Том 2 № 31 (2024)

Том 2 № 31 (2024)
Опубликован: 17-03-2025

Статьи

22-23 36 53

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA KESIMNING QO‘LLANILISHI

Baxrambek Abdisharipov

Kesim, ya'ni fe'l, har ikki tilda gapning asosiy tarkibiy qismi bo'lib, subyekt haqida ma'lumot beradi.

24-26 48 26

ОПТИМИЗАЦИЯ СОСТАВА ПИТАТЕЛЬНОГО СУБСТРАТА ДЛЯ РАЗВЕДЕНИЯ ЗАКВАСКИ СПОНТАННОГО БРОЖЕНИЯ

М.Б. Ахмедова , У.Р. Бозорова, Ш.А Холова

В мире проводятся исследования по расширению ассортимента хлебных коммерческих заквасок целевого назначения и заквасок спонтанного брожения, микрофлора которых развивается спонтанно, то есть естественным образом. Однако их биотехнологический потенциал и возможности широкого применения в условиях современного хлебопекарного производства не достаточно изучены. В связи с этим актуальными и своевременными становятся исследования по разработке ускоренных технологий приготовления хлебных заквасок  без использования «чистых» культур бродильной микрофлоры  в разводочном цикле

27-31 148 238

REFLEKSIYA VA O‘ZINI BAHOLASH METODLARI ORQALI TALABALARNING O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISHGA QARATILGAN YONDASHUVLAR

Farrux Qodirov , Dilnura Fayzullayeva

Ushbu maqolada refleksiya va o‘zini baholash metodlarining talabalarning o‘z-o‘zini rivojlantirish jarayonidagi roli ko‘rib chiqiladi. Refleksiya, o‘quvchilar o‘z tajribalarini tahlil qilib, o‘zlarini anglash va o‘rganish imkoniyatiga ega bo‘ladilar, o‘zini baholash esa ularning kuchli va zaif tomonlarini aniqlashda muhimdir. Maqolada bu metodlarning ta’lim jarayonidagi samaradorligi va talabalarning shaxsiy va akademik muvaffaqiyatlariga ta’siri tahlil etiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, refleksiya va o‘zini baholash metodlari o‘quvchilarning o‘z-o‘zini rivojlantirish qobiliyatlarini oshiradi va ta’lim jarayonida muvaffaqiyatli bo‘lishlariga yordam beradi.

32-35 189 33

A COMPARATIVE ANALYSIS OF CULTURAL ELEMENTS IN ENGLISH-UZBEK LITERARY TRANSLATIONS

Sherali Jalolov

This paper examines the challenges and strategies in translating cultural elements between English and Uzbek literary texts through comprehensive literature review. The research focuses on how translators address culture-specific items, idioms, and cultural references while maintaining the aesthetic and semantic equivalence in literary translation. The analysis reveals common patterns in translation approaches and suggests potential frameworks for handling cultural elements in English-Uzbek literary translation.

36-40 51 21

ЎҚУВЧИЛАРНИНГ АХБОРОТ САВОДХОНЛИГИНИ РИВОЖЛАНТИРИШДА НЕЙРОПЕДАГОГИК ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ

Сабохат Холматова

Мақолада ўқувчиларда ахборот саводхонлигини ривожлантиришда нейропедагогик технологиялардан фойдаланишнинг назарий ва амалий жиҳатлари ёритилган. Ахборот саводхонлиги тушунчаси ва унинг таълимдаги аҳамияти тадқиқ қилинган бўлиб, нейропедагогик технологияларнинг ўқув жараёнидаги ўрни, уларнинг таъсир омиллари ва ривожлантириш стратегиялари тавсифланган. Нейропедагогика воситалари ёрдамида ўқувчиларда ахборотни танқидий қабул қилиш, қайта ишлаш ва хавфсизлик маданиятини шакллантириш бўйича методологик асослар ва амалий усуллар баён қилинган. Тадқиқот натижалари нейропедагогик ёндашувларнинг ўқувчиларнинг умумий билим ва когнитив кўникмаларига ижобий таъсирини кўрсатади.

