№ 4(62) (2025)
Статьи
TARBIYANING VAZIFALARI VA TARBIYALILIK KO‘RSATKICHLARI
“Tarbiya” arabcha “parvarish qilish”, “ta’lim berish”, “o‘rgatish”, “odob o‘rgatish”, “navozish, mehribonlik ko‘rsatish”, “ko‘z-quloq bo‘lish”, “himoya qilish”, “rahbarlik qilish”, “boshchilik qilish”, “yo‘naltirish” ma’nolarini anglatadi. “Tarbiyachi” so‘zi esa shu ko‘p qirrali tarbiyaviy faoliyatni amalga oshiruvchidir. Globallashuv jarayonlari tezlashib borayotgan xozirgi davrda o‘quvchi-yoshlarning tarbiyasiga zamonaviy talablar asosida e’tibor qaratish, ularni milliy ruxda tarbiyalash muhim vazifalardan biridir.[1]
O‘ZBEK ADABIYOTIDA JALOLIDDIN RUMIY AN’ANALARI
Ushbu maqola Jaloliddin Rumiy (1207–1273) va uning tasavvuf falsafasi hamda adabiy merosining O‘zbek adabiyotiga ta’sirini yoritishga bag‘ishlangan. Rumiyning asarlari, xususan, "Masnaviy" asari orqali tasavvufiy g‘oyalar O‘zbekistonning mashhur adib va shoirlariga, jumladan, Alisher Navoiy, Ahmad Yassaviy, Boborahim Mashrab va Furqat kabi shaxslarga chuqur ta’sir ko‘rsatgan. Maqolada Rumiy an’analarining Sovet davridan mustaqillik davrigacha davom etganligi va zamonaviy O‘zbek adabiyotida qanday namoyon bo‘lgani yoritilgan. Shu bilan birga, Rumiyning asarlari o‘zbek tiliga tarjima qilinishi va uning tasavvufiy merosining o‘zbek musiqasida aks etishi ham tadqiq qilingan. Maqola O‘zbek adabiyotidagi Rumiy an’analarining uzluksiz davom etayotganligini ko‘rsatib beradi.
O‘QUVCHILARNI NO‘ANANAVIY BAHS MUNORAZALI DARS ORQALI KASB-HUNARGA YO‘NALTIRISH
Maqolada o‘quvchilarni noan’anaviy bahs munorazali dars orqali kasb-hunarga yo‘naltirish haqidagi fikrlar dars ishlanma sifatida bayon etilgan.
“MEHMONDO‘STLIK” KONTSEPTINING INGLIZ VA O‘ZBEK LINGVOMADANIYATIDA O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
This article is devoted to the analysis of the features of the concept of “hospitality” in English and Uzbek linguistic cultures. The article examines how hospitality is expressed in both cultures, their unique styles and approaches. In Uzbek culture, hospitality is more sincere, emotional and focused on honoring the guest, while in English culture it is more pragmatic and formal. The article also analyzes the views of scientists on hospitality and cultural values and attempts to shed light on the social significance of each culture.
POLITENESS AND PRAGMATICS – HOW CONTEXT INFLUENCES POLITE EXPRESSIONS
KASBIY KOMPETENSIYALARNI SHAKLLANTIRISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI (SITUATIV TA’LIM TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI)
Maqolada uzluksiz ta’lim jarayonida demokratik tamoyillarning amal qilishi o‘quvchilarning aql-idrokiga ishonch, ularning mustaqil fikrlashiga imkon yaratish, sinf va sinfdan tashqari faoliyatidagi ijodkorligi va tashabbuskorligini rag‘batlantirish tarzida namoyon bo‘lishida bevosita innovatsion texnologiyalarning o‘rni va uning rivoji haqida fikr yuritiladi.
SOLIQ NAZORATI VA SHAFFOFLIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA SHVETSARIYA TAJRIBASI
Ushbu maqola Shveytsariya soliq tizimining o'ziga xos xususiyatlarini, jumladan, markazlashmagan tuzilma, to'g'ridan-to'g'ri demokratiya, soliq shaffofligi, samarali soliq nazorati va barqaror soliq tushumlarini tahlil qiladi va O‘zbekiston sharoitida ushbu davlat tajribasidan foydalanish bo‘yicha takliflar beriladi.
COMBINATORICS: THE SCIENCE POSSIBILITIES
This article covers the fundamental concepts of combinatorics, including permutations, arrangements, and combinations. It provides key formulas, examples, and discusses the applications of combinatorics in various fields of science and technology.
