ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
241
BIOSFERA BARQARORLIGI, UNING IFLOSLANISH SABABLARI VA
CHEGARALARI
Shavkat Azizov
Madinabonu Siddiqova
Sirojiddin Muradov
Yer yuzidagi tirik organizmlar tarqalgan, ularning doimiy ta’siri ostida bo‘lgan va faoliyati
mahsulotlari egallagan qobiq biosferadir. Biosfera (yun. va “bios”-hayot, “sfera”-shar) deb
yuritiladi. Biosfera yerning qattiq qobig‘i bo‘lib litosferaning ustki qismi (3 km chuqurlikgacha),
havo qobig‘i atmosferaning quyi, troposfera qismini (15 km gacha) suv qobig‘i gidrosferani (11
km gacha) o‘z ichiga oladi.
Hayotning vujudga kelishi haqida bir necha nazariyalar mavjud. Ularning birida
ta’riflanishicha, hayot dastlabki tiriklikning ba’zi xususiyatlarini o‘zida mujassamlash-tirgan
holda organik birikmalar shaklida boshlanib, to hozirgi ongli insongacha bo‘lgan uzoq evolutsion
davrni boshidan kechirgan. Hayotning yuqori chegaralari sayyorani ultrabinafsha nurlanishdan
himoya qiladigan “ozon qatlami” (22 km) dan o‘tkaziladi ya’ni biosferaning umumiy qalinligi 33-
35 km deb belgilanadi.
1875 yilda bu tushunchani birinchi bor avstriyalik geolog E.Zyuss tomonidan kiritildi.
Yerning alohida qobiqlari - geosferalarini o‘rganib botayotganida hayot tarqalgan qobiqni
u “biosfera” deb ajratdi.
Biosfera haqidagi ta’limotning asoschisi rus olimi, akademik V.I.Vernadskiy (1863-1945)
hisoblanadi. V.I.Vernadskiy birinchi bo‘lib yer sayyorasi evolyusiyasida tirik organizmlarning roli
va ahamiyatini ochib bergan, biosferani biogeoximik o‘rganishni boshlagan.
Biosferaning paydo bo‘lishida abiotik, biotik va noobiotik bosqichlarga ajratiladi. Abiotik
bosqichda (4,5-3,5 mlrd. yil oldin) sayyorada hayotning vujudga kelishi va rivojlanishi uchun
sharoitlar yuzaga kelgan. Biotik bosqichda (3,5 mlrd. yil oldin) dastlabki tirik organizmlar suv
muhitida paydo bo‘lgan.
Organik evolyusiya davomida tirik organizmlar atmosfera havosini, Dunyo okeanining
suvini, tuproqlarning asosiy massasini, mineral birikmalarining katta massasini a’zolari, terilari,
hujayralari, qonlari orqali ko‘p martalab o‘tkazgan va butun yer muhitini o‘zgartirib yuborgan
(Akimova,1998).
Biosferada hozirgi paytda 500 mingga yaqin o‘simlik turlari va 1,5 mln.dan ortiq hayvon
turlari mavjuddir.
Noobiotik bosqichining shakllanishi 40-50 ming yil avval boshlangan deb hisoblanadi.
Yer yuzidagi hamma tirik organizmlar yig‘indisini V.I.Vernadskiy “tirik modda” deb
ataydi. Hozirgi paytda bu tushuncha biota deb ham nomlanadi.
V.I.Vernadskiy bo‘yicha biosferaning quyidagi tarkibiy qismlari ajratiladi:
tirik modda (biota) - jamiyki tirik organizmlarning yig‘indisi;
o‘lik modda - paydo bo‘lishida tirik organizmlar qatnashmaydigan tog‘ jinslari, suv,
minerallar va boshqalar;
biogen moddalar - organizmlar hayot faoliyati mahsuli sifatida paydo bo‘lgan ko‘mir, torf,
neft, gaz va boshqalar;
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
242
oraliq modda - biogen moddalarning noobiogen kelib chiqqan holda mineral jinslar bilan
aralashmalari - tuproq, slanetslar va boshqalar.
Biota biomassasi juda kichik bo‘lishiga qaramay yuqori xilma-xillikka ega va o‘z tarkibini
million marta tezroq yangilaydi. V.I.Vernadskiy mavjud organizmlarning birgalikdagi faoliyatini
yer yuzi tabiatini o‘zgartiradigan geologik kuchga qiyoslaydi. Evolyusion taraqqiyoti davomida
tirik organizmlar biosferadagi hozirgi sharoitlarni yuzaga keltirgan.
Biosferdagi tirik moddalarning umumiy massasi biomassa deyiladi. Biosfera
biomassasining asosiy qismi - 98,6%i quruqlikdagi o‘simliklarga to‘g‘ri keladi va yalpi
biomassaning kimyoviy tarkibini belgilaydi. Dunyo okeanining biomassasi biosfera
biomassasining 0,57% ini tashkil qiladi, lekin mahsuldorligi katta.
Biosfera biomassi (quruq modda hisobida) 1,4 trln.tonnaga teng kelsa, uning yillik
mahsuldorligi o‘n marta kamdir (Akimova, 1998).
Biosferada modda va energiyaning aylanma harakatlari to‘xtovsiz amalga oshadi.
Moddalarning aylanma harakati deganda kimyoviy elementlarning joyini o‘zgartirishi,
yoki migratsiyasi tushuniladi. Kichik biologik va katta geologik aylanma harakatlar ajratiladi.
Biologik aylanma harakatda qatnashadigan organizmlarning produtsent, konsument va
redutsent ekologik guruhlari ajratiladi. Produtsentlar uglerod, quyosh energiyasi va suv ishtirokida
organik mahsulotlarni yaratadi, konsumentlar birlamchi mahsulotni iste’mol qiladi va redutsentlar
organik moddalarni parchalaydi. Yashil o‘simliklar quyosh energiyasidan foydalanib, tirik
moddalarning birlamchi mahsulotini hosil qiladi, CO
2
ni o‘zlashtirib O
2
ni ajratadi. Hayvonlar
o‘simliklar bilan oziqlanadi, kislorodni o‘zlashtirib CO
2
ni ajratadi. O‘lik hayvon va o‘simlik
qoldiqlarini hasharotlar, zamburug‘lar, bakteriyalar va boshqalar parchalaydi, mineral yoki
noorganik birikmalarga aylantiradi. Ular tuproqqa tushib, yana o‘simliklar tomonidan
o‘zlashtiriladi. Katta aylanma harakatda ushbu jarayon quruqlik va okean o‘rtasida amalga oshadi.
