ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
117
DENGIZ TRANSPORTLARI VA AVIATSIYA TRANSPORTLARINING
ATROF - MUHITGA TA’SIRI.
Shavkat Azizov
Madinabonu Siddiqova
Sirojiddin Muradov
Yashash muhitining suv transporti bilan ifloslanishi ikki sababga ko‘ra yuzaga keladi:
1. Dengiz va daryo kemalari biosferani ekspluatatsiya faoliyati natijasida hosil bo‘lgan
chiqindilar bilan ifloslantiradi.
2. Zaharli yuklar, asosan, neft va neft mahsulotlari tashlamalari.
Oddiy ish sharoitida ifloslanishning asosiy manbalari dengiz dvigatellari va elektr
stantsiyalari, shuningdek yuk tankerlarini yuvish uchun ishlatiladigan suv va kemadan yuvilgan
oqova suvlari hisoblanadi.
Kemalarning elektr stantsiyalari chiqindi gazlarni, birinchi navbatda atmosferani
ifloslantiradi, zaharli moddalar daryolar, dengizlar va okeanlarning suvlariga qisman yoki deyarli
to‘liq kiradi. Neft va neft mahsulotlari ish paytida suv havzasining asosiy ifloslanishi hisoblanadi.
Suv transportining gidrosferaga salbiy ta’siri neftni tashuvchi tankerlarning navbatdagi
yuklashdan oldin tekshirilishi, avval tashilgan yukni olib tashlash uchun sisternani yuvishi bilan
bog‘liq. Yuvish suvi, u bilan birga yukning qolgan qismi odatda kemaga tashlanadi. Ularni tashish
bilan ularning soni ko‘proq o‘sib bormoqda va baxtsiz hodisalar natijasida okeanga tobora ko‘proq
neft tusha boshladi.
Jahon okeanining ifloslanishi bilan bog‘liq dramatik hodisalar natijasida ko‘plab
mamlakatlar suv ifloslanishining oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqishga
kirishdilar. Ba zamonaviy sharoitlar ifloslangan suvlar va chiqindilarni ochiq dengiz va okeanlarga
oqizishni taqiqlash bo‘yicha xalqaro shartnomalar muhim ahamiyatga ega. Bugungi kunga qadar
ifloslangan suvlarni tozalashning uchta asosiy yo‘nalishi belgilangan:
1.Suv yuzasidan qoldiqlar va moy plyonkalarini mexanik ravishda yig‘ish, neft
plyonkalariga kimyoviy ta’sir qilish va plyonkalarning biologik parchalanishi. Eng keng tarqalgan
mexanik usullar, turli xil murakkablikdagi operatsiyalarni bajarish - oddiy chiqindi yig‘ishdan
tortib, neft mahsulotlarini ushlash va ajratishgacha.
2.Dengiz va daryo portlarida atrof-muhit ifloslanishining oldini olishga qaratilgan chora-
tadbirlar tizimi ahamiyati kam emas. Mavsumdan tashqari ishonchli yopiq omborlar va yuklarni
saqlash uchun omborlarni qurish, chiqindining atrof-muhitga istalmagan tarqalishining oldini
olish.
3.Suv transporti turlari havo havzasi va litosferani biroz ifloslantiradi. Shu bilan birga,
flotning doimiy o‘sishiga, tashish hajmi va suv transportining yuk aylanmasiga qaramay, uning
qisqarishi tendentsiyasi aniq kuzatilmoqda.
Mutlaq ma’noda temir yo‘l transportining ifloslanishi avtomobil transportiga qaraganda
ancha kam. Har yili mobil manbalardan ifloslantiruvchi moddalar tashlamasi o‘rtacha 1,65 million
tonnani tashkil qiladi. Asosiy teplovozning ishlashi paytida atmosferaga chiqindi gazlar
chiqariladi, ularning tarkibi avtomobil dizel gazlariga o‘xshaydi. Teplovozning bir seksiyasi ish
vaqtida atmosferaga 28,00 kg ni chiqaradi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
118
Uglerod oksidi, 17 kg. Azot oksidi va 2 kg gacha.
Boshqa transport turlari bilan havo ifloslanishiga kelsak, bu yerda muammo unchalik
keskin emas, chunki bunday turdagi transport vositalari bevosita shaharlarda to‘planmaydi.
Shunday qilib, eng yirik temir yo‘l uzellarida barcha harakat elektr tortishga o‘tkazildi va
teplovozlardan faqat manyovr ishlari uchun foydalaniladi. Daryo va dengiz portlari, shaharlarning
turar joylaridan tashqarida joylashgan bo‘lib, port hududlarida kemalar harakati deyarli
ahamiyatsiz. Aeroportlar shaharlardan 20-40 km uzoqlikda joylashgan. Bundan tashqari,
aerodromlar, shuningdek daryo va dengiz portlari ustidagi katta ochiq joylar dvigatellar tomonidan
chiqariladigan toksik aralashmalarning yuqori konsentratsiyasi xavfini tug‘dirmaydi. Atrof-
muhitning zararli chiqindilar bilan ifloslanishi bilan bir qatorda, atmosferaga antropogen fizik
maydonlarning shakllanishi (shovqin, infratovush, elektromagnit nurlanishning kuchayishi)
ko‘rinishidagi fizik ta’sirni ham qayd etish kerak. Ushbu omillardan shovqinning kuchayishi eng
katta ta’sirga ega. Transport atrof-muhitning akustik ifloslanishining asosiy manbai hisoblanadi.
Katta shaharlarda shovqin darajasi 70-75 dBA ga yetadi, bu ruxsat etilgan me’yorlardan
bir necha baravar yuqori.
Jahon avtomobillarining umumiy parki 800 milliondan ortiq donani tashkil etadi, shundan
83-85 foizini yengil avtomobillar, 15-17 foizini yuk mashinalari va avtobuslar tashkil etadi. Agar
avtomototransport vositalarini ishlab chiqarishning o‘sish tendentsiyalari o‘zgarishsiz qolsa, u
holda 2015 yilga kelib avtomobillar soni 1,5 milliard donaga ko‘payishi mumkin. Avtomobil
transporti, bir tomondan, atmosferadan kislorod iste’mol qilsa, ikkinchi tomondan, yoqilg‘i
baklaridan bug‘lanishi va yoqilg‘i ta’minoti tizimlarining sizib chiqishi tufayli unga chiqindi
gazlar, karter gazlari va uglevodorodlarni chiqaradi. Avtomobil biosferaning deyarli barcha
tarkibiy qismlariga salbiy ta’sir qiladi: atmosfera, suv resurslari, yer resurslari, litosfera va inson.
