tahliliy jadval orqali aks ettirilgan. Ish yakunida O‘zbekiston soliq tizimini takomillashtirish bo‘yicha fiskal barqarorlikni mustahkamlash, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va soliqlarning iqtisodiy samaradorligini oshirishga qaratilgan tavsiyalar berilgan. Ushbu tadqiqot iqtisodiy siyosat yurituvchilar, soliq sohasi mutaxassislari va akademik doiralar uchun muhim manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
BRIDGING FINTECH INNOVATION: UZBEKISTAN`S PATH TO A DIGITAL SANDBOX INSPIRED BY SOUTH KOREA
Abstract: This paper examines the development of financial technology (Fintech) in Uzbekistan and South Korea, focusing on South Korea’s digital sandbox initiative as a model for fostering Fintech innovation. By comparing regulatory environments, market conditions, and government support, this study aims to identify key takeaways for Uzbekistan’s Fintech ecosystem. The study highlights how Uzbekistan can adopt and adapt sandboxing approaches to accelerate its Fintech growth.
COLONIALISM AND ITS SOCIOECONOMIC IMPACT ON SOCIETIES (COMPARATIVE ANALYSIS OF BRITISH COLONIAL POLICIES IN INDIA AND IN RESOURCE-RICH AFRICAN NATIONS)
Annotation: This research investigates the socioeconomic impact of colonialism through a comparative analysis of British colonial policies in India and resource-rich African nations. It explores the historical roots and economic motives behind colonial expansion, examining the differences between colonialism and imperialism. The study delves into the economic exploitation of colonies, highlighting the extraction of resources, establishment of trade monopolies and the impact of mercantilist policies. It also addresses the cultural consequences of colonial rule, including the imposition of European languages and the destruction of indigenous traditions. Politically, the research covers the governance structures imposed by colonial powers and the resistance movements that led to decolonization. Finally, the paper explores the contemporary effects of colonialism, including ongoing political conflicts, economic dependencies, and social imbalances in post-colonial states. The study aims to connect historical colonial practices with their modern-day repercussions, offering insights into the lasting legacies of colonialism on global power structures.
BRANDING UZBEKISTAN AND PROMOTING ITS SOFT POWER
Annotation: This research explores the concept of soft power, its mechanisms, and its influence on international relations. It begins by defining power as the ability to influence decisions and actions, distinguishing between hard power and soft power. The study emphasizes Joseph Nye’s concept of soft power, which operates through attraction rather than coercion, and its significance in the globalized era. It further discusses the role of culture, ideology, and foreign policy in soft power, citing historical examples such as the cultural influence of Ancient Greece and the Soviet Union’s ideological leadership. The research highlights how soft power manifests in today’s world, from media and education to cultural diplomacy and international relations. A specific focus is placed on Uzbekistan’s cultural diplomacy as a tool for enhancing its soft power, with examples of prominent figures like Kato Kyudzo and Ikuo Hirayama, who contributed to Uzbek-Japanese relations. The paper concludes by discussing the strategic use of soft power for Uzbekistan, considering its cultural, historical, and religious assets, and the potential benefits of enhancing its international image through cultural exchanges, educational initiatives, and diplomatic efforts.
YANGI O’ZBEKISTONDA TA’LIM KLASTERI
Annotatsiya. Maqolada klasterli yondashuv mohiyati va ularni amalga joriy etilishi innovatsion rivojlanishning muhim omili ekanligi falsafiy tah
Аннотация. В статье философски анализируется сущность подхода и его реализация как важного фактора инновационного развития.
Abstract. The article philosophically analyzes the essence of the cluster approach and its implementation as an important factor in innovative development.
lil etilgan.
YANGI O’ZBEKISTON TARAQQIYOTNI IQTISODIY ISTIQBOLLARI
Annotatsiya: Respublikamizni innovatsion rivojlanishning «Harakatlar strategiyasidan taraqqiyot strategiyasi sari»tamoyili asosida «Yangi O’zbekiston strategiyasi»mohiyati, yangi O’zbekiston tushunchasi, taraqqiyot strategiyasining ustuvor yo’nalishlari hamda ularni amalga oshirishdagi istiqbolli rejalar tahlili asosida yoritib beriladi.
Аннотация. В статье философски анализируется сущность кластерного подхода и его реализация как важного фактора инновационного развития.
Abstract. The article philosophically analyzes the essence of the cluster approach and its implementation as an important factor in innovative development.
YANGI O’ZBEKISTONDA TA’LIM KLASTERINING NAZARIY ASOSLARI
Аннотаtsиya: Ta’lim klasteri integratsiya va innovatsion jarayonlar bilan birgalikda sodir bo’ladigan, ta’limdagi uzviylik va uzluksizlikni, ta’lim sub’ektlarining o’zaro yagona tizimni hosil qilishi va tizimning nuqsonsiz ishlashini ta’minlashga xizmat qiladigan hodisadir. Eng muhimi, klaster tizimiga birlashgan har bir sub’ekt manfaatdor ekanligi, sub’ektlar faoliyatini o’zaro baholash tizimining mavjudligi ta’lim samaradorligini ta’minlashda katta ahamiyatga egadir.
Аннотация: Образовителънъий кластер явление, протекаюшее совместно с интеграсионнъми инвестиционно-иннавационнъм ипросессами, способстбует обеспечению селостности И преемстбености образавания, созданию эдиной системъ образавателънъх субъектов и безупречного функсионирования системъ.
Annotation: Educational cluster is a phenomenon that takes place together with integration and investment and innovation processes, helps to ensure the integrity and continuity of education, the creation of a unified system of educational subjects and the flawless functioning of system.
СОЦИАЛЬНЫЕ АСПЕКТЫ РЕКОНСТРУКЦИИ ЖИЛЫХ ДОМОВ
ABSTRACT: The reconstruction of residential buildings is a crucial process aimed at improving the living conditions of citizens, modernizing infrastructure, and ensuring energy efficiency. However, beyond the technical and economic implications, the social aspects of such projects play a significant role in shaping the well-being of residents and their communities. This article explores the social consequences of residential building reconstruction, focusing on quality of life, social integration, public health, the development of social infrastructure, and the challenges of urban transformation.
АННОТАЦИЯ: Реконструкция жилых домов является важным процессом, направленным на улучшение условий жизни граждан, модернизацию инфраструктуры и повышение энергоэффективности. Однако, помимо технических и экономических аспектов, социальные последствия таких проектов играют значительную роль в формировании благосостояния жителей и их общин. В статье рассматриваются социальные последствия реконструкции жилых домов, включая улучшение качества жизни, социальную интеграцию, здоровье населения, развитие социальной инфраструктуры и проблемы урбанистических преобразований.
ANNOTATSIYA: Yashash uylarining rekonstruktsiyasi – fuqarolarning yashash sharoitlarini yaxshilash, infratuzilmani modernizatsiya qilish va energiya samaradorligini ta’minlashga qaratilgan muhim jarayon. Biroq, texnik va iqtisodiy jihatlarning tashqari, bunday loyihalarning ijtimoiy natijalari aholi va jamiyatning farovonligini shakllantirishda katta rol o'ynaydi. Ushbu maqolada turar-joylar rekonstruktsiyasining ijtimoiy oqibatlari, shu jumladan yashash sifatini oshirish, ijtimoiy integratsiya, aholi salomatligi, ijtimoiy infratuzilmaning rivojlanishi va shahar transformatsiyasi muammolari ko‘rib chiqiladi.