V.I.Vernadskiy aylanma harakatda ishtirok etadigan tirik moddaning quyidagi besh asosiy
funksiyasini ajratadi:
gaz aylanish funksiyasi
-
atmosferadagi asosiy gazlar tirik organizmlar faoliyati natijasida
vujudga kelgan va yangilanib turadi;
biogen moddalarni to‘plash funksiyasi - organizmlar tanasida ko‘plab kimyoviy
elementlarni to‘playdi;
oksidlanish
-
qaytarilish funksiyasi - temir, oltingugurt, marganes, azot va boshqa
elementlarning biogen migratsiyasini ta’minlaydi. Tirik hujayralar ishtirokida oksidlanish
-
qaytarilish reaksiyalari millionlab marotaba katta tezlikda amalga oshadi;
biokimyoviy funksiya - tirik moddaning ko‘payishi, o‘sishi va ko‘chishi, o‘lgan
organizmlarning parchalanishi va chirishi bilan chambarchas bog‘liqdir;
insonning biogeoximik faoliyati
-
oraliq moddalarni (ko‘mir, neft, gaz va boshqalar)
ko‘plab chiqarish va ishlatish .
Yer yuzida tirik moddaning asosiy sayyoraviy funksiyasi fotosintez jarayonida quyosh
energiyasini bog‘lash va uni zaxiraga o‘tkazishdir. Organizmlar tog‘ jinslarining nurashida, tuproq
paydo bo‘lishida, relef shakllarini o‘zgarishida, qazilma boyliklarning paydo bo‘lishida va
atmosferaning hozirgi tarkibini vujudga keltirishda katta rol o‘ynaydi. To‘xtovsiz davom etadigan
va tirik organizmlar faoliyati tufayli tartibga solinib turadigan moddalarning har doimiy aylanishi
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
243
biosferaning o‘ziga xos belgisidir. Atmosferada sarf bo‘ladigan kislorod o‘rnini fotosintez va
boshqa jarayonlar natijasida to‘ldirib turiladi. O‘simliklar karbonat angidridni o‘ziga yutib,
organik mahsulot yaratadi.
Biosferada suvning almashinuvida tirik moddalar yuksak rol o‘ynaydi. Biosferadagi
organizmlar azot, kaliy, kremniy, fosfor, oltingugurt va boshqalarni aylanib yurishida bevosita
ishtirok etadi. Demak, moddalarning tabiatda to‘xtovsiz aylanib yurishida tirik mavjudotlarning
ahamiyati juda katta.
Biotik aylanishda million tonnalab fosfor va azot, yuqori miqdordagi kaliy, kalsiy, temir
hamda juda ko‘p miqdorda suv ishtirok etadi.
Suvning aylanishida bug‘lanish, transpiratsiya jarayonlari muhim rol o‘ynaydi.
O‘simliklarning yer ustki qismlari tomonidan suvning bug‘lantirilishi ko‘tarish kuchini
hosil qiladi, tuproqdan eritmalarni oladi. Ular o‘simlikni suv bilan birgalikda mineral tuzlar bilan
ham ta’minlaydi. Suv tuproqdan bug‘ holatida atmosferaga ko‘tarilib, soviydi, keyin
kondensatsiyalanib, yomg‘ir holida u yana quruqlikka yoki okeanlarga qaytib tushadi.
Biosferada CO
2
ham davriy aylanadi. Atmosferada 0,03% CO
2
bor. Fotosintez jarayonida
o‘simlik atmosferadan CO
2
ni yutadi va organik modda hosil qiladi va oziq zanjirlari orqali
hayvonlarga o‘tadi. Uglerod o‘simliklar va hayvonlarning nafas olishi va boshqa jarayonlarda
ajralib chiqadi.
V.I.Vernadskiyning ko‘rsatishicha, tirik organizmlar biosferada kimyoviy elementlar
migratsiyasi (ko‘chib yurishi)ning asosiy omillaridir. Bu migratsiyani ikkita qarama
-
qarshi,
ammo, o‘zaro bog‘langan jarayon keltirib chiqaradi:
1) quyosh energiyasi hisobiga anorganik tabiat elementlaridan tirik moddaning tarkib
topishi;
2) organik moddalarning energiya ajralib chiqishi bilan birga davom etadigan yemirilishi.
Bunday yemirilish jarayonida organik moddalar mineral moddalarga o‘zgaradi.
Turli xil moddalarning migratsiya qobiliyati mutlaqo bir xil emas. Lekin davriy
sistemadagi kimyoviy elementlarning ko‘pchiligi biosferada faol ravishda migratsiyalanish
qobiliyatiga ega. Bunday faol migrantlarni ikki gruppaga bo‘lish mumkin:
1. Havo migrantlari
-
ular migratsiya jarayonida gazsimon fazani bosib o‘tadi (kislorod,
azot, uglerod, vodorod).
2. Suv migrantlari
-
oddiy yoki kompleks ionlar, yoxud molekulalar tarzida migratsiya-
lanuvchi elementlar. Bular jumlasiga Na, P, S, Cl, K kabi elementlar, kiradi.
Xulosa. Shuningdek, biosfera Yerda hayot vujudga kelgandan keyin va uning bir necha
milliard yillar davomida rivojlanishi hamda evolyusiyasi natijasida hosil bo‘lgan juda murakkab
va bir
-
biri bilan uzviy bog‘liq strukturadan tashkil topgan sistema, yer kurrasining noyob
qobig‘idir. Global miqyosda biosferani ekosistemaga qiyoslasa bo‘ladi. Bu ekosistemaning har bir
struktura elementi biror sabab bilan o‘z funksiyasini bajara olmay qolsa, u vaqtda biosferaning
normal hayotiy jarayonlari buzilib, biogeokimyoviy muhitning buzilishiga va hatto ba’zi bir
biologik turlarning mutlaqo yo‘q bo‘lib ketishiga sabab bo‘ladi.
Shuni alohida ta’kidlab o‘tish kerakki, hozirgi fan va texnika taraqqiyoti davrida insonning
ta’siri birinchi navbatda biosferaning mahsuldorligiga, uning energiya balansiga qaratilgandir.
Biosfera mahsuldorligining kamayib ketishiga asosan quyidagilar sabab bo‘ladi:
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
244
1) Gidromelioratsiya ishlarini amalga oshirish;
2) Oqova va sizot suvlari, shuningdek tuproqning turli mineral o‘g‘itlar, kimyoviy
moddalar, turli tuman zaxarli moddalar bilan ifloslanishi;
3) Sanoat chiqindilari bilan muhitning ifloslanishi.
V.I.Vernadskiy ta’limoti bo‘yicha biosferada tirik modda yaxlitlik xususiyatiga egadir. Bu
biosferaning yaxlitlilik prinsipi(tamoyili) deb yuritiladi.Ushbu prinsip tirik moddaning fizik-
kimyoviy birligi qonunidan kelib chiqadi.
REFERENCES
1.
Нармуродова Г. Analysis of peculiarities of symbols in the expression of condolence in
English and Uzbek languages //Зарубежная лингвистика и лингводидактика. – 2024. – Т.
2. – №. 3. – С. 202-205.
2.