Avtomobilni ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan mineral resurslarni qazib olishdan tortib,
xizmat ko‘rsatish muddati tugagandan keyin chiqindilarni qayta ishlashgacha bo‘lgan butun hayot
siklining resurs va energiya o‘zgaruvchilari orqali ekologik xavfni baholash shuni ko‘rsatdiki,
ekologik “xarajat” 1 tonnalik avtomobil, uning massasining 2/3 qismi metall bo‘lib, atrof-muhitga
joylashtirilgan 15-18 tonna qattiq va 7-8 tonna suyuq chiqindilarga teng.
Avtotransport vositalaridan chiqadigan chiqindilar to‘g‘ridan-to‘g‘ri shahar ko‘chalariga
yo‘llar bo‘ylab tarqalib, piyodalarga, yaqin atrofdagi uylarning aholisiga va o‘simliklarga bevosita
zararli ta’sir ko‘rsatadi. Aniqlanishicha, azot dioksidi va uglerod oksidi uchun REM dan yuqori
bo‘lgan zonalar shahar hududining 90 foizini tashkil qiladi.
Ma’lumki, havodagi kislorod kontsentratsiyasi 17% dan past bo‘lsa, odamlarda
darmonsizlik alomatlari paydo bo‘ladi, 12% yoki undan kam bo‘lsa, hayot uchun xavf mavjud,
11% dan past bo‘lsa, ongni yo‘qotish va 6%, nafas olish to‘xtaydi. Boshqa tomondan, bu
magistrallarda nafaqat kislorod kam, balki havo hali ham avtomobil chiqindisidan chiqadigan
zararli moddalar bilan to‘yingan. Avtomobil chiqindilarining o‘ziga xos xususiyati shundaki, ular
inson o‘sishi balandligida havoni ifloslantiradi va odamlar bu chiqindilardan nafas oladilar.
Atmosferani ifloslanishida havo transporti alohida rol o‘ynaydi. U birinchi navbatda
yoʻlovchi transporti sifatida rivojlanib, shaharlararo transportda barcha turdagi transport yoʻlovchi
aylanmasida ikkinchi (temir yoʻldan keyin) oʻrinni egallaydi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
119
Har yili yangi havo liniyalari ishlab chiqilmoqda, yangilari foydalanishga topshirilmoqda
va mavjud aeroportlar rekonstruksiya qilinmoqda. Yuk tashishda havo transportining ulushi kam.
Ammo bu turdagi transportda tashiladigan yuklar orasida asosiy o‘rinni turli mashina va
mexanizmlar, o‘lchash asboblari, elektr va radiotexnika jihozlari, asbob-uskunalar, ayniqsa
qimmatbaho, shuningdek, tez buziladigan tovarlar egallaydi.
Fuqaro aviatsiyasi yo‘lovchilar, pochta va yuklarni tashishdan tashqari qishloq va o‘rmon
xo‘jaligida ishlarni bajaradi, elektr uzatish liniyalari, neft va burg‘ulash qurilmalarini qurishda,
quvurlarni yotqizishda ishlatiladi va tibbiy yordamda qo‘llaniladi. Yurtimizga 30 dan ortiq
davlatning aviakompaniyalari parvoz qilmoqda. Havo transporti rivojlanishining hozirgi bosqichi
yuqori samarali va tejamkor samolyotlarning yaratilishi bilan tavsiflanadi. Yaratilayotgan yangi
avlod samolyotlarida aerodinamik sxema bo‘yicha yangi texnik yechimlar, yangi materiallardan
foydalanish, shovqin darajasini pasaytirish va atrof-muhit ifloslanishi o‘z aksini topgan.
Yirik aeroportlarning o‘z suv ta’minoti va oqava suv tizimlari mavjud. Ammo
mamlakatning ko‘plab mintaqalarida bunday tizimlar ichimlik suviga bo‘lgan me’yoriy talabni
70% dan kam qondiradi. Aeroportlarda texnik ehtiyojlar uchun foydalaniladigan qayta ishlangan
toza suv hajmi ularni o‘z tozalash inshootlarida tozalash sifati yomonlashgani sababli
kamaymoqda. Neft mahsulotlari, etilen glikol, sirt faol moddalar, og‘ir metallar va boshqa zararli
aralashmalar sanoatdan maishiy va sanoat oqava suvlari bilan yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan darajada
yuqori konsentratsiyalarda chiqariladi. Aeroportlarning sanoat oqava suvlarini tozalash tizimlari
bilan ta’minlanish darajasi normativ talabning 20 foizidan oshmaydi.
Aerodromlarning sun’iy yuzalaridan yer usti oqimlarini (ifloslangan yomg‘ir, eritmalar,
sug‘orish va yuvish suvlari) drenajlash, tushirish va zararsizlantirishni tashkil etish dolzarb
ekologik muammo bo‘lib qolmoqda. Faqat 14 ta yirik aeroport kuchli ifloslangan yomg‘ir va
erigan suvlarni tozalash uchun uskunalar bilan jihozlangan. Asosan bunday suvlar yer yuzasiga
ishlov berilmasdan quyiladi. Aeroportlar atrofidagi tuproq 2-2,5 km radiusda og‘ir metallar tuzlari
va organik birikmalar bilan ifloslangan. Kuz-qish va bahor fasllarida samolyotlar muzdan
tozalanadi, aerodromlarning sun’iy yuzasidan qor va muz qoldiqlari olib tashlanadi. Bunday holda,
faol muzdan tozalash preparatlari va karbamid, ammiakli selitra va sirt faol moddalarni o‘z ichiga
olgan reagentlar qo‘llaniladi, ular ham tuproqqa kiradi. Aeroportlarda ishlab chiqarish va
iste’moldan olingan turli qattiq va suyuq chiqindilar to‘planib qoladi. Sanitariya, gigiyena va
yong‘in xavfsizligi nuqtai nazaridan xavfli chiqindilar maxsus binolarda saqlanadi, ularning
maydoni aeroportlardagi chiqindilar bilan band bo‘lgan umumiy yer maydonining atigi 3% ni
tashkil qiladi. Chiqindilarning qolgan qismi utilizatsiya qilinadigan uyushgan poligonlarda 20%
dan kam maydon sanoat va maishiy chiqindilarni yo‘q qilishga tayyorlanadi. Samolyotlarning
fuqaro aviatsiyasi aeroportlariga tutashgan aholi punktlariga yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan darajada
yuqori shovqin ta’siri tufayli jiddiy muammolar yuzaga keladi. Uzoq vaqt davomida ishlab
chiqarilgan zamonaviy mahalliy samolyotlarning shovqin xususiyatlari xorijiy samolyotlarning
o‘xshash xususiyatlaridan sezilarli darajada past. Bu shovqinli turdagi samolyotlarni qabul
qiladigan aeroportlar geografiyasidan aziyat chekayotgan aholi ulushining ilgari u yerda ishlagan
samolyotlar turlariga nisbatan sezilarli o‘sishiga olib keladi.
