ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1121
MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL ETISHNING ZAMONAVIY VOSITALARI VA
USULLARI.
Qurbonov Pahlavon Sirojiddin o’g’li
FJSTI “Biofizika va axborot texnologiyalari” kafedrasi assistenti
Ataxanov Sanjarbek Anvarovich
FJSTI “Biofizika va axborot texnologiyalari” kafedrasi assistenti
Mo’ydinova Madina Rustamjon qizi
FJSTI Pediatriya fakulteti Pediatriya yo’nalishi 5722-guruh
Abdubannonova Shalola Xalimjon qizi
FJSTI Pediatriya fakulteti Pediatriya yo’nalishi 5722-guruh
https://doi.org/10.5281/zenodo.10598934
Annotatsiya. Masofaviy ta’limni bugungi istalgan zamonaviy fanlar bilan chambarchars
bog’lagan holatda o’tkazish va uni tashkil qilish mumkinligidan foydalanib judayam ko’p
talabalar va foydalanuvchilar uchun qulaylik va shart – shaoritdan kelib chiqib ommalashib
borayotgan yo’nalishlardan biri deb hisoblaymiz. Masofaviy ta’limni albatta zamonaviy axborot
texnologiyalari bilan birgalikda qurish va undan foydalanish hamda uning imkoniyatlarini
oshirish maqsadida ta’lim, virtual kutubxona, masofadan o’qitish, masofaviy ta’lim, elektron
darsliklar kabi tushunchalar mavjud.
Kalit so’zlar: LMS/LCMS, atutor, Claroline, Dokeos, Moodle.
MODERN TOOLS AND METHODS OF ORGANIZING DISTANCE
EDUCATION.
Abstract. We believe that distance education is one of the directions that is gaining
popularity due to the convenience and condition for a large number of students and users, using
the possibility of conducting and organizing it in a state that is closely connected with any modern
sciences. There are such concepts as education, virtual library, distance education, distance
education, electronic textbooks, in order to build and use distance education together with modern
information technologies and to increase its capabilities.
Keywords: LMS/LCMS, atutor, Claroline, Dokeos, Moodle.
СОВРЕМЕННЫЕ ИНСТРУМЕНТЫ И МЕТОДЫ ОРГАНИЗАЦИИ
ДИСТАНЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ.
Аннотация. Мы считаем, что дистанционное образование является одним из
направлений, которое набирает популярность в связи с удобством и необходимостью для
многих студентов и пользователей использовать возможности его проведения и
организации в состоянии, тесно связанном с любыми современными науками. Существуют
такие понятия, как образование, виртуальная библиотека, дистанционное образование,
дистанционное образование, электронные учебники, чтобы построить и использовать
дистанционное образование вместе с современными информационными технологиями и
повысить его возможности.
Ключевые слова: LMS/LCMS, автор, Claroline, Dokeos, Moodle.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1122
LMS/LCMS tizimlari elektron ta’limni (masofaviy ta’lim jarayonini) tashkil etishning
asosiy funksiyalarini o‘z ichiga oladi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1123
Umuman, ta’lim tizimida ham ta’lim dasturlari, mazmuni, standartlari takomillashib
bormoqda. Bunday tezkor o‘zgarishlar bilim olishning yangi texnologiyalari, masofaviy,
loyihalangan ta’lim, media ta’limni, ya’ni shaxsiy ijodkorlikka asoslangan ta’lim usullarini joriy
qilish ehtiyojini keltirib chiqarmoqda.
Atutor–
Ochiq kodli, veb muhitida ta’lim jarayonini boshqaruvchi LMS tizimi hisoblanadi.
Tizimda mavjud o‘qitish modullari: Forums, Materials, Messenger, Chat, Exercises, Group
work, Student tracking va boshqa modullari mavjud.Tizim bir nechta standartlarni qo‘llab
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1124
quvvatlaganligi sababli, internet orqali jismoniy nuqsonga ega bo‘lgan o‘quvchi-talabalar tizim
orqali o‘quv resurslardan foydalanishlari mumkin. Xususan ko‘zi ojiz talabalar maxsus veb
ilovalar orqali tizimga bog‘langan holda o‘quv kontentdagi so‘zlarni audio formatda o‘tkazgan
holda tinglashi mumkin. O‘quv modulini yozish vaqtida Atutor dasturiy majmuasining barqaror
versiyasi 2.1.1. Tizimning shaxsiy saytida 20 dan ortiq har hil modullar mavjud. Tizim qo‘llab
quvvatlaydigan standartlar soni ancha bo‘lib bu boshqa LMS tizimlardan farqi ham aynan shu
xususiyatidadir.
Claroline
– Erkin va ochiq kodli, masofaviy o‘quv kurslarni tashkillashtirish imkoniyatini
beruvchi Webga orientatsiyalangan dasturiy majmua hisoblanadi. Tizim Luvenadagi (Belьgiya)
katolik universitetining pedagogika va multimedia institutida yaratilgan. Dasturiy majmuadan
foydalanish GNU (General Public License) asosida amalga oshiriladi ya’ni bepul foydalanish
mumkin.