Kizi N. G. I. THE INDICATOR OF THE USE OF VERBAL AND NON-VERBAL FORMS
OF COMMUNICATION IN THE SPEECH ETIQUETTE OF CONDOLENCES IN
ENGLISH AND UZBEK //American Journal of Interdisciplinary Research and
Development. – 2023. – Т. 16. – С. 230-233.
3.
Narmurodova G. I. Q. YOSH AVLODGA INGLIZ TILINI O’RGATISHDA
MADANIYATLARARO MULOQOT MASALALARINING O’RNI VA AHAMIYATI
//Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. – Т. 2. –
№. Special Issue 20. – С. 765-769.
4.
Narmurodova G. I. Q. O’ZBEK MADANIYATIDA TA’ZIYA MAROSIMLARINING
HUDUDIY JIHATDAN FARQLANISHI VA O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI //Oriental
renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2022. – Т. 2. – №. Special
Issue 20. – С. 733-739.
5.
Ilkhomovna N. G. COMMUNICATION IN CUSTOMS AND TRADITIONS
//Conferences. – 2021.
6.
УЗБЕКИСТАНА //Экономика и социум. – 2022. – №. 4-3 (95). – С. 54-58.
7.
Maraimova K., Sanoqulov A. O’ZBEKISTONDA MENEJMENT SOHASINING
RIVOJLANISHIDA CHET EL TAJRIBASI: AMERIKA QO ‘SHMA SHTATLARI
//Естественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2022. – Т. 1. – №. 24. – С. 22-25.
8.
Begimqulov A., Maraimova K. THE THEORY OF THE FIRM'S ACTIVITIES AND
ORGANIZATIONAL
FORMS
OF
ENTREPRENEURSHIP
//ВОПРОСЫ
УПРАВЛЕНИЯ И ЭКОНОМИКИ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ АКТУАЛЬНЫХ
ПРОБЛЕМ. – 2021. – С. 65-69.
9.
Shuxratovna M. K., Rakhmonova D. OVERCOMING RESISTANCE TO CHANGE
WITHIN AN ORGANIZATION: STRATEGIES AND TOOLS FOR SUCCESSFULLY
IMPLEMENTING NEW IDEAS AND PROCESSES //Новости образования:
исследование в XXI веке. – 2024. – Т. 2. – №. 22. – С. 630-637.
10.
Shukhratovna M. K. National sustainable development goals of uzbekistan. – 2022.
11.
Мараимова К. ДИВЕРСИФИКАЦИОН ЖАРАЁНЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ
МОДЕЛЛАРИ: САНОАТ КОРХОНАЛАРИ ФАОЛИЯТИДА //Инновационные
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
245
исследования в современном мире: теория и практика. – 2024. – Т. 3. – №. 9. – С. 67-
69.
12.
Мараимова К. ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН ШАРОИТИДА САНОАТ МАҲСУЛОТИ
ИШЛАБ
ЧИҚАРИШНИ
ДИВЕРСИФИКАЦИЯЛАШНИНГ
МИЛЛИЙ
ХУСУСИЯТЛАРИ //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – Т. 2. – №. 43. –
С. 17-22.
13.
Maraimova K., Imamov J. TASHKILOTDA INSON KAPITALI SIFATINI
BAHOLASHNING IQTISODIY AHAMIYATI //Евразийский журнал права, финансов
и прикладных наук. – 2022. – Т. 2. – №. 11. – С. 190-194.
14.
УЗБЕКИСТАНА //Экономика и социум. – 2022. – №. 4-3 (95). – С. 54-58.
15.
Maraimova K., Sanoqulov A. O’ZBEKISTONDA MENEJMENT SOHASINING
RIVOJLANISHIDA CHET EL TAJRIBASI: AMERIKA QO ‘SHMA SHTATLARI
//Естественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования. – 2022. – Т. 1. – №. 24. – С. 22-25.
16.
Begimqulov A., Maraimova K. THE THEORY OF THE FIRM'S ACTIVITIES AND
ORGANIZATIONAL
FORMS
OF
ENTREPRENEURSHIP
//ВОПРОСЫ
УПРАВЛЕНИЯ И ЭКОНОМИКИ: СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ АКТУАЛЬНЫХ
ПРОБЛЕМ. – 2021. – С. 65-69.
17.
Shuxratovna M. K., Rakhmonova D. OVERCOMING RESISTANCE TO CHANGE
WITHIN AN ORGANIZATION: STRATEGIES AND TOOLS FOR SUCCESSFULLY
IMPLEMENTING NEW IDEAS AND PROCESSES //Новости образования:
исследование в XXI веке. – 2024. – Т. 2. – №. 22. – С. 630-637.
18.
Shukhratovna M. K. National sustainable development goals of uzbekistan. – 2022.
19.
Мараимова К. ДИВЕРСИФИКАЦИОН ЖАРАЁНЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШ
МОДЕЛЛАРИ: САНОАТ КОРХОНАЛАРИ ФАОЛИЯТИДА //Инновационные
исследования в современном мире: теория и практика. – 2024. – Т. 3. – №. 9. – С. 67-
69.
20.
Мараимова К. ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН ШАРОИТИДА САНОАТ МАҲСУЛОТИ
ИШЛАБ
ЧИҚАРИШНИ
ДИВЕРСИФИКАЦИЯЛАШНИНГ
МИЛЛИЙ
ХУСУСИЯТЛАРИ //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – Т. 2. – №. 43. –
С. 17-22.
21.
Maraimova K., Imamov J. TASHKILOTDA INSON KAPITALI SIFATINI
BAHOLASHNING IQTISODIY AHAMIYATI //Евразийский журнал права, финансов
и прикладных наук. – 2022. – Т. 2. – №. 11. – С. 190-194.
22.
Gulomov L. K. DEEP SOFTENING WAS CARRIED OUT BY WORKING BODIES
ANALYSIS OF SCIENTIFIC AND RESEARCH WORK //RESEARCH AND
EDUCATION. – 2024. – Т. 3. – №. 3. – С. 47-51.
23.
Laziz
G.
LALMIKOR
YERLARDA
QOVUN,
TARVUZ
VA
QOVOQ
YETISHTIRISHNING
ZARUR
SHART
SHAROITLARI
//PROSPECTS
OF
DEVELOPMENT OF SCIENCE AND EDUCATION. – 2023. – Т. 19. – №. 23. – С. 300-
302.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
246
24.
Ismailov I., Gulomov L. INVATE ENERGY-RESOURCE-SAVING TILLAGE
IMPLEMENTS FOR MELON CULTIVATION //European International Journal of
Multidisciplinary Research and Management Studies. – 2023. – Т. 3. – №. 07. – С. 10-13.
25.
Ismailov I., Gulomov L. DESIGN JUSTIFICATIONS FOR A ROTARY TILLAGE
MACHINE IMPLEMENT //Conferencea. – 2023. – С. 63-65.
26.