41-46 47 20

ПРЕЭКЛАМПСИИ У БЕРЕМЕННЫХ И ПУТИ ЕЁ СНИЖЕНИЯ

Музаффара Абдуллаева, Баходур Негмаджанов

Воспалительные заболевания органов малого таза (ВЗОМТ) относятся к числу наиболее широко распро­страненных заболеваний в современной гинекологии. ВЗОМТ оказывают существенное негативное влияние на заболеваемость, качество жизни, репродуктивное здоровье женщин. В странах ближнего зарубежья с относительно высокой рождаемостью преэклампсия составляет 24,0% при­чин материнской смертности, что го­ворит об актуальности этой пробле­мы. Среди ведущих причин в разви­тии преэклампсии важное место за­нимает развивающаяся хроническая плацентарная недостаточность, кото­рая обусловлена нарушениями физио­логического взаимодействия между материнскими, плацентарными и пло­довыми компонентами фетоплацен­тарной системы [1, 2, 3, 4]. В связи с этим изучение и оценка факторов риска развития преэклампсии и про­ведение профилактики у беременных является актуальной проблемой в акушерстве [5, 6, 7, 8-10].

47-48 73 22

XALQ TA’LIMI TIZIMIDA DAVLAT XARIDLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Z.Z. Samadova

Ushbu tezisda xalq ta’limi tizimidagi davlat xaridlarini takomillashtirish yo‘llari o‘rganiladi. Davlat xaridlari jarayonidagi shaffoflik yetishmasligi, korrupsiya xavfi va mahalliy ishlab chiqaruvchilarni qo‘llab-quvvatlashdagi muammolar tahlil qilinadi. Xalqaro va mahalliy tadqiqotchilar ishlariga asoslanib, elektron xarid platformalarini kengaytirish, korrupsiyaga qarshi nazoratni kuchaytirish va "yashil xaridlar"ni joriy etish taklif etiladi. Bu takomillashtirishlar ta’lim sifatini oshirish va davlat mablag‘larini oqilona sarflashga xizmat qiladi.

49-51 182 17

МУРАККАБ (КОМПЛЕК ҲОСИЛ ҚИЛУВЧИ) ТУРДАГИ ВА ОРГАНИК АМИНЛАРГА АСОСЛАНГАН ИНГИБИТОРЛАР

К. Хамроев, Ш. Тураева, Ш. Рахимов

Адсорбция ва комплекс ҳосил қилувчи ингибиторлар ўртасида чизиқ чизиш осон эмас, чунки  шу бирикмалар томонидан ингибирлаш механизми ҳимояланган металлнинг табиатига ва муҳитнинг рН қийматига қараб фарқ қилиши мумкин. Шу билан бирга, мураккаблашувни ҳисобга олган ҳолда, адсорбция назарияси доирасида тушунарсиз бўлган коррозияни ингибирлашни тушунтириш мумкин. Бунга аввал никелда, сўнгра бошқа металлар ва қотишмаларда кашф этилган иккита депассиватор таъсирининг антагонизми мисол бўла олади. Комплекс таркибининг ўзгариши унинг эрувчанлигининг пасайиши билан бирга келади ва бу депассивациянинг чеклаш босқичининг ўзгаришига ва баъзи фаол марказларнинг блокланишига олиб келиши мумкин, бунинг натижасида ингибирлаш кучаяди.

52-54 48 18

GIPERTONIK BEMORLAR BILAN PSIXOTERAPEVTIK TADBIRLAR OLIB BORISHNING ZARURIYATI

Nasiba Eshchanova

Tezisda bemorlar bilan psixoterapevtik tadbirlar olib borishning hozirgi kundagi ahamiyati va psixoterapevtik usullardan foydalangan holda bemorlarga yordam ko’rsatishning zarurligi masalasi muhokama qilingan.

55-57 60 31

SUR QORAKO‘L QO‘YLARINING MAHSULDORLIGIGA ZOT TIPLARINING TA’SIRI

Behzod Hamroqulov

ushbu tezisda sur qorako‘l qo‘ylarining mahsuldorligiga ularning zot tiplarining va tashqi muhitning ta’siri borasida soha olimlarining olib borgan tadqiqotlarini  natijalari  keltirilgan.

