YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
139
VIRTUAL REALLIK (VR) VA KENGAYTIRILGAN REALLIK (AR)
Qodirov Farrux Egash o’g’li
Matematika va ta’limda axborot texnalogiyasi kafedrasi mudiri, ilmiy rahbar
Sa’dullayeva Mashxura Shokir qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika yo’nalishi
2- bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15118958
Annotatsiya:
Virtual reallik va kengaytirilgan reallik
texnologiyalari, so'nggi yillarda
raqamli dunyoda inqilobiy o'zgarishlarga sabab bo'ldi. Bu texnologiyalar insonlarning
haqiqatni tushunishi, muhitga bo'lgan munosabati va virtual olam bilan o'zaro aloqalarini
yangi darajaga olib chiqdi. VR texnologiyasi to'liq virtual muhit yaratib, foydalanuvchini
haqiqatdan ajratilgan, sun'iy yaratilgan olamga olib kiradi. Bu texnologiya, ayniqsa, o'yinlar,
ta'lim, tibbiyot va sanoat sohalarida keng qo'llaniladi.
AR texnologiyasi esa haqiqiy dunyoni
kengaytiradi, ya'ni foydalanuvchining atrofdagi muhitiga virtual elementlarni qo'shadi. AR
qurilmalari yordamida real vaqt rejimida fizika, grafikalar va video tasvirlari virtual
elementlar bilan integratsiya qilinadi. AR texnologiyasi mobil qurilmalar, o'qitish, sog'liqni
saqlash, marketing va o'yinlar kabi sohalarda samarali qo'llanilmoqda.
Bu texnologiyalar turli
sohalarda yangi imkoniyatlar yaratib, tajriba va ko'nikmalarni yanada boyitmoqda. VR,
masalan, o'qituvchilar va talabalar uchun interaktiv ta'lim muhitlarini yaratishda qo'llaniladi,
AR esa marketing va tijorat sohalarida, mijozlarga tovarlarni taqdim etishda ishlatiladi. Shu
bilan birga, bu texnologiyalarning yanada rivojlanishi va keng qo‘llanilishi bilan bog‘liq ba'zi
muammolar, masalan, yuqori narxlar, texnik cheklovlar va xavfsizlik masalalari ham mavjud.
Kalit so'zlar:
Virtual reallik (VR)
,
Kengaytirilgan reallik (AR)
,
Texnologiyalar
,
Interaktiv
tajriba
,
Haqiqiy dunyo
,
Virtual muhit
,
Sanoat
,
O'yinlar
,
Ta'lim
,
Sog'liqni saqlash
,
Marketing
,
Mobil qurilmalar
,
IoT (Internet of Things)
,
Innovatsiyalar
,
Xavfsizlik masalalari
,
Integratsiya
,
Virtual elementlar
,
O'quv muhitlari
,
Yangi imkoniyatlar
,
Raqamli inqilob
Kirish.
Virtual reallik (VR
)
va
kengaytirilgan reallik (AR
)
texnologiyalari so'nggi
yillarda raqamli dunyoning rivojlanishida muhim o‘rin egalladi. Bu texnologiyalar
insonlarning atrof-muhitni idrok etish va u bilan o‘zaro aloqalarini yangi darajaga olib chiqdi.
Virtual reallik (VR) foydalanuvchini to'liq virtual muhitga kirgizib, haqiqiy dunyo bilan
aloqasini uzadi va tasavvur qilinadigan yangi olamni taqdim etadi. Kengaytirilgan reallik (AR)
esa, real dunyoni kengaytirib, foydalanuvchining atrofidagi muhitga virtual elementlarni
qo'shadi, bu esa real va virtual dunyo o‘rtasida simbiotik aloqani ta’minlaydi.
