ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
194
MASHINASOZLIK SANOATI VA UNING ATROF - MUHITGA TA’SIRI
Shavkat Azizov
Madinabonu Siddiqova
Sirojiddin Muradov
Atrof - muhitga kiruvchi sanoat chiqindilarining katta hajmidan mashinasozlik faqat kichik
qismini - 1-2% ni tashkil qiladi. Biroq, mashinasozlik korxonalarida asosiy va yordamchi
texnologik jarayonlar va atrof - muhit ifloslanishi juda yuqori bo‘lgan ishlab chiqarish mavjud.
Bularga quyidagilar kiradi:
zavodda energiya ishlab chiqarish va yoqilg‘ining yonishi bilan bog‘liq boshqa jarayonlar;
quyish zavodi;
konstruksiyalarni va alohida qismlarni metallga ishlov berish;
payvandlash ishlab chiqarish;
galvanik ishlab chiqarish;
bo‘yoq va lak ishlab chiqarish.
Atrof - muhitning ifloslanish darajasi bo‘yicha, umuman mashinasozlik va mudofaa
korxonalarining elektroqaplama va bo‘yash sexlari hududlari kimyo sanoati kabi asosiy ekologik
xavf manbalari bilan taqqoslanadi; quyish metallurgiya bilan solishtirish mumkin; zavod
qozonxonalari hududlari - asosiy ifloslantiruvchi moddalar qatoriga kiruvchi issiqlik elektr
stantsiyalari bilan.
Shunday qilib, butun muhandislik majmuasi va mudofaa sanoati ishlab chiqarishi uning
ajralmas qismi sifatida potentsial atrof - muhitni ifloslantiruvchi moddalardir:
havo boʻshligʻi (gaz, bugʻli moddalar, bugʻlar, aerozollar, changlar va boshqalar);
yer usti suv manbalari (oqova suvlar, suyuq mahsulotlar yoki yarim tayyor mahsulotlarning
oqishi va boshqalar);
tuproqlar (qattiq chiqindilarning to‘planishi, zaharli moddalarning yo‘qolishi
ifloslangan havodan, oqava suvlardan olingan moddalar).
Mashinasozlikning barcha xilma - xil kichik tarmoqlari, shu jumladan harbiy
yo‘naltirilgan, mudofaa korxonalari bilan atrof - muhit ifloslanishining o‘ziga xos xususiyatlariga
ko‘ra ularni ikki guruhga bo‘lish mumkin: resurslar va akkumulyatsiya.
Elektroqaplama ishlab chiqarish mashinasozlikda oqava suvlarni hosil qilishning eng yirik
manbalaridan biridir. Elektroqaplama sanoatining oqava suvlaridagi asosiy ifloslantiruvchi
moddalar og‘ir metallar ionlari, noorganik kislotalar va ishqorlar, siyanidlar va sirt faol
moddalardir.
Sirtlarni yog‘sizlantirish jarayonida hosil bo‘lgan ifloslantiruvchi moddalar ishlatiladigan
erituvchilarning turlari bilan belgilanadi, eng ko‘p ishlatiladigan ishqor eritmalari, xlororganik
erituvchilar va freonlar.
Mashinasozlik korxonalarining bo‘yash sanoatida asosiy ifloslantiruvchi moddalar bo‘yoq
va laklar hamda ularning tarkibiy qismlari: sintetik smolalar, organik erituvchilar, plastifikatorlar,
katalizatorlar va plyonka hosil bo‘lishining tashabbuskorlari, noorganik pigmentlardir.
Sirtlarni qum bilan tozalash va suv oqimi bilan tozalashda eng katta ekologik xavf bu
jarayonlarda chang zarralarining paydo bo‘lishidir.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
195
Quyma korxonalarida hosil bo‘ladigan ekologik jihatdan eng xavfli ifloslantiruvchi
moddalar oltingugurt oksidi, dioksidi va azot oksidlari, shuningdek quyish qoliplari tarkibidagi
qattiq moddalardir. Mashinasozlik zavodlarida qazib olinadigan yoqilg‘idan energiya ishlab
chiqarish jarayonida hosil bo‘ladigan asosiy ifloslantiruvchi moddalar oltingugurt dioksidi, azot
oksidi, to‘xtatilgan zarrachalar, uglerod oksidi va uglevodorodlardir.
Metallga ishlov berishda atrof - muhit uchun eng xavfli ifloslantiruvchi moddalar sanoat
moylari, metall changlari va boshqalardir.
Mashinasozlik ishlab chiqarishining qattiq chiqindilari tarkibida amortizatsiya chiqindilari
(uskunalar, asbob - uskunalar, asboblarni modernizatsiya qilish), metall, yog‘och, plastmassa va
boshqalarning qoldiqlari, shlak, kul, loy, cho‘kindi va chang (havoni tozalash tizimlarining
chiqindilari va boshqalar) mavjud.
Mashinasozlik korxonalarida amortizatsiya qoldiqlarining 55% texnologik asbob -
uskunalar va asboblarni almashtirishdan hosil bo‘ladi. Ishqalanish natijasida metallning
qaytarilmas yo‘qolishi va korroziya amortizatsiya qoldiqlarining umumiy miqdorining taxminan
25% ni tashkil qiladi.
Ishlab chiqarishdagi metall chiqindilarining miqdori qayta ishlanadigan metallar va
qotishmalar miqdori va belgilangan chiqindilar nisbatiga bog‘liq. Asosan, mashinasozlik
korxonalari prokat ishlab chiqarishdan chiqindilarni hosil qiladi (uchlari, qirqishlari, shlak va
boshqalar); quyma ishlab chiqarish (qog‘ozlar, chayqalishlar, shlaklar va olib tashlashlar, chiqindi
va boshqalar); mexanik ishlov berish (kesish, kesish, opilki va boshqalar). Mashinasozlik
korxonalarida chiqindilar 1 tonna metall uchun 260 kg gacha bo‘ladi, ba’zida bu chiqindilar qayta
ishlangan ish qismlari massasining 50% ni tashkil qiladi (plastik shtamplashda metall yo‘qotishlari
60% ga yetadi). Qotishma po‘lat chiqindilarining asosiy manbalari metallni qayta ishlash (84%)
va amortizatsiya chiqindilari (16%) hisoblanadi.
Chiqindilarni tozalash inshootlari va prokat tegirmonlarining cho‘ktiruvchi tanklaridan
chiqadigan loyda katta miqdordagi qattiq materiallar mavjud bo‘lib, ularning konsentratsiyasi 20
dan 300 g/l gacha. Neytrallash va quritishdan so‘ng, loy sintez aralashmasiga qo‘shimcha sifatida
ishlatiladi va chiqindixonalarga tashlanadi. Termik quyish zavodlari va boshqa ustaxonalardan
olingan loy tarkibida qo‘rg‘oshin, xrom, mis, rux, shuningdek, siyanid, xlorofos va boshqalarning
zaharli birikmalari mavjud.
Kichik miqdorda sanoat chiqindilarida foydalanilmagan asbob - uskunalar va
qurilmalardan to‘kilgan simob bo‘lishi mumkin.
