YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
167
LOKAL TARMOQLAR (LAN) VA ULARNING QURILISH USULLARI
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri, Ilmiy rahbar
Elboyeva Munisa Elmurod qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
“Matematika va Informatika” yo‘nalishi 2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15086966
Annotatsiya:
Lokal tarmoq (LAN) – bu cheklangan hududda, masalan, ofis, maktab yoki
uy ichida qurilgan kompyuter tarmog‘i bo‘lib, qurilmalar o‘rtasida tezkor va xavfsiz ma’lumot
almashinuvini ta’minlaydi. LAN’lar kabel yoki simsiz aloqa vositalari orqali tashkil qilinadi va
turli qurilish usullariga ega. Ularning asosiy topologiyalari – shina (bus), yulduz (star), halqa
(ring), to‘liq bog‘langan (mesh) va daraxtsimon (tree) topologiyalardir. LAN qurishda
kommutator (switch), yo‘naltirgich (router), server va ishchi stansiyalar kabi qurilmalar
ishlatiladi. Bu tarmoqlar kichik va o‘rta hajmdagi tashkilotlar uchun samarali yechim
hisoblanadi.
Kalit so’zlar.
lokal tarmoq (LAN),kompyuter tarmog’i, tarmoq topologiyasi,shina
topologiya, yulduz topologiya, halqa topologiya, mesh topologiya, daraxtsimon topologiya,
kabel va simsiz aloqa, switch, router, server, ma’lumot almashinuvi, tarmoq xavfsizligi.
Annotation.
A local area network (LAN) is a computer network built within a limited
area, such as an office, school, or home, that provides fast and secure data exchange between
devices. LANs are organized using wired or wireless communication media and have various
construction methods. Their main topologies are bus, star, ring, mesh, and tree topologies.
LANs use devices such as switches, routers, servers, and workstations to build them. These
networks are an effective solution for small and medium-sized organizations.
Keywords:
local area network (LAN), computer network, network topology, bus
topology, star topology, ring topology, mesh topology, tree topology, wired and wireless
communication, switch, router, server, data exchange, network security.
Аннотация.
Локальная сеть (LAN) — это компьютерная сеть, построенная на
ограниченной территории, например в офисе, школе или доме, которая обеспечивает
быстрый и безопасный обмен данными между устройствами. Локальные сети
организуются кабельными или беспроводными средствами и имеют различные
методы построения. Их основными топологиями являются шинная, звездообразная,
кольцевая, сетчатая и древовидная топологии. Для построения локальной сети
используются такие устройства, как коммутаторы, маршрутизаторы, серверы и
рабочие станции. Эти сети являются эффективным решением для малых и средних
организаций.
Ключевые слова:
локальная вычислительная сеть (LAN), компьютерная сеть,
топология сети, топология шины, топология звезда, кольцевая топология, ячеистая
топология, древовидная топология, кабельная и беспроводная связь, коммутатор,
маршрутизатор, сервер, обмен данными, сетевая безопасность.
Kirish.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining rivojlanishi bilan tarmoq texnologiyalari
ham jadal sur'atda rivojlanib bormoqda. Bugungi kunda har qanday tashkilot, ta’lim
muassasasi yoki ishlab chiqarish korxonasi samarali ishlashi uchun kompyuter tarmoqlari
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
168
muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, kichik va o‘rta miqyosdagi korxonalarda tezkor va
xavfsiz axborot almashinuvini ta’minlash uchun lokal tarmoqlar (Local Area Network – LAN)
keng qo‘llaniladi.Lokal tarmoq – bu biror bino, ofis, kampus yoki zavod hududi ichida o‘zaro
bog‘langan kompyuterlar, serverlar, printerlar, marshrutizatorlar va boshqa qurilmalardan
tashkil topgan tarmoqdir. Ushbu tarmoqlar foydalanuvchilarga umumiy resurslardan
foydalanish, ma’lumot almashinuvini tez va samarali amalga oshirish hamda dasturiy
ta’minotlarni markazlashgan holda boshqarish imkonini beradi.Lokal tarmoqlarning keng
qo‘llanilishiga quyidagi afzalliklari sabab bo‘lmoqda:Yuqori tezlik – LAN tarmoqlari ichida
axborot uzatish tezligi odatda 100 Mbps dan 10 Gbps gacha yetadi.Xavfsizlik – Lokal
tarmoqlar tashqi tarmoqlarga nisbatan xavfsizroq bo‘lib, ma’lumotlarning shifrlanishi va
xavfsizligi yaxshiroq ta’minlanadi.Markazlashgan boshqaruv – Serverlar orqali barcha
qurilmalar va foydalanuvchilarni markaziy boshqarish imkoniyati mavjud.Umumiy
resurslardan foydalanish – Tarmoqdagi barcha foydalanuvchilar printer, fayllar, dasturlar va
internetga birgalikda kirishlari mumkin. Kam xarajat – Internet tarmog‘iga nisbatan lokal
tarmoq ishlatish arzonroq va texnik xizmat ko‘rsatish osonroq. Lokal tarmoqni yaratishda
uning samarali ishlashini ta’minlaydigan muhim omillardan biri topologiya tanlashdir.