Mamatov F. et al. KOMBINATSIYALASHGAN AGREGAT G ‘ALTAKMOLASINING
PARAMETRLARINI NAZARIY ASOSLASh //Innovatsion texnologiyalar. – 2023. – Т.
52. – №. 04.
27.
Мелибаева Г. Н. ПУТИ ПOВЫШЕНИЯ КOНКУРЕНТOСПOСOБНOСТИ ПУТЕМ
ПРИМЕНЕНИЯ
МAРКЕТИНГOВЫХ
ИННOВAЦИЙ
В
ДЕЯТЕЛЬНOСТИ
СУБЪЕКТOВ МAЛOГO ПРЕДПРИНИМAТЕЛЬСТВA //Экономика и социум. – 2024.
– №. 6-2 (121). – С. 1215-1220.
28.
Melibаevа G. ORGANIZATIONAL BEHAVIOR AND BUSINESS PSYCHOLOGY //QO
‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI. – 2024. – Т. 10. – С. 48-50.
29.
Nаzrullаevnа M. G., Muxlisa B. O ‘ZBEKISTONDA MICE TURIZMNI ISTIQBOLLARI
//Kokand University Research Base. – 2024. – С. 803-806.
30.
Nаzrullаevnа M. G. КЭШБЭК ҚАЙТАРИБ БЕРИЛМАЙДИГАН ҲОЛАТЛАР
ТАҲЛИЛИ //Kokand University Research Base. – 2024. – С. 807-809.
31.
Melibаevа G. N. THE IMPACT OF MARKETING INNOVATIONS ON
COMPETITIVENESS //QO ‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI. – 2024. – Т. 12. –
С. 39-43.
32.
Nаzrullаevnа M. G. КЭШБЭК ҚАЙТАРИБ БЕРИЛМАЙДИГАН ҲОЛАТЛАР
ТАҲЛИЛИ //Kokand University Research Base. – 2024. – С. 807-809.
33.
Nаzrullаevnа M. G. АN ОVERVIEW ОF THE FUNСTIОN ОF HUMАN RESОURСE
MАNАGEMENT IN EMPLОYEE PERFОRMАNСE АND MОTIVАTIОN //QO ‘QON
UNIVERSITETI XABARNOMASI. – 2023. – Т. 9. – С. 117-121.
34.
Nаzrullаevnа M. G., Muxlisa B. O ‘ZBEKISTONDA MICE TURIZMNI ISTIQBOLLARI
//Kokand University Research Base. – 2024. – С. 803-806.
35.
Melibаyevа G. KICHIK BIZNES SUBYEKTLARINING RAQОBATBARDОSHLIGINI
ОSHIRISH BО ‘YICHA MARKETING STRATEGIYALARINI QО ‘LLASH //University
Research Base. – 2024. – С. 284-289.
36.
Shikhnazarovna A. N. Linguo-cultural characteristics in uzbek referential units //EPRA
International Journal of Multidisciplinary Research (SJIF Impact Factor: 5.614) Volume. –
2020. – Т. 6.
37.
Shikhnazarovna A. N. Expression of The Family Conception In Uzbek Language
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. – 2020. – Т. 10. –
№. 12. – С. 746-750.
38.
Akhmedova N. S. EXPRESSION OF THE CONCEPT OF MOTHERLAND IN UZBEK
LANGUAGE //Theoretical & Applied Science. – 2020. – №. 5. – С. 601-604.
39.
Akhmedova N. S. The role of associative units in the creation of the uzbek language corpus
//ACADEMICIA: An International Multidisciplinary Research Journal. – 2021. – Т. 11. –
№. 5. – С. 1166-1170.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
247
40.
Akhmedova N. S. Associative analysis of words denoting color in the uzbek language
//ASIAN JOURNAL OF MULTIDIMENSIONAL RESEARCH. – 2021. – Т. 10. – №. 4. –
С. 675-678.
41.
Shixnazarovna A. N. The Role of Associative Units in the Creation of the Uzbek Language
Corpus //EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION.
– 2024. – Т. 4. – №. 5. – С. 26-28.
42.
Nargiza R. XORAZM XALQ MAQOLLARIDAGI MUROJAAT BIRLIKLARINING
MAVZU GURUHLARI VA MA’NOVIY XUSUSIYATLARI //Konferensiyalar|
Conferences. – 2024. – Т. 1. – №. 7. – С. 139-142.
43.
Akhmedova N. S. Associative Field in the Uzbek Language and Its Specific Features
//International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding. – 2023. – Т. 10. –
№. 5. – С. 310-314.
44.
Shixnazarovna A. N. CONCEPTUAL ANALYSIS OF ASSOCIATIVE UNITS IN THE
UZBEKI LANGUAGE //World Bulletin of Social Sciences. – 2023. – Т. 20. – С. 13-15.
45.
Akhmedova N. S. The Concept of a Wedding in Uzbek and Its Associative Area //Journal
of Positive School Psychology. – 2022. – С. 11664–11667-11664–11667.
46.
Akhmedova N. S. Associative field of antonyms in uzbek language //Asian Journal of
Research in Social Sciences and Humanities. – 2021. – Т. 11. – №. 11. – С. 148-152.
47.
Akhmedova N. S. FORM AND CONTENT IN COMPLEX SENTENCES //Bulletin of
Namangan State University: Vol. – 2019. – Т. 1. – №. 12. – С. 28.
48.
Askarovich A. T. et al. EFFECT OF MEDICINE USE ON THE IMMUNOLOGICAL
STATUS OF PATIENTS WITH GASTROINTESTINAL TRACT TUMORS //Journal of
Advanced Zoology. – 2023. – Т. 44. – С. 3692-3696.
49.
Ruzimurodov N. F. et al. CLINICAL AND IMMUNOLOGICAL CHARACTERISTICS OF
CHILDREN WITH COVID-19 DUE TO CYSTIC FIBROSIS //SCHOLAR. – 2023. – Т. 1.
– №. 28. – С. 381-387.
50.
RUZIMURODOV N. Percutaneous interventions in treatment of patients with obstructive
jaundice //Annals of Hepato-Biliary-Pancreatic Surgery. – 2023. – Т. 27. – №. 1. – С. S285-
S285.
51.
RUZIMURODOV N. A new approach to the treatment of diabetes mellitus with pancreatic
cells at an experimental level //Annals of Hepato-Biliary-Pancreatic Surgery. – 2023. – Т.
27. – №. 1. – С. S262-S262.
52.
Askarovich A. T., Fazliddinovich R. N. Influence of the Drug on the Immune Status of
Patients with Tumors of the Gastrointestinal Tract //INTERNATIONAL JOURNAL OF
HEALTH SYSTEMS AND MEDICAL SCIENCES. – 2022. – Т. 1. – №. 5. – С. 329-332.
53.
Ruzimurodov N., Umarov A. Features of P300 cognitive potentials in Parkinson’s disease
//Parkinsonism & Related Disorders. – 2018. – Т. 46. – С. e80.
54.