Sanoat ishlab chiqarishida, shu jumladan, mashinasozlik va harbiy - sanoat sohalarida atrof
- muhitga yetkazilgan zararni minimallashtirish muammosini ikki yo‘nalishda hal qilish mumkin:
atrof - muhitga sanoat chiqindilarini (oqova suvlar, chiqindi gazlar, tutun va boshqa
toʻxtatilgan zarrachalar) tozalash, qattiq chiqindilarni yoʻq qilish (qayta ishlash)ning amaldagi
usullari samaradorligini oshirish;
yangi muqobil texnologiyalarni (ekologik toza, chiqindisiz) joriy etish.
Atrof - muhitga ta’sir qilish xususiyatiga ko‘ra energiya bloklari (qozonxonalar) issiqlik
elektr stansiyalaridan farq qilmaydi, quyish va prokat zavodlarini kichik metallurgiya korxonalari
deb hisoblash mumkin.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
196
Issiqlik elektr stansiyalari asosan quyidagi ekologik komponentlarga ta’sir qiladi: 1) havo;
2) yer usti suvlari; 3) tuproq. Issiqlik va shovqin ta’siri ham ma’lum ahamiyatga ega. IESlar
bilvosita boshqa tarkibiy qismlarga (o‘simliklar, yer va yer osti suvlari va boshqalar) ta’sir
qiladi. Atmosferaga ta’siri juda ko‘p miqdorda kislorod iste’moli va havo ifloslanishida namoyon
bo‘ladi. Atmosferaning asosiy ifloslantiruvchi moddalari qochqin chang (kul), oltingugurt oksidi,
azot oksidi va karbonat angidriddir.
Ba’zi elementlar atmosferaga ularning konlardan olinishidan ko‘proq miqdorda kiradi.
Shuni ta’kidlash kerakki, chiqindilar miqdori yetarli darajada ko‘rsatkich emas, chunki u
faqat chiqarilgan ifloslantiruvchi moddalar miqdorini belgilaydi. Atmosferada sodir bo‘ladigan
reaksiyalar chiqariladigan birikmalarning o‘zgarishiga olib keladi. Ba’zi chiqindilar bir - biri bilan
yoki atmosferaning tabiiy elementlari bilan reaksiyaga kirishib, yanada xavfli birikmalarga
aylanadi, boshqalari esa, aksincha, xavfsiz bo‘ladi. Masalan, azot oksidi dioksidga oksidlanib,
yuqori gidroksidi tuproqlarda an’anaviy o‘g‘itlarni almashtirib, bog‘langan azot shaklida yerga
tushadi.
Yer usti suvlariga ta’sir qilish ikki yo‘nalishda amalga oshiriladi:
1) suv obyektlarining sifat holatining o‘zgarishi;
2) ularning miqdoriga ta’siri.
Sifat holatining o‘zgarishi ifloslantiruvchi moddalar kontsentratsiyasi ko‘paygan oqava
suvlar suv havzalariga tushirilganda sodir bo‘ladi.
Suv havzalarining asosiy ifloslantiruvchi moddalari
mineral tuzlar (asosan sulfatlar va
xloridlar), shuningdek, neft mahsulotlari (turli moylar, oltingugurtli mazutlar, kerosinlar va
boshqalar) va boshqa ifloslantiruvchi moddalar (korroziya mahsulotlari, noorganik kislotalarning
eritmalari, organik birikmalar va boshqalar). Yer usti suvlarining eruvchan tuzlar bilan ifloslanish
xavfi shundaki, ular boshqa ifloslantiruvchi moddalardan (qattiq zarralar, organik, toksik, sirt faol
moddalar va boshqalar) farqli o‘laroq, ular atrof - muhit omillariga (cho‘kindi, parchalanish, tirik
organizmlar tomonidan so‘rilish va boshqalar) ta’sir qilmaydi, shuning uchun ular faqat sun’iy
ravishda olinishi mumkin.
Boshqa ifloslantiruvchi moddalar suv havzalariga sovutish tizimlaridan, gidravlik kulni
tozalash tizimlaridan, issiqlik elektr jihozlarini kimyoviy tozalashdan keyin chiqindi eritmalar va
boshqalardan suv bilan kiradi. Umuman olganda, issiqlik energiyasining suv obyektlarining
sifatiga ta’sir ko‘lami unchalik katta emas.
Miqdoriy ta’sirlar suv resurslarini qaytarib bo‘lmaydigan tarzda olib qo‘yishda namoyon
bo‘ladi. Suvning asosiy yo‘qotishlari sovutish tizimlarining (sovutish minoralari, sovutish suv
havzalari va sovutish kanallari) ishlashi paytida sodir bo‘ladi.
Tuproq sifatining o‘zgarishi kul chiqindilarining sirtidan changlanishi, atmosfera
chiqindilarining to‘g‘ridan - to‘g‘ri tuproqqa tushishi va o‘simliklardan zaharli moddalarning
cho‘kindi bilan yuvilishi natijasida yuzaga keladi.
Mashinasozlik sanoati - xalq xo‘jaligi uchun mehnat qurollari, shuningdek, isteʼmol
buyumlari va mudofaa ahamiyatiga ega boʻlgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi ogʻir sanoat
sohalari majmui. Mashinasozlik sanoati butun xalq xoʻjaligini texnika bilan taʼminlashda moddiy
asos hisoblanadi, ijtimoiy mehnat unumdorligi, texnika progressi, xalqning moddiy farovonligi va
mamlakatning mudofaa quvvati Mashinasozlik sanoatining taraqqiyot darajasiga bogʻliq.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
197
Mashinasozlik sanoatining asosiy vazifasi xalq xoʻjaligining hamma sohalarini yuqori
unum bilan ishlaydigan mashina va asbob - uskunalar bilan taʼminlashdir. Bu soha oʻz navbatida,
mashinasozlik va metallga ishlov berish, metall buyumlar, metall konstruksiyalar ishlab chiqarish
hamda mashina va asbob - uskunalarni tuzatish tarmoqlarining tarkibiy qismini tashkil etadi.
Mashinasozlik sanoatiga energetika mashinasozligi, elektrotexnika, stanoksozlik va
asbobsozlik, traktorsozlik va boshqalar mashinasozligi kabi yirik tarmoqlar kiradi.
Mashinasozlik sanoati sanoat sifatida 18 - asrda vujudga keldi, dastlab 19 - asrda Buyuk
Britaniyada, Gʻarbiy Yevropaning baʼzi mamlakatlarida, keyinchalik AQShda tez rivojlana
boshladi. Rossiyada 1 mashinasozlik zavodi 18 - asrda qurilgan.