Topologiya – bu tarmoqdagi qurilmalar qanday ulanishini va ma’lumot qanday
harakatlanishini belgilovchi usuldir. Bu turdagi topologiyada barcha kompyuter va qurilmalar
bitta asosiy kabel (shina) orqali ulanadi.Oson o‘rnatish va kam xarajat talab qiladi. Kichik va
o‘rta hajmdagi tarmoqlar uchun mos. Bitta kabelda nosozlik yuz bersa, butun tarmoq
ishlamay qoladi. Ma’lumot uzatish tezligi ko‘p foydalanuvchilar bo‘lganda pasayadi. Bu
topologiyada barcha qurilmalar bitta markaziy qurilmaga (switch yoki hub) ulanadi. Yangi
qurilmalar qo‘shish va nosozlikni aniqlash oson. Bitta kabel ishdan chiqsa, faqat bitta
kompyuter ishlamaydi, butun tarmoq emas. Markaziy tugun (switch yoki hub) ishdan chiqsa,
butun tarmoq ishlamay qoladi.
Kabel xarajati yuqori bo‘lishi mumkin. Bu usulda barcha kompyuterlar uzluksiz doira
shaklida o‘zaro ulanadi. Ma’lumotlar aniq bir yo‘nalishda harakatlanadi, shuning uchun
tarmoqdagi yuklamani boshqarish oson. Yangi tugun qo‘shilganda tarmoq ishlashiga ta’sir
qilmaydi. Bitta qurilma yoki kabel ishdan chiqsa, butun tarmoq ishlamay qoladi. O‘rnatish va
texnik xizmat ko‘rsatish murakkabroq. Barcha qurilmalar bir-biri bilan bevosita bog‘langan
bo‘ladi. Bu esa ishonchlilikni oshiradi.Juda ishonchli, chunki bitta aloqa liniyasi ishdan chiqsa,
ma’lumot boshqa yo‘nalish orqali uzatiladi. Tarmoqdagi yuklamani yaxshi taqsimlaydi. Kabel
va qurilmalar soni juda ko‘p bo‘lib, o‘rnatish va texnik xizmat ko‘rsatish qimmatga tushadi.
Kichik va o‘rta miqyosdagi tarmoqlar uchun uncha mos emas. Bu turli topologiyalarni
birlashtirgan usul bo‘lib, katta va murakkab tarmoqlarda qo‘llaniladi. Har xil turdagi
topologiyalarni o‘z ichiga olgani uchun moslashuvchan va samarali. Katta tashkilotlar va
universitetlar uchun juda qulay. Murakkab tuzilma sababli sozlash va texnik xizmat ko‘rsatish
qiyin. Katta xarajat talab qilishi mumkin. Lokal tarmoqlar bugungi kunda korxonalar, ta’lim
muassasalari va boshqa tashkilotlar uchun muhim axborot almashinuvi vositasi hisoblanadi.