VR va AR texnologiyalari har ikkisi ham interaktiv tajriba yaratishda muhim ahamiyatga
ega, ammo ular o‘z xususiyatlari bilan ajralib turadi. VR texnologiyasi to‘liq immersiya
yaratgan holda, foydalanuvchini o‘zining real muhitidan ajratadi va virtual olamda harakat
qilish imkonini beradi. AR esa real dunyoga qo‘shimcha virtual elementlar kiritadi, bu
foydalanuvchiga real va virtual dunyo o‘rtasida uzviy aloqada bo‘lish imkoniyatini beradi.
Bu texnologiyalar har xil sohalarda, jumladan, o‘yinlar, ta'lim, sog‘liqni saqlash, sanoat
va marketingda keng qo‘llanilmoqda. VR va AR imkoniyatlari yuqori darajada interaktiv va
realistik tajriba yaratishga imkon beradi, bu esa foydalanuvchilarga yanada samarali va
intuitiv ishlash imkonini beradi. Shu bilan birga, ushbu texnologiyalarni keng qo‘llashda ba'zi
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
140
cheklovlar, masalan, yuqori narxlar, texnik muammolar va xavfsizlikka oid masalalar ham
mavjud.
Shu sababli, VR va AR texnologiyalarining kelajakdagi rivojlanishi, ularning innovatsion
imkoniyatlarini kengaytirish va turli sohalarda samarali qo‘llanilishi uchun muhim
ahamiyatga ega. Bu texnologiyalar o‘zgaruvchan dunyo bilan aloqada bo‘lishni yanada
chuqurlashtiradi va yangi imkoniyatlar yaratadi.
Kirish:
Virtual reallik (VR)
va kengaytirilgan reallik (AR) texnologiyalari bugungi kunda
raqamli olamni rivojlantirishda eng muhim va innovatsion yutuqlardan biri hisoblanadi. Ular
insonlarning dunyoqarashi va tajribalarini o‘zgartirib, virtual va haqiqiy dunyo o‘rtasidagi
chegaralarni noaniq qilishga yordam bermoqda. Virtual reallik texnologiyasi foydalanuvchiga
to‘liq immersiv (sug‘urtalangan) tajriba taqdim etadi. Bunda foydalanuvchi real dunyodan
ajralib, kompyuter tomonidan yaratilgan virtual muhitga kiradi. VR yordamida inson turli
muhitlarga, xususan, o‘yinga yoki ta'lim muhitiga kirish, simulyatsiya asosida turli holatlarni
boshdan kechirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Kengaytirilgan reallik texnologiyasi esa real
dunyoni virtual elementlar bilan to‘ldiradi, ya'ni foydalanuvchi atrofidagi muhitga virtual
tasvirlar, grafikalar, video va ma'lumotlarni qo‘shish imkoniyatiga ega bo‘ladi. AR
texnologiyasi foydalanuvchiga real vaqt rejimida haqiqiy va virtual dunyo o‘rtasida oson
integratsiya qilish imkonini beradi. Bu texnologiya mobil qurilmalar, kasting texnologiyalari,
o‘yinlar, ta'lim, sog‘liqni saqlash va marketing kabi sohalarda keng qo‘llanilmoqda.
Virtual
reallik va kengaytirilgan reallik texnologiyalarining rivojlanishi bilan birga, bu sohalarda
innovatsion imkoniyatlar ham kengaymoqda. Misol uchun, VR ta'lim sohasida interaktiv va
immersiv ta'lim usullarini taqdim etishda, AR esa ta'limni real dunyo bilan bog‘lashda
samarali qo‘llanilmoqda. Kengaytirilgan reallik texnologiyalari sog‘liqni saqlash sohasida
tibbiy ko‘rsatmalarni yaxshilash, shuningdek, engillashtirilgan diagnostika va reabilitatsiya
jarayonlarini yaratishda ham qo‘llaniladi. Bu texnologiyalar, shuningdek, o‘yinlar, marketing,
turizm, arxitektura va sanoat sohalarida yangi imkoniyatlar yaratmoqda.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili:
Virtual reallik (VR) va kengaytirilgan reallik
(AR)
texnologiyalari sohasida bir qator ilmiy tadqiqotlar va ishlanmalar amalga oshirilgan. Ushbu
adabiyotlar, texnologiyalarning rivojlanishini, ularning qo'llanilishi mumkin bo‘lgan sohalarni
va yuzaga keladigan muammolarni tahlil qilishda muhim o‘rin tutadi. Slater, M., & Wilbur, S.