Claroline dasturiy majmuasi masofaviy ta’lim jarayonini tashkillashtirish uchun talab
qilinadigan barcha talablarga javob beradi xususan, foydalanuvchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish,
tizimda foydalanuvchilarning (fan o‘qituvchisi, o‘quvchi va mehmon) rollarini administrator
tomonidan belgilashi, o‘quv kurslarni yaratish, ularning tarkibini tahrirlash, talabalar bilimini
nazorat qilish, monitoring olib borish, nazorat natijalarini tahlil qilish, tizim ichida
foydalanuvchilar o‘rtasida kommunikatsiya elementlaridan (chat, forum, qisqa xabarlar jo‘natish
modullaridan) foydalanish va boshqarish imkoniyatini beradi. Tizimda boshqa LMSlar singari
quyidagi ko‘rsatilgan o‘qitish modullari mavjud: Forums, Materials, Messenger, Chat, Exercises,
Group work , Student tracking, Kalendar, Viki va boshqa modullari mavjud. Boshqa LMS lar
singari IMS va SCORM standartlarni qo‘llab quvvatlaydi.
Dokeos -
Clarolinening 1.4.2 versiyasidan ajralib chiqqan yangi dasturiy majmua
hisoblanadi.
Dokeos Claroline platformasini ishlab chiqqan dastlabki ishchi guruhning bir necha
a’zolarining ish mahsuli bo‘lib, ular ta’lim muassasalari uchun yaratilgan Clarolinedan farqli
ravishda davlat korxonalarining ishchi xodimlariga moslashtirishni maqsad qilishdi va amalga
oshirishdi.
Dokeos dasturiy majmuasining rasmiy Web saytiga tashrif buyursangiz, u yerda dasturning
2 ta versiyasini ko‘chirib olish taklif qilinadi: Dokeos FREE – bepul va Dokeos PRO – bepul
bo‘lmagan, qo‘shimcha modullari mavjud bo‘lgan dastur paketi taklif etiladi. Lekin Dokeos FREE
versiyasi bizning fikrimizga ko‘ra, ta’lim jarayonini tashkillashtirish uchun kerak bo‘ladigan
barcha o‘quv modullari mavjud.
Tizimning imkoniyatlarini va unda mavjud o‘quv elementlarni quyida ko‘rsatilgan aql
xaritasi orqali ko‘rish mumkin. Rasmdan ko‘rinib turganidek, tizimda mavjud o‘qitish modullarini
ta’lim muassasalarida ham foydalanish mumkin. Hozirgi vaqtda LMS larning ko‘pchiligi ijtimoiy
tarmoqlardagi mavjud g‘oya asosida o‘zlarining ishchi muhitlarini shunday tarmoqlarga
moslashtirmoqda. Shunga ko‘ra, bu tizimda ham ijtimoiy tarmoq elementlari keng kiritilgan.
Yuqorida keltirilgan LMS tizimlari singari Dokeos dasturiy majmuasi ham SCORM
standartini qo‘llab quvvatlaydi. Bu esa bu standartni qo‘llab quvvatlaydigan boshqa LMS
tizimlariga o‘quv kurslarini eksport/import qilish imkoniyatini beradi. Dokeos dasturiy majmuasi
o‘quv modulini yozish vaqtidagi oxirgi barqaror versiyasi Dokeos 2.2 RC2.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1125
Moodle –
masofadan o‘qitish va online tartibidagi mashg’ulotlarni tashkil qiluvchi vebga
yo‘naltirilgan dasturiy vositalardan biri bo‘lib hisoblanadi:
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1126
Bugungi kunda masofaviy ta’lim jarayonini aynan Moodle dasturiy majmuasidan
foydalangan holda tashkillashtirish samaraliroq hisoblanadi.
REFERENCES
1.
Qurbonov P. Ataxonov S., Sharofiddinov S. MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL
ETISHNING USLUBIY ASOSLARI //Евразийский журнал математической теории и
компьютерных наук. – 2022. – Т. 2. – №. 13. – С. 43-47.
2.
Pahlavon Q. TIBBBIYOTDA MASOFAVIY TA’LIMNI TASHKIL ETISHNING
MAQSAD VA VAZIFALARI //GERMANY SCIENTIFIC REVIEW OF THE
PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION. – 2022.
– Т. 1. – №. 2. – С. 24-28
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN
SCIENCE
АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
1127
3.
Qurbonov
P.
Xoldarova
G.,
Rasulova
F.
TIBBIYOTDA
KOMPYUTER
TOMOGRAFIYASI VA UNDAN SAMARALI FOYDALANISH //Наука и инновация.
– 2023. – Т. 1. – №. 2. – С. 35-39.
4.
Mirzakarimov B., & Qurbonov P. (2023). TIBBBIYOTDA MASOFAVIY TA’LIMNI
TASHKIL
ETISHNING
DIDAKTIK
TA’MINOTINI
YARATISH
TEXNOLOGIYALARI. Research and Implementation. извлечено от https://fer-
teach.uz/index.php/rai/article/view/745
5.
Qurbonov P., Minavarjonov, S., & Raxmonaliyeva, F. (2023). TIBBIYOT
XODIMLARINI MASOFADAN O’QITISHDA AVTOMATLASHGAN DIDAKTIK
TA’MINOTNING UMUMIY TUZILISHI. Евразийский журнал математической
теории
и
компьютерных
наук, 3(3),
52–55.
извлечено
от
academy.uz/index.php/EJMTCS/article/view/11562
6.
www.fjsti.uz
5.
6.
https://dist.edu.uz
