ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
748
OLTINGUGURTNING FUNKSIONAL JIHATLARI VA ALLATROPIK SHAKL
O`ZGARISHINING METODOLOGIK ASOSLARI
Ismatova Muxlisa Jahongir qizi
1
Ochilova Rayxona Alisher qizi
1
Ilmiy rahbar
Eshonqulov Zoir Ahmedovich
2
Xaliqulov Xamro Jasur o’g’li
3,4
Tashkilot
: 1 -O`zbekiston – Finlandiya pedagogika institutining akademik litseyi
o`quvchisi
2 - O`zbekiston – Finlandiya pedagogika institutining akademik litseyi o`qituvchisi
3 - O`zbekiston – Finlandiya pedagogika instituti xodimi
4 - Pastdarg`om tuman 84 – maktab kimyo o`qituvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14739978
Anotatsiya.
Ushbu maqolada oltingugurtning funksional jihatlari va uning allotropik
shakllarining o'zgarishining metodologik asoslari tahlil qilinadi. Oltingugurt tabiatda turli
allotropik shakllarda mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos fizik va kimyoviy xususiyatlarga
ega. Bunda ilmiy-metodologik yondashuvlar, jumladan eksperimental, nazariy va fizik-kimyoviy
usullar o'rganiladi. Oltingugurtning allotropik shakllarining o'zgarishi va uning kimyoviy
reaktivligi, o'zaro bog'lanishlari va boshqa xususiyatlari sanoat, farmatsevtika va ekologiya kabi
sohalarda qo'llanilishi muhim ekanligi ko'rsatilgan. Oltingugurt bu o`rganishi kerak bo`lgan
muhim mavzulardan biridir. Chunki alkimyogarlar davridanoq chuqur sir – sanoatlarga bo`lgan
falsafa toshining asosi hisoblangan. Oltingugurt bugungi kunda ko`pgina jabhalarda ishlatiluvchi
va foydali modda hisoblanadi. Uning allatropik shakl o`zgarishi va buning natijasida har xil
xossalarni nomoyon etishini o`rganish maqolamizning asosiy maqsadi hisoblanadi.
Oltingugurtning funksional xususiyatlari, tirik va o`simlik organizmlarida qanday
vazifalarni bajarishi maqolada bayon etiladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
749
Kalit so`zlar:
Oltingugurt, allatropiya, fizik – kimyoviy taxlil, ilmiy -metodologik taxlil,
betta – oltingugurt (β-S), alfa – oltingugurt (α-S), kompyuter simulyatsiyalari, faza diagrammasi,
ekspirement.
FUNCTIONAL ASPECTS OF SULFUR AND METHODOLOGICAL BASIS OF
ALLOTROPIC TRANSFORMATION
Abstract.
This article analyzes the functional aspects of sulfur and the methodological
basis of the transformation of its allotropic forms. Sulfur exists in nature in various allotropic
forms, each of which has its own physical and chemical properties. Scientific and methodological
approaches, including experimental, theoretical and physicochemical methods, are studied. It is
shown that the transformation of allotropic forms of sulfur and its chemical reactivity,
interconnections and other properties are important for application in such fields as industry,
pharmacy and ecology. Sulfur is one of the important topics that need to be studied. Because since
the time of alchemists, it has been considered a deep secret - the basis of the philosopher's stone
for industries. Today, sulfur is a substance used and useful in many areas. The main purpose of
our article is to study its allotropic transformation and the manifestation of various properties as
a result. The functional properties of sulfur, what tasks it performs in living and plant organisms
are described in the article.
Keywords:
Sulfur, allatropy, physical-chemical analysis, scientific-methodological
analysis, beta-sulfur (β-S), alpha-sulfur (α-S), computer simulations, phase diagram, experiment.
ФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ АСПЕКТЫ СЕРЫ И МЕТОДОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ
АЛЛОТРОПНЫХ ПРЕВРАЩЕНИЙ
Аннотация.
В статье анализируются функциональные аспекты серы и
методологические основы преобразования ее аллотропных форм. Сера существует в
природе в различных аллотропных формах, каждая из которых обладает своими
уникальными физическими и химическими свойствами. Это предполагает изучение
научных и методологических подходов, включая экспериментальные, теоретические и
физико-химические методы. Было показано, что разнообразие аллотропных форм серы, ее
химическая активность, сшивание и другие свойства важны для применения в таких
областях, как промышленность, фармацевтика и экология. Сера — одна из важных тем
для изучения. Потому что со времен алхимиков в основе философского камня для
промышленности лежала глубокая тайна. Сера — полезное вещество, используемое
сегодня во многих областях. Основной целью нашей статьи является изучение изменения
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
750
его аллотропной формы и связанного с этим проявления различных свойств. В статье
описаны функциональные свойства серы и задачи, которые она выполняет в живых и
растительных организмах.