o'zining "A Framework for Immersive Virtual Environments" nomli maqolasida virtual
reallikning o‘yin sanoatidagi dastlabki rivojlanishini muhokama qiladi. Ular VR
texnologiyasining immersiv (sug‘urtalangan) tajriba yaratishda o‘yinlarni qanday
kengaytirganini va foydalanuvchi aloqalarini qanday o‘zgartirganini ko‘rsatadi. Mazkur
maqola VR texnologiyasining so'nggi yillarda o'yinlarni rivojlantirishdagi o‘rni va potensialini
chuqur tahlil qiladi.
Hoffman, H. G., & Patterson, D. R. “Virtual Reality as an Adjunct to Pain
Control in Burn Therapy” maqolasida VR texnologiyasining sog‘liqni saqlash sohasidagi
ishlatilishiga e'tibor qaratilgan. Ular VRni og‘riqni kamaytirish, reabilitatsiya va boshqa
terapevtik amaliyotlarda qo‘llanilishining muvaffaqiyatli misollarini taqdim etadi. Ushbu
tadqiqot, virtual reallikning sog‘liqni saqlash va ta'lim sohasida ko‘plab samarali ilovalarini
ko‘rsatadi.
Azuma, R. T.
AR texnologiyasi va uning dastlabki tatbiqlari haqida “A Survey of
Augmented Reality” maqolasida ma'lumot beradi. Azuma o'z maqolasida kengaytirilgan
reallikning eng asosiy xususiyatlarini keltirib o‘tadi va bu texnologiyaning ta'limda qanday
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
141
foydalana olish mumkinligini ko‘rsatadi. Uning tahliliga ko‘ra, AR texnologiyalari,
o‘quvchilarni real dunyo bilan bog‘lab, interaktiv ta'limni qo‘llab-quvvatlash imkoniyatlarini
yaratadi.
(
Javornik, A., & Lovrek, I.
"Applications of Augmented Reality in Business" nomli
maqolada AR texnologiyasining biznesda qanday ishlatilishiga alohida e'tibor qaratadi.
Yozuvchilar ARning marketing va mahsulotni taqdim etish sohalarida foydali ekanini
ta'kidlaydi. Ular AR yordamida mijozlar uchun interaktiv va yaxshilangan shopping tajribasini
yaratish imkoniyatlarini o‘rganadilar.
Rizzo, A. S., & Koenig, S. T.
o‘zining “Virtual Reality and
the Rehabilitation of Movement Disorders” maqolasida VR texnologiyasining tibbiy
reabilitatsiya va harakat buzilishlarini davolashdagi o‘rni haqida so‘z yuritadi. Maqolada VR
ning sog‘liqni saqlashda qanday qilib samarali ishlatilishi, shuningdek, harakatlarni tiklash va
o‘rganish jarayonida qanday yordam berishi ko‘rsatilgan. Sharma, P., & Vashistha, S.
"Advancements in Virtual and Augmented Reality Technology" maqolasida VR va AR
texnologiyalarining texnik jihatlari, ularda yuzaga keladigan muammolar va yangi
imkoniyatlar haqida muhokama olib boradi. Ular VR va AR ning samarali ishlashi uchun
kerakli apparat va dasturiy ta'minotlar, shuningdek, bu texnologiyalarni keng tarqatishdagi
qiyinchiliklarni ko‘rsatadi
.
Keller, R., & Hossain, M.) maqolasida AR va IoT texnologiyalarining
birlashishi haqida so‘z yuritiladi. Ular IoT qurilmalari bilan AR texnologiyalarining
integratsiyasi orqali yanada aqlli tizimlar yaratish imkoniyatlarini tahlil qiladilar. Bu
integratsiya, masalan, aqlli shaharlar yaratish va sanoat 4.0 loyihalarida samarali qo‘llanilishi
mumkin.