LAN tarmoqlari tezkor, xavfsiz va ishonchli bo‘lib, foydalanuvchilarga resurslardan samarali
foydalanish imkoniyatini beradi. Tarmoqni qurishda topologiyani to‘g‘ri tanlash uning
samarali ishlashiga ta’sir qiladi. Har bir topologiyaning o‘ziga xos afzallik va kamchiliklari
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
169
mavjud bo‘lib, ularni tanlashda tarmoq miqyosi, xavfsizlik talablari va texnik imkoniyatlar
hisobga olinishi lozim.
Mavzuga doir adabiyotlar tahlili.
Lokal tarmoqlar (LAN) bo‘yicha adabiyotlarni tahlil
qilish shuni ko‘rsatadiki, ushbu soha bo‘yicha ilmiy va texnik manbalar keng qamrovli bo‘lib,
ular LAN tarmoqlarining asosiy tushunchalaridan boshlab, zamonaviy texnologiyalargacha
bo‘lgan turli jihatlarni yoritadi.Tarmoq texnologiyalarining nazariy asoslari A.
Tanenbaumning "Computer Networks" va B. Forouzanning "Data Communications and
Networking" kitoblarida keng yoritilgan. Ushbu manbalarda kompyuter tarmoqlarining
ishlash tamoyillari, tarmoq topologiyalari, ma’lumotlar uzatilishi va LAN tarmoqlarining
rivojlanish tarixi haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, W.Stallingsning "Data and
Computer Communications" asari ham tarmoq arxitekturasi, protokollar va xavfsizlik
masalalariga alohida e’tibor qaratgan. Lokal tarmoqlar texnologiyalarini yorituvchi muhim
manbalardan biri bu IEEE 802.3 Ethernet standartlari bo‘lib, ushbu hujjatlar Ethernet
texnologiyasining ishlash mexanizmi, tarmoq qurilmalarining o‘zaro bog‘lanishi va
ma’lumotlar uzatilishi kabi jihatlarni tartibga soladi. Cisco Networking Academy o‘quv
materiallari esa LAN tarmoqlarini amaliy jihatdan tushuntiradi, marshrutizator va switch
sozlash, tarmoq xavfsizligi va samaradorligini oshirish usullari bo‘yicha tavsiyalar beradi.
LAN tarmoqlarning qurilish usullari va ularning samaradorligi bo‘yicha tadqiqotlar ham
muhim ahamiyat kasb etadi. Masalan, "Performance Analysis of Different Network
Topologies" nomli ilmiy maqolada turli topologiyalarning ishlash samaradorligi va ulardan
foydalanish imkoniyatlari tahlil qilingan. "A Review of Network Topologies in Communication
Systems" maqolasi esa LAN tarmoqlarning eng keng tarqalgan shakllari – bus, star, ring, mesh
va hybrid topologiyalarining afzalliklari va kamchiliklarini yoritadi. Ushbu tadqiqotlarda
yulduz (star) topologiyasi kichik va o‘rta biznes uchun samarali ekani, mesh topologiyasi esa
yuqori ishonchlilik talab qilinadigan tarmoqlarda qo‘llanishi ta’kidlangan. Zamonaviy
yondashuvlar nuqtai nazaridan LAN tarmoqlarning rivojlanishi Virtual LAN (VLAN), Software-
Defined Networking (SDN) va Wi-Fi 6 kabi texnologiyalar bilan bog‘liq.VLAN tarmoqlarni
lo‘g‘aviy segmentatsiya qilish imkonini bersa, SDN tarmoq boshqaruvini markazlashgan holda
amalga oshirishga yo‘l ochadi. Shuningdek, 5G va IPv6 kabi yangi texnologiyalar ham LAN
tarmoqlarga integratsiya qilinmoqda, bu esa ulardan foydalanish samaradorligini oshirishga
xizmat qiladi. Umuman olganda, LAN tarmoqlari bo‘yicha adabiyotlarni tahlil qilish shuni
ko‘rsatadiki, ushbu soha doimiy ravishda rivojlanib bormoqda. Nazariy va amaliy tadqiqotlar
LAN tarmoqlarning texnologik asoslarini o‘rganish va ularning yanada samarali ishlashini
ta’minlashga qaratilgan. Ilmiy maqolalar va texnik nashrlar LAN tarmoqlarining qurilish
usullari, xavfsizligi va samaradorligini oshirishga oid muhim ma’lumotlarni taqdim etadi. Shu
sababli, lokal tarmoqlarni yanada rivojlantirish va ularning optimal ishlashini ta’minlash
uchun yangi texnologiyalar va tadqiqotlarga asoslangan yondashuvlar muhim ahamiyat kasb
etadi.