Oʻzbekistonda Mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari 20 - asr boshlarida
vujudga kelgan. Bu davrda metallga ishlov berish sanoati, asosan, 14 ta kichik tuzatish
ustaxonalaridan iborat edi. Ularda, asosan, temir yoʻl, paxta tozalash va yogʻ zavodlarini
taʼmirlash ishlari bajarilardi. Yalpi sanoat mahsuloti umumiy hajmida ogʻir sanoat va metallga
ishlov berish tarmogʻining hissasi 1,3% ni tashkil etgan. 1920 - yillardan qishloq xoʻjaligi, sanoat
va transportning rivojlantirish zaruriyatidan mavjud taʼmirlash korxonalari kengaytirildi, yangilari
qurila boshladi. 1927 - yil noyabrda Toshkentda “Boshpaxtasanoat”ning mexanika zavodi ishga
tushirildi. 1931 - yilda bu zavod negizida paxta tozalash zavodlari uchun asbob uskunalar ishlab
chiqarish va qishloq xo‘jaligi. texnikasi taʼmiri bilan shugʻullanadigan “Qishloqmash” (hozirgi
“Toshkent qishloq xoʻjaligi mashinasozligi zavodi” aksiyadorlik jamiyati) tashkil etildi. Zavodda
chigit seyalkalari, borona va kultivatorlar tayyorlash yoʻlga qoʻyildi.
Respublikada Mashinasozlik sanoati 15 tarmoqqa mansub 100 dan ortiq yirik
korxonalardan iborat. Ularning orasida traktorsozlik va qishloq xo‘jaligi mashinasozligi,
toʻqimachilik mashinasozligi, paxta tozalash mashinasozligi, elektrotexnika sano-atining salmogʻi
katta. Hozirgi paytda Respublika iqtisodiyoti uchun katta ahamiyatga ega boʻlgan
avtomobilsozlik, radioelektronika kabi sanoat tarmoqlari rivojlanmoqda.
Mashina va asbob - uskunalarni ishlab chiqarish, shuningdek ularni ishlatish jarayonida
hosil bo‘lgan chiqindilar havo, suv va tuproqning ifloslanishiga olib keladi.
Muayyan qismlarni ishlab chiqarishda xrom va qo‘rg‘oshin kabi ekologik zararli
materiallardan foydalaniladi. Mashina va asbob - uskunalarni ishlab chiqarish jarayo-nida katta
miqdorda energiya iste’moli, bu esa issiqxona gazlari chiqindilarining ko‘payishiga olib kelishi
mumkin.
Mashinasozlikning atrof-muhitga salbiy ta’sirini kamaytirish uchun yangi texnologiyalar
va ishlab chiqarish usullarini joriy etish, shuningdek, ekologik standartlar va qoidalarga rioya
qilinishini qat’iy nazorat qilish kerak.
REFERENCES
1.
Нурмаматов А. Понятие направленности личности в современной психологии
//Актуальные проблемы гуманитарных и естественных наук. – 2016. – №. 12-4. – С.
71-73.
2.
Нурмаматов А. Боланинг шахс сифатида шаклланишидаги айрим психологик
муаммолар //Современное образование (Узбекистан). – 2015. – №. 4. – С. 46-49.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
198
3.
Валиев Э. Ч., Нурмаматов А. Ш. Ўқувчиларнинг тарихий тафаккурини
шакллантиришда мустақил ишлардан фойдаланиш технологияси //Современное
образование (Узбекистан). – 2015. – №. 10. – С. 36-44.
4.
Nurmamatov A. THE DEVELOPMENT OF CREATIVITY IN ONTOGENESIS AND ITS
CHARACTERISTICS IN ADOLESCENT PERIOD //Science and innovation. – 2024. – Т.
3. – №. B2. – С. 210-216.
5.
Нурмаматов А. Психологический фактор творчества в подростковом самосознании
//Общество и инновации. – 2022. – Т. 3. – №. 2/S. – С. 468-472.
6.
Нурмаматов А. Ўспиринларнинг ўз-ўзини англашида краетивликнинг психологик
омили //Общество и инновации. – 2022. – Т. 3. – №. 2/S. – С. 468-472.
7.
Нурмаматов А. Ш., Бойназарова Д., Ишимов Ф. МЕТОДЫ ОРГАНИЗАЦИИ
ПРОФОРИЕНТАЦИОННЫХ РАБОТ В ШКОЛЕ //Интернаука. – 2021. – №. 36. – С.
28-29.
8.
Нурмаматов А. Ш., Гаффарова Н., Холиёров А. ОРГАНИЗАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ
ПРОФОРИЕНТАЦИОННЫХ
РАБОТ
В
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ
УЧРЕЖДЕНИЯХ //Интернаука. – 2021. – №. 36. – С. 30-32.
9.
Нурмаматов А. Ш., Жиянов С., Абдурахматов Х. СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ
ОРГАНИЗАЦИИ ПСИХОЛОГИЧЕСКОЙ РАБОТЫ В ШКОЛЕ //Интернаука. – 2021.
– №. 36. – С. 33-35.
10.
Нурмаматов А. Ш., Раззокова Х. Р. СОВРЕМЕННАЯ ДЕФЕКТОЛОГИЯ КАК
ОБЛАСТЬ НАУЧНОГО ПОЗНАНИЯ //МОЛОДОЙ ИССЛЕДОВАТЕЛЬ: ВЫЗОВЫ И
ПЕРСПЕКТИВЫ. – 2019. – С. 106-109.
11.
Нурмаматов А. Ш. и др. РОЛЬ И МЕСТО ПСИХОЛОГА В ОБРАЗОВАТЕЛЬНОМ
ПРОСТРАНСТВЕ //ПЕДАГОГИКА И ПСИХОЛОГИЯ В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ:
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРАКТИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. – 2019. – С. 101-105.
12.
Нурмаматов А. Ш., Бозорова М. Ш., Элмуродова Х. Ю. СОВРЕМЕННЫЕ ФОРМЫ
ВЫБОРА
ПРОФЕССИИ
В
ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ
ШКОЛАХ
//Инновационные подходы в современной науке. – 2019. – С. 28-31.
13.
Нурмаматов А. Ш. и др. ПРОБЛЕМА АДАПТАЦИИ РЕБЕНКА В ШКОЛЕ
//МОЛОДОЙ ИССЛЕДОВАТЕЛЬ: ВЫЗОВЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ. – 2019. – С. 22-26.
14.
Нурмаматов А. Ш., Шайманова С. Ф., Субатова Г. Э. СОЦИАЛЬНО-
ПСИХОЛОГИЧЕСКАЯ И ПРОФОРИЕНТАЦИОННАЯ АДАПТАЦИЯ МОЛОДЁЖИ
//Интернаука. – 2018. – №. 42-1. – С. 60-61.
15.
Нурмаматов А. Ш., Ибрагимов Н. И., Алимов Ф. А. ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ
САМООПРЕДЕЛЕНИЕ КАК ПРОЦЕСС //Студенческий вестник. – 2018. – №. 24-1. –
С. 39-41.
16.
Нурмаматов А. Ш., Якубова Н. Я., Аноров Т. Н. ПРОФЕССИОНАЛЬНОЕ
САМООПРЕДЕЛЕНИЕ СТАРШЕКЛАССНИКОВ //Интернаука. – 2018. – №. 42-1. –
С. 58-59.
17.
Нурмаматов А. Ш., Гадоева Т. Ж., Кадирова З. М. Психолого-педагогические аспекты
профориентационных работы общеобразовательных школах //Евразийский научный
журнал. – 2018. – №. 9. – С. 42-45.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
199
18.
Нурмаматов
А.
Ш.
ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ
ОСОБЕННОСТИ
ВЗАИМООТНОШЕНИЙ МАЛЬЧИКОВ И ДЕВОЧЕК В МЛАДШИХ КЛАССАХ
//Вестник современной науки. – 2015. – №. 9-2. – С. 78-80.
19.
Нурмаматов А. Ш., Валиев Э. Ч. НЕКОТОРЫЕ ВОПРОСЫ ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО
ПОДХОДА К ВОСПИТАНИЮ РЕБЕНКА //MODERN PHILOSOPHIC PARADIGMS:
INTERRELATION OF TRADITIONS AND INNOVATIVE APPROACHES. – 2014. – С.
234.
20.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN
Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv qo ‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b.:
N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv
qo‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
21.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN
Siradjev. Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv
qo‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 160 b.: N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN Siradjev.
Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv qo ‘llanma.
Intelekt, Qarshi 2023. 160 b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
22.
Siradjev S. PRINCIPLES OF SELECTION OF INFORMATION MODELING CONTENT
//Академические исследования в современной науке. – 2022. – Т. 1. – №. 18. – С. 237-
241.
23.
Negmatovich S. S. Theoretical Analysis of Educational Structures of Conceptual Lines,
Educational Elements and Logical Information Modeling in the Creation of Digital
Educational Resources. – 2022.
24.
Ходжаева З. Ш., Бобокулов М. Б., Жумаев Ш. Самоний макбараси тарихий
обидасининг конструктив ечимлари ва тахлили. – 2023.
25.
Baxtiyor o’g’li J. S., Komiljon J. INNOVATSION QURILISH MATERIALLARINING
KELAJAKDAGI O ‘RNI //Modern education and development. – 2024. – Т. 14. – №. 2. –
С. 295-298.
26.
Baxtiyor o’g’li J. S., G’olib R. KOMPOZIT ARMATURALARNING XUSUSIYATLARI
//Modern education and development. – 2024. – Т. 14. – №. 2. – С. 281-286.
27.
Baxtiyor o’g’lii J. S. BINO VA INSHOOTLAR YUK KO’TARUVCHI
KONSTRUKSIYALARINI
UGLEROD
TOLALI
MATO
(УГЛЕВОЛОКНО)
MATERIALI BILAN KUCHAYTIRISH //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С.
917-919.
28.
Baxtiyor o’g’lii J. S. O ‘ZBEKISTON SHAROITIDA KOMPOZIT MATERIALLAR
BILAN G ‘ISHTLI DEVOR KONSTRUKSIYALARINI KUCHAYTIRISHNING O‘ZIGA
XOS XUSUSIYATLARI //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С. 920-922.
29.
Baxtiyor o’g’lii J. S. KOMPOZIT ARMATURALARNING TURLARI VA
QURILISHDAGI AHAMIYATI //Scientific Impulse. – 2024. – Т. 2. – №. 21. – С. 913-916.
30.
Baxtiyor
o'g'li
J.
S.
BINO
VA
INSHOOTLARNING
TO’SUVCHI
KONSTRUKSIYALARIDA
YENGIL
BETONLARDAN
FOYDALANISH
AFZALLIKLARI //PEDAGOG. – 2024. – Т. 7. – №. 3. – С. 106-108.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
200
31.
Baxtiyor o'g'li J. S. ME'MORIY YODGORLIKLARNI SAQLASH VA QAYTA
TIKLASHDA 3D TEXNOLOGIYASI AHAMIYATI. – 2023.
32.
Baxodirovna R. F., Salimovna N. G. DIGITAL ECONOMY: EXPERIENCE OF FOREIGN
COUNTRIES //CUTTING EDGE-SCIENCE. – 2020. – Т. 68.
33.
Madiyeva
A.
ANALYZES
OF
TRADITIONAL
IMAGES
AND
THEIR
INTERPRETATION IN UZBEK AND RUSSIAN LITERARY STUDIES //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 919-927.
34.
Маъдиева А. ЎЗБЕК ВА НЕМИС ШЕЪРИЯТИДАГИ АНЪАНАВИЙ ОБРАЗЛАР
ТАЛҚИНИГА ОИД ТАДҚИҚОТЛАР ТАҲЛИЛИ. – 2024.
35.
Маъдиева А. ЎЗБЕК ВА РУС АДАБИЁТШУНОСЛИГИДА АНЪАНАВИЙ
ОБРАЗЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАЛҚИНИГА ОИД ТАҲЛИЛЛАР. – 2024.
36.
Маъдиева А. Традиционные образы и их характеристики в мировой литературе
//Арабский язык в эпоху глобализации: инновационные подходы и методы обучения.
– 2023. – №. 1. – С. 677-681.
37.
Ma’diyeva Adiba Dovudovna X. G. et al. POETICS OF THE COMBINATION OF
NATURE AND SPIRIT IN MODERN UZBEK AND GERMAN POETRY //Journal of
Positive School Psychology. – 2022. – С. 5578-5586.
38.
Adiba X. LINGUOCULTUROLOGICAL PROPERTIES OF ANTHROPONYMIC
COMPONENT STABLE COMPOUNDS IN LITERARY //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-
uslubiy jurnali. – 2022. – Т. 1. – №. 4. – С. 97-100.
39.
Маъдиева А. Д. ҲЕССЕ АСАРЛАРИДА МАЪНАВИЙ-МАДАНИЙ МАСАЛАЛАР
ТАҲЛИЛИ (“ЧЎЛ БЎРИСИ” АСАРИ МИСОЛИДА) //МЕЖДУНАРОДНЫЙ
ЖУРНАЛ ИСКУССТВО СЛОВА. – 2020. – Т. 3. – №. 1.
40.
Narmurodova G. I. Empathy as an Expression of Emotions and Mood in English
Lingvoculture //International Journal of Linguistics, Literature and Culture. – 2021. – Т. 7.
– №. 6. – С. 506-510.
41.
Kizi N. G. I. PECULIARITIES OF MOURNER’S SPEECH IN ENGLISH AND UZBEK
LANGUAGES AT THE CONDOLENCE CEREMONY //European Journal of
Interdisciplinary Research and Development. – 2024. – Т. 28. – С. 79-82.
42.
Saklapbergenovna P. G., Mambetova G. J. Morphological structure of ornitonyms in the
karakalpak language //ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research
Journal. – 2021. – Т. 11. – №. 11. – С. 216-219.
43.
Jubatkhanovna S. S., Jaksimuratovna M. G. Types of structure of phraseologies in the work
ofT. Kaipbergenov “The secret known only to you” //Turkish Journal of Computer and
Mathematics Education (TURCOMAT). – 2021. – Т. 12. – №. 14. – С. 4486-4490.
44.
Mambetova G. THE USE OF SOMATIC PHRASEOLOGISTS IN THE STORY OF T.
KAYIPBERGENOV THE MYSTERY KNOWN ONLY TO YOU //Archive of
Conferences. – 2020. – Т. 6. – №. 1. – С. 30-32.
45.
Shinnazarova S. J., Mambetova G. J. PARONIMIA IN THE KARAKALPAK LANGUAGE
//Theoretical & Applied Science. – 2020. – №. 3. – С. 67-70.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
201
46.