Havo transporti hajmining barqaror o‘sishi aviatsiya yoqilg‘ilarining yonish mahsulotlari
bilan atrof-muhitning ifloslanishiga olib keladi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
120
O‘rtacha bitta reaktiv samolyot 1 soat ichida 15 tonna yoqilg‘i va 625 tonna havo sarflab,
atrof-muhitga 46,8 tonna karbonat angidrid, 18 tonna suv bug‘i, 635 kg uglerod oksidi, 635 kg
azot oksidi, 15 tonna gaz chiqaradi. Ushbu moddalarning atmosferada o‘rtacha turish muddati
taxminan 2 yil. Atrof-muhitning eng katta ifloslanishi aeroportlar hududida samolyotlarning
qo‘nishi va parvozi, shuningdek ularning dvigatellarini isitish vaqtida sodir bo‘ladi. Dvigatellar
uchish va qo‘nish vaqtida ishlaganda, eng ko‘p miqdorda uglerod oksidi va uglevodorod
birikmalari atrof-muhitga tashlanadi va parvoz paytida maksimal miqdorda azot oksidi chiqariladi.
Samolyot avtomobil kabi cheksiz yo‘l lentalarini talab qilmaydi, garchi aeroportlar va
uchish-qo‘nish yo‘laklari juda katta maydonlarni egallaydi. Ushbu transport turlarining umumiy
jihati shundaki, ular havoning ifloslanishida va kislorodni isrofgarchilikda iste’mol qilishda faol
ishtirok etadilar. Transatlantik parvozni amalga oshiruvchi reaktiv laynerga 50 dan 100 tonnagacha
gaz kerak bo‘ladi. Aeroport hududida dvigatellarni ishga tushirish va qo‘nish, ya’ni samolyot
dvigatellari chiqindisining zararli mahsulotlari atmosferaga, uchirilishdan oldin va uchish-qo‘nish
yo‘lagiga chiqariladigan operatsiyalar amalga oshiriladi.
REFERENCES
1.
Нурмаматов А. Понятие направленности личности в современной психологии
//Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. – 2016. – №. 12-4. – С.
71-73.
2.
Нурмаматов А. Боланинг шахс сифатида шаклланишидаги айрим психологик
муаммолар //Современное образование (Узбекистан). – 2015. – №. 4. – С. 46-49.
3.
Валиев Э. Ч., Нурмаматов А. Ш. Ўқувчиларнинг тарихий тафаккурини
шакллантиришда мустақил ишлардан фойдаланиш технологияси //Современное
образование (Узбекистан). – 2015. – №. 10. – С. 36-44.
4.
Nurmamatov A. THE DEVELOPMENT OF CREATIVITY IN ONTOGENESIS AND ITS
CHARACTERISTICS IN ADOLESCENT PERIOD //Science and innovation. – 2024. – Т.
3. – №. B2. – С. 210-216.
5.
Нурмаматов А. Психологический фактор творчества в подростковом самосознании
//Общество и инновации. – 2022. – Т. 3. – №. 2/S. – С. 468-472.
6.
Нурмаматов А. Ўспиринларнинг ўз-ўзини англашида краетивликнинг психологик
омили //Общество и инновации. – 2022. – Т. 3. – №. 2/S. – С. 468-472.
7.
Нурмаматов А. Ш., Бойназарова Д., Ишимов Ф. МЕТОДЫ ОРГАНИЗАЦИИ
ПРОФОРИЕНТАЦИОННЫХ РАБОТ В ШКОЛЕ //Интернаука. – 2021. – №. 36. – С.
28-29.
8.
Нурмаматов А. Ш., Гаффарова Н., Холиёров А. ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ
ПРОФОРИЕНТАЦИОННЫХ
РАБОТ
В
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ
УЧРЕЖДЕНИЯХ //Интернаука. – 2021. – №. 36. – С. 30-32.
9.
Нурмаматов А. Ш., Жиянов С., Абдурахматов Х. СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ
ОРГАНИЗАЦИИ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ РАБОТЫ В ШКОЛЕ //Интернаука. – 2021.
– №. 36. – С. 33-35.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
121
10.
Нурмаматов А. Ш., Раззокова Х. Р. СОВРЕМЕННАЯ ДЕФЕКТОЛОГИЯ КАК
ОБЛАСТЬ НАУЧНОГО ПОЗНАНИЯ //МОЛОДОЙ ИССЛЕДОВАТЕЛЬ: ВЫЗОВЫ И
ПЕРСПЕКТИВЫ. – 2019. – С. 106-109.
11.
Нурмаматов А. Ш. и др. РОЛЬ И МЕСТО ПСИХОЛОГА В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ
ПРОСТРАНСТВЕ //ПЕДАГОГИКА И ПСИХОЛОГИЯ В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ:
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРАКТИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. – 2019. – С. 101-105.
12.
Нурмаматов А. Ш., Бозорова М. Ш., Элмуродова Х. Ю. СОВРЕМЕННЫЕ ФОРМЫ
ВЫБОРА
ПРОФЕССИИ
В
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ
ШКОЛАХ
//Инновационные подходы в современной науке. – 2019. – С. 28-31.
13.
Нурмаматов А. Ш. и др. ПРОБЛЕМА АДАПТАЦИИ РЕБЕНКА В ШКОЛЕ
//МОЛОДОЙ ИССЛЕДОВАТЕЛЬ: ВЫЗОВЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ. – 2019. – С. 22-26.
14.
Нурмаматов А. Ш., Шайманова С. Ф., Субатова Г. Э. СОЦИАЛЬНО-
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ И ПРОФОРИЕНТАЦИОННАЯ АДАПТАЦИЯ МОЛОДЁЖИ
//Интернаука. – 2018. – №. 42-1. – С. 60-61.
15.
Нурмаматов А. Ш., Ибрагимов Н. И., Алимов Ф. А. ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ
САМООПРЕДЕЛЕНИЕ КАК ПРОЦЕСС //Студенческий вестник. – 2018. – №. 24-1. –
С. 39-41.
16.
Нурмаматов А. Ш., Якубова Н. Я., Аноров Т. Н. ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ
САМООПРЕДЕЛЕНИЕ СТАРШЕКЛАССНИКОВ //Интернаука. – 2018. – №. 42-1. –
С. 58-59.
17.
Нурмаматов А. Ш., Гадоева Т. Ж., Кадирова З. М. Психолого-педагогические аспекты
профориентационных работы общеобразовательных школах //Евразийский научный
журнал. – 2018. – №. 9. – С. 42-45.
18.
Нурмаматов
А.
Ш.
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ
ОСОБЕННОСТИ
ВЗАИМООТНОШЕНИЙ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК В МЛАДШИХ КЛАССАХ
//Вестник современной науки. – 2015. – №. 9-2. – С. 78-80.
19.
Нурмаматов А. Ш., Валиев Э. Ч. НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО
ПОДХОДА К ВОСПИТАНИЮ РЕБЕНКА //MODERN PHILOSOPHIC PARADIGMS:
INTERRELATION OF TRADITIONS AND INNOVATIVE APPROACHES. – 2014. – С.
234.
