YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
101
TARMOQ OYNASINING VAZIFASI
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Shahrisabz davlat pedagogika instituti,
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri, Ilmiy rahbar
Ziyodullayeva Musharraf Rustam qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti
Matematika va Informatika yo’nalishi 2-bosqich talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15086806
Annotatsiya:
Ushbu maqolada tarmoq oynasining vazifalari va uning tarmoq tizimidagi
muhim o'rni haqida so'z yuritiladi. Tarmoq oynasi, kompyuter tizimlarining tarmoqqa
ulanishi va ma'lumot almashish jarayonlarida muhim rol o'ynaydi. Uning asosiy vazifalariga
tarmoq orqali aloqani ta'minlash, xavfsizlikni boshqarish, tarmoq resurslarini
optimallashtirish, turli protokollarni qo'llab-quvvatlash, qurilmalar o'rtasida muloqotni
tashkil etish va ma'lumotlarni to'g'ri yo'naltirish kiradi. Maqolada shuningdek, tarmoq
oynasining tarmoqni kengaytirish va integratsiya qilishdagi roli ham ko'rib chiqiladi.
Umuman olganda, tarmoq oyna tizimining samarali ishlashi tarmoq aloqalarining barqarorligi
va xavfsizligini ta'minlashga xizmat qiladi.
Kalit so’zlar:
Tarmoq oyna, tarmoq aloqasi, xavfsizlik, protokollar, resurslarni
boshqarish, ma'lumot uzatish, tarmoqni kengaytirish, tarmoq protokollari, tarmoq
boshqaruvi, tizim integratsiyasi.
Aннотация:
В данной статье рассматриваются функции сетевого окна и его
важная роль в сетевой системе. Сетевое окно играет важную роль в процессах сетевого
взаимодействия и обмена информацией в компьютерных системах. К его основным
задачам относятся обеспечение связи по сети, управление безопасностью,
оптимизация сетевых ресурсов, поддержка различных протоколов, организация связи
между устройствами и корректная маршрутизация данных. В статье также
рассматривается роль сетевого зеркалирования в расширении и интеграции сетей. В
целом, эффективная работа системы сетевых окон служит обеспечению стабильности
и безопасности сетевых коммуникаций.
Клочевые слова:
Сетевое окно, сетевая связь, безопасность, протоколы,
управление ресурсами, передача данных, расширение сети, сетевые протоколы,
управление сетью, системная интеграция.
Annotation:
This article discusses the functions of the network interface and its
important role in the network system. The network interface plays an important role in the
processes of connecting computer systems to the network and exchanging information. Its
main functions include ensuring communication over the network, managing security,
optimizing network resources, supporting various protocols, organizing communication
between devices, and correctly routing data. The article also discusses the role of the network
interface in expanding and integrating the network. In general, the effective operation of the
network interface system serves to ensure the stability and security of network
communications.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
102
Key words:
Network window, network communication, security, protocols, resource
management, data transfer, network expansion, network protocols, network management,
system integration.
Tarmoq oynasining vazifasi: Tarmoq oynasi (Network Interface) – bu kompyuter
tizimlarida, tarmoqqa ulanish va ma'lumot almashish uchun ishlatiladigan qurilma yoki
dasturiy ta'minotning bir qismidir. Tarmoq oyna - tizimning tarmoqqa kirish va undan chiqish
imkoniyatini ta'minlovchi birlamchi nuqtadir. Bu oyna, umumiy ravishda, tarmoqni
boshqarish, internetga ulanish yoki boshqa kompyuter tizimlari bilan ma'lumot almashish
uchun zarur bo'lgan ko'plab vazifalarni amalga oshiradi.
1. Tarmoq orqali aloqani ta'minlash: Tarmoq oynasining eng asosiy vazifasi tarmoq
orqali ma'lumot almashishni ta'minlashdir. Bu qurilma yoki tizimning tarmoqdan tashqi
dunyo bilan aloqada bo'lishi uchun zarur bo'lib, kompyuterlar o'rtasida ma'lumotlarni
uzatish, so'rovlarni yuborish va olishni amalga oshiradi. Tarmoq oynasi tarmoq paketlarini
(data packets) tarmoq orqali to'g'ri yo'naltirishni o'z zimmasiga oladi. Ma'lumotlar
o'zgartirilmasdan to'g'ri yo'naltiriladi, va har bir paketning ma'lum manzilga yetib borishini
ta'minlashda muhim rol o'ynaydi. Bu tarmoq protokollarining ishlashini tashkil etadi.
2. Tarmoq xavfsizligini ta'minlash: Tarmoq oynasi tarmoqni himoya qilishda ham
muhim ahamiyatga ega. Xavfsizlik devorlari (firewall) va boshqa himoya mexanizmlari orqali
ma'lumotlar almashinish jarayonida xavfsizlikni ta'minlashni o'z ichiga oladi. Tarmoq oyna
tarmoqdagi xavf-xatarlarni aniqlash va ularga qarshi chora ko'rish imkoniyatini yaratadi.