Virtual reallik va kengaytirilgan reallik texnologiyalari sohasida olib borilgan
tadqiqotlar va ilmiy adabiyotlar, bu texnologiyalarni turli sohalarda, jumladan, ta'lim, sog‘liqni
saqlash, o‘yin sanoati va biznesda muvaffaqiyatli qo‘llanishining imkoniyatlarini taqdim etadi.
Ushbu adabiyotlar, shuningdek, VR va AR texnologiyalarining samarali qo‘llanilishi uchun
yuzaga keladigan texnik, iqtisodiy va xavfsizlik masalalariga ham e'tibor qaratadi. Kelajakda
bu texnologiyalarni rivojlantirish va yanada kengaytirish uchun yangi tadqiqotlar va
innovatsiyalar talab etiladi.
Natija va muhokama
Virtual reallik (VR)
va
kengaytirilgan reallik (AR)
texnologiyalari so'nggi yillarda tezkor ravishda rivojlanib, insonlar hayotida va turli sohalarda
chuqur ta'sir ko'rsatmoqda. Tadqiqotlar va tahlil qilgan adabiyotlar asosida shunday
natijalarga erishildi:
Virtual reallik (VR) texnologiyasi
o'yinlar, ta'lim, tibbiyot va sanoat
sohalarida keng qo'llanilmoqda. VR texnologiyasi, ayniqsa, ta'lim va sog'liqni saqlash
sohalarida interaktiv va immersiv tajribalar yaratish imkoniyatini berdi. Masalan, VR
yordamida talabalar va shifokorlar real hayotdagi vaziyatlarni simulyatsiya qilish orqali o‘quv
jarayonlarini yaxshilashlari mumkin. Biroq, VR texnologiyasining keng qo'llanilishi uchun
maxsus qurilmalar va apparatlar zarur bo‘lib, bu esa narxning yuqoriligi va texnik
cheklovlarni keltirib chiqaradi.
Kengaytirilgan reallik (AR)
texnologiyasi esa real dunyo bilan virtual elementlarni
integratsiya qilish imkonini beradi, bu esa foydalanuvchilarga real vaqt rejimida yangi
interaktiv tajribalarni yaratishga yordam beradi. AR texnologiyasi marketing, o‘yinlar, ta'lim
va sog'liqni saqlash sohalarida samarali qo‘llanilmoqda. Masalan, AR yordamida mijozlar
mahsulotlarni virtual ravishda ko‘rishlari yoki o‘qituvchilar o‘quvchilarga real dunyo bilan
bog‘langan interaktiv materiallarni taqdim etishlari mumkin. AR texnologiyasining katta
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
142
afzalligi shundaki, u real dunyo bilan birga ishlaydi, bu esa foydalanuvchiga aniq va samarali
tajriba taqdim etadi.
VR va AR texnologiyalarining rivojlanishi va qo‘llanilishida yuzaga keladigan
cheklovlar
ham mavjud. Birinchidan, yuqori narxlar, apparat va dasturiy ta'minotning
cheklanganligi bu texnologiyalarni ommalashtirishga to‘sqinlik qilmoqda. Ikkinchidan, VR va
AR texnologiyalarining samarali ishlashi uchun foydalanuvchilarning ma'lum darajadagi
texnik ko'nikmalariga ega bo‘lishi zarur, bu esa yangi texnologiyalarni o‘rganish jarayonini
murakkablashtiradi. Shuningdek, bu texnologiyalarni keng qo‘llashda xavfsizlikka oid
muammolar ham yuzaga kelishi mumkin, chunki foydalanuvchilarning ma'lumotlari va
tizimlarga kirish xavfsizligi ta'minlanishi lozim.