20.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN
Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv qo ‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b.:
N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv
qo‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
21.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN
Siradjev. Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv
qo‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 160 b.: N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN Siradjev.
Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv qo ‘llanma.
Intelekt, Qarshi 2023. 160 b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
22.
Siradjev S. PRINCIPLES OF SELECTION OF INFORMATION MODELING CONTENT
//Академические исследования в современной науке. – 2022. – Т. 1. – №. 18. – С. 237-
241.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
122
23.
Negmatovich S. S. Theoretical Analysis of Educational Structures of Conceptual Lines,
Educational Elements and Logical Information Modeling in the Creation of Digital
Educational Resources. – 2022.
24.
Ходжаева З. Ш., Бобокулов М. Б., Жумаев Ш. Самоний макбараси тарихий
обидасининг конструктив ечимлари ва тахлили. – 2023.
25.
Baxtiyor o’g’li J. S., Komiljon J. INNOVATSION QURILISH MATERIALLARINING
KELAJAKDAGI O ‘RNI //Modern education and development. – 2024. – Т. 14. – №. 2. –
С. 295-298.
26.
Baxtiyor o’g’li J. S., G’olib R. KOMPOZIT ARMATURALARNING XUSUSIYATLARI
//Modern education and development. – 2024. – Т. 14. – №. 2. – С. 281-286.
27.
Baxtiyor o’g’lii J. S. BINO VA INSHOOTLAR YUK KO’TARUVCHI
KONSTRUKSIYALARINI
UGLEROD
TOLALI
MATO
(УГЛЕВОЛОКНО)
MATERIALI BILAN KUCHAYTIRISH //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С.
917-919.
28.
Baxtiyor o’g’lii J. S. O ‘ZBEKISTON SHAROITIDA KOMPOZIT MATERIALLAR
BILAN G ‘ISHTLI DEVOR KONSTRUKSIYALARINI KUCHAYTIRISHNING O‘ZIGA
XOS XUSUSIYATLARI //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С. 920-922.
29.
Baxtiyor o’g’lii J. S. KOMPOZIT ARMATURALARNING TURLARI VA
QURILISHDAGI AHAMIYATI //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С. 913-916.
30.
Baxtiyor
o'g'li
J.
S.
BINO
VA
INSHOOTLARNING
TO’SUVCHI
KONSTRUKSIYALARIDA
YENGIL
BETONLARDAN
FOYDALANISH
AFZALLIKLARI //PEDAGOG. – 2024. – Т. 7. – №. 3. – С. 106-108.
31.
Baxtiyor o'g'li J. S. ME'MORIY YODGORLIKLARNI SAQLASH VA QAYTA
TIKLASHDA 3D TEXNOLOGIYASI AHAMIYATI. – 2023.
32.
Baxodirovna R. F., Salimovna N. G. DIGITAL ECONOMY: EXPERIENCE OF FOREIGN
COUNTRIES //CUTTING EDGE-SCIENCE. – 2020. – Т. 68.
33.
Madiyeva
A.
ANALYZES
OF
TRADITIONAL
IMAGES
AND
THEIR
INTERPRETATION IN UZBEK AND RUSSIAN LITERARY STUDIES //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 919-927.
34.
Маъдиева А. ЎЗБЕК ВА НЕМИС ШЕЪРИЯТИДАГИ АНЪАНАВИЙ ОБРАЗЛАР
ТАЛҚИНИГА ОИД ТАДҚИҚОТЛАР ТАҲЛИЛИ. – 2024.
35.
Маъдиева А. ЎЗБЕК ВА РУС АДАБИЁТШУНОСЛИГИДА АНЪАНАВИЙ
ОБРАЗЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАЛҚИНИГА ОИД ТАҲЛИЛЛАР. – 2024.
36.
Маъдиева А. Традиционные образы и их характеристики в мировой литературе
//Арабский язык в эпоху глобализации: инновационные подходы и методы обучения.
– 2023. – №. 1. – С. 677-681.
37.
Ma’diyeva Adiba Dovudovna X. G. et al. POETICS OF THE COMBINATION OF
NATURE AND SPIRIT IN MODERN UZBEK AND GERMAN POETRY //Journal of
Positive School Psychology. – 2022. – С. 5578-5586.
38.
Adiba X. LINGUOCULTUROLOGICAL PROPERTIES OF ANTHROPONYMIC
COMPONENT STABLE COMPOUNDS IN LITERARY //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-
uslubiy jurnali. – 2022. – Т. 1. – №. 4. – С. 97-100.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
123
39.
Маъдиева А. Д. ҲЕССЕ АСАРЛАРИДА МАЪНАВИЙ-МАДАНИЙ МАСАЛАЛАР
ТАҲЛИЛИ (“ЧЎЛ БЎРИСИ” АСАРИ МИСОЛИДА) //МЕЖДУНАРОДНЫЙ
ЖУРНАЛ ИСКУССТВО СЛОВА. – 2020. – Т. 3. – №. 1.
40.
Narmurodova G. I. Empathy as an Expression of Emotions and Mood in English
Lingvoculture //International Journal of Linguistics, Literature and Culture. – 2021. – Т. 7.
– №. 6. – С. 506-510.
41.
Kizi N. G. I. PECULIARITIES OF MOURNER’S SPEECH IN ENGLISH AND UZBEK
LANGUAGES AT THE CONDOLENCE CEREMONY //European Journal of
Interdisciplinary Research and Development. – 2024. – Т. 28. – С. 79-82.
42.
Saklapbergenovna P. G., Mambetova G. J. Morphological structure of ornitonyms in the
karakalpak language //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research
Journal. – 2021. – Т. 11. – №. 11. – С. 216-219.
43.
Jubatkhanovna S. S., Jaksimuratovna M. G. Types of structure of phraseologies in the work
ofT. Kaipbergenov “The secret known only to you” //Turkish Journal of Computer and
Mathematics Education (TURCOMAT). – 2021. – Т. 12. – №. 14. – С. 4486-4490.
44.
Mambetova G. THE USE OF SOMATIC PHRASEOLOGISTS IN THE STORY OF T.
KAYIPBERGENOV THE MYSTERY KNOWN ONLY TO YOU //Archive of
Conferences. – 2020. – Т. 6. – №. 1. – С. 30-32.
45.
Shinnazarova S. J., Mambetova G. J. PARONIMIA IN THE KARAKALPAK LANGUAGE
//Theoretical & Applied Science. – 2020. – №. 3. – С. 67-70.
46.
Mambetova G. J. GRAMMATICAL BUILD OF HYDRONYMS OF NORTHERN
REGIONS OF KARAKALPAKSTAN //RUDN Journal of Language Studies, Semiotics and
Semantics. – 2018. – Т. 9. – №. 3. – С. 696-711.
47.
Мамбетова Г. Ж. Семантика некоторых гидронимических индикаторов в
каракалпакском языке //International scientific journal. – 2016. – Т. 65.
48.
Kenbayeva A. Z., Sh P. A., Zh M. G. THE STUDY OF PLACE NAMES IN THE
KARAKALPAK HEROIC EPOS “YER ZIYUAR” //Keruen. – 2022. – Т. 75. – №. 2. – С.
72-81.
49.
Mambetova G. J. QARAQALPAQ TILINDEGI NEKRONIMLER //Konferensiyalar|
Conferences. – 2024. – Т. 1. – №. 9. – С. 50-53.
50.
Мамбетова
Г.
Ж.
СПОСОБЫ
ОБРАЗОВАНИЯ
ГИДРОНИМИЧЕСКИХ
АПЕЛЛЯТИВОВ В КАРАКАЛПАКСКОМ ЯЗЫКЕ //SCIENCE AND WORLD. – 2013.
– С. 24.
51.
Мамбетова Г. Ж. Семантика зоогидронимов применяемых в каракалпакском языке
//Бюллетень науки и практики. – 2016. – №. 12 (13). – С. 399-404.
52.
Мамбетова Г. Ж. НАЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ГИДРОНИМИЧЕСКИХ
НАЗВАНИЙ КАРАКАЛПАКСКОГО ЯЗЫКА //Восточно-европейский научный
журнал. – 2016. – Т. 14. – №. 4. – С. 63-65.
53.
Мамбетова Г. Ж. СЕМАНТИКА И СТРУКТУРА НЕКОТОРЫХ ГИДРОНИМОВ НА
КАРАКАЛПАКСКОМ ЯЗЫКЕ //Актуальные научные исследования в современном
мире. – 2016. – №. 7-2. – С. 89-92.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
124
54.
Mambetova G. J. SEMANTICS OF SOME HYDRONOMY INDICATORS IN
KARAKALPAK //International scientific journal. – 2016. – С. 66.
55.
Мамбетова Г. ҚАРАҚАЛПАҚ ТИЛИНДЕ ГИДРОНИМЛЕРДИҢ САНЛЫҚЛАР
АРҚАЛЫ
ЖАСАЛЫЎЫ
//ВЕСТНИК
КАРАКАЛПАКСКОГО
ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ БЕРДАХА. – 2016. – Т. 31. – №.
2. – С. 121-123.
56.
Туйчиев Л. Н. и др. Новая коронавирусная инфекция и постковидные
неврологические последствия заболевания //Вестник ТМА. – 2021. – №. 2. – С. 45-50.
57.
Атаниязов М. К. Рахимбаева Гульнора Саттаровна, Газиева Шохида Рустамовна.
Характерные особенности инсульта при covid-19 //Журнал неврологии и
нейрохирургических исследований. – №. 2.2021. – С. 14-17.
58.
Рахимбаева Г. С. и др. Особенности лечения и реабилитация больных, перенесших
COVID-19, с ишемическим инсультом. – 2023.
59.
Sattarovna R. G. et al. Postcovid cerebro-asthenic syndrome: Clinical and immunological
parallels //Journal of Pharmaceutical Negative Results. – 2022. – С. 3194-3207.
60.
Атаниязов М. К., Рахимбаева Г. С. ТУРЛИ КОМОРБИДГА ЭГА ГЕМОРРАГИК
ИНСУЛТДА ГЕМОРЕОЛОГИЯНИНГ АХАМИЯТИ. – 2024.
61.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G. FEATURES OF THE COURSE OF ISCHEMIC STROKE
IN CORONAVIRUS INFECTION //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.
62.
Iskandar o'g'li Q. A., Maratovna D. H., Kamaliddinovich A. M. COVID 19 INFEKSIYASI
BILAN
CHALINGAN
BEMORLARDA
KOGNETIV
BUZULISHLAR
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2023. – Т. 22. –
№. 8. – С. 30-33.
63.
Rakhimbaeva G., Ataniyazov M. COMORBID ASPECTS IN COVID-19 ASSOCIATED
CEREBRAL STROKE //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.
64.
Даминова Х. М., Атаниязов М. К. Covid 19 infeksiyasi bilan chalingan bemorlarda
кognetiv buzulishlar. – 2023.
65.
Хасанов Э. М., Атаниязов М. К., Азизова Р. Б. Бош мия сурункали ишемиясида
допплерографик кўрсаткичларнинг ўзига хослиги : дис. – KLINIK LABORATOR
DIAGNOSTIKADA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH,
MUAMMOLAR VA YECHIMLAR, 2023.
66.
Ишанходжаева Г. Т., Атаниязов М. К. Qon tomir etiologiyali demensiyada kognitiv
buzilishlar va ularni korreksiya qilish : дис. – 2023.
67.
Атаниязов М. Бош мия сурункали ишемиясида допплерографик кўрсаткичларнинг
ўзига хослиги. – 2023.
68.
Rakhimbayeva G. S. et al. Features of treatment and rehabilitation of COVID-19 patients
with ischemic stroke //Zhurnal Nevrologii i Psikhiatrii Imeni SS Korsakova. – 2023. – Т.
123. – №. 3. Vyp. 2. – С. 76-84.
69.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Khamidov A. THE IMPORTANCE OF
ANTICOAGULANT THERAPY IN THE RISK AND DEVELOPMENT OF
HEMORRHAGIC STROKE IN COVID-19 //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2. – №.
6.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
125
70.
Usmanova G. E. et al. SPECIFICITY OF BLOOD CLOTTING PARAMETERS IN
HEMORRHAGIC STROKE //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2. – №. 5.
71.
Kamaladdinovich A. M. A comparative clinical and catamnestic analysis of long-term
results of carotid endarterectomy in stenosing carotid lesions //European science review. –
2015. – №. 11-12. – С. 47-49.
72.
Ataniyazov M., Tadjenov M., Rakhimbaeva G. Dynamics of cognitive functions condition
in patients after bilateral carotid endarterectomy //Atherosclerosis. – 2015. – Т. 241. – №. 1.
– С. e214.
73.
Атаниязов М. К. Возможности мультиспиральной компьютерной томографической
ангиографии при сосудистых заболеваниях головного мозга //Вестник экстренной
медицины. – 2016. – №. 1. – С. 92-94.
74.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Ataniyazova K. The value of multi-slice computed
tomography angiography in diagnosis of intracranial circulation in patients with vascular
Parkinsonism //MOVEMENT DISORDERS. – 111 RIVER ST, HOBOKEN 07030-5774,
NJ USA: WILEY-BLACKWELL, 2016. – Т. 31. – С. S377-S377.
75.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Ataniyazova K. Efficiency of carotid endarterectomy in
vascular parkinsonism in patients with stenotic carotid artery disease //MOVEMENT
DISORDERS. – 111 RIVER ST, HOBOKEN 07030-5774, NJ USA : WILEY-
BLACKWELL, 2016. – Т. 31. – С. S685-S685.
76.