Misol uchun, tarmoqda yuborilgan zararli paketlar yoki noto'g'ri ko'rsatmalarni aniqlash va
ularni bloklashda tarmoq oynasining roli muhimdir.
3. Resurslarni boshqarish va optimallashtirish: Tarmoq oynasi tarmoq resurslarining
samarali ishlatilishini ta'minlashda ham muhim ahamiyatga ega. Har bir qurilmaning o'z
tarmoq ulanishi orqali tarmoqning bandligi va ma'lumotlar uzatish tezligini boshqarish kerak
bo'ladi. Tarmoq oynasi, odatda, bu resurslarni boshqarish, ulanishlar sonini optimallashtirish
va tarmoqdagi trafikni nazorat qilish uchun vositalar taqdim etadi.
4. Protokollarni qo'llab-quvvatlash: Tarmoq oynasi turli tarmoq protokollarini qo'llab-
quvvatlaydi. IP (Internet Protocol), TCP (Transmission Control Protocol), UDP (User
Datagram Protocol) kabi protokollarni ishlatish tarmoq oyna orqali amalga oshiriladi. Har bir
protokolning maqsadi – ma'lumotlarni tarmoq orqali ishonchli va samarali tarzda uzatishdir.
Tarmoq oynasi bu protokollarni qo'llab-quvvatlaydi va ularga asoslanib tarmoqdagi
aloqalarni tashkil etadi.
5. Qurilmalarning tarmoqda ko'rinishini ta'minlash: Tarmoq oynasining yana bir muhim
vazifasi – tarmoqdagi qurilmalarni bir-biriga ko'rsatishdir. Bunday ko'rinishni ta'minlash
orqali tarmoqdagi barcha qurilmalar bir-biri bilan o'zaro muloqotda bo'lishi mumkin. Tarmoq
oynasi tarmoqdagi kompyuterlarni identifikatsiya qilishda yordam beradi, masalan, MAC
manzillari, IP manzillari va boshqa parametrlar orqali.
6. Ma'lumotlarni to'g'ri yo'naltirish va uzatish:Ma'lumot uzatish jarayonida tarmoq oyna
paketlarni to'g'ri manzilga yetkazish va tarmoqdagi tizimlar o'rtasida uzatish uchun zarur
bo'lgan yo'naltirishlarni ta'minlaydi. Bunda routerlar, switchlar va boshqa tarmoq qurilmalari
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
103
bilan birgalikda ishlash, tarmoq oyna orqali amalga oshiriladi. Paketlarning to'g'ri va samarali
yo'naltirilishi internetni yoki ichki tarmoqni ishlatishda muhim ahamiyatga ega.
7. Tarmoqni kengaytirish va integratsiya qilish: Tarmoq oyna yordamida turli tarmoq
komponentlarini integratsiya qilish va tarmoqni kengaytirish mumkin. Bir nechta qurilmalar
bir-biriga ulanishi, masalan, kabellari orqali yoki simsiz tarmoq orqali amalga oshirilishi
tarmoq oyna tomonidan boshqariladi. Bu kengaytirilgan tarmoq tizimlarida ham, uning
muvofiq ishlashini ta'minlashga yordam beradi.
Xulosa:Tarmoq oyna tarmoqni boshqarishda, ma'lumot uzatishda va xavfsizlikni
ta'minlashda markaziy rol o'ynaydi. U tarmoq qurilmalarining samarali ishlashini, ma'lumot
almashinishning xavfsizligini va umumiy tarmoq aloqalarining barqarorligini ta'minlaydi.
Tarmoq oynasi har bir qurilmaning tarmoqqa to'g'ri ulanishi, yuqori tezlikda ishlashini va
kerakli xavfsizlikni ta'minlash uchun zarur vosita hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References:
1.
Кодиров, Ф. Э., and О. Д. Дониёров. "ЭФФЕКТИВНЫЕ МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ
МЕДИЦИНСКОГО ОБСЛУЖИВАНИЯ НАСЕЛЕНИЯ КАШАКАДЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ."
Символ науки 7-2 (2022): 15-17.
2.
Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS
OPPORTUNITIES AND PROBLEMS." АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И
ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ. 2019.
3.
Uzakov, Gulom, et al. "Simulation of a tubular pyrolysis reactor using comsol
multiphysics software." International Scientific and Practical Conference Digital and
Information Technologies in Economics and Management. Cham: Springer Nature
Switzerland, 2023.
4.
Қодиров, Ф. "ҲУДУДЛАРДА ТИББИЙ ХИЗМАТЛАРНИ ДАСТУРИЙ ПАКЕТЛАР
ЁРДАМИДА ЭЛЕКТРОН ТИББИЙ БАЗАСИНИ ЯРАТИШ." O’zbekiston Respublikasi Oliy Va
o’rta Maxsus ta’lim Vazirligi Namangan Muhandislik-Qurilish Instituti (2022).
5.
Qodirov, F. E., O. D. Doniyorov, and H. Shokirov Sh. "Basic concepts of information
security in information systems. Wide threats and their consequences." концепции
устойчивого развития науки в современных условиях (2021): 153-155.
6.
Bozorova, Irina Jumanazarovna, and Dilfuzaxon Mamasharipovna Karayeva. "Modern
programming technologies and their role." интеллектуальный капитал xxi века. 2020.