58-60 31 18

О'QUVCHILАR ОRАSIDА ЕKОLОGIK TОZА FIKRLАSHNI TАRG‘IB QILISHDА АNIMАTSIОN О‘QUV VОSITАLАRINING АFZАLLIKLАRI

Sаоdаt Sulаymоnоvа

Sо'nggi yillаrdа о'quvchilаrdа еkоlоgik tоzа fikrlаshni rivоjlаntirishdа аnimаtsiоn tа'lim vоsitаlаrining intеgrаtsiyаsigа kаttа е'tibоr bеrildi. Jоzibаdоr vizuаl vа intеrfаоl tаrkibni о‘zidа mujаssаm еtgаn ushbu vоsitаlаr yоsh о‘quvchilаr о‘rtаsidа еkоlоgik xаbаrdоrlikni оshirish vа bаrqаrоr аmаliyоtni rаg‘bаtlаntirishdа sаmаrаli еkаnligini isbоtlаdi. Ushbu mаqоlаdа bоshlаng‘ich vа о‘rtа tа’limdа аnimаtsiоn tа’lim vоsitаlаridаn fоydаlаnishning turli аfzаlliklаri о‘rgаnilib, о‘quvchilаrning аtrоf-muhit muаmmоlаri hаqidаgi tushunchаlаrini оshirishdаgi rоli tа’kidlаnаdi vа ulаrdagi еkоlоgik tоzа xulq-аtvоrni о‘zlаshtirishgа undаydi. Аnimаtsiyаdаn fоydаlаnish nаfаqаt tаlаbаlаrning diqqаtini jаlb qilаdi, bаlki murаkkаb еkоlоgik tushunchаlаrni yаnаdа qulаyrоq vа о'zаrо bоg'lаsh imkоnini bеrаdi. Bundаn tаshqаri, аnimаtsiоn vоsitаlаr tаjribаviy о'rgаnishni оsоnlаshtirаdi, bundа о'quvchilаr insоn hаrаkаtlаrining аtrоf-muhitgа tа'sirini аn'аnаviy usullаr еrishа оlmаydigаn tаrzdа tаsаvvur qilishlаri mumkin.

61-64 72 85

MAMLAKATIMIZDA INKLYUZIV TA’LIMNING RIVOJLANISHI VA ISTIQBOLLARI

Jasur Maxmudov

maqolada inklyuziv talimning O’zbekistondagi rivojlanishi, inklyuziv ta’limning O’zbekistondagi huquqiy – me’yoriy asoslari, ushbu sohada maktab va maktabgacha ta’lim muassasalarida olib borilayotgan islohotdlar va inklyuziv ta’limning O’zbekistonda inklyuziv ta’limning rivojlanishi va istiqbollari xususida so’z yuritiladi.

65-67 61 44

10-SINF BIOLOGIYA DARSLIGINING O'ZGARUVCHANLIKNING UMUMIY QONUNIYATLARI MAVZUSINI O'RGATISHDA STATISTIK METODLARNING ROLI VA SAMARADORLI

Abubakir Yo'ldashev , Toshkentboy Zaylobiddinov

Ushbu maqolada 10-sinf biologiya fanini o'rganishdagi statistik metodlarning ahamiyati  haqida so'z boradi.

68-71 78 121

BIOLOGIYA O'QITISHDA INTERAKTIV TA'LIM METODLARI, AMALIYOT VA SAMARADORLIK

Toshkentboy Zaylobiddinov , Abubakir Yo'ldashev

Ushbu maqolada biologiya o'rganishdagi metodlar, usullar va yondashuvlar hamda ularning samarasi haqida so'z boradiK

72-75 41 79

10-SINF BIOLOGIYA DARSLIGINING IRSIYATNING UMUMIY QONUNYATLARI. G.MENDELNING IRSIYAT QONUNLARI VA ULARNING MOHIYATI MAVZUSINI O'QUVCHILARGA TUSHUNTIRISHDA QO'LLANILADIGAN SAMARALI METOD VA USLUBLAR

Parizoda Abdurayeva, Nilufar Yo'ldashaliyeva

Ushbu maqolada 10-sinf biologiya fanini o'rganishdagi metodlar,  uslublar va yondashuvlar haqida so'z boradi.