Musakhodjaeva D. A. et al. The role of the immune system in the formation of endothelial
dysfunction in case of violation of the uteroplacental blood circulation. – 2023.
55.
Aripova T. U. et al. Assessment of the Cytokine Profile in Patients with Covid-19 Depending
on the Severity of the Disease //Central Asian Journal of Medical and Natural Science. –
2022. – Т. 3. – №. 6. – С. 217-222.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
248
56.
Ruzimurodov N. et al. CRITICAL RISK FACTORS FOR THE DEVELOPMENT OF
DIABETES MELLITUS DURING THE COVID-19 PANDEMIC //Collection of scientific
papers «SCIENTIA». – 2024. – №. September 27, 2024; Stockholm, Sweden. – С. 155-157.
57.
Vo M. C. et al. Exploring cellular immunotherapy platforms in multiple myeloma //Heliyon.
– 2024.
58.
Fazliddinovich R. N. et al. Clinical Characteristics of Diabetes Mellitus During and After
the Pandemic or How does Long-Covid Affect the Course of Diabetes?.
59.
Рузимуродов Н. Ф. ДИАГНОСТИКА ЖЕЛЧНОКАМЕННОЙ БОЛЕЗНИ И ЕЕ
ОСЛОЖНЕНИЙ //Актуальные проблемы гепатопанкреатобилиарной хирургии. –
2017. – С. 255-256.
60.
Ачилова З. П. Синхрон таржима жараёнида мураккаб морфологик ҳодисалар ва
синтактик конструкцияларнинг ўзига хос хусусиятлари //образование наука и
инновационные идеи в мире. – 2023. – Т. 31. – №. 2. – С. 23-28.
61.
Ачилова З. П. Таржима қилиш қийин бўлган мураккаб морфологик ҳодисалар ва
синтактик конструкцияларнинг ўзига хос хусусиятлари //journal of innovations in
scientific and educational research. – 2023. – Т. 6. – №. 2. – С. 310-315.
62.
Ачилова З. П. и др. ТИЛЛАРНИ БИР-БИРИ БИЛАН ҚИЁСЛАБ ЎҚИТИШДА
ТУШУНТИРИШ
МЕТОДИДАН
ФОЙДАЛАНИШНИНГ
ЎЗИГА
ХОС
ХУСУСИЯЛАРИ //worldly knowledge conferens. – 2024. – Т. 7. – №. 1. – С. 113-115.
63.
Achilova Z. P. ISPAN VA O‘ZBEK TILLARIDA “EDAD” TUSHUNCHASI BILAN
BOG‘LIQ BO‘LGAN KO‘CHMA MA’NOLARNI IDROK ETISHNING MILLIY O‘ZIGA
XOS XUSUSIYATLARI //Экономика и социум. – 2024. – №. 5-1 (120). – С. 71-77.
64.
Ачилова З. П. ЎЗБЕК ТАРЖИМАЧИЛИК МАКТАБИНИНГ ОҒЗАКИ ВА ЁЗМА
ТАРЖИМА НАЗАРИЯСИГА БАҒИШЛАНГАН ЛИНГВИСТИК ТАДҚИҚОТЛАРИ
//PEDAGOG. – 2023. – Т. 6. – №. 6. – С. 225-229.
65.
Салимова М., Муродиллаев Ж., Ачилова З. П. ТИЛНИ ЎРГАНИШ ЖАРАЁНИДА
ЎША ХАЛҚНИНГ ЭТНОГЕНЕЗИНИ ЎРГАНИШНИНГ ПЕДАГОГИК АСОСЛАРИ
//Talqin va tadqiqotlar. – 2023. – Т. 1. – №. 10.
66.
Бобожонова Т., Орзиева Н., Ачилова З. П. МАДАНИЙ МЕРОС ОБЪЕКТЛАРИНИ
МУҲОФАЗА ҚИЛИШ ВА УЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ //Talqin va tadqiqotlar. – 2023.
– Т. 1. – №. 10.
67.
Абдиева З., Суярова Д., Ачилова З. П. МУЗЕЙЛАР–ТАРИХИЙ ХОТИРАНИ
ЖОНЛАНТИРИШ ОМИЛИ СИФАТИДА //Talqin va tadqiqotlar. – 2023. – Т. 1. – №.
10.
68.
ACHILOVA Z. ISPAN TILI SIYOSIY NUTKINI O ‘ZBEK TILIGA TARJIMA
KILISHDA LEKSIK, STILISTIK QIYINCHILIKLARI VA UNI YENGIB O ‘TISH
IMKONIYATLARI //News of the NUUz. – 2024. – Т. 1. – №. 1.5. 2. – С. 254-256.
69.
Ачилова
З.
П.
ТИНГЛАБ
ТУШУНИШДА
ДУЧ
КЕЛИНАДИГАН
ҚИЙИНЧИЛИКЛАРНИ ЎЗ ВАҚТИДА БАРТАРАФ ЭТИИШ ЙЎЛЛАРИ ВА
МЕТОДИКАСИ Толибжонов Жовохир Илхомжон ўғли
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
249
70.
Рузибакиева М. Р. и др. Применение генотипирования полиморфизма cyp3a5 для
коректировки дозы такролимуса при трансплантации почки //Российский
иммунологический журнал. – 2019. – Т. 13. – №. 2-1. – С. 499-502.
71.
Арипова Т. У. и др. Активность фагоцитов в перитонеальной жидкости у больных
наружным генитальным эндометриозом //Медицинская иммунология. – 2017. – Т. 19.
– №. S. – С. 179-180.
72.
Мусаходжаева Д. А. и др. Изменение параметров врожденного и адаптивного
иммунитета у детей с хроническим бронхитом на фоне глистной инвазии //Журнал
теоретической и клинической медицины. – 2016. – №. 3. – С. 135-138.
73.
Азизова З. Ш., Ешимбетова Г. З., Жураева Д. М. Дисрегуляция ростовых факторов и
плацентарная дисфункция //Российский иммунологический журнал. – 2024. – Т. 27. –
№. 4. – С. 845-852.
74.
Ramziddinov J. et al. QO'ZIQORINLARNING BIOLOGIK FAOL INGREDIENTLARI
VA
ULARNING
IMMUNOMODULYATORI
VA
IMMUNOSTIMULYATOR
XUSUSIYATLARI (ADABIYOTLAR SHARHI) //MedicineProblems. uz-Topical Issues
of Medical Sciences. – 2024. – Т. 2. – №. 1. – С. 36-43.
75.
Саъдуллоева И. К., Камалов З. С., Азизова З. Ш. ОСОБЕННОСТИ
СЫВОРОТОЧНОГО СОДЕРЖАНИЯ ФАКТОРОВ РОСТА ПРИ ВРОЖДЕННЫХ
ПОРОКАХ СЕРДЦА РАЗЛИЧНОГО ТИПА У ДЕТЕЙ //Журнал гуманитарных и
естественных наук. – 2023. – №. 4 [2]. – С. 57-62.