7.
Ergash o’g’li, Qodirov Farrux. "Hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishda har bir
hududning о ‘ziga xos xususiyatlari." Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting
4.09 (2024): 178-183.
8.
Qodirov, Farrux, and Muxlisa Mavlonova. "O’ZBEKISTONDA ZIYORATGOH VA
QADAMJOLAR, TURIZM XIZMATLARINI JADAL RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI." YANGI
O‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
9.
Qodirov, F., N. Sirojev, and S. Negmatova. "FEATURES OF THE ANDROID STUDIO
SOFTWARE PACKAGE." Академические исследования в современной науке 2.17 (2023):
130-146.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
104
10.
Қодиров, Ф. Э., et al. "ДЛЯ ПРОВЕРКИ МОДЕЛЕЙ АДЕКВАТНОСТИ,
ЧУВСТВИТЕЛЬНОСТЬ И СОПРОТИВЛЕНИЯ." ИНТЕГРАЦИЯ НАУКИ, ОБЩЕСТВА,
ПРОИЗВОДСТВА И ПРОМЫШЛЕННОСТИ. 2019.
11.
Qodirov, F. E., D. A. Akbarova, and S. H. Shokirov. "SOFTWARE FOR WORKING WITH
COMPUTER GRAPHICS AND THEIR TASKS. APPLICATION OF DIGITAL IMAGE PROCESSING
FIELDS." (2021): 57-58.
12.
Jumanazarovna, Bozorova Irina, and Кodirov Farruh Ergash O'G'Li. "Principle of
electrocardiographic work and its role in modern medicine." Вопросы науки и образования
15 (99) (2020): 31-36.
13.
Kodirov, F. E., and J. E. Nematov. "BASIC TECHNOLOGY AND SERVICE
MANAGEMENTMULTISERVICE NETWORKS." Инновации в технологиях и образовании: сб.
ст. участников XII Между (2019): 214.
14.
Қодиров, Ф. Э., and Ж. Э. Нематов. "РАЗВИТИЕ ЛОКАЛЬНОЙ СЕТИ НА ОСНОВЕ
ТЕХНОЛОГИИ GPON." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XII
Между (2019): 288.
15.
Кодиров, Ф. Э., and М. У. Маматмурадова. "РАЗРАБОТКА ЦИФРОВОЙ ПРОГРАММЫ
ШИФРОВАНИЯ И ВНЕДРЕНИЕ В ПРАКТИКУ." Инновации в технологиях и образовании:
сб. ст. участников XII Между (2019): 275.
16.
Абдирасулов, Ж. У., and Ф. Э. Кодиров. "ЭФФЕКТИВНОСТЬ ANGULAR JS ДЛЯ
СОЗДАНИЯ
ДИНАМИЧЕСКИХ
ВЕБ-САЙТОВ
И
ОПТИМИЗАЦИИ
ИХ
ПРОИЗВОДИТЕЛЬНОСТИ." Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников
XII Между (2019): 228.
17.
Qodirov, F. E., J. B. Zohidov, and H. I. Karamatova. "ADVANTAGES OF PROGRAMMING
LANGUAGES JAVASCRIPT, JAVA AND PYTHON." МОДЕЛИРОВАНИЕ И АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ
ТЕХНИЧЕСКИХ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ. 2019.
18.
Qodirov, F. E., J. U. Abdirasulov, and J. E. Nematov. "FORMING GOVERNMENT AGENCY
WEBSITES WITH WORDPRESS CONTENT MANAGEMENT SYSTEM." Инновации в
технологиях и образовании: сб. ст. участников XII Между (2019): 219.
19.
Турдиев, У. К., and Ф. Э. Кодиров. "Задача Коши Для Одномерной Системы
Уравнений Типа Бюргерса Возникающей В Двухскоростной Гидродинамике."
Инновации в технологиях и образовании: сб. ст. участников XI Между (2018): 349.
20.
Qodirov, F. E. "Methodological aspects and importance of development of medical
services through econometric modeling and forecasting options." academy. uz/index. php/yo.
21.
Qodirov, F. "ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF IMMITATION TRAINING."
ACUMEN: International journal of multidisciplinary research 2.2 (2025): 296-301.
22.
Qodirov, Farrux, Sabrina Turayeva, and Sevinch Negmatova. "EKOTURIZM ORQALI
TABIIY
RESURSLARDAN
BARQAROR
FOYDALANISH."
Журнал
академических
исследований нового Узбекистана 2.1, 2-qism (2025): 4-8.
23.
Qodirov, Farrux, and Jasmina Murodulloyeva. "O'ZBEKISTONDA RAQAMLI
IQTISODIYOT." Инновационные исследования в современном мире: теория и практика
3.15 (2024): 178-181.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
105
24.
Qodirov, Farrux, and Mushtariy Musayeva. "AXBOROTLASHGAN JAMIYATNING O'ZIGA
XOS JIHATLARI VA INSONNING TUTGAN O'RNI." Инновационные исследования в
современном мире: теория и практика 3.15 (2024): 41-48.