76-79 49 78

BILOGIYA O'QITISHNING RIVOJLATIRUVCHI METODLARI VA ULARNING KLASSIFIKATSIYASI HAMDA QO'LLASH USLUBLARI

Parizoda Abdurayeva, Nilufar Yo'ldashaliyeva

Ushbu maqolada biologiya o'rganishdagi metodlar, usullar va yondashuvlar haqida so'z boradi.

80-82 56 36

9-SINFLARDA “ZAMBURUG’LAR DUNYOSI” MAVZUSINI O’QITISHDA INTERFAOL METODLAR VA TA’LIM TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH

Arofatoy Komilova , Dilorom Xusanova

Ushbu maqolada 9-sinflarda “Zamburug’lar dunyosi” mavzusini o’qitishda interfaol metod va ta’lim texnologiyalaridan foydalangan holda darsni tashkil etish, o’quvchilarning dunyoqarashini kengaytirish, ularning biologiya faniga bo’lgan qiziqishlarini orttirish va darsning samaradorligini oshirish yo’llari haqida ma’lumot berilgan.

83-85 61 32

ПРИНЦИП 4К В ОБУЧЕНИИ АНГЛИЙСКОМУ ЯЗЫКУ В МАЛЫХ ГРУППАХ

И.М. Курбанбаев

В данной статье рассмотрены принцип 4К в обучении английскому языку в малых группах который включает в себя четыре ключевых компонента: критическое мышление, креативность, коммуникацию и коллаборацию и элементы способствующие более глубокому усвоению языка и развитию навыков, необходимых для эффективного общения. А также активное взаимодействие учащиеся в малых группах.

86-87 62 25

BIOLOGIYANI O'QITISHDA STEM DASTURIDAN FOYDALANISH

GO’ZALOY ENAZAROVA , IQBOLOY MAMAJONOVA

bu tezida STEM dasturi va uni o’quvchilarga bilim berishda qanday yengilliklar haqida yokida o’quvchilar eslab qolishi, yangi mavzularni ham amaliy ham nazariy jihatdan yaxshi o’zlashtirishlari uchun yaratilgan yangi o’qitish tizimi haqida.

88-89 47 38

BIOLOGIYANI O'QITISHDA INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISH

MOHIDIL QAYUMOVA

bu tezisda an’anaviy va noan’anaviy darslar haqida va yana interfaol texnikaviy darso’tish usullari haqida qisqacha ma’lumotlar berilgan.

92-94 101 42

STRATEGIK LOYIHALARNI BOSHQARISHNING ASOSIY TUSHUNCHALAR VA KONSEPTUAL ASOSLARI

A.A. Botirov, Feruza Ахmedova

Ushbu maqolada Loyihani samarali amalga oshirish barcha boshqaruv jarayonlarini izchil amalga  oshirishga asoslangan. loyiha boshqarish  jarayoni oʻlchovli natija beradigan harakatlar toʻplami  sifati haqida yoritilgan bo’lib, loyiha boshqarish   jarayoni sub’yektlar    va boshqaruv ob’yektlari oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri   va teskari munosabatlarni shakllantiradi. Loyiha   boshqaruvi sub’yektlari loyihaning asosiy ishtirokchilari sifatida aniqlanadi va ob’yektlar loyiha, bir-biri bilan bogʻliq boʻlgan bir qator loyihalar, loyihaga yoʻnaltirilgan korxonalar, shuningdek, loyiha aylanishining bosqichlari haqida yoritilgan.

90-91 50 13

OPTIMIZATION AFTER EXTRACTION IN THE ORTHODONTIC TREATMENT OF OCCLUSAL ANOMALIES

Dilfuza Rakhmanova , Nodiraoy Rakhmanova

In this thesis, the methods of ensuring the optimal location of teeth through the effective use of the postextraction space were studied. The importance of this method in determining the optimal force and directions for moving teeth, keeping teeth in a stable position in a new location, and improving the patient's tooth row and occlusion structure was analyzed. Research results show that individual planning and mechanical modifications can optimize tooth movement, which is an important factor in improving oral anatomy and aesthetics.