Tadqiqotlar metodologiyasi.
Lokal tarmoqlar (LAN) va ularning qurilish usullari
bo‘yicha tadqiqotlar metodologiyasi ushbu mavzuni ilmiy asosda o‘rganish va tahlil qilish
uchun muhim yondashuvlarni o‘z ichiga oladi. Tadqiqot davomida nazariy va amaliy tahlil
usullari qo‘llaniladi, bunda LAN tarmoqlarining asosiy tushunchalari, texnologik rivojlanish
jarayonlari va ularning samaradorligi bo‘yicha mavjud ilmiy-texnik adabiyotlar o‘rganiladi.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
170
Tadqiqotning boshlang‘ich bosqichida lokal tarmoqlarning asosiy kontseptsiyalari, turli
topologiyalar, ularning afzalliklari va kamchiliklari haqida fundamental bilimlar
shakllantiriladi. Buning uchun A. Tanenbaum, B. Forouzan va W. Stallings kabi mualliflarning
asarlari, shuningdek, IEEE 802.3 Ethernet standartlari bo‘yicha texnik hujjatlar asos qilib
olinadi. Keyingi bosqichda lokal tarmoqlarni qurish va ularni samarali tashkil etish usullari
amaliy tadqiq qilinadi. Ushbu jarayonda tarmoq topologiyalari – bus, star, ring, mesh va
hybrid shakllari simulyatsiya qilinib, ularning ishlash samaradorligi baholanadi. Simulyatsiya
natijalari asosida turli topologiyalarni taqqoslash orqali tarmoq samaradorligini oshirish
yo‘llari aniqlanadi. Bundan tashqari, VLAN, SDN va IPv6 kabi zamonaviy texnologiyalarni LAN
tarmoqlarga joriy etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Ushbu bosqichda Cisco Networking
Academy materiallari, ilmiy maqolalar hamda turli kompaniyalarning texnik hisobotlari asos
sifatida ishlatiladi.Tadqiqot davomida eksperimental tahlil va model sinovlari o‘tkaziladi.
Turli topologiyalarni o‘z ichiga olgan simulyatsiya muhiti yaratiladi va turli yuklanish
sharoitlarida tarmoq ishlash samaradorligi baholanadi. Buning uchun Packet Tracer, GNS3 va
boshqa tarmoq simulyatorlari ishlatiladi. Eksperimental tahlillar natijasida turli
topologiyalarning ma’lumot uzatish tezligi, kechikish va tarmoq ishonchliligi kabi
parametrlari o‘lchanadi va taqqoslanadi. Shuningdek, real tarmoq muhitlarida xavfsizlik va
optimallashtirish usullari sinovdan o‘tkazilib, ularning samaradorligi baholanadi.
Tadqiqotning yakuniy bosqichida olingan natijalar umumlashtirilib, LAN tarmoqlarining
samaradorligini oshirish bo‘yicha xulosalar chiqariladi. Turli topologiyalar va ularning
amaliyotdagi qo‘llanilishi tahlil qilinib, eng samarali usullar tavsiya etiladi. Shuningdek,
kelajakda lokal tarmoqlarni rivojlantirish va optimallashtirish bo‘yicha yo‘nalishlar
aniqlanadi. Olingan natijalar asosida tarmoq arxitekturasini takomillashtirish, xavfsizlikni
oshirish va ma’lumot uzatish jarayonlarini optimallashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab
chiqiladi. Shu tariqa tadqiqot lokal tarmoqlarning ilmiy va amaliy jihatlarini chuqur
o‘rganishga, ularning samaradorligini oshirish va yangi texnologiyalarni integratsiya qilishga
yo‘naltiriladi.
Natija va muhokama.