Sapaeva F. Lessons of Life and Creativity in the Light //JournalNX. – 2021. – Т. 7. – №. 1.
– С. 241-246.
77.
Сапаева Ф. Д. Проблемы повторного перевода стихотворений Махтумкули (на
примере переводов на узбекский язык стихотворений Махтумкули) //Вестник
Челябинского государственного университета. – 2017. – №. 3 (399). – С. 104-109.
78.
Куттымуратова Ы. и др. «Туркий халыҗлар фольклоры ҳҽм ҽдебияты тарийхы
изертлеўиниӊ ҽҳмийетли мҽселелери» атамасындағы халыҗаралыҗ кҿлемде online
илимий-теориялыҗ конференция МАТЕРИАЛЛАРЫ. Нҿкис: НМПИ баспасы, 2020.-
442 бет «Туркий халыҗлар фольклоры ҳҽм ҽдебияты тарийхы изертлеўиниӊ
ҽҳмийетли.
79.
Сапаева Ф. НЕКОТОРЫЕ ПРОБЛЕМЫ ОТРАЖЕНИЯ РЕДИФА В ПЕРЕВОДЕ
ЛИШЬ ОДНОГО СТИХОТВОРЕНИЯ //Актуальные научные исследования в
современном мире. – 2016. – №. 12-4. – С. 133-136.
80.
Сапаева Ф. МАХТУМҚУЛИНИНГ ЎЗБЕК ТАРЖИМОНЛАРИ ҲАҚИДА
//ВЕСТНИК КАРАКАЛПАКСКОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА
ИМЕНИ БЕРДАХА. – 2012. – Т. 17. – №. 3-4. – С. 125-129.
81.
Искандаров Ш. Узбекистан араблари: анъаналар ва трансформацией жараёнлар. –
2017.
82.
Кадымова Д. Р. Отражение ономакультурологических знаний в произведениях
Алишера Навои //Неофилология. – 2022. – Т. 8. – №. 32. – С. 869-874.
83.
Халлиева Г. Қиёсий адабиётшунослик //Тошкент.” Академнашр. – 2020.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
126
84.
Iskandarovna D. S. K. G., Romanovna T. P. N. The problem of" the individual and society"
in the context of the ideological and thematic orientation of the I-novel" Convenience store
woman" //Texas Journal of Philology, Culture and History. – 2023. – Т. 17. – С. 21-24.
85.
Эркинов А. Российская империя и Хивинское ханство (русские: ученый АН
Самойлович и путешественник ВГ Ян в Хивинском дворце в начале XX в.)
//Проблемы востоковедения. – 2013. – №. 3 (61). – С. 84-91.
86.
XALLIYEVA G. Karşılaştırmalı edebiyat //Mersin: Mer-Ak Mersin Akademi Yayınları. –
2020.
87.
Кязимов М. Д. О. Поэзия Талиба Амули в контексте «Индийского стиля» //Ученые
записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и
социальные науки. – 2017. – №. 3 (76). – С. 128-137.
88.
Искандаров Ш. А. Некоторые рассуждения об этнической истории арабов
Узбекистана и связанных с ними этнотопонимах. – 2014.
89.
Халлиева Г. И. Российское бабуроведение XX века //Актуальные вопросы
филологических наук. – 2011. – С. 29-31.
90.
Khalliyeva G., Turaeva B. B., Nasriddinov D. A. Scientific Theoretical Fundamentals Of
Philological Comparative Studies //Dünya İnsan Bilimleri Dergisi. – 2022. – Т. 2022. – №.
2. – С. 120-138.
91.
ХАЛЛИЕВА Г., АДАМБАЕВА Н. ШАРҚ РЕНЕССАНСИНИНГ БУЮК ВАКИЛИ-
ХУСАЙН ХОРАЗМИЙ //SHARQ-U GʻARB RENESSANS ADABIYOTI: NAVOIY VA
SHEKSPIR mavzuidagi xalqaro ilmiy-nazariy konferensiya materiallari. – 2022. – Т. 1. –
№. 1.
92.
Iskandarovna
X.
G.,
Yuldashevna
M.
M.
THE
INTERPRETATION
OF
ENLIGHTENMENT IN SHAKESPEARE AND NAVAI WORKS //PalArch's Journal of
Archaeology of Egypt/Egyptology. – 2020. – Т. 17. – №. 6. – С. 14793-14810.
93.
Халлиева Г. И. Российское Бабуроведение XX века //ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЕ
НАСЛЕДИЕ ЗАХИРИДДИНА МУХАММАДА. – 2020. – С. 562.
94.
Hallieva G. et al. Conditions of achieving scientific results in comparative studies
//Philology Matters. – 2020. – Т. 2020. – №. 1. – С. 3-12.
95.
Халлиева Г. XX аср Россия шаркшунослиги ва узбек мумтоз адабиёти //Тошкент:
Муҳаррир. – 2018. – С. 133-134.
96.
Халлиева Г. И. " Лейли и Меджнун" Алишера Навои в интерпретации ЕЭ Бертельса
//Имагология и компаративистика. – 2018. – №. 10. – С. 74-81.
97.
Ahmedov S., Liverko I., Xodjanazarova V. Evaluation of exercise tolerance in patient with
chronic obstructiv pulmonary disease with low weigh : дис. – Toshkent, 2023.
98.
Liverko I. et al. BRONXIAL ASTMANI DAVOLASH XUSUSIYATLARI: A2BCD
TAVSIYALARI (GINA2023) //MedicineProblems. uz-Topical Issues of Medical Sciences.
– 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 5-12.
99.
Akhmedov, Shahbosxon, et al. "Antibiotic therapy of community-acquired pneumonia in the
hospital setting: national guidelines and real clinical practice." (2017).
100.
Ахмедова З. А., Хайдарова Г. С., Ахмедов Ш. М. ИЗМЕНЕНИЯ ВОСПАЛЕНИЯ
ДЫХАТЕЛЬНЫХ ПУТЕЙ У ПАЦИЕНТОВ С СЕЗОННЫМ РИНИТОМ
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
127
//Академические исследования в современной науке. – 2022. – Т. 1. – №. 18. – С. 175-
175.
101.
Каримов С. М. и др. Нормативно-правовая база в области гражданской защиты в
Республике Узбекистан //Теоретические и прикладные вопросы комплексной
безопасности: Материалы. – 2019. – С. 36.
102.
Xolbayev B. M., Raximov O. D., Maxmatqulov N. I. Hayot faoliyati xavfsizligi. Darslik (1-
qism) //T.:«Voris-nashriyot. – 2020. – Т. 304.
103.
Микрюков В. Ю. Безопасность жизнедеятельности: [учебник]. – Knorus, 2010.
104.
Holbayev B. M., Rakhimov O. D., Makhmatkulov N. I. Life safety. Textbook (Part 1) //T.:"
Voris-nashriyot. – 2020.
105.