Ключевые слова:
Сера, аллатропия, физико-химический анализ, научно-
методический анализ, бета-сера (β-S), альфа-сера (α-S), компьютерное моделирование,
фазовая диаграмма, эксперимент.
Kirish
Oltingugurt (S) — tabiatda keng tarqalgan kimyoviy element bo'lib, o'zining turli allotropik
shakllari va o'ziga xos kimyoviy xususiyatlari bilan ajralib turadi. Bu element o'zining ko'plab
turlari va shakllari orqali turli sohalarda qo'llaniladi, jumladan, sanoat, farmatsevtika va energetika
sohalarida. Oltingugurtning allotropik shakllarining o'zgarishi va ularning funksional xususiyatlari
tabiiy jarayonlarni yaxshiroq tushunish uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada
oltingugurtning asosiy funksional jihatlari, allotropik shakllarining o'zgarishi va bularni ilmiy-
metodologik asoslari batafsil tahlil qilinadi.
Metodologik asoslar
Oltingugurtning allotropik shakllarining o'zgarishi va funksional xususiyatlarini
o'rganishda bir nechta ilmiy metodologiyalar qo'llaniladi. Bular orasida eksperimental metodlar,
nazariy modellash, va fizik-kimyoviy tahlil usullari eng muhim o'rin egallaydi. Eksperimental
usullar yordamida oltingugurtning turli shakllari o'zgartirilishi va ular bilan bog'liq xususiyatlar
o'rganiladi. Nazariy metodlar esa oltingugurtning kimyoviy reaksiyalarini va uning allotropik
shakllarining o'zgarishini tahlillash imkonini beradi.
Oltingugurtning allotropik shakllari va ularning o'zgarishining metodologik asoslari,
avvalo, atomlar va molekulalar o'rtasidagi kuchlar, kristall tuzilmalari, termodinamikaviy
jarayonlar va mexanik xususiyatlar bilan bog'liq. Shuningdek, bu jarayonlar kimyoviy reaksiyalar
va reaksiya kinetikasining tahlili orqali chuqur o'rganiladi.
Oltingugurtning allotropik shakllari
Oltingugurt tabiatda bir nechta allotropik shaklga ega bo'lib, ular o'rtasida sezilarli fizik va
kimyoviy farqlar mavjud. Eng mashhur shakllariga alfa-oltingugurt (S
8
), beta-oltingugurt va amorf
oltingugurt kiradi. Alfa-oltingugurt (S
8
) – bu oltingugurtning eng barqaror va keng tarqalgan
shaklidir. U sakkiz atomli halqali molekulalardan tashkil topgan kristall tuzilmani hosil qiladi.
Boshqa allotropik shakllar esa turli temperaturada yoki bosimda hosil bo'ladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
751
Oltingugurtning boshqa allotropik shakllari, masalan, S
6
, S
4
va amorf shakllar, maxsus
sharoitlarda, jumladan, yuqori bosim va yuqori haroratda hosil bo'lishi mumkin. Bu shakllarning
har biri o'ziga xos fizika-kimyoviy xususiyatlarga ega, masalan, ularning solubility
(eritiluvchanlik) darajasi, kimyoviy reaktivligi, elektr va issiqlik o'tkazuvchanligi farqlanadi.
[6,7]
Oltingugurtning funksional jihatlari
Oltingugurt haqida qisqacha: Oltingugurt davriy sistemaning VI A guruh III davrida
joylashgan tartib raqami 16, atom massasi 32.066 g/mol. Agregat holati asosan qattiq holda. Rangi
sariq bo`lgan metalmaslar olilasiga mansub. Elektromanfiyligi 2.5 ga teng. Qaynash temperaturasi
717.80 K yoki 444.70 C, erish temperaturasi 388.30K yoki 115.21C ni tashkil etadi. Zichligi 2.08
g/sm
3
bo`lib, kristal panjar tuzilishi quyidagicha:
Atom tuzilishiga ko`ra 16 ta praton, elektron va neytronlari mavjud.
O`zining asosiy oksidlarida asosan +4,+6 (SO
2
, SO
3
) oksidlanish
darajalarini nomoyon etadi. Tashqi energetik qavatida 4 ta elekton bo`lgani va
ns
2
np
4
umumiy elektron konfiguratsiyasi sababli
IV va VI valentlikni nomoyon etadi.
Oltingugurtning funksional jihatlari uning kimyoviy
reaktivligi,
o'ziga
xos
bog'lanishlari, va elektr va
issiqlik
o'tkazuvchanlik
xususiyatlariga
asoslanadi.
[5]
Oltingugurt o'zining asosiy kimyoviy reaksiyalarida ko'pincha
oksidlanish-reduksiyalash jarayonlarida ishtirok etadi,
shuningdek, u turli o'simlik va hayvonot dunyosining biologik
jarayonlarida ham muhim rol o'ynaydi.