TA’LIM TIZIMIGA OID SUN’IY INTELLEKT VOSITALARI SHARHI
Maqolada ta’lim tizimi samaraligini oshirishga moʻljallangan sun’iy intellekt vositalari sharhi va ularning asosiy afzalliklari, keng imkoniyatlari to‘g‘risida ma’lumotlar berilgan.
OʻZBEKISTONNING INVESTITSION SIYOSATI: USTUVOR YOʻNALISHLAR VA RIVOJLANISH STRATEGIYASI
Moliyaviy-iqtisodiy inqiroz natijasida paydo bo'lgan yangi jahon iqtisodiyoti investitsiya faolligini oshirish va investitsiya muhitini yaxshilash muammosini birinchi o'ringa olib chiqadi. Bu zamonaviy sharoitlarga mos keladigan investitsiyalarni faollashtirish va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari va mexanizmlarini ishlab chiqish asosida milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini har tomonlama oshirishga olib keladigan muvozanatli progressiv investitsiya siyosatini shakllantirish zaruriyatini tug'diradi.
O‘SIMLIK TARKIBIDAGI ALKOLOIDLARNI O‘SIMLIKNING O‘SISH DAVRI BILAN BOG‘LIQLIGI
Ushbu maqolada Datura stramonium L., Vexibia alopecuroides (L). va Conium maculatum L. turlarini vegetatsiya davri bilan bog‘liq xoldagi alkolodlarning o‘zgarish ko‘rsatkichlari aniqlandi. Eng yuqori ko‘rsatkichlar Bangidevona o‘simligi bargida 0,37%, Achchiqmiya o‘simligini urug‘ida 4%, Konium o‘simligining urug‘ida 1% bo‘lishi aniqlandi. Bundan tashqari Bangidevona o‘simligining vegetatsion davri bilan bog‘liq xolda ildizi, poyasi va bargidagi alkoloidlarning miqdori aniqlandi. Ildizi va poyasida eng yuqori ko‘rsatkich g‘unchalashdan gullashgacha bo‘lgan davriga (0,22-0,27%,) to‘g‘ri keladi, bargida esa gullash davriga (0,30-0,37%) to‘g‘ri kelishi aniqlandi.
PEDAGOGNING O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH USULLARI: MUVAFFAQIYATLI ALOQALAR ASOSLARI
Ushbu maqola pedagoglarning o'quvchilar bilan muvaffaqiyatli aloqalar o'rnatish usullarini chuqur o'rganishga bag'ishlangan. Hozirgi ta'lim tizimidagi tajribalar va ilmiy tadqiqotlarga tayangan holda, maqolada o'quvchilar bilan samarali muloqot o'rnatishning asosiy jihatlari, motivatsiya va ijtimoiy-emotsional aloqalarning ta'lim jarayoniga ta'siri batafsil tahlil qilinadi. Pedagoglarning muloqot usullari, ochiqlik va halollik kabi atributlar, shuningdek o'quvchilarni rag'batlantirish va ularga hissiy yordam ko'rsatishning ahamiyati ko'rsatib beriladi. Maqolada zamonaviy pedagogik yondashuvlar va psixologik nazariyalar cross-disciplinary (tarmoqaro) ravishda tadqiq etilib, o'quvchilarning o'z-o'zini anglash va hissiy rivojlanishi uchun zaruriy omillar belgilangan. Shu bilan birga, pedagoglarning o'quvchilarga ta'lim berish jarayonidagi ishonchli va ijobiy aloqalar o'rnatish zarurati ta'kidlanadi. Ushbu maqola ta'lim sohasida ishlovchi mutaxassislar uchun amaliy tavsiyalarni o'z ichiga oladi, bu esa o'quvchilarning muvaffaqiyatli ta'lim jarayoni uchun zaruriy shartlar hisoblanadi. Maqola ma'lum bir nazariy va amaliy asosga ega bo'lgan pedagogik amaliyotlarni asoslash bilan, pedagoglar o'quvchilar bilan aloqalarni qanday qilib yaxshilash va ularning ta'lim jarayoni samaradorligini oshirish bo'yicha yangi yondoshuvlarni taklif etadi.
THE ROLE OF TEACHING ENGINEERING COMPUTER GRAPHICS THROUGH PTS (PROFESSIONAL TECHNOLOGY SYSTEM) PLATFORM
Until now, teaching has been considered a priority in the existing education system, but at the same time, the use of digital technologies is becoming more important in the era of information society. For this reason, it is necessary to replace the teacher-textbook-student paradigm of education with the student-textbook-teacher paradigm.
The shortcomings of the work carried out in the field of training of engineering computer graphics science programs based on the method of mutual comparison have been corrected.