YASHIL KIMYO VA ATROF-MUHITNI HIMOYA QILISH
Annotatsiya. Yashil kimyo va atrof-muhitni himoya qilish sohasidagi innovatsiyalar ekologik barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada yashil kimyo prinsiplarining atrof-muhitga zararli ta’sirlarni kamaytirish, resurslarni tejash va kimyoviy jarayonlarda energiya samaradorligini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, yashil kimyoning ekologik xavfsizlikni ta’minlashdagi o‘rni, yangi katalizatorlar, biologik parchalanadigan materiallar, qayta ishlash texnologiyalari va tibbiyotdagi qo‘llanilishi kabi dolzarb masalalar yoritiladi. Maqola yashil kimyo texnologiyalarini sanoatda amalga oshirish va ekologik barqarorlikka erishish uchun zarur ilmiy, texnologik va siyosiy yondashuvlarni o‘rganadi.
Abstract. Green Chemistry and environmental innovation are important for ensuring environmental sustainability. This article analyzes the role of green chemistry principles in reducing environmental impacts, conserving resources, and increasing energy efficiency in chemical processes. It also discusses the role of green chemistry in ensuring environmental safety, new catalysts, biodegradable materials, recycling technologies, and applications in medicine. The article examines the scientific, technological, and policy approaches necessary to implement green chemistry technologies in industry and achieve environmental sustainability.
Абстрактный. Инновации в области зеленой химии и охраны окружающей среды важны для обеспечения экологической устойчивости. В статье анализируется роль принципов зеленой химии в снижении воздействия на окружающую среду, экономии ресурсов и повышении энергоэффективности химических процессов. Будут также рассмотрены такие актуальные вопросы, как роль зеленой химии в обеспечении экологической безопасности, новые катализаторы, биоразлагаемые материалы, технологии переработки и применение в медицине. В статье рассматриваются научные, технологические и политические подходы, необходимые для внедрения технологий зеленой химии в промышленность и достижения экологической устойчивости.
INGLIZ TILIDA NUTQNI RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya. Ingliz tilida nutqni rivojlantirish zamonaviy ta'lim jarayonlarida muhim o‘rin tutadi. Nutqni aniq va ravon ifodalash, talaffuz, intonatsiya, leksika va grammatikani to‘g‘ri qo‘llash o‘quvchilarning muvaffaqiyatli kommunikatsiya qobiliyatlarini shakllantiradi. Ushbu maqolada ingliz tilida nutqni rivojlantirishning asosiy metodlari va ularning samaradorligi haqida batafsil tahlil qilinadi. Debatlar, prezentatsiyalar, rol o‘ynash kabi metodlarning nutqni shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, tilni o‘rganishda amaliy mashqlarni qo‘llashning ahamiyati ko‘rsatilgan. Nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda innovatsion pedagogik yondashuvlar, audio-vizual materiallar va yangi texnologiyalarning roli ham tahlil qilinadi. Maqola o‘quvchilarga ingliz tilida samarali nutqni rivojlantirishda yordam beradigan yondashuvlarni taqdim etadi.
KVANT HISOBLASH VA UNING KELAJAGI
Annotatsiya. Kvant hisoblash zamonaviy ilm-fan va texnologiyaning eng istiqbolli sohalaridan biri hisoblanadi. U kompyuter texnologiyasining kelajakdagi revolyutsiyasiga turtki bo‘lishi mumkin. Kvant kompyuterlari klassik kompyuterlardan farqli o‘laroq, ma'lumotni kvant bitlari (qubits) yordamida ishlov berishadi, bu esa yuqori samaradorlik va murakkab hisoblashlarni tezda bajarishga imkon beradi. Ushbu maqolada kvant hisoblashning nazariy asoslari, kvant kompyuterlari va ular uchun ishlab chiqilgan algoritmlar tahlil qilinadi. Maqola shuningdek, kvant hisoblashning amaliy qo‘llanilishi, masalan, kvant kriptografiyasi, optimallashtirish masalalari va molekulyar simulyatsiya kabi sohalarda ham muhokama qilinadi. Kvant hisoblashning imkoniyatlari va cheklovlari, shuningdek, uning ilmiy-texnik rivojlanishi va kelajakdagi istiqbollari haqida so‘z yuritiladi.