[3]
Oltingugurt turli sulfidlar, masalan, natriy sulfid (Na
2
S) yoki mis sulfid (CuS) shaklida
tabiiy va sanoat sharoitida mavjud. Bu sulfidlar ko'plab sanoat jarayonlarida, masalan,
metallurgiya va keramikada qo'llaniladi. Shuningdek, oltingugurt turli xil farmatsevtik
preparatlarda, shu jumladan antibiotiklar va antibakterial dorilarda, antiseptik sifatida
ishlatiladi.
[8,9,10]
Oltingugurtning allotropik shakllari orasidagi o'zgarishlar, asosan, harorat, bosim
va molekulyar tuzilma o'zgarishi bilan bog'liq. Shu nuqtada, materialshunoslik, kimyo va fizika
sohalarining yondashuvlari qo'llaniladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
752
Shunday qilib, oltingugurtning allotropik shakl o'zgarishlarini o'rganish uchun tajribalar
o'tkazish, termodinamikani hisoblash, molekulyar modellash va kompyuter simulyatsiyalari
metodlari keng qo'llaniladi. (1 – rasm.)
Oltingugurtning allotropik shakllarining o'zgarishi tahlil qilinayotganda, molekulalarning
kristall tuzilmasidagi o'zgarishlar, energetik farqlar va fazaviy o'zgarishlar hamda faza
diagrammasining o'rganilishi muhim ahamiyatga ega. Buning natijasida oltingugurtning turli
allotropik shakllarining qanday sharoitlarda o'zgarishi va ular orasidagi transformatsiyalarni
prognoz qilish imkoniyati tug'iladi.
[11,12,13]
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
753
Yuqorida ifodalangan rasmlar bo`yicha oltingugurtning temperatura natijasida o`z
allatropik shakl o`zgarishlarining hosil bo`lishi ifodalangan .
[1,2,4]
Eksperimentlar
Oltingugurtning allotropik shakllarini hosil qilish:
Ishning maqsadi: Oltingugurtning S
8
(alfa) va S
6
(beta) shakllarini hosil qilish.
Borish tartibi: 100°C va 200°C haroratda, 1 atm va 1000 atm bosimda oltingugurtni isitish.
Kristallarni o'rganish uchun rentgen diffraksiyasidan foydalanish.
Taxminiy xulosa : O`rganilgan adabiyotlarga ko`ra bundan S
8
shakli past haroratda
barqaror, S
6
shakli yuqori bosim va haroratda hosil bo'ladi.
Oltingugurt va vodorod reaktsiyasi (Sulfid hosil qilish):
Ishning maqsadi: Oltingugurt va vodorod o'rtasidagi reaktsiyani o'rganish.
Borish tartibi: Oltingugurtni vodorod bilan 300°C haroratda reaksiyaga kiritish, hosil
bo'lgan H
2
S gazini o'lchash.
Taxminiy xulosa : Amorf oltingugurt ko'proq tezlikda reaktsiyaga kirishadi, S
8
esa
sekinlashadi.
Issiqlik va elektr o'tkazuvchanligini o'lchash:
Ishning maqsadi: Oltingugurtning turli allotropik shakllarining issiqlik va elektr
o'tkazuvchanligini o'lchash.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
754
Borish tartibi: Alfa-oltingugurt (S
8
) va amorf oltingugurtning elektr o'tkazuvchanligini
o'lchash.
Taxminiy xulosa: Amorf oltingugurtning elektr o'tkazuvchanligi ancha yuqori.
Spektroskopiya yordamida molekulyar tuzilmani o'rganish:
Ishning maqsadi: Oltingugurtning molekulyar tuzilmasini aniqlash.
Borish tartibi: Infraqizil spektroskopiya (IR) yordamida S–S bog'lanishining intensivligini
o'lchash.
Taxminiy xulosa: S
8
shaklida S–S bog'lanishlari kuchli, amorf shaklda esa ular ancha
zaifroq.
Xulosa
Oltingugurtning funksional jihatlari: Oltingugurt kimyoviy jihatdan ko‘p qirrali element
bo‘lib, u turli kimyoviy birikmalar hosil qilish qobiliyatiga ega. Uning o‘ziga xos reaksiyalari,
gidrojen sulfid (H
2
S), sulfatlar (SO₄²⁻), sulfidlar (S²⁻) va boshqa birikmalarni hosil qilishda muhim
rol o‘ynaydi. Bu elementning biologik va sanoatdagi ahamiyati kattadir, chunki oltingugurt
ko‘plab biologik jarayonlarda ishtirok etadi, shuningdek, energetika va kimyo sanoatida ham
zaruriy xom ashyo sifatida ishlatiladi.
Allatropik shakl o‘zgarishi: Oltingugurtