Mualliflar

  • Gulbaxor Boyturayeva
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
  • Ibroximjon Zaxidov
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120401

Kalit so‘zlar:

taʼlim jarayoni oʻquvchi fizika fanlararo taʼlim tabiiy fanlar olimlar 7-sinf fizika fani kasbga yо‘naltirish yо‘llari fizik bilimlar.

Annotasiya

Mazkur maqolada fizika fanini fanlararo aloqadorlik asosida o‘qitishning dolzarb pedagogik vazifa sifatidagi o‘rni yoritilib, ta’lim jarayoniga xususan, 7-sinfda fizikani o‘qitishda fanlararo yondashuv asosida o‘quvchilarning amaliy ko‘nikma va mantiqiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirish, turli fanlar (matematika, geografiya, tarix, biologiya va h.k.) bilan integratsiyalashgan holda ta’lim sifatini oshirish yo‘llari tahlil etilgan. Shuningdek, 7-sinf dars mavzularining mavjud kasblar bilan oʻzaro bogʻliqligi jadvali ketirilgan. Fizikani fanlararo aloqadorlikda oʻqitishda hayotiy misollar, tajriba va loyiha ishlarini o‘rgatish orqali o‘quvchilarning ilmiy dunyoqarashi va kasb tanlashga yoʻnaltirish ishlarini kuchaytirish zarurligi asoslab berilgan.   


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

764

7-

TAKOMILLASHTIRISH

Boyturayeva Gulbaxor Kamoliddin qizi

Namangan davlat universiteti tayanch doktoranti

Zaxidov Ibroximjon Obidjonovich

Namangan davlat universiteti dotsenti, pedagogika fanlari nomzodi

Annotatsiya.

Mazkur maqolada fizika fanini fanlararo aloqadorlik asosida

7-

7-sinf

sh ishlarini kuchaytirish zarurligi asoslab berilgan.

fizika,

olimlar, 7-sinf fizika fani,

fizik bilimlar.

.

Annotation.

This article highlights the significance of teaching physics based on

interdisciplinary integration as a vital pedagogical task. It explores how, particularly in


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

765

the 7th grade, interdisciplinary approaches help to develop students' practical skills and
logical thinking. The study analyzes ways to enhance the quality of education through
integration with other subjects (mathematics, geography, history, biology, etc.).
Additionally, the article includes a table showing the connection between 7th-grade
physics topics and various professions. It substantiates the necessity of using real-life
examples, experiments, and project-
worldview and career orientation.

Keywords:

educational process, student, physics, interdisciplinary education,

natural sciences, scientists, 7th-grade physics, career guidance, physics knowledge.

T

dolzarb pedagogik vazifadir.

qaratilmoqda.

bilimlar va 7-
metodikasi ishlab chiqilmaganligi va bu bilimlar keyinchalik kasb tanlashda ham yordam
berishini

berish, muammoni hal

- bu jarayon, b) fanlararo yondashuvni

asoslash -

oki murakkabligi; c)

[2].

7-

-

darslik va uning multimediyali ilovalarini ishlab chiqishd hamda Fizika fanini fanlararo

ish va u orqali

qobiliyatlari shakllanishiga va rivojlantirilishiga erishish zarur.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

766

kengroq
maqsadi va vazifalariga moslash, uning ilmiy jihati asoslanganligi, shu bilan birga

Boshqa fanlar singari maktabda fizika

-

soniy qadriyatlarni tarkib toptirishi

bilan qurollantirishi lozim.

Masalan, mexanik
trigonometrik funksiyalar figuralarning yuzasi tushunchalari elektroliz va termodinamik

uchun geografik tushunchalar, termodinamikaning qonunlari, issiqlik, elektr va optika

naliz,

fanlar taraqqiyotining zamonaviy darajasida tabiiy ijtimoiy va texnik bilimlar

yo, fizik

kimyo, medetsina - radiologiyasi, biokibrnetika, bionika kabi yangi fanlar vujudga keladi.

(masalan inson va kosmos, inson va tabiat, jamiyat va shaxs, fan va ishlab chiqarish, inson

taqozo qiladi. Bunday mutaxassislar tayyorlash esa maktabdan boshlanadi. Fizika tabiat

Masalan: tabiiy fanlar, geografiya, kimyo, astanomiya va boshqalar.

Lekin ular bir -

-

odisalar orasidagi obyektiv


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

767

byektiv

dunyodagi eng muhim hodisalar umumlashgan bilimlarni shakllantirishga; olamning
yagona ilmiy manzarasini yaratishga; yagona ilmiy dunyoqarashni shakllantirishga
erishamiz.

a

-

fanlar bilan tajriba qilish imkoniyatini yaratish kerak. Bu esa kelajak kasblariga

-

topa olishi shunchalik oson kechadi. Bu jarayonda fanlararo aloqadorlikdagi dars

-sinf fizika

Biz quyidagi (1-jadval) misollarni taklif qilamiz.

1-jadval

7-sinf

ligi

Dars mavzusi

Tegishli kasblar

Ushbu mutaxassisning ish

bilimlari

Tinch holatdagi

suyuqlik bosimi

Suv osti

qutqaruvchilari

Tinch holatda suyuqlik bosimi.

Malum bir balandlikda bosim

Atmosfera bosimi

Gidrometrologiya,

shifokor

Atmosfera bosimi. Insonning

arterial qon bosimi. Havo namligi

Suyuqliklar va

gazlarning bosimi.

Gidravlik press

Shtamplash

mashinasi
mexanigi,

Gaz payvandchisi

Suyuqliklar va gazlarning

bosimi. Qattiq moddalarning
bosimi. Bosimning namoyon

Bosimni turli moddalar va

uning turlari bilan uzatish.

Haydovchi,

chilangar, sportchi,

nonvoy

Harakat qonunlari. Jismlarning

Mexanik quvvat va

uning birligi

Haydovchi,

Quvvat. Quvvat birligi, ot kuchi


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

768

avtomobillarga

texnik xizmat

hodisalari. Linza,

lupa

Muhandis,

shifokor

Linzalarning turlari

fizika

-tematik rejasida quyidagi fikrlarni taqdim etishi kerak:

ivojlantirish;

takomill

-11] jarayoni

-

h

maqsadga muvofiq.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.
7-sinfi uchun darslik. -
2.

Newell, W. H. (2013). The state of the field: Interdisciplinary theory. Issues in

Interdisciplinary Studies, 31, 22 43.

3. https://en.wikipedia.org/wiki/Howard_Gardner

4.
//Maktabgacha v

2025.

5.

Boyturayeva G., Zakhidov I. Orienting 7th-Grade Students Towards Career Choices

2025.

6.

Boyturayeva G. K., Zakhidov I. O. Ways of implementing interdisciplinary

connections in teaching the topics of" electric charge" and" electric resistance" in the 7th
grade //Science and innovation. 2024.

-250.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

769

7.

Umarov A., Zahidov I., Boyturayeva. Interdisciplinary relationships and their

application in teaching topics of electricity in a school physics course. "Science and
Innovation" international scientific journal. ISSN: 2181-3337 UIF=8.2, 2024 issue 1, pp.
166-170
8.
//Science and innovation.

2022.

-

1411.
9.
//Fergana state university conference. 2023.

-154.

10. Zakhidov I., Boyturayeva G. Use of Natural Science and Geography materials in
Physics teaching //Science and innovation. 2023. - Jild 2.

B3. 483-487-betlar.

11. Boyturayeva G.K

lik

hodisalariga doir mavzu

Toshkent iqtisodiyot va pedagogika

instituti ilmiy-metodik jurnali

1 (2024) 43-50betlar

Bibliografik manbalar

Suyarov K. va boshqalar. Fizika. Umumiy oʻrta ta’lim maktablarining

-sinfi uchun darslik. -T.: Respublika ta’lim markazi, 2022, 192 b.

Newell, W. H. (2013). The state of the field: Interdisciplinary theory. Issues in Interdisciplinary Studies, 31, 22–43.

Boyturayeva G. Fanlararo aloqadorlik asosida maktab fizika kursini oʻqitish jarayoni //Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. – 2025. – Т. 3. –

Boyturayeva G., Zakhidov I. Orienting 7th-Grade Students Towards Career Choices Through Interdisciplinary Teaching of Physics //Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali. – 2025. – Т. 3. – №. 3.

Boyturayeva G. K., Zakhidov I. O. Ways of implementing interdisciplinary connections in teaching the topics of" electric charge" and" electric resistance" in the 7th grade //Science and innovation. – 2024. – Т. 3. – №. A10. – С. 246-250.

Umarov A., Zahidov I., Boyturayeva. Interdisciplinary relationships and their application in teaching topics of electricity in a school physics course. "Science and Innovation" international scientific journal. ISSN: 2181-3337 UIF=8.2, 2024 issue 1, pp. 166-170

Alijanov D., Zaxidov I. Таълимда фанлараро боғланишларнинг функциялари //Science and innovation. – 2022. – Т. 1. – №. B7. – С. 1406-

Boyturayeva G. Fizika kursida fanlararo aloqadorlik asosida oʻqitishning ahamiyati //Fergana state university conference. – 2023. – С. 154-154.

Zakhidov I., Boyturayeva G. Use of Natural Science and Geography materials in Physics teaching //Science and innovation. – 2023. - Jild 2. – №. B3. 483-487-betlar.

Boyturayeva G.K Fanlararo aloqalar va uni maktab fizika kursida yorugʻlik hodisalariga doir mavzularni oʻqitishda qoʻllash Toshkent iqtisodiyot va pedagogika instituti ilmiy-metodik jurnali № 1 (2024) 43-50betlar