76.
Мусаходжаева Д. А. и др. Иммунопатогенез при васкулярной дисфункции маточно-
плацентарно-плодового кровообращения. – 2023.
77.
Azizova Z. O ‘ZBEK POPULYATSIYASIGA MANSUB TASHQI GENITAL
EDOMETRIOZLI AYOLLARIDA INTERLEUKIN-6 VA UNING RS1800795 POLİMOR
VARIANTINING EKSPRESSIYASI XUSUSIYATLARI //MedicineProblems. uz-Topical
Issues of Medical Sciences. – 2024. – Т. 2. – №. 2. – С. 18-23.
78.
Ашурова У. А. и др. ОЦЕНКА ПОЛИМОРФНОГО ВАРИАНТА ГЕНА
ФИБРИНОГЕНА У ЖЕНЩИН С ПОСЛЕРОДОВЫМ КРОВОТЕЧЕНИЕМ. – 2024.
79.
Мусаходжаева
Д.
А.
и
др.
КЛИНИКО-ИММУНОЛОГИЧЕСКАЯ
ХАРАКТЕРИСТИКА БЕРЕМЕННЫХ ЖЕНЩИН В РАЗЛИЧНЫЕ СРОКИ
ГЕСТАЦИИ, ПЕРЕБОЛЕВШИХ ВНЕ БЕРЕМЕННОСТИ COVID-19 //Журнал
теоретической и клинической медицины. – 2022. – №. 1. – С. 108-111.
80.
Azizova Z. S. et al. Th-system production imbalance in primary infertility in women and
men of Uzbek ethnicity //ISJ Theoretical & Applied Science, 08 (112). – 2022. – С. 301-
307.
81.
Рузибакиева М. Р. и др. Применение генотипирования полиморфизма cyp3a5 для
коректировки дозы такролимуса при трансплантации почки //Российский
иммунологический журнал. – 2019. – Т. 13. – №. 2-1. – С. 499-502.
82.
Арипова Т. У. и др. Активность фагоцитов в перитонеальной жидкости у больных
наружным генитальным эндометриозом //Медицинская иммунология. – 2017. – Т. 19.
– №. S. – С. 179-180.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
250
83.
Мусаходжаева Д. А. и др. Изменение параметров врожденного и адаптивного
иммунитета у детей с хроническим бронхитом на фоне глистной инвазии //Журнал
теоретической и клинической медицины. – 2016. – №. 3. – С. 135-138.
84.
Азизова З. Ш., Ешимбетова Г. З., Жураева Д. М. Дисрегуляция ростовых факторов и
плацентарная дисфункция //Российский иммунологический журнал. – 2024. – Т. 27. –
№. 4. – С. 845-852.
85.
Ramziddinov J. et al. QO'ZIQORINLARNING BIOLOGIK FAOL INGREDIENTLARI
VA
ULARNING
IMMUNOMODULYATORI
VA
IMMUNOSTIMULYATOR
XUSUSIYATLARI (ADABIYOTLAR SHARHI) //MedicineProblems. uz-Topical Issues
of Medical Sciences. – 2024. – Т. 2. – №. 1. – С. 36-43.
86.
Саъдуллоева И. К., Камалов З. С., Азизова З. Ш. ОСОБЕННОСТИ
СЫВОРОТОЧНОГО СОДЕРЖАНИЯ ФАКТОРОВ РОСТА ПРИ ВРОЖДЕННЫХ
ПОРОКАХ СЕРДЦА РАЗЛИЧНОГО ТИПА У ДЕТЕЙ //Журнал гуманитарных и
естественных наук. – 2023. – №. 4 [2]. – С. 57-62.
87.
Мусаходжаева Д. А. и др. Иммунопатогенез при васкулярной дисфункции маточно-
плацентарно-плодового кровообращения. – 2023.
88.
Azizova Z. O ‘ZBEK POPULYATSIYASIGA MANSUB TASHQI GENITAL
EDOMETRIOZLI AYOLLARIDA INTERLEUKIN-6 VA UNING RS1800795 POLİMOR
VARIANTINING EKSPRESSIYASI XUSUSIYATLARI //MedicineProblems. uz-Topical
Issues of Medical Sciences. – 2024. – Т. 2. – №. 2. – С. 18-23.
89.
Abdullayevna M. D. et al. INFLUENCE OF MOLECULAR-GENETIC FACTORS ON
IMMUNE INDICATORS IN MEN WITH IMPAIRED FERTILITY //Archive of
Conferences. – 2020. – Т. 9. – №. 1. – С. 44-46.
90.
Файзуллаева Н. Я., Азизова З. Ш., Джумаева Д. Н. Изменения в иммунной системе
детей, больных хроническим бронхитом, в зависимости от этиологического фактора
//Медицинская иммунология. – 2017. – Т. 19. – №. S. – С. 251-252.
91.
Мусаходжаева Д. А. и др. Неспецифические факторы защиты у детей с заболеваниями
бронхолегочной системы //Журнал теоретической и клинической медицины. – 2016.
– №. 6. – С. 87-89.
92.
Григорьянц К. Э. и др. ВЛИЯНИЕ ВЫХЛОПНЫХ ГАЗОВ НА ПАРАМЕТРЫ
ВРОЖДЕННОГО ИММУНИТЕТА У РАБОТНИКОВ АВТОСЕРВИСА //Журнал
теоретической и клинической медицины. – 2016. – №. 3. – С. 133-135.
93.
Маматқулов Б. и др. Тоғ кон саноатидаги ишчилар касалланиши, улар саломатлигига
ишлаб чиқариш омилларининг таьсири //Тиббиётда янги кун. – 2019. – Т. 4. – №. 28.
– С. 191-195.
94.
Раманова Д. Ю., Адылова З. У. Малоинвазивные технологии в лечении механической
желтухи //European research. – 2017. – №. 5 (28). – С. 85-86.
95.
Авезова Г. С., Саитмуратов М. А., Адылова З. У. Структура и уровень смертности
детей вследствие врожденных аномалий в г. Ташкенте //Молодой ученый. – 2015. –
№. 19. – С. 252-255.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
251
96.
Mamatkulov B., Adilova Z. U., Minavarova N. J. THE IMPORTANCE OF MEDICAL
EXAMINATIONS FOR YOUNG PEOPLE GETTING MARRIED //Академические
исследования в современной науке. – 2024. – Т. 3. – №. 33. – С. 119-120.
97.
Usmonxujayeva A. A. et al. USE OF EXTRACORPORAL PULSE WAVE THERAPY IN
THE TREATMENT OF PATIENTS WITH OSTEONECROSE OF THE FEMURAL
HEAD CAUSED BY COVID-19 //Академические исследования в современной науке.
– 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 100-101.
98.
Adilova Z. U., Usnaddinov A. G., Oxunova M. T. Immunoprophylaxis Work Performed in
Children and the Socio-Hygienic Factors that Affect Them (Literature Review) //Central
Asian Journal of Medical and Natural Science. – 2023. – Т. 4. – №. 3. – С. 179-182.
99.
Адилова З. У. Роль Медицинской Сестры В Оказании Паллиативной Помощи
Больным С Онкологическими Заболеваниями //AMALIY VA TIBBIYOT FANLARI
ILMIY JURNALI. – 2023. – Т. 2. – №. 1. – С. 40-45.
100.
Adilova
Z.,
Urazalieva
I.,
Usnaddinov
A.
MODERN
VIEWS
ON
IMMUNOPROPHYLAXIS (LITERATURE REVIEW) //Science and innovation. – 2023. –
Т. 2. – №. D5. – С. 261-265.
101.
Adilova Z. U. et al. A Group of Risk Factors Affecting the Occurrence of Oncological
Diseases //Web of Synergy: International Interdisciplinary Research Journal. – 2023. – Т. 3.
– №. 2. – С. 1-5.
102.
Адилова З. У., Жолдасбаев К. К. Оказание паллиативной помощи онкологических
больным //Интернаука. – 2021. – №. 22-1. – С. 58-59.
103.
Saydalikhujaeva S. X., Adilova Z. U., Saydalikhujaev F. G. The health status of the
nulliparous and the role of nurses in preparing them for childbirth //Young scientists’ and
mentors’ non-standart congress.–2017.–Р. – 2017. – С. 186-190.
104.
Адылова З. У., Адылов Ш. К. Проблемы реабилитации травм и заболеваний опорно-
двигательного аппарата спортсменов //European research. – 2017. – №. 5 (28). – С. 77-
79.
105.
Saidov F. R. et al. Propaganda zdorovogo obraza zhizni v pervichnom zvene
zdravookhraneniya //European Research. – 2016. – №. 5. – С. 16.
106.
Адилова З. У., Адилов Ш. K. Bлияние групп факторов риска на здоровье
организованных детей дошкольного возраста. – 2023.
107.
Rakhimov O. et al. Analysis of developmental education models in the ecological education
system in Uzbekistan //E3S Web of Conferences. – EDP Sciences, 2023. – Т. 458. – С.
06020.
108.
Astanakulov K. et al. Mini crusher-shredder for farms //E3S Web of Conferences. – EDP
Sciences, 2021. – Т. 264. – С. 04038.
109.
Мamatov F. et al. Potato digger with a digging workpart of the" Paraplaw" type //E3S Web
of Conferences. – EDP Sciences, 2023. – Т. 365. – С. 04021.
110.
Azizov S. A. LOGISTIKANING RIVOJLANISH BOSQICHLARI //Educational Research
in Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 15. – С. 504-509.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
252
111.
Azizov
S.
A.
et
al.
LOGISTIK
TIZIMLAR
FAOLIYATINI
MUVOFIQLASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI //Educational Research in
Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 3 SPECIAL. – С. 1194-1197.
112.
Azizov S. A. et al. MOTOR MOYLARI–AVTOTRANSPORT VOSITALARIGA
QO‘YILADIGAN TALABLARNI TA’MINLASHDA ENG MUHIM OMIL //Educational
Research in Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 3. – С. 1133-1136.
113.
Kichkinayev M., Azizov S. A. AVTOMOBILLAR EKSPLUATATSIYASIDA MOTOR
MOYLARINING AHAMIYATI VA ULARNI TANLASH //Educational Research in
Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 3. – С. 614-617.
114.
Azizov S. A. METHOD OF CREATING A STUDENT PORTFOLIO IN THE HIGHER
EDUCATION SYSTEM AND POSSIBILITIES OF PRACTICAL APPLICATION
//GOLDEN BRAIN. – 2023. – Т. 1. – №. 35. – С. 85-91.
115.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. ISHLAB CHIQARISHDA XAVFLI VA ZARARLI
OMILLAR //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1030-1043.
116.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. MAMLAKAT BARQAROR RIVOJLANISHIDA
SANOAT XAVFSIZLIGI AHAMIYATI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. –
№. 12. – С. 972-984.
117.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. ZAMONAVIY SANOATDA TEXNOGEN
XAVFLARNI MODELLASHTIRISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №.
12. – С. 1059-1072.
118.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. MEHNAT UNUMDORLIGINI BAHOLASH
METODIKASI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1073-1085.
119.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. XAVFLARNI BARTARAF ETISHDA ASOSIY
VOSITASI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1044-1058.
120.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. SANOT OBYEKTLARIDA XAVFSIZLIK MODELI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 944-956.
121.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. SANOAT OBYEKTLARIDA XAVFSIZLIKNI
TA’MINLASHGA QARATIGAN NORMATIV-HUQUQIY HUJJATLAR MAZMUN VA
MOHIYATI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1000-1014.
122.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. SANOAT OBYEKTLARIDA MEHNAT
MUHOFAZASINI TASHKIL ETISH VA BOSHQARISH ASOSLARI //Modern Science
and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1015-1029.
123.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. XAVFSIZ TEXNOLOGIYALAR VA ISHLAB
CHIQARISH VOSITALARINI YARATISHDA OBYEKTLARNING IQTISODIY
MANFAATDORLIGI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 985-
999.
124.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. MEHNATNI MUHOFAZA QILISHDA IQTISODIY
SAMARADORLIGINI BAHOLASH METODIKASI //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 1086-1100.
125.
Azizov S., Siddiqova M., Muradov S. TAVAKKAL NAZARIYASINING ASOSIY
QOIDALARI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 12. – С. 957-971.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
253
126.
Azizov S. A. METHOD OF CREATING A STUDENT PORTFOLIO IN THE HIGHER
EDUCATION SYSTEM AND POSSIBILITIES OF PRACTICAL APPLICATION
//GOLDEN BRAIN. – 2023. – Т. 1. – №. 35. – С. 85-91.
127.
Kuziev O. C. MODEL FORMATION OF INFORMATION-SIMULATED SKILLS IN
PROFESSIONAL ACTIVITIES OF FUTURE ENGINEERS //Annali d’Italia. – 2021. – №.
22-2. – С. 24-26.
128.
Кузиев
О.
Ч.
ТЕХНИКА
ЙЎНАЛИШИ
ТАЛАБАЛАРИНИ
КАСБИЙ
АХБОРОТМОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ
РИВОЖЛАНТИРИШ
ОМИЛЛАРИ //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. –
2022. – Т. 2. – №. 10. – С. 1183-1189.
129.
Kuziev O. МУҲАНДИСЛАРДА KАСБИЙ АХБОРОТ МОДЕЛЛАШТИРИШ
КЎНИКМАЛАРИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ БЎЙИЧА МУҲИМ ТАВСИЯЛАР
//Science and innovation. – 2022. – Т. 1. – №. A7. – С. 591-595.
130.
Kuziev
O.