Mambetova G. J. GRAMMATICAL BUILD OF HYDRONYMS OF NORTHERN
REGIONS OF KARAKALPAKSTAN //RUDN Journal of Language Studies, Semiotics and
Semantics. – 2018. – Т. 9. – №. 3. – С. 696-711.
47.
Мамбетова Г. Ж. Семантика некоторых гидронимических индикаторов в
каракалпакском языке //International scientific journal. – 2016. – Т. 65.
48.
Kenbayeva A. Z., Sh P. A., Zh M. G. THE STUDY OF PLACE NAMES IN THE
KARAKALPAK HEROIC EPOS “YER ZIYUAR” //Keruen. – 2022. – Т. 75. – №. 2. – С.
72-81.
49.
Mambetova G. J. QARAQALPAQ TILINDEGI NEKRONIMLER //Konferensiyalar|
Conferences. – 2024. – Т. 1. – №. 9. – С. 50-53.
50.
Мамбетова
Г.
Ж.
СПОСОБЫ
ОБРАЗОВАНИЯ
ГИДРОНИМИЧЕСКИХ
АПЕЛЛЯТИВОВ В КАРАКАЛПАКСКОМ ЯЗЫКЕ //SCIENCE AND WORLD. – 2013.
– С. 24.
51.
Мамбетова Г. Ж. Семантика зоогидронимов применяемых в каракалпакском языке
//Бюллетень науки и практики. – 2016. – №. 12 (13). – С. 399-404.
52.
Мамбетова Г. Ж. НАЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ГИДРОНИМИЧЕСКИХ
НАЗВАНИЙ КАРАКАЛПАКСКОГО ЯЗЫКА //Восточно-европейский научный
журнал. – 2016. – Т. 14. – №. 4. – С. 63-65.
53.
Мамбетова Г. Ж. СЕМАНТИКА И СТРУКТУРА НЕКОТОРЫХ ГИДРОНИМОВ НА
КАРАКАЛПАКСКОМ ЯЗЫКЕ //Актуальные научные исследования в современном
мире. – 2016. – №. 7-2. – С. 89-92.
54.
Mambetova G. J. SEMANTICS OF SOME HYDRONOMY INDICATORS IN
KARAKALPAK //International scientific journal. – 2016. – С. 66.
55.
Мамбетова Г. ҚАРАҚАЛПАҚ ТИЛИНДЕ ГИДРОНИМЛЕРДИҢ САНЛЫҚЛАР
АРҚАЛЫ
ЖАСАЛЫЎЫ
//ВЕСТНИК
КАРАКАЛПАКСКОГО
ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА ИМЕНИ БЕРДАХА. – 2016. – Т. 31. – №.
2. – С. 121-123.
56.
Туйчиев Л. Н. и др. Новая коронавирусная инфекция и постковидные
неврологические последствия заболевания //Вестник ТМА. – 2021. – №. 2. – С. 45-50.
57.
Атаниязов М. К. Рахимбаева Гульнора Саттаровна, Газиева Шохида Рустамовна.
Характерные особенности инсульта при covid-19 //Журнал неврологии и
нейрохирургических исследований. – №. 2.2021. – С. 14-17.
58.
Рахимбаева Г. С. и др. Особенности лечения и реабилитация больных, перенесших
COVID-19, с ишемическим инсультом. – 2023.
59.
Sattarovna R. G. et al. Postcovid cerebro-asthenic syndrome: Clinical and immunological
parallels //Journal of Pharmaceutical Negative Results. – 2022. – С. 3194-3207.
60.
Атаниязов М. К., Рахимбаева Г. С. ТУРЛИ КОМОРБИДГА ЭГА ГЕМОРРАГИК
ИНСУЛТДА ГЕМОРЕОЛОГИЯНИНГ АХАМИЯТИ. – 2024.
61.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G. FEATURES OF THE COURSE OF ISCHEMIC STROKE
IN CORONAVIRUS INFECTION //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.
62.
Iskandar o'g'li Q. A., Maratovna D. H., Kamaliddinovich A. M. COVID 19 INFEKSIYASI
BILAN
CHALINGAN
BEMORLARDA
KOGNETIV
BUZULISHLAR
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
202
//ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ. – 2023. – Т. 22. –
№. 8. – С. 30-33.
63.
Rakhimbaeva G., Ataniyazov M. COMORBID ASPECTS IN COVID-19 ASSOCIATED
CEREBRAL STROKE //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.
64.
Даминова Х. М., Атаниязов М. К. Covid 19 infeksiyasi bilan chalingan bemorlarda
кognetiv buzulishlar. – 2023.
65.
Хасанов Э. М., Атаниязов М. К., Азизова Р. Б. Бош мия сурункали ишемиясида
допплерографик кўрсаткичларнинг ўзига хослиги : дис. – KLINIK LABORATOR
DIAGNOSTIKADA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH,
MUAMMOLAR VA YECHIMLAR, 2023.
66.
Ишанходжаева Г. Т., Атаниязов М. К. Qon tomir etiologiyali demensiyada kognitiv
buzilishlar va ularni korreksiya qilish : дис. – 2023.
67.
Атаниязов М. Бош мия сурункали ишемиясида допплерографик кўрсаткичларнинг
ўзига хослиги. – 2023.
68.
Rakhimbayeva G. S. et al. Features of treatment and rehabilitation of COVID-19 patients
with ischemic stroke //Zhurnal Nevrologii i Psikhiatrii Imeni SS Korsakova. – 2023. – Т.
123. – №. 3. Vyp. 2. – С. 76-84.
69.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Khamidov A. THE IMPORTANCE OF
ANTICOAGULANT THERAPY IN THE RISK AND DEVELOPMENT OF
HEMORRHAGIC STROKE IN COVID-19 //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2. – №.
6.
70.
Usmanova G. E. et al. SPECIFICITY OF BLOOD CLOTTING PARAMETERS IN
HEMORRHAGIC STROKE //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2. – №. 5.
71.
Kamaladdinovich A. M. A comparative clinical and catamnestic analysis of long-term
results of carotid endarterectomy in stenosing carotid lesions //European science review. –
2015. – №. 11-12. – С. 47-49.
72.
Ataniyazov M., Tadjenov M., Rakhimbaeva G. Dynamics of cognitive functions condition
in patients after bilateral carotid endarterectomy //Atherosclerosis. – 2015. – Т. 241. – №. 1.
– С. e214.
73.
Атаниязов М. К. Возможности мультиспиральной компьютерной томографической
ангиографии при сосудистых заболеваниях головного мозга //Вестник экстренной
медицины. – 2016. – №. 1. – С. 92-94.
74.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Ataniyazova K. The value of multi-slice computed
tomography angiography in diagnosis of intracranial circulation in patients with vascular
Parkinsonism //MOVEMENT DISORDERS. – 111 RIVER ST, HOBOKEN 07030-5774,
NJ USA : WILEY-BLACKWELL, 2016. – Т. 31. – С. S377-S377.
75.
Ataniyazov M., Rakhimbaeva G., Ataniyazova K. Efficiency of carotid endarterectomy in
vascular parkinsonism in patients with stenotic carotid artery disease //MOVEMENT
DISORDERS. – 111 RIVER ST, HOBOKEN 07030-5774, NJ USA : WILEY-
BLACKWELL, 2016. – Т. 31. – С. S685-S685.
76.
Sapaeva F. Lessons of Life and Creativity in the Light //JournalNX. – 2021. – Т. 7. – №. 1.
– С. 241-246.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
203
77.
Сапаева Ф. Д. Проблемы повторного перевода стихотворений Махтумкули (на
примере переводов на узбекский язык стихотворений Махтумкули) //Вестник
Челябинского государственного университета. – 2017. – №. 3 (399). – С. 104-109.
78.
Куттымуратова Ы. и др. «Туркий халыҗлар фольклоры ҳҽм ҽдебияты тарийхы
изертлеўиниӊ ҽҳмийетли мҽселелери» атамасындағы халыҗаралыҗ кҿлемде online
илимий-теориялыҗ конференция МАТЕРИАЛЛАРЫ. Нҿкис: НМПИ баспасы, 2020.-
442 бет «Туркий халыҗлар фольклоры ҳҽм ҽдебияты тарийхы изертлеўиниӊ
ҽҳмийетли.
79.
Сапаева Ф. НЕКОТОРЫЕ ПРОБЛЕМЫ ОТРАЖЕНИЯ РЕДИФА В ПЕРЕВОДЕ
ЛИШЬ ОДНОГО СТИХОТВОРЕНИЯ //Актуальные научные исследования в
современном мире. – 2016. – №. 12-4. – С. 133-136.
80.
Сапаева Ф. МАХТУМҚУЛИНИНГ ЎЗБЕК ТАРЖИМОНЛАРИ ҲАҚИДА
//ВЕСТНИК КАРАКАЛПАКСКОГО ГОСУДАРСТВЕННОГО УНИВЕРСИТЕТА
ИМЕНИ БЕРДАХА. – 2012. – Т. 17. – №. 3-4. – С. 125-129.
81.
Искандаров Ш. Узбекистан араблари: анъаналар ва трансформацией жараёнлар. –
2017.
82.
Кадымова Д. Р. Отражение ономакультурологических знаний в произведениях
Алишера Навои //Неофилология. – 2022. – Т. 8. – №. 32. – С. 869-874.
83.
Халлиева Г. Қиёсий адабиётшунослик //Тошкент.” Академнашр. – 2020.
84.
Iskandarovna D. S. K. G., Romanovna T. P. N. The problem of" the individual and society"
in the context of the ideological and thematic orientation of the I-novel" Convenience store
woman" //Texas Journal of Philology, Culture and History. – 2023. – Т. 17. – С. 21-24.
85.
Эркинов А. Российская империя и Хивинское ханство (русские: ученый АН
Самойлович и путешественник ВГ Ян в Хивинском дворце в начале XX в.)
//Проблемы востоковедения. – 2013. – №. 3 (61). – С. 84-91.
86.
XALLIYEVA G. Karşılaştırmalı edebiyat //Mersin: Mer-Ak Mersin Akademi Yayınları. –
2020.
87.
Кязимов М. Д. О. Поэзия Талиба Амули в контексте «Индийского стиля» //Ученые
записки Орловского государственного университета. Серия: Гуманитарные и
социальные науки. – 2017. – №. 3 (76). – С. 128-137.
88.
Искандаров Ш. А. Некоторые рассуждения об этнической истории арабов
Узбекистана и связанных с ними этнотопонимах. – 2014.
89.
Халлиева Г. И. Российское бабуроведение XX века //Актуальные вопросы
филологических наук. – 2011. – С. 29-31.
90.
Khalliyeva G., Turaeva B. B., Nasriddinov D. A. Scientific Theoretical Fundamentals Of
Philological Comparative Studies //Dünya İnsan Bilimleri Dergisi. – 2022. – Т. 2022. – №.
2. – С. 120-138.
91.
ХАЛЛИЕВА Г., АДАМБАЕВА Н. ШАРҚ РЕНЕССАНСИНИНГ БУЮК ВАКИЛИ-
ХУСАЙН ХОРАЗМИЙ //SHARQ-U GʻARB RENESSANS ADABIYOTI: NAVOIY VA
SHEKSPIR mavzuidagi xalqaro ilmiy-nazariy konferensiya materiallari. – 2022. – Т. 1. –
№. 1.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
204
92.
Iskandarovna
X.
G.,
Yuldashevna
M.
M.
THE
INTERPRETATION
OF
ENLIGHTENMENT IN SHAKESPEARE AND NAVAI WORKS //PalArch's Journal of
Archaeology of Egypt/Egyptology. – 2020. – Т. 17. – №. 6. – С. 14793-14810.
93.
Халлиева Г. И. Российское Бабуроведение XX века //ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЕ
НАСЛЕДИЕ ЗАХИРИДДИНА МУХАММАДА. – 2020. – С. 562.
94.
Hallieva G. et al. Conditions of achieving scientific results in comparative studies
//Philology Matters. – 2020. – Т. 2020. – №. 1. – С. 3-12.
95.
Халлиева Г. XX аср Россия шаркшунослиги ва узбек мумтоз адабиёти //Тошкент:
Муҳаррир. – 2018. – С. 133-134.
96.
Халлиева Г. И. " Лейли и Меджнун" Алишера Навои в интерпретации ЕЭ Бертельса
//Имагология и компаративистика. – 2018. – №. 10. – С. 74-81.
97.
Ahmedov S., Liverko I., Xodjanazarova V. Evaluation of exercise tolerance in patient with
chronic obstructiv pulmonary disease with low weigh : дис. – Toshkent, 2023.
98.
Liverko I. et al. BRONXIAL ASTMANI DAVOLASH XUSUSIYATLARI: A2BCD
TAVSIYALARI (GINA2023) //MedicineProblems. uz-Topical Issues of Medical Sciences.
– 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 5-12.
99.
Akhmedov, Shahbosxon, et al. "Antibiotic therapy of community-acquired pneumonia in the
hospital setting: national guidelines and real clinical practice." (2017).
100.
Ахмедова З. А., Хайдарова Г. С., Ахмедов Ш. М. ИЗМЕНЕНИЯ ВОСПАЛЕНИЯ
ДЫХАТЕЛЬНЫХ ПУТЕЙ У ПАЦИЕНТОВ С СЕЗОННЫМ РИНИТОМ
//Академические исследования в современной науке. – 2022. – Т. 1. – №. 18. – С. 175-
175.
101.
Каримов С. М. и др. Нормативно-правовая база в области гражданской защиты в
Республике Узбекистан //Теоретические и прикладные вопросы комплексной
безопасности: Материалы. – 2019. – С. 36.
102.
Xolbayev B. M., Raximov O. D., Maxmatqulov N. I. Hayot faoliyati xavfsizligi. Darslik (1-
qism) //T.:«Voris-nashriyot. – 2020. – Т. 304.
103.
Микрюков В. Ю. Безопасность жизнедеятельности:[учебник]. – Knorus, 2010.
104.