Абстрактный. Квантовые вычисления — одно из самых перспективных направлений современной науки и техники. Это может стать катализатором будущей революции в компьютерных технологиях. В отличие от классических компьютеров квантовые компьютеры обрабатывают информацию с помощью квантовых битов (кубитов), что обеспечивает высокую эффективность и быстрое выполнение сложных вычислений. В статье анализируются теоретические основы квантовых вычислений, квантовые компьютеры и разработанные для них алгоритмы. В статье также обсуждаются практические применения квантовых вычислений, например, в таких областях, как квантовая криптография, задачи оптимизации и молекулярное моделирование. Обсуждаются возможности и ограничения квантовых вычислений, а также их научно-техническое развитие и будущие перспективы.
Abstract. Quantum computing is one of the most promising areas of modern science and technology. It can be the impetus for the future revolution in computer technology. Unlike classical computers, quantum computers process information using quantum bits (qubits), which allows for high efficiency and fast performance of complex calculations. This article analyzes the theoretical foundations of quantum computing, quantum computers and algorithms developed for them. The article also discusses practical applications of quantum computing, such as quantum cryptography, optimization problems and molecular simulation. The possibilities and limitations of quantum computing, as well as its scientific and technical development and future prospects are discussed.
ЭРГОНОМИКА СОСЕД ОНОМАСТИЧЕСКИЙ ЕДИНИЦЫ С ОТНОШЕНИЕ
Аннотация: В статье рассматриваются ономастические единицы трех эргонимов Бухары. с взаимный похожий и другой
Аннотация : В статье дается информация о специфических функциональных аспектах эргонимов города Бухары, в частности, об их номинативно-дифференцирующей, информативной, рекламно-пропагандистской, коммеморативной и эстетической функциях.
Аннотация : В статье дается информация о функциональных особенностях эргонимов, встречающихся на территории города Бухары, в частности, об их номинативно-дифференцирующей, информативной, рекламно-пропагандистской, коммеморативной и эстетической функциях.
аспекты освещенный .
УЛЬТРАЗВУКОВАЯ ДИАГНОСТИКА АНОМАЛИЙ РАЗВИТИЯ ОРГАНОВ ГЕНИТАЛИЯ У ЖЕНЩИН
Резюме. Аномалии развития матки при бесплодии выявляется в 37,3% случаев, из них гипоплазия матки составляет 22,1%. Гипоплазия матки — это врожденное или развившееся в течение жизни пациентки недоразвитие матки, при котором ее размеры в той или иной степени меньше возрастной нормы. Она сопровождается, как правило, нарушениями менструального цикла, невозможностью зачать ребенка или повторяющимися выкидышами. УЗИ играет важную роль в диагностике различных типов аномалий развития матки, а также степени гипоплазии матки. УЗ диагностика также важна для оценки эффективности лечения.
РУССКИЙ ЯЗЫК КАК ИНСТРУМЕНТ УСПЕШНОЙ КОММУНИКАЦИИ
Аннотация: В данной статье рассматривается роль русского языка как ключевого инструмента коммуникации в экономической сфере. Мы анализируем его значение в деловом общении, составлении экономических текстов, проведении переговоров, а также в разработке стратегий. Особое внимание уделено важности владения русским языком для успешного взаимодействия между экономическими субъектами, повышения эффективности деловых процессов и формирования конкурентных преимуществ в современном экономическом пространстве.
РОЛЬ ТЕРМИНОЛОГИИ В ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ РЕЧИ
Аннотация. В статье рассматривается значение терминологии в профессиональной коммуникации. Анализируются функции и особенности использования терминов в различных сферах деятельности, их влияние на точность и эффективность делового общения. Особое внимание уделяется проблемам неправильного употребления терминов, заимствованиям и адаптации терминологического аппарата.
Annotation. The article examines the importance of terminology in professional communication. The article analyzes the functions and features of the use of terms in various fields of activity, their impact on the accuracy and effectiveness of business communication. Special attention is paid to the problems of misuse of terms, borrowings and adaptation of terminology.