Махматкулов Н. И. и др. КРИТЕРИИ ПОЖАРООПАСНОСТИ ОБЪЕКТОВ И
РАСЧЕТ ВРЕМЕНИ ЭВАКУАЦИИ ЛЮДЕЙ ПРИ ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЯХ
//Теоретические и прикладные вопросы комплексной безопасности: Материалы. –
2019. – С. 90.
106.
Махмакулов Н. И. и др. Безопасность жизнедеятельности //Учебник для вузов. Карши.
– 2020.
107.
Maxmatqulov N. I. Matematik modellashtirish asosida texnosfera xavfsizligini baholash.
Monografiya //T.:«Voris-nashriyot. – 2022.
108.
Холбаев Б. М., Махматқулов Н. И. ПРАВИЛА ПОВЕДЕНИЯ И ДЕЙСТВИЯ
НАСЕЛЕНИЯ ПРИ СТИХИЙНЫХ БЕДСТВИЯХ И ПРОИЗВОДСТВЕННЫХ
АВАРИЯХ //НАУКА И ТЕХНИКА. МИРОВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. – 2020. – С. 262-
267.
109.
Maxmatqulov N. BASICS OF SAFE AND HEALTHY WORKING CONDITIONS IN
INDUSTRY //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 1. – С. 1222-1231.
110.
Imomovich
M.
N.
ISHLAB
CHIQARISH BILAN BOG ‘LIQ BAXTSIZ
XODISALARNING IJTIMOIY-IQTISODIY YO ‘QOTISHLARNI HISOBLASH
USULLARI //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 439-447.
111.
Imomovich M. N. Assessment Of Work Safety Management In The Technosphere System
And The Fundamentals Of Creating Its Model //Excellencia: International Multi-disciplinary
Journal of Education (2994-9521). – 2023. – С. 118-127.
112.
Махматқулов Н. И. ИССЛЕДОВАНИЕ ПРОБЛЕМ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ПОЖАРНОЙ
БЕЗОПАСНОСТИ В ТРАНСПОРТНОЙ ОТРАСЛИ //Состав редакционной коллегии
и организационного комитета. – 2023.
113.
Махмақулов Н. И., Чориев И. Н. МЕРЫ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ БЕЗОПАСНОСТИ
ГИДРОТЕХНИЧЕСКИХ СООРУЖЕНИЙ //НАУКА И ОБРАЗОВАНИЕ СЕГОДНЯ
Учредители: Олимп. – 2022. – №. 3. – С. 11-13.
114.
Махматулов Н. И. МЕРЫ ПО ПОВЫШЕНИЮ УСТОЙЧИВОСТИ НЕФТЕГАЗОВОЙ
ОТРАСЛИ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН В ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЯХ
//Актуальные научные исследования в современном мире. – 2021. – №. 3-2. – С. 148-
152.
115.
Kholbaev B. M., Rakhimov O. D., Makhmatkulov N. I. Hayot faoliyati havfsizligi.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
128
116.
Махматқулов
Н.
“ҲАЁТ
ФАОЛИЯТИ
ХАВФСИЗЛИГИ”
ФАНИНИНГ
ЎҚИТИЛИШИ КАДРЛАР ТАЙЁРЛАШНИНГ МУҲИМ ОМИЛИ //Interpretation and
researches. – 2024.
117.
Махматкулов Н. И. ОСНОВЫ БЕЗОПАСНЫХ И ЗДОРОВЫХ УСЛОВИЙ ТРУДА В
СФЕРЕ ПРОМЫШЛЕННОСТИ. – 2024.
118.
Imomovich M. N. FAVQULODDA VAZIYATLAR TA’SIRLI OQIBATLARINI
IQTISODIY ZARARNI TAHLIL QILISH VA BAHOLASH //Raqamli iqtisodiyot
(Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 431-438.
119.
Imomovich M. N., Qizi M. Z. N. BAND BO ‘LMAGAN AHOLINI MUNOSIB ISH
O‘RINLARIGA JOYLASHTIRISHNING IQTISODIY MEXANIZMLARI //Raqamli
iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 448-455.
120.
Imomovich M. N. MEHNAT MUHOFAZASI MUTAXASSISLARINING KASBIY
KOMPETENSIYASINI
SHAKLLANTIRISHDA
TASHKILIY
VA
IQTISODIY
JIHATLARI //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 8. – С. 779-788.
121.
Nurilla M. M. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA QUTI”
MODELIGA KIRITIGANDA UZGARISHLAR JARAYONINI SHAKLLANTIRISH
//Sanoatda raqamli texnologiyalar. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
122.
Imomovich M. N. CORRECT CONDUCT OF THE POPULATION IN EMERGENCY
SITUATIONS //International journal of advanced research in education, technology and
management. – 2023. – Т. 2. – №. 9.
123.
Imomovich M. N. FIRE AS A FACTOR OF TECHNOGENIC DISASTER //International
journal of advanced research in education, technology and management. – 2023. – Т. 2. –
№. 9.
124.
Maxmatqulov N. I. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA
QUTI”
MODELIGA
KIRITIGANDA
O
‘ZGARISHLAR
JARAYONINI
SHAKLLANTIRISH //" Sanoatda raqamli texnologiyalar" ilmiy-texnik jurnali. – 2023. – Т.
1. – №. 1. – С. 170-179.
125.
Imomovich M. N. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA QUTI”
MODELIGA KIRITIGANDA O ‘ZGARISHLAR JARAYONINI SHAKLLANTIRISH
//Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности. – 2023. –
Т. 1. – №. 1. – С. 174-183.
126.
РАХМАНОВ А. А., МАХМАТКУЛОВ Н. И. О МЕРАХ ПО ЗАЩИТЕ НАСЕЛЕНИЯ
КАШКАДАРЬИНСКОЙ
ОБЛАСТИ
В
ГИДРОМЕТЕОРОЛОГИЧЕСКИХ
СИТУАЦИЯХ //МОЛОДЕЖЬ И СИСТЕМНАЯ МОДЕРНИЗАЦИЯ СТРАНЫ. – 2017.
– С. 39-42.
127.
Kuziev O. C. MODEL FORMATION OF INFORMATION-SIMULATED SKILLS IN
PROFESSIONAL ACTIVITIES OF FUTURE ENGINEERS //Annali d’Italia. – 2021. – №.
22-2. – С. 24-26.
128.
Кузиев
О.
Ч.
ТЕХНИКА
ЙЎНАЛИШИ
ТАЛАБАЛАРИНИ
КАСБИЙ
АХБОРОТМОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ
ОМИЛЛАРИ //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. –
2022. – Т. 2. – №. 10. – С. 1183-1189.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
129
129.
Kuziev O. МУҲАНДИСЛАРДА KАСБИЙ АХБОРОТ МОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ БЎЙИЧА МУҲИМ ТАВСИЯЛАР
//Science and innovation. – 2022. – Т. 1. – №. A7. – С. 591-595.
130.
Kuziev
O.