Yuqori samaradorlik va imkoniyatlar
bilan birga, VR va AR texnologiyalarining
kelajagi juda katta. Hozirgi kunda VR va AR texnologiyalari ko'plab sohalarda sinovdan
o‘tkazilib, natijalar ko‘rsatilgan. Masalan, sog‘liqni saqlashda VR yordamida og‘riqni
kamaytirish, reabilitatsiya va jismoniy terapiya jarayonlarini samarali o‘tkazish imkoniyatlari
mavjud. AR esa ta'limda yanada interaktiv va qiziqarli o‘quv materiallarini taqdim etish
imkonini beradi. VR va AR texnologiyalarining rivojlanishi va qo‘llanishi insonlarning turmush
tarzini o‘zgartirish, yangi ish usullarini yaratish va turli sohalarda samaradorlikni oshirish
imkoniyatlarini taqdim etadi. Ularning o‘ziga xos imkoniyatlari va afzalliklari mavjud bo‘lsa-
da, texnik muammolar va cheklovlar, masalan, yuqori narxlar va xavfsizlik masalalari,
ularning keng tarqalishini cheklaydi. Bundan tashqari, bu texnologiyalarni qo‘llashda
jamiyatning texnologiyalarga tayyorligini va ijtimoiy va iqtisodiy ta'sirlarni hisobga olish
zarur. Masalan, yangi texnologiyalarni qo‘llashda foydalanuvchilarning ma'lumot xavfsizligi va
maxfiylikka e'tibor berish, shuningdek, texnik bilimlarni oshirish muhim hisoblanadi.
Kelajakda, VR va AR texnologiyalarining rivojlanishi uchun innovatsiyalar va yangi tadqiqotlar
zarur. Bu texnologiyalarning yanada ommalashishi uchun foydalanuvchilarga qulay narxlarda
yuqori sifatli qurilmalar va dasturlar taqdim etilishi kerak. Shu bilan birga, bu
texnologiyalarning samarali qo‘llanilishi uchun o‘qitish va tayyorlash jarayonlarini yanada
takomillashtirish zarur. Shu tarzda, VR va AR texnologiyalari nafaqat individual
foydalanuvchilarga, balki butun jamiyatga ham yangi imkoniyatlar va tajribalarni taqdim
etishi mumkin, ammo bu texnologiyalarni keng qo‘llash uchun ular bilan bog‘liq barcha
muammolarni hal qilish zarur bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Berdiyev Sardor Sobir o’g’li. "DEVELOPMENT OF
MATHEMATICAL APPLICATIONS IN THE PROGRAM OF EXISTING SCRIPT LANGUAGE."
2.
Qodirov, F. E., S. S. Jo'rayev, and V. N. Qalandarov. "INFORMATION ARCHITECTURE IN
SITE
DESIGN."
НАУКА
И
НАУЧНЫЙ
ПОТЕНЦИАЛ-ОСНОВА
УСТОЙЧИВОГО
ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ ОБЩЕСТВА
. 2019.
3.
Qodirov, F. E., et al. "FEATURES OF INTEL CORE i9 X-SERIES PROCESSORS AND ITS
ADVANTAGE FROM OTHER PROCESSORS."
ПУТИ ПОВЫШЕНИЯ РЕЗУЛЬТАТИВНОСТИ
СОВРЕМЕННЫХ НАУЧНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ
. 2019.
4.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
143
5.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options."
academy. uz/index. php/yo
.
6.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari."
Scientific Journal of Actuarial Finance and
Accounting
4.09 (2024): 178-183.
7.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences."
концепции
устойчивого развития науки в современных условиях
(2021): 153-155.
8.
Қодиров, Ф. "ЗАМОНАВИЙ КОМПЬЮ ТЕР УЙИНЛАРИ ВА УЛАРНИНГ
СИНФЛАНИШИ."
МУХАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
9.
Qodirov, F. "YOSHLAR MA’NAVIYATINI YUKSALTIRISHDA MILLIY ONLAYN KITOB
DO’KONINI ISHLAB CHIQISH VA TADBIQ ETISH."
МУХАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ КАРШИ ФИЛИАЛИ
(2019).
10.
Qodirov,
F.