MAIN
RECOMMENDATIONS
FOR
THE
FORMATION
OF
PROFESSIONAL SKILLS OF INFORMATION MODELING IN ENGINEERS //Science
and Innovation. – 2022. – Т. 1. – №. 7. – С. 591-595.
131.
Kuziyev O. C. MODEL OF DEVELOPMENT OF INFORMATION-MODELING SKILLS
IN FUTURE ENGINEERS //Academia Repository. – 2023. – Т. 4. – №. 11. – С. 44-49.
132.
Кузиев О. Ч. Психолого-педагогические основы профессионально-педагогической
направленности обучения специальным дисциплинам в республике Узбекистан //Мир
образования-образование в мире. – 2012. – №. 3. – С. 66-70.
133.
Cho‘Liyevich O. Q. Z. MAKTAB GEOMETRIYA KURSIDA ANALOGIYA METODI
//Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2021. – Т. 1. –
№. 2. – С. 84-95.
134.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
135.
Chuliyevich K. O. Ways of Implementation in the Future of the Formation of Information
and Modeling Skills in Students of the Technical Direction //Eurasian Scientific Herald. –
2022. – Т. 11. – С. 22-26.
136.
Kузиев О. Ч. Муҳандислик фаолиятини моделлаштиришнинг ҳозирги ҳолатини
таҳлилий жиҳатлари //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social
sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 6. – С. 318-323.
137.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN
Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv qo ‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b.:
N. G’. Ergashev, A. O’. Shukurov. SN Siradjev. Raqami axborot texnologiyalari. O ‘quv qo
‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 220-b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
138.
Ergashev N. Ergashev Nuriddin G’ayratovich N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN
Siradjev. Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv
qo‘llanma. Intelekt, Qarshi 2023. 160 b.: N. G’. Ergashev, ZE Chorshanbiyev, SN Siradjev.
Texnik tizimlarda axborot texnologiyalari fanidan masalalar to ‘plami. O ‘quv qo ‘llanma.
Intelekt, Qarshi 2023. 160 b //E-Library Karshi EEI. – 2023. – Т. 1. – №. 01.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
254
139.
Siradjev S. PRINCIPLES OF SELECTION OF INFORMATION MODELING CONTENT
//Академические исследования в современной науке. – 2022. – Т. 1. – №. 18. – С. 237-
241.
140.
Negmatovich S. S. Theoretical Analysis of Educational Structures of Conceptual Lines,
Educational Elements and Logical Information Modeling in the Creation of Digital
Educational Resources. – 2022.
141.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONIDA XAVFSIZLIK
TALABLARI VA ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024.
– Т. 3. – №. 10. – С. 94-118.
142.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISHDA XAVFSIZLIK TALABLARI VA
ASHYOLARI TARKIBINI ILMIY ASOSLASH USULLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 119-142.
143.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. QURILISH MAYDONI VA UNING
XAVFSIZLIGINI ANIQLASHDA ASHYOLARINING MEXANIK XOSSALARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 143-164.
144.
Sirojiddin M., Karimov B., Siddiqova M. TEXNOLOGIK FAVQULODDA
VAZIYATLARDA TIZIMIGA DOIR MEYYORIY HUJJATKLAR VA QONUNCHILIK
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 242-270.
145.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI, VA FAVQULODDA
VAZIYATLARDA HARAKAT QILISHGA O ‘RGATISHNI TASHKIL ETISH //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 219-241.
146.
Muradov S. TEXNOLOGIK TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR VA
ULARNING TURLARI, TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 191-218.
147.
Muradov
S.,
Karimov
B.,
Siddiqova
M.
QURILISH
MAYDONIDA
VA
ASHYOLARINING TURLARI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. –
С. 335-360.
148.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLAB CHIQARISHDA ISHLOVCHI
USKUNLARNING XAVFSIZLIK TALABLARI TAXLILI TEXNIK ASOSLARI
//Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 361-387.
149.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA
VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 388-411.
150.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA
VAZIYATLAR //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. – С. 306-334.
151.
Husan o’g’li M. S. Procedure for Passing Workers, Leading Staff, Specialists in the Field of
Labor Protection Instructions and Testing Their Knowledge on Labor Protection-Technical
Safety //MENEJMENT VA MEHNAT MUNOSABATLARI ONLAYN ILMIY JURNALI.
– 2024. – Т. 1. – №. 2. – С. 31-39.
ISSN:
2181-3906
2024
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 3 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
255
152.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISHDА ZАRАRLI
MОDDАLАR VА ULАRDАN HIMОYАLАNISH USULLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 375-396.
153.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. ISHLАB СHIQАRISH HАVОSI TАRKIBIDАGI
СHАNGLАR VА ULАRNING ZАRАRLI TА’SIRI //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 353-374.
154.
Karimov B., Muradov S., Madinabonu S. ISHLАB СHIQАRISH SАNITАRIYАSI VА
GIGIYЕNАSI HАQIDА TUSHUNСHА VА UNING VАZIFАLАRI //Modern Science and
Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 328-352.
155.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. IСHKI MЕHNАT TАRTIBINI HUQUQIY
JIХАTDАN TАRTIBGА SОLISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11.
– С. 309-327.
156.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАT ХАVFSIZLIGI STАNDАRTLАR
TIZIMI, UNING АHАMIYАTI VА VАZIFАSI //Modern Science and Research. – 2024. –
Т. 3. – №. 11. – С. 290-308.
157.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАTNI MUHОFАZА QILISH
SОHАSIDАGI DАVLАT SIYОSАTI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №.
11. – С. 252-269.
158.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. О ‘ZBЕKISTОN RЕSРUBLIKАSINING
MЕHNАT KОDЕKSI VА UNING АHАMIYАTI //Modern Science and Research. – 2024.
– Т. 3. – №. 11. – С. 230-251.
159.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАTNI MUHОFАZА QILISH
TО‘G‘RISIDАGI О ‘ZBЕKISTОN RЕSРUBLIKАSI QОNUNINING MАZMUN VА
MОHIYАTI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 211-219.
160.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. INSОN FАОLIYАTINI TURKUMLАRGА
АJRАTISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 193-210.
161.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. HАYОT FАОLIYАTI ХАVFSIZLIGIDА
TАVАKKАL NАZАRIYАSI //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С.
173-192.
162.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. MЕHNАT MUNОSАBАTLАRI SОHАSIDАGI
ХАLQАRО HАMKОRLIK //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 11. – С.
270-289.
163.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. FАОLIYАT ХАVFSIZLIGINI TА’MINLАSH
USULLАRI, USLUBLАRI VА VОSITАLАRI //Modern Science and Research. – 2024. –
Т. 3. – №. 11. – С. 152-172.
164.
Muradov S., Karimov B., Siddiqova M. HАYОT FАОLIYАTI ХАVFSIZLIGID ХАVF
TUSHUNСHАSI MАZMUN VА MОHIYАTI //Modern Science and Research. – 2024. –
Т. 3. – №. 11. – С. 131-151.