Holbayev B. M., Rakhimov O. D., Makhmatkulov N. I. Life safety. Textbook (Part 1) //T.:"
Voris-nashriyot. – 2020.
105.
Махматкулов Н. И. и др. КРИТЕРИИ ПОЖАРООПАСНОСТИ ОБЪЕКТОВ И
РАСЧЕТ ВРЕМЕНИ ЭВАКУАЦИИ ЛЮДЕЙ ПРИ ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЯХ
//Теоретические и прикладные вопросы комплексной безопасности: Материалы. –
2019. – С. 90.
106.
Махмакулов Н. И. и др. Безопасность жизнедеятельности //Учебник для вузов. Карши.
– 2020.
107.
Maxmatqulov N. I. Matematik modellashtirish asosida texnosfera xavfsizligini baholash.
Monografiya //T.:«Voris-nashriyot. – 2022.
108.
Холбаев Б. М., Махматқулов Н. И. ПРАВИЛА ПОВЕДЕНИЯ И ДЕЙСТВИЯ
НАСЕЛЕНИЯ ПРИ СТИХИЙНЫХ БЕДСТВИЯХ И ПРОИЗВОДСТВЕННЫХ
АВАРИЯХ //НАУКА И ТЕХНИКА. МИРОВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. – 2020. – С. 262-
267.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
205
109.
Maxmatqulov N. BASICS OF SAFE AND HEALTHY WORKING CONDITIONS IN
INDUSTRY //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 1. – С. 1222-1231.
110.
Imomovich M. N. ISHLAB CHIQARISH BILAN BOG ‘LIQ BAXTSIZ
XODISALARNING IJTIMOIY-IQTISODIY YO ‘QOTISHLARNI HISOBLASH
USULLARI //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 439-447.
111.
Imomovich M. N. Assessment Of Work Safety Management In The Technosphere System
And The Fundamentals Of Creating Its Model //Excellencia: International Multi-disciplinary
Journal of Education (2994-9521). – 2023. – С. 118-127.
112.
Махматқулов Н. И. ИССЛЕДОВАНИЕ ПРОБЛЕМ ОБЕСПЕЧЕНИЯ ПОЖАРНОЙ
БЕЗОПАСНОСТИ В ТРАНСПОРТНОЙ ОТРАСЛИ //Состав редакционной коллегии
и организационного комитета. – 2023.
113.
Махмақулов Н. И., Чориев И. Н. МЕРЫ ПО ОБЕСПЕЧЕНИЮ БЕЗОПАСНОСТИ
ГИДРОТЕХНИЧЕСКИХ СООРУЖЕНИЙ //НАУКА И ОБРАЗОВАНИЕ СЕГОДНЯ
Учредители: Олимп. – 2022. – №. 3. – С. 11-13.
114.
Махматулов Н. И. МЕРЫ ПО ПОВЫШЕНИЮ УСТОЙЧИВОСТИ НЕФТЕГАЗОВОЙ
ОТРАСЛИ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН В ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЯХ
//Актуальные научные исследования в современном мире. – 2021. – №. 3-2. – С. 148-
152.
115.
Kholbaev B. M., Rakhimov O. D., Makhmatkulov N. I. Hayot faoliyati havfsizligi.
116.
Махматқулов
Н.
“ҲАЁТ
ФАОЛИЯТИ
ХАВФСИЗЛИГИ”
ФАНИНИНГ
ЎҚИТИЛИШИ КАДРЛАР ТАЙЁРЛАШНИНГ МУҲИМ ОМИЛИ //Interpretation and
researches. – 2024.
117.
Махматкулов Н. И. ОСНОВЫ БЕЗОПАСНЫХ И ЗДОРОВЫХ УСЛОВИЙ ТРУДА В
СФЕРЕ ПРОМЫШЛЕННОСТИ. – 2024.
118.
Imomovich M. N. FAVQULODDA VAZIYATLAR TA’SIRLI OQIBATLARINI
IQTISODIY ZARARNI TAHLIL QILISH VA BAHOLASH //Raqamli iqtisodiyot
(Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 431-438.
119.
Imomovich M. N., Qizi M. Z. N. BAND BO ‘LMAGAN AHOLINI MUNOSIB ISH
O‘RINLARIGA JOYLASHTIRISHNING IQTISODIY MEXANIZMLARI //Raqamli
iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 6. – С. 448-455.
120.
Imomovich M. N. MEHNAT MUHOFAZASI MUTAXASSISLARINING KASBIY
KOMPETENSIYASINI
SHAKLLANTIRISHDA
TASHKILIY
VA
IQTISODIY
JIHATLARI //Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2024. – №. 8. – С. 779-788.
121.
Nurilla M. M. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA QUTI”
MODELIGA KIRITIGANDA UZGARISHLAR JARAYONINI SHAKLLANTIRISH
//Sanoatda raqamli texnologiyalar. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
122.
Imomovich M. N. CORRECT CONDUCT OF THE POPULATION IN EMERGENCY
SITUATIONS //International journal of advanced research in education, technology and
management. – 2023. – Т. 2. – №. 9.
123.
Imomovich M. N. FIRE AS A FACTOR OF TECHNOGENIC DISASTER //International
journal of advanced research in education, technology and management. – 2023. – Т. 2. –
№. 9.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
206
124.
Maxmatqulov N. I. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA
QUTI”
MODELIGA
KIRITIGANDA
O
‘ZGARISHLAR
JARAYONINI
SHAKLLANTIRISH //" Sanoatda raqamli texnologiyalar" ilmiy-texnik jurnali. – 2023. – Т.
1. – №. 1. – С. 170-179.
125.
Imomovich M. N. MEHNAT XAVFSIZLIGINI BOSHQARISH TIZIMINI “QORA QUTI”
MODELIGA KIRITIGANDA O ‘ZGARISHLAR JARAYONINI SHAKLLANTIRISH
//Sanoatda raqamli texnologiyalar/Цифровые технологии в промышленности. – 2023. –
Т. 1. – №. 1. – С. 174-183.
126.
РАХМАНОВ А. А., МАХМАТКУЛОВ Н. И. О МЕРАХ ПО ЗАЩИТЕ НАСЕЛЕНИЯ
КАШКАДАРЬИНСКОЙ
ОБЛАСТИ
В
ГИДРОМЕТЕОРОЛОГИЧЕСКИХ
СИТУАЦИЯХ //МОЛОДЕЖЬ И СИСТЕМНАЯ МОДЕРНИЗАЦИЯ СТРАНЫ. – 2017.
– С. 39-42.
127.
Kuziev O. C. MODEL FORMATION OF INFORMATION-SIMULATED SKILLS IN
PROFESSIONAL ACTIVITIES OF FUTURE ENGINEERS //Annali d’Italia. – 2021. – №.
22-2. – С. 24-26.
128.
Кузиев
О.
Ч.
ТЕХНИКА
ЙЎНАЛИШИ
ТАЛАБАЛАРИНИ
КАСБИЙ
АХБОРОТМОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ
ОМИЛЛАРИ //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. –
2022. – Т. 2. – №. 10. – С. 1183-1189.
129.