95-97 56 54

ZAMONAVIY STEAM YONDASHUVI BUGUNGI KUN TALABI

Madinaxon Abduxalilova, Irodaxon Xolmatova

Ushbu maqolada STEAM  dasturini qo’lanilishi, samaradorligi va afzaliklari haqida so’z boradi.

98-100 57 45

DINIY ETIQOD VA RATSIONALIK

Zuxra Komiljonova , Shukrillo Qoʻrgʻonboyev

Mazkur maqola diniy e'tiqod va ratsional tafakkur o'rtasidagi munosabatni tadqiq etadi. Tadqiqotda din va ilm-fan o'rtasidagi ta'sir va munosabatlarning zamonaviy jamiyatdagi o'rni ko'rib chiqiladi. Ushbu maqolada adabiyotlar tahlili orqali diniy e'tiqod va ratsional tafakkur o'rtasidagi munosabatlar o'rganiladi.

101-104 44 85

UMUMIY O‘RTA TA’LIMDA TARBIYA ISHINI TASHKIL ETISH METODIKASI

G.M. Ergasheva, Madina Djamolxo’jayeva

Mazkur tezisda umumiy o‘rta ta’lim tizimida tarbiya ishlarini samarali tashkil etishning metodik yondashuvlari tahlil qilinadi. Tarbiya jarayonida o‘quvchilar shaxsiyati, ularning psixologik va ijtimoiy xususiyatlari hisobga olinishi lozimligi ta’kidlanadi. O‘quvchilarni ijtimoiy va axloqiy qadriyatlar ruhida tarbiyalash, ularning milliy va umuminsoniy madaniyatga mos fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan metodikalar yoritiladi. Tezisda tarbiya jarayonida innovatsion yondashuvlar va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish usullari, tarbiyaviy ishlarning samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

105-106 40 17

ТЕХНОЛОГИЯ ПОЛУЧЕНИЯ СУХОГО ЭКСТРАКТА ИЗ СОЛОДКИ

Зухридин Маматкулов , Нурислом Акбаров

Солодка (Glycyrrhiza glabra) является важным растением, широко используемым в традиционной медицине и фармацевтической промышленности благодаря своим уникальным лечебным свойствам. Экстракты солодки применяются для лечения различных заболеваний, таких как заболевания дыхательных путей, аллергические реакции, а также для улучшения работы желудочно-кишечного тракта. В свете растущего интереса к натуральным и растительным препаратам, получение высококачественного сухого экстракта солодки становится актуальной задачей, способствующей созданию новых безопасных и эффективных лекарственных средств.

107-109 67 52

YUQORI NAFAS YO'LLARI INFEKSIYALARNING KLINIKASI VA PROFILAKTIKASI

A.M. Vahidova, G N. Xudoyarova , Malika Baxriddinova

Virusli infeksiyalar keng tarqalgan kasallik bo'lib, har qanday yoshdagi odamlarga taʼsir qilishi mumkin.Oddiy yalig'lanishdan xar xil kasalliklar kelib chiqadi masalan gripp surunkali bronxit kabi ogʻirroq kasalliklarga qadar viruslar tez tarqalish va jiddiy sogʻliq muammolarini keltirib chiqarishi mumkun.Ushbu maqola virusli infeksiyalar, jumladan, ularning, sabablari belgilari va oldini olish choralari haqida toʻliq maʼlumot berishga qaratilgan.Virusli infeksiyalarga viruslar deb ataladigan mikroskopik organizmlar sabab boʻladi.Ushbu yuqumli agentlar xost hujayralariga kirib, ularning mexanizmlarini oʻgʻirlaydi va koʻpayadi, bu turli kasalliklarning rivojlanishiga olib keladi.Viruslar tananing turli qismlarini, jumladan, nafas olish tizimi, oshqozon-ichak trakti,teri va boshqalarni nishonga olishi mumkin. 