РУССКИЙ ЯЗЫК КАК ИНСТРУМЕНТ УСПЕШНОЙ КОММУНИКАЦИИ
Аннотация: Русский язык служит важным средством коммуникации, обеспечивая эффективную передачу информации и взаимодействие людей в различных сферах. В данной статье мы анализируем его значение в межкультурном и деловом диалоге, а также в образовательном контексте. Особое внимание уделяется вопросу развития языковой компетенции, которая выступает ключевым фактором успешности коммуникации. Также рассматриваются актуальные вызовы, среди которых особое внимание уделяется влиянию цифровых технологий и искусственного интеллекта на языковые явления и коммуникативные практики.
Abstract: The Russian language serves as an important means of communication, ensuring the effective transfer of information and interaction of people in various fields. In this article, we analyze its importance in intercultural and business dialogue, as well as in the educational context. Particular attention is paid to the development of linguistic competence, which is a key factor in the success of communication. Current challenges are also considered, among which special attention is paid to the influence of digital technologies and artificial intelligence on linguistic phenomena and communicative practices.
INTERNATIONAL APPROACHES TO THE RECONSTRUCTION OF RESIDENTIAL BUILDINGS
ABSTRACT: The reconstruction of residential buildings has become a critical aspect of urban regeneration across the globe. Many cities are investing in the revitalization of old buildings to address challenges such as urbanization, outdated infrastructure, and environmental concerns. This article explores the foreign experiences in the reconstruction of residential buildings, examining various strategies and technologies implemented in different countries. By comparing approaches from developed and developing nations, this article aims to uncover best practices, key drivers, challenges, and the impact of such reconstruction on urban environments. It highlights how advanced technologies, sustainability efforts, and adaptive reuse of buildings have been integrated into the reconstruction process to ensure the long-term viability and livability of urban spaces.
АННОТАЦИЯ: Реконструкция жилых зданий стала важной частью городской регенерации по всему миру. Многие города инвестируют в обновление старых зданий, чтобы справиться с проблемами урбанизации, устаревшей инфраструктуры и экологическими проблемами. В этой статье рассматриваются зарубежные практики реконструкции жилых зданий, исследуются различные стратегии и технологии, применяемые в разных странах. Сравнивая подходы развитых и развивающихся стран, статья выявляет лучшие практики, ключевые факторы, проблемы и влияние реконструкции на городскую среду. В статье также рассматривается, как современные технологии, усилия по достижению устойчивости и адаптивное повторное использование зданий интегрируются в процесс реконструкции для обеспечения долгосрочной жизнеспособности и удобства городских пространств.
ANNOTATSIYA: Turar-joy binolarini rekonstruksiya qilish butun dunyo bo'ylab shahar regeneratsiyasining muhim qismiga aylangan. Ko'plab shaharlar eski binolarni yangilashga sarmoya kiritmoqda, bu esa urbanizatsiya, eskirgan infratuzilma va ekologik muammolar kabi muammolarni hal qilishga yordam beradi. Ushbu maqolada turli mamlakatlardagi turar-joy binolarini rekonstruksiya qilish bo'yicha xorijiy tajribalar ko'rib chiqiladi, turli davlatlarda amalga oshirilgan strategiyalar va texnologiyalar tahlil qilinadi. Taraqqiy etgan va rivojlanayotgan davlatlardagi yondashuvlarni taqqoslab, maqola eng yaxshi amaliyotlarni, asosiy omillarni, qiyinchiliklarni va bunday rekonstruksiya jarayonining shahar atrof-muhitiga ta'sirini o'rganadi. Maqolada shuningdek, zamonaviy texnologiyalar, barqarorlik sa'y-harakatlari va binolarni rekonstruksiya qilish orqali moslashtirish va shuningdek qulayligini va uzoq muddat hizmat qilishini ta’minlash maslalarini ham ochib beradi.