Kuziev O. МУҲАНДИСЛАРДА KАСБИЙ АХБОРОТ МОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ БЎЙИЧА МУҲИМ ТАВСИЯЛАР
//Science and innovation. – 2022. – Т. 1. – №. A7. – С. 591-595.
130.
Kuziev
O.
MAIN
RECOMMENDATIONS
FOR
THE
FORMATION
OF
PROFESSIONAL SKILLS OF INFORMATION MODELING IN ENGINEERS //Science
and Innovation. – 2022. – Т. 1. – №. 7. – С. 591-595.
131.
Kuziyev O. C. MODEL OF DEVELOPMENT OF INFORMATION-MODELING SKILLS
IN FUTURE ENGINEERS //Academia Repository. – 2023. – Т. 4. – №. 11. – С. 44-49.
132.
Кузиев О. Ч. Психолого-педагогические основы профессионально-педагогической
направленности обучения специальным дисциплинам в республике Узбекистан //Мир
образования-образование в мире. – 2012. – №. 3. – С. 66-70.
133.
Cho‘Liyevich O. Q. Z. MAKTAB GEOMETRIYA KURSIDA ANALOGIYA METODI
//Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2021. – Т. 1. –
№. 2. – С. 84-95.
134.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
135.
Chuliyevich K. O. Ways of Implementation in the Future of the Formation of Information
and Modeling Skills in Students of the Technical Direction //Eurasian Scientific Herald. –
2022. – Т. 11. – С. 22-26.
136.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
207
137.
Umarov B. The Cramming Method Is An Important Tool For Forming Learner
Communicative Competence. Historical Experience //International Journal of Academic
Management Science Research (IJAMSR). – 2021. – Т. 2. – С. 91-94.
138.
УМАРОВ Б. DISCOURSE ANALYSIS AS A METHOD FOR ASSESSING THE
COMMUNICATIVE COMPETENCE OF PUPILS //Современное образование
(Узбекистан). – 2021. – №. 3. – С. 58-64.
139.
Умаров
Б.
ДИСКУРС
ТАҲЛИЛ
ЎҚУВЧИЛАР
КОММУНИКАТИВ
КОМПЕТЕНТЛИГИНИ БАҲОЛАШНИНГ УСУЛИ СИФАТИДА //Современное
образование (Узбекистан). – 2021. – №. 3 (100). – С. 58-64.
140.
Bakhrom U. Educational Development And" Future Skills //The American Journal of Social
Science and Education Innovations. – 2021. – Т. 3. – С. 469-472.
141.
Bakhrom U., Norboy S. Cases as an effective method of organizing students' independent
research //Academicia: An international multidisciplinary research journal. – 2021. – Т. 11.
– №. 1. – С. 1545-1548.
142.
Umarov B., Safarova Z. Questions Communicative Attack in the Technology of Pedagogical
Communication //International Journal of Social Science And Human Research. ISSN
(print). – С. 2644-0679.
143.
Умаров Б. Н. ФАЛСАФА ДОКТОРЛАРИНИ ТАЙЁРЛАШДА" ТАЪЛИМ, ИЛМ-
ФАН,
ИННОВAЦИЯ"
БИЛИМ
ТРИАДАСИ
(АМЕРИКА
ТАЖРИБАСИ
МИСОЛИДА) //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. Special Issue 13. – С. 212-
215.
144.
Irgash C., Bakhrom U. FORMATION AND DEVELOPMENT OF SOCIAL PEDAGOGY
//European International Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. –
2022. – Т. 2. – №. 12. – С. 424-427.
145.
Умаров
Б.
“МУКОЛИМА”
МЕТОДИ–ЎҚУВЧИЛАР
КОММУНИКАТИВ
КОМПЕТЕНТЛИГИНИ
ШАКЛЛАНТИРИШНИНГ
МУҲИМ
ВОСИТАСИ:
ТАРИХИЙ ТАЖРИБА //Современное образование (Узбекистан). – 2021. – №. 2 (99).
– С. 81-86.
146.
Umarov B. Some judgements on the issues of the formation of" future skills” in students
//Результаты научных исследований в условиях пандемии (COVID-19). – 2020. – Т. 1.
– №. 04. – С. 198-201.
147.
Safarova Z. T. An International Multidisciplinary Research Journal.
148.
UMAROV B., HAMIDOVA N. TALABALARNING FIkRLASH QOBILIYATINI
RIvOJLANTIRISHDA MUSTAQIL TA’LIMNING O ‘RNI //XALQ TA’LIMI. – С. 36.
149.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONIDA XAVFSIZLIK
TALABLARI VA ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024.
– Т. 3. – №. 10. – С. 94-118.
150.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISHDA XAVFSIZLIK TALABLARI VA
ASHYOLARI TARKIBINI ILMIY ASOSLASH USULLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 119-142.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
208
151.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONI VA UNING
XAVFSIZLIGINI ANIQLASHDA ASHYOLARINING MEXANIK XOSSALARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 143-164.
152.
Sirojiddin M., Karimov B., Siddiqova M. TEXNOLOGIK FAVQULODDA
VAZIYATLARDA TIZIMIGA DOIR MEYYORIY HUJJATKLAR VA QONUNCHILIK
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 242-270.
153.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI, VA FAVQULODDA
VAZIYATLARDA HARAKAT QILISHGA O ‘RGATISHNI TASHKIL ETISH //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 219-241.
154.
Muradov S. TEXNOLOGIK TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR VA
ULARNING TURLARI, TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 191-218.
155.
Muradov
S.,
Karimov
B.,
Siddiqova
M.
QURILISH
MAYDONIDA
VA
ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. –
С. 335-360.
156.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLAB CHIQARISHDA ISHLOVCHI
USKUNLARNING XAVFSIZLIK TALABLARI TAXLILI TEXNIK ASOSLARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 361-387.
157.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 388-411.
158.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA
VAZIYATLAR //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 306-334.
159.
Husan o’g’li M. S. Procedure for Passing Workers, Leading Staff, Specialists in the Field of
Labor Protection Instructions and Testing Their Knowledge on Labor Protection-Technical
Safety //MENEJMENT VA MEHNAT MUNOSABATLARI ONLAYN ILMIY JURNALI.
– 2024. – Т. 1. – №. 2. – С. 31-39.
160.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISHDА ZАRАRLI
MОDDАLАR VА ULАRDАN HIMОYАLАNISH USULLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 375-396.
161.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISH HАVОSI TАRKIBIDАGI
СHАNGLАR VА ULАRNING ZАRАRLI TА’SIRI //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 353-374.
162.
Karimov B., Muradov S., Madinabonu S. ISHLАB СHIQАRISH SАNITАRIYАSI VА
GIGIYЕNАSI HАQIDА TUSHUNСHА VА UNING VАZIFАLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 328-352.
163.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. IСHKI MЕHNАT TАRTIBINI HUQUQIY
JIХАTDАN TАRTIBGА SОLISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11.
– С. 309-327.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
209
164.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАT ХАVFSIZLIGI STАNDАRTLАR
TIZIMI, UNING АHАMIYАTI VА VАZIFАSI //Modern Science and Research. – 2024. –
Т. 3. – №. 11. – С. 290-308.