110-113 65 30

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПИТАТЕЛЬНЫХ СРЕД В МИКРОБИОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЯХ

Г.Н. Худаярова, Улугбек Маликов

Питательная среда предназначена для обеспечения жизнедеятельности, для накопления, выделения и сохранения микроорганизмов. В состав питательной среды должны входить органогенные элементы, макроэлементы и микроэлементы, которые должны входить в среду в легкоусвояемом для микроорганизмов виде.  Мы сравнивали с литературным данным этих сред. Питательные среды должны содержать достаточное количество питательных веществ в доступной для усвоения форме, иметь оптимальной значение рН, быть стерильными.  Питательные среды классифицируются на группы.

114-115 36 16

МОНИТОРИНГОВОЕ НАБЛЮДЕНИЕ ХРОНИЧЕСКИХ ТАЗОВЫХ БОЛЕЙ У ЖЕНЩИН С ГИНЕКОЛОГИЧЕСКИМИ ЗАБОЛЕВАНИЯМИ

Диёрахон Насретдинова

Хронические тазовые боли (ХТБ) являются одной из наиболее распространенных проблем у женщин, особенно у тех, кто страдает гинекологическими заболеваниями. Это состояние может значительно снизить качество жизни, повлиять на физическое и психическое благополучие, и поэтому требует внимания и комплексного подхода в диагностике и лечении.

116-120 50 36

BIOLOGIYA FANIDAN 8 SINF O‘QUVCHILARI UCHUN "VITAMINLAR VA ULARNING AHAMIYATI" MAVZUSI BO‘YICHA DARSNI TASHKIL ETISH METODIKASI

Moxigul Toshboyeva, Asila Saloyeva

Ushbu maqolada 8-sinf "Odam va uning salomatligi" darsligidan joy olgan vitaminlar va ularning ahamiyati mavzusida qo‘llaniladigan metodlar to‘g‘risida ma‘lumotlar keltirilgan.

121-125 98 58

BIOLOGIYA FANIDAN 9 SINF O‘QUVCHILARI UCHUN HUJAYRA ORGANOIDLARI TUZILISHINI O‘RGANISH MAVZUSI BO‘YICHA DARSNI TASHKIL ETISH METODIKASI

Asila Saloyeva, Moxigul Toshboyeva

Ushbu maqolada 9-sinf "Umumiy biologiya" darsligidan joy olgan hujayra va uning organoidlari tuzilishi va funksiyasini tushuntirishda yangi va zamonaviy interfaol hamda multimedia vositalaridan foydalanish  to‘g‘risida ma‘lumotlar keltirilgan.

126-130 104 148

METHODS AND CHALLENGES IN TRANSLATING LITERARY WORKS

Latofat Jumayeva , Durdona Xurramova

This article explores the methodologies employed in the translation of literary works and examines the challenges translators face when adapting texts for new audiences. The study investigates various translation techniques, including equivalence, adaptation, literal translation, and contextual translation. Findings reveal that while these methods serve unique functions, they also present difficulties in preserving cultural nuances, maintaining literary style, translating figurative language, and balancing fidelity with readability. The discussion highlights strategies for overcoming these challenges, providing insights into effective literary translation practices.

131-133 40 31

SHAROF RASHIDOVNING XALQARO MUNOSABATLARGA OID FAOLIYATI TAHLILI

Sh.J. Kurbanova

Mazkur maqolada Sharof Rashidovning xalqaro munosabatlardagi faoliyati tahlil qilinadi. Maqolada uning Sovet Ittifoqi davrida va mustaqil O‘zbekistonning tashqi siyosatiga qo'shgan hissasi, xalqaro aloqalar, iqtisodiy hamkorlik va diplomatik munosabatlar rivojiga qilgan ta’siri ko‘rib chiqiladi. Sharof Rashidovning Markaziy Osiyo mamlakatlari, rivojlanayotgan davlatlar bilan aloqalarini mustahkamlashga qaratilgan siyosiy yondashuvlari, shuningdek, uning sotsialistik blokdagi o'rni, O‘zbekistonning xalqaro maydondagi obro‘sini oshirishdagi roli tahlil qilinadi. Maqola, Sharof Rashidovning tashqi siyosatdagi muvaffaqiyatlarini, uning O‘zbekiston uchun qanday ahamiyatga ega bo‘lganini va mustaqil davlat sifatida mamlakatning global maydonda o‘rnini qanday shakllantirishga yordam berganini tahlil etadi.