MAIN
RECOMMENDATIONS
FOR
THE
FORMATION
OF
PROFESSIONAL SKILLS OF INFORMATION MODELING IN ENGINEERS //Science
and Innovation. – 2022. – Т. 1. – №. 7. – С. 591-595.
131.
Kuziyev O. C. MODEL OF DEVELOPMENT OF INFORMATION-MODELING SKILLS
IN FUTURE ENGINEERS //Academia Repository. – 2023. – Т. 4. – №. 11. – С. 44-49.
132.
Кузиев О. Ч. Психолого-педагогические основы профессионально-педагогической
направленности обучения специальным дисциплинам в республике Узбекистан //Мир
образования-образование в мире. – 2012. – №. 3. – С. 66-70.
133.
Cho‘Liyevich O. Q. Z. MAKTAB GEOMETRIYA KURSIDA ANALOGIYA METODI
//Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2021. – Т. 1. –
№. 2. – С. 84-95.
134.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
135.
Chuliyevich K. O. Ways of Implementation in the Future of the Formation of Information
and Modeling Skills in Students of the Technical Direction //Eurasian Scientific Herald. –
2022. – Т. 11. – С. 22-26.
136.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
137.
Umarov B. The Cramming Method Is An Important Tool For Forming Learner
Communicative Competence. Historical Experience //International Journal of Academic
Management Science Research (IJAMSR). – 2021. – Т. 2. – С. 91-94.
138.
УМАРОВ Б. DISCOURSE ANALYSIS AS A METHOD FOR ASSESSING THE
COMMUNICATIVE COMPETENCE OF PUPILS //Современное образование
(Узбекистан). – 2021. – №. 3. – С. 58-64.
139.
Умаров
Б.
ДИСКУРС
ТАҲЛИЛ
ЎҚУВЧИЛАР
КОММУНИКАТИВ
КОМПЕТЕНТЛИГИНИ БАҲОЛАШНИНГ УСУЛИ СИФАТИДА //Современное
образование (Узбекистан). – 2021. – №. 3 (100). – С. 58-64.
140.
Bakhrom U. Educational Development And" Future Skills //The American Journal of Social
Science and Education Innovations. – 2021. – Т. 3. – С. 469-472.
141.
Bakhrom U., Norboy S. Cases as an effective method of organizing students' independent
research //Academicia: An international multidisciplinary research journal. – 2021. – Т. 11.
– №. 1. – С. 1545-1548.
142.
Umarov B., Safarova Z. Questions Communicative Attack in the Technology of Pedagogical
Communication //International Journal of Social Science And Human Research. ISSN
(print). – С. 2644-0679.
143.
Умаров Б. Н. ФАЛСАФА ДОКТОРЛАРИНИ ТАЙЁРЛАШДА" ТАЪЛИМ, ИЛМ-
ФАН,
ИННОВAЦИЯ"
БИЛИМ
ТРИАДАСИ
(АМЕРИКА
ТАЖРИБАСИ
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
130
МИСОЛИДА) //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. Special Issue 13. – С. 212-
215.
144.
Irgash C., Bakhrom U. FORMATION AND DEVELOPMENT OF SOCIAL PEDAGOGY
//European International Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. –
2022. – Т. 2. – №. 12. – С. 424-427.
145.
Умаров
Б.
“МУКОЛИМА”
МЕТОДИ–ЎҚУВЧИЛАР
КОММУНИКАТИВ
КОМПЕТЕНТЛИГИНИ
ШАКЛЛАНТИРИШНИНГ
МУҲИМ
ВОСИТАСИ:
ТАРИХИЙ ТАЖРИБА //Современное образование (Узбекистан). – 2021. – №. 2 (99).
– С. 81-86.
146.
Umarov B. Some judgements on the issues of the formation of" future skills” in students
//Результаты научных исследований в условиях пандемии (COVID-19). – 2020. – Т. 1.
– №. 04. – С. 198-201.
147.
Safarova Z. T. An International Multidisciplinary Research Journal.
148.
UMAROV B., HAMIDOVA N. TALABALARNING FIkRLASH QOBILIYATINI
RIvOJLANTIRISHDA MUSTAQIL TA’LIMNING O ‘RNI //XALQ TA’LIMI. – С. 36.
149.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONIDA XAVFSIZLIK
TALABLARI VA ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024.
– Т. 3. – №. 10. – С. 94-118.
150.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISHDA XAVFSIZLIK TALABLARI VA
ASHYOLARI TARKIBINI ILMIY ASOSLASH USULLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 119-142.
151.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONI VA UNING
XAVFSIZLIGINI ANIQLASHDA ASHYOLARINING MEXANIK XOSSALARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 143-164.
152.
Sirojiddin M., Karimov B., Siddiqova M. TEXNOLOGIK FAVQULODDA
VAZIYATLARDA TIZIMIGA DOIR MEYYORIY HUJJATKLAR VA QONUNCHILIK
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 242-270.
153.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI, VA FAVQULODDA
VAZIYATLARDA HARAKAT QILISHGA O ‘RGATISHNI TASHKIL ETISH //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 219-241.
154.
Muradov S. TEXNOLOGIK TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR VA
ULARNING TURLARI, TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 191-218.
155.
Muradov
S.,
Karimov
B.,
Siddiqova
M.
QURILISH
MAYDONIDA
VA
ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. –
С. 335-360.
156.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLAB CHIQARISHDA ISHLOVCHI
USKUNLARNING XAVFSIZLIK TALABLARI TAXLILI TEXNIK ASOSLARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 361-387.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
131
157.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 388-411.
158.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA
VAZIYATLAR //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 306-334.
159.
Husan o’g’li M. S. Procedure for Passing Workers, Leading Staff, Specialists in the Field of
Labor Protection Instructions and Testing Their Knowledge on Labor Protection-Technical
Safety //MENEJMENT VA MEHNAT MUNOSABATLARI ONLAYN ILMIY JURNALI.
– 2024. – Т. 1. – №. 2. – С. 31-39.
160.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISHDА ZАRАRLI
MОDDАLАR VА ULАRDАN HIMОYАLАNISH USULLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 375-396.
161.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISH HАVОSI TАRKIBIDАGI
СHАNGLАR VА ULАRNING ZАRАRLI TА’SIRI //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 353-374.
162.
Karimov B., Muradov S., Madinabonu S. ISHLАB СHIQАRISH SАNITАRIYАSI VА
GIGIYЕNАSI HАQIDА TUSHUNСHА VА UNING VАZIFАLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 328-352.
163.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. IСHKI MЕHNАT TАRTIBINI HUQUQIY
JIХАTDАN TАRTIBGА SОLISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11.
– С. 309-327.
164.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАT ХАVFSIZLIGI STАNDАRTLАR
TIZIMI, UNING АHАMIYАTI VА VАZIFАSI //Modern Science and Research. – 2024. –
Т. 3. – №. 11. – С. 290-308.