Lokal tarmoqlar (LAN) va ularning qurilish usullari bo‘yicha olib
borilgan tadqiqot natijalari LAN tarmoqlarining samaradorligi, xavfsizligi va foydalanish
qulayligini oshirish uchun turli yondashuvlarning ta’sirini aniqlashga imkon berdi. Tadqiqot
davomida tarmoq topologiyalarining ishlash samaradorligi taqqoslandi va yulduz (star)
topologiyasi umumiy foydalanish uchun eng maqbul variant ekani aniqlandi, chunki u yuqori
ishonchlilik va oson boshqaruv imkoniyatini ta’minlaydi. Mesh topologiyasi esa xavfsizlik va
uzluksizlikni ta’minlashda afzal ekani kuzatildi, lekin uni qo‘llashda yuqori xarajat va
murakkab sozlash jarayonlari muammo tug‘dirishi mumkin.Simulyatsiya natijalariga ko‘ra,
Ethernet asosidagi tarmoqlarda ma’lumot uzatish tezligi va kechikish ko‘rsatkichlari barqaror
ekani aniqlandi, Wi-Fi asosidagi tarmoqlarda esa tarmoq yuklamasi oshgan sari kechikish va
paket yo‘qotish holatlari ko‘payishi kuzatildi. VLAN texnologiyasi LAN tarmoqlarda xavfsizlik
va samaradorlikni oshirishda samarali ekanligi isbotlandi, chunki u ma’lumot oqimini ajratish
va resurslardan yanada samarali foydalanish imkonini yaratadi. Bundan tashqari, SDN
texnologiyasini LAN tarmoqlarga integratsiya qilish tarmoq boshqaruvini soddalashtirishi va
samaradorlikni oshirishi mumkinligi aniqlandi.LAN tarmoqlarning xavfsizligini oshirish
maqsadida tarmoq segmentatsiyasi, xavfsizlik devorlari (firewall) va kirish nazorati kabi
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
171
chora-tadbirlar qo‘llanganda, kiberxavfsizlik tahdidlarini sezilarli darajada kamaytirish
mumkinligi kuzatildi. Shuningdek, IPv6 ga o‘tish LAN tarmoqlarning kelajakdagi
barqarorligini ta’minlash uchun muhim omillardan biri ekani aniqlangan bo‘lsa-da, aksariyat
infratuzilmalar hali ham IPv4 protokolidan foydalanayotgani tufayli to‘liq o‘tish jarayoni vaqt
talab qilishi aytib o‘tildi.Umuman olganda, tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, LAN
tarmoqlarning samaradorligi va ishonchliligini oshirish uchun optimal topologiyani tanlash,
zamonaviy texnologiyalarni joriy etish va xavfsizlik choralarini kuchaytirish zarur. Tarmoq
infratuzilmasini modernizatsiya qilish va virtualizatsiya texnologiyalaridan foydalanish LAN
tarmoqlarning yanada samarali ishlashini ta’minlashi mumkin. Natijalarga asoslanib, lokal
tarmoqlarni loyihalash va optimallashtirishda Ethernet asosidagi yechimlar, VLAN va SDN
kabi texnologiyalarni tatbiq etish muhim ekani ta’kidlanadi. Shuningdek, tarmoq xavfsizligini
ta’minlash va tarmoqlarning uzluksiz ishlashini kafolatlash uchun zamonaviy himoya
usullarini joriy qilish zarurati kelib chiqadi.
Xulosa va takliflar.
Lokal tarmoqlar (LAN) va ularning qurilish usullari bo‘yicha olib
borilgan tadqiqot natijalari LAN texnologiyalarining rivojlanishi va samaradorligini oshirish
uchun muhim jihatlarni aniqlashga yordam berdi. Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, LAN tarmoqlari
korxonalar, ta’lim muassasalari va boshqa tashkilotlar uchun samarali va tezkor ma’lumot
almashish tizimini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Turli topologiyalar tahlili natijasida
yulduz (star) va mesh topologiyalari eng ishonchli va barqaror variantlar ekanligi aniqlandi,
biroq ularning tanlovi tarmoq hajmi va talablariga bog‘liq bo‘lishi lozim. Yulduz topologiyasi
kichik va o‘rta tarmoqlar uchun mos bo‘lsa, mesh topologiyasi yirik korxonalar va yuqori
ishonchlilik talab qilinadigan tizimlar uchun afzal hisoblanadi.Zamonaviy texnologiyalar,
xususan, VLAN va SDN integratsiyasi LAN tarmoqlarining samaradorligini oshirishda katta
imkoniyatlarga ega ekanligi kuzatildi. VLAN texnologiyasi orqali tarmoqni lo‘g‘aviy
segmentatsiya qilish va xavfsizlik darajasini oshirish mumkin. SDN esa markazlashgan
boshqaruvni ta’minlab, tarmoq resurslaridan samarali foydalanish imkonini beradi.