134-139 80 90

IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH VA LIBERALLASHTIRISHNING USTUVOR YO`NALISHLARI

Vazira Jumayeva, Nozima Niyazova

XXI asr iqtisodiyotining asosiy vazifalari orasida iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirish muhim o`rin tutadi. Bu jarayon davlatning iqtisodiyotdagi rolini qisqartirish va bozor mexanizmlarini faollashtirish orqali amalga oshiriladi. Iqtisodiy liberallashtirishning asosiy maqsadi – iqtisodiy samaradorlikni oshirish, investitsiyalarni jalb qilish, ish bilan ta`minlash darajasini yuksaltirish hamda aholining turmush darajasini yaxshilashdir. Bu jarayon soliq siyosatining optimallashtirilishi, mehnat bozori va investitsiyaviy muhitning isloh qilinishi, shuningdek, innovatsiya va infrastruktura sohalarida o`zgarishlar kiritishni o`z ichiga oladi. Iqtisodiyotni liberallashtirish global raqobatbardoshlikni oshirish va iqtisodiy barqarorlikni ta`minlash uchun zarurdir. Mazkur maqola iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning ustuvor yo`nalishlarini, shu jumladan, iqtisodiy siyosat, investitsiya muhiti, tashqi savdo, moliya bozorlarining rivojlanishi va institutsional islohotlar kabi asosiy omillarni o`rganadi.

140-142 44 22

BUXORO VOHASI AHOLISINING DEHQONCHILIK, CHOVACHILIK BILAN BOG’LIQ URF-ODAT VA MAROSIMLARI

Feruz Bozorov

Buxoro vohasida ham XIX asrning oxiri – XX asrning boshlarida qadimiy dehqonchilik madaniyatining oʻziga xos an'analari mavjud bo’lgan  va aynan mana shu davrda xalqimizning bugun unutilib ketgan dehqonchilikka oid koʻplab an'analari, marosim va bayramlari juda yaxshi saqlanib qolingan edi. Dehqonchilik bilan bogliq bo’lgan an'analarda bahoriy ekish mavsumida dalaga birinchi qo’sh chiqarish marosimi muhim amaliy ahamiyat kasb etgan. Chunki yetishtiriladigan hosilning mo’l bo’lishi va yil barakali kelishi ekish mavsumining o’z vaqtida sifatli o’tkazilishiga bog’liq bo’lgan. XX asrda an'anaviy dehqonchilik mashg’uloti zamonaviy texnika taraqqiyoti bilan uyg’unlashgan davrda ham bahorgi dehqonchilik yumushlarini boshlashdan avval marosimiy qurbonlik qilish odati saqlanib qolgan va hatto bugunga qadar ham davom etib kelmoqda.

143-145 30 22

10-SINFLARDA "BIOTIK OMILLAR" MAVZUSINI OʻQITISHDA INTERFAOL METODLARDAN FOYDALANISH

Mavluda Fozilidinova , Sadoqat Xikmatillayeva

Biologiyani o'qitish metodikasi pedagogika fani sifatida didaktika bilan uzviy bog'liqdir. Biologiya o'qitish metodikasi maktab biologiyasining o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqib, ta'lim va tarbiyaning mazmuni, shakllari, usullari va vositalarining nazariy va amaliy muammolarini ishlab chiqadi. Biologiyani o'qitish metodikasi psixologiya bilan chambarchas bog'liq, chunki u bolalarning yosh xususiyatlariga asoslangan. Biologiya darslarida o'quvchilami to’laqonli o'quv-bilim jarayonining subyektiga aylantirish yo'llari qamrab olinishi darkor.