"MASOFAVIY
TA’LIMDA
O’QISHNING
QULAYLIKLARI
VA
KAMCHILIKLARI."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
11.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "ECONOMETRIC MODELING OF THE DEVELOPMENT OF
MEDICAL SERVICES TO THE POPULATION OF THE REGION."
Berlin Studies Transnational
Journal of Science and Humanities
2.1.1 Economical sciences (2022).
12.
Кодиров, Ф. "АНАЛИЗ БИОСИГНАЛОВ В ЭЛЕКТРОКАРДИОГРАФИИ И МЕТОДЫ ИХ
ОБРАБОТКИ."
МУҲАММАД
АЛ-ХОРАЗМИЙ
НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ ҚАРШИ ФИЛИАЛИ
(2020).
13.
Қодиров, Ф. "СОЗДАНИЕ ПРОГРАММНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ И АППАРАТА
ЭЛЕКТРОННОЙ
БИБЛИОТЕЧНОЙ
СИСТЕМЫ
НА
ОСНОВЕ
QR-КОДОВОЙ
ТЕХНОЛОГИИ."
Kokand University
(2020).
14.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role."
интеллектуальный капитал xxi века
. 2020.
15.
Qodirov, F. "Aholiga tibbiy xizmat ko ‘rsatish sohasining kelgusi holatini
bashoratlash."
Samarqand iqtisodiѐt va servis instituti
(2022).
16.
Qodirov, F. "QR-kod texnologiyasi asosida elektron kutubxona tizimini dasturiy va
apparat taminotini yaratish."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot
texnologiyalari universiteti Qarshi filiali
(2021).
17.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
18.
Qodirov, F. "Optimum solutions for the development of medical services in private
clinics."
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Qarshi
filiali
(2022).
19.
Qodirov, F. "Қашқадарё ҳудуди аҳолисига хизмат кўрсатиш тармоқлари ва уларга
таъсир этувчи омиллар."
O ‘zbekiston Qishloq Va Suv xo ‘jaligi” Jurnali
(2022).
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
144
20.
Қодиров, Ф. "Вилоят аҳолисига соғлиқни сақлаш хизматлари кўрсатиш
тармоқлари ривожланиш механизмининг статистик таҳлили."
Andijon Mashinasozlik
Instituti
(2022).
21.
Қодиров, Ф. "Аҳолига тиббий хизмат кўрсатиш соҳасининг келгуси ҳолатини
башоратлаш."
Самарқанд иқтисодиѐт ва сервис институти
(2022).
22.
Қодиров, Фаррух, and X. Мухитдинов. "АҲОЛИГА ТИББИЙ ХИЗМАТ КЎРСАТИШДАН
ОЛИНГАН ДАРОМАД ВА ХАРАЖАТЛАРНИ БИЗНЕС ИННОВАЦИОН МОДЕЛИ."
Raqamli
iqtisodiyot va axborot texnologiyalari
2.3 (2022): 136-141.
23.
Қодиров, Ф. "Қашқадарё вилояти аҳолисига тиббий хизмат кўрсатиш
тармоқларини ривожлантиришнинг истиқболлари."
o ‘zbekiston qishloq va suv xo ‘jaligi»
âà «Agro ilm
(2022).
24.
Бозорова, Ирина Жуманазаровна. "Создание программного обеспечения
электронной библиотечной системы на основе QR-кодовой технологии."
Теория и
практика современной науки
. 2020.
25.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS."
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ
. 2019.
26.
Маматмурадова, М. У., И. Ж. Бозорова, and Ф. Э. Кодиров. "СОЗДАНИЕ И
ЭФФЕКТИВНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ И РЕСУРСОВ
ЭЛЕКТРОННОГО ОБУЧЕНИЯ В НЕПРЕРЫВНОМ ОБРАЗОВАНИИ."
Инновации в
технологиях и образовании
. 2019.
27.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux, and Bozorova Irina Jumanazarovna. "METHODS OF
DISPLAYING MAIN MEMORY ON CACHE."
Ответственный редактор
(2020): 6.