Shuningdek, IPv6 protokoliga o‘tish tarmoqning uzoq muddatli rivojlanishi uchun muhim
ahamiyat kasb etadi, chunki IPv4 manzillarining cheklanganligi tarmoqlarning kengayishini
cheklab qo‘yishi mumkin.Tadqiqot natijalari asosida LAN tarmoqlarini rivojlantirish bo‘yicha
quyidagi takliflar ilgari suriladi. Birinchidan, LAN tarmoqlarini loyihalashda yulduz
topologiyasi asosiy tanlov sifatida ko‘rib chiqilishi, ammo yuqori ishonchlilik talab qilinadigan
muhitlarda mesh topologiyasidan foydalanish tavsiya etiladi. Ikkinchidan, tarmoq xavfsizligini
oshirish uchun VLAN va xavfsizlik devorlari (firewall) kabi texnologiyalarni qo‘llash zarur.
Uchinchidan, tarmoq boshqaruvini soddalashtirish va samaradorligini oshirish maqsadida
SDN texnologiyalarini bosqichma-bosqich joriy etish tavsiya etiladi. To‘rtinchidan,
tarmoqlarning barqarorligini ta’minlash va kelajak talablariga moslashish uchun IPv6 ga
o‘tish strategiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish lozim.Umuman olganda, LAN tarmoqlari
zamonaviy IT infratuzilmasining ajralmas qismi bo‘lib, ularning samarali ishlashi turli
texnologik yechimlarni to‘g‘ri tanlash va tatbiq etishga bog‘liq. Optimal tarmoq arxitekturasini
yaratish, xavfsizlik choralarini kuchaytirish va yangi texnologiyalarni joriy qilish orqali LAN
tarmoqlarining ishonchliligi va samaradorligini oshirish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
172
1.
Кодиров, Ф. Э., and О. Д. Дониёров. "ЭФФЕКТИВНЫЕ МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ
МЕДИЦИНСКОГО ОБСЛУЖИВАНИЯ НАСЕЛЕНИЯ КАШАКАДЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ."
Символ науки 7-2 (2022): 15-17.
2.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS." АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ. 2019.
3.
Uzakov, Gulom, et al. "Simulation of a tubular pyrolysis reactor using comsol
multiphysics software." International Scientific and Practical Conference Digital and
Information Technologies in Economics and Management. Cham: Springer Nature
Switzerland, 2023.
4.
Қодиров, Ф. "ҲУДУДЛАРДА ТИББИЙ ХИЗМАТЛАРНИ ДАСТУРИЙ ПАКЕТЛАР
ЁРДАМИДА ЭЛЕКТРОН ТИББИЙ БАЗАСИНИ ЯРАТИШ." O’zbekiston Respublikasi Oliy Va
o’rta Maxsus ta’lim Vazirligi Namangan Muhandislik-Qurilish Instituti (2022).
5.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences." концепции
устойчивого развития науки в современных условиях (2021): 153-155.
6.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role." интеллектуальный капитал xxi века. 2020.
7.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari." Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting
4.09 (2024): 178-183.
8.
Qodirov, Farrux, and Muxlisa Mavlonova. "O’ZBEKISTONDA ZIYORATGOH VA
QADAMJOLAR, TURIZM XIZMATLARINI JADAL RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI." YANGI
O‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
9.
Qodirov, F., N. Sirojev, and S. Negmatova. "FEATURES OF THE ANDROID STUDIO
SOFTWARE PACKAGE." Академические исследования в современной науке 2.17 (2023):
130-146.
10.
Қодиров, Ф. Э., et al. "ДЛЯ ПРОВЕРКИ МОДЕЛЕЙ АДЕКВАТНОСТИ,
ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ И СОПРОТИВЛЕНИЯ." ИНТЕГРАЦИЯ НАУКИ, ОБЩЕСТВА,
ПРОИЗВОДСТВА И ПРОМЫШЛЕННОСТИ. 2019.
11.
Qodirov, F. E., D. A. Akbarova, and S. H. Shokirov. "SOFTWARE FOR WORKING WITH
COMPUTER GRAPHICS AND THEIR TASKS. APPLICATION OF DIGITAL IMAGE PROCESSING
FIELDS." (2021): 57-58.
12.
Jumanazarovna, Bozorova Irina, and Кodirov Farruh Ergash O'G'Li. "Principle of
electrocardiographic work and its role in modern medicine." Вопросы науки и образования
15 (99) (2020): 31-36.
13.
Kodirov, F. E., and J. E. Nematov. "BASIC TECHNOLOGY AND SERVICE
MANAGEMENTMULTISERVICE NETWORKS." Инновации в технологиях и образовании: сб.
ст. участников XII Между (2019): 214.
14.
Қодиров, Ф. Э., and Ж. Э. Нематов. "РАЗВИТИЕ ЛОКАЛЬНОЙ СЕТИ НА ОСНОВЕ
ТЕХНОЛОГИИ GPON." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XII
Между (2019): 288.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
173
15.
Кодиров, Ф. Э., and М. У. Маматмурадова. "РАЗРАБОТКА ЦИФРОВОЙ ПРОГРАММЫ
ШИФРОВАНИЯ И ВНЕДРЕНИЕ В ПРАКТИКУ." Инновации в технологиях и образовании:
сб. ст. участников XII Между (2019): 275.
16.
Абдирасулов, Ж. У., and Ф. Э. Кодиров. "ЭФФЕКТИВНОСТЬ ANGULAR JS ДЛЯ
СОЗДАНИЯ
ДИНАМИЧЕСКИХ
ВЕБ-САЙТОВ
И
ОПТИМИЗАЦИИ
ИХ
ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников
XII Между (2019): 228.
17.
Qodirov, F. E., J. B. Zohidov, and H. I. Karamatova. "ADVANTAGES OF PROGRAMMING
LANGUAGES JAVASCRIPT, JAVA AND PYTHON." МОДЕЛИРОВАНИЕ И АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ
ТЕХНИЧЕСКИХ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ. 2019.
18.
Qodirov, F. E., J. U. Abdirasulov, and J. E. Nematov. "FORMING GOVERNMENT AGENCY
WEBSITES WITH WORDPRESS CONTENT MANAGEMENT SYSTEM." Инновации в
технологиях и образовании: сб. ст. участников XII Между (2019): 219.
19.
Турдиев, У. К., and Ф. Э. Кодиров. "Задача Коши Для Одномерной Системы
Уравнений Типа Бюргерса Возникающей В Двухскоростной Гидродинамике."
Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XI Между (2018): 349.
20.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options." academy. uz/index. php/yo.
21.
Qodirov, F. "ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF IMMITATION TRAINING."
ACUMEN: International journal of multidisciplinary research 2.2 (2025): 296-301.
22.
Qodirov, Farrux, Sabrina Turayeva, and Sevinch Negmatova. "EKOTURIZM ORQALI
TABIIY
RESURSLARDAN
BARQAROR
FOYDALANISH."
Журнал
академических
исследований нового Узбекистана 2.1, 2-qism (2025): 4-8.
23.
Qodirov, Farrux, and Jasmina Murodulloyeva. "O'ZBEKISTONDA RAQAMLI
IQTISODIYOT." Инновационные исследования в современном мире: теория и практика
3.15 (2024): 178-181.
24.
Qodirov, Farrux, and Mushtariy Musayeva. "AXBOROTLASHGAN JAMIYATNING O'ZIGA
XOS JIHATLARI VA INSONNING TUTGAN O'RNI." Инновационные исследования в
современном мире: теория и практика 3.15 (2024): 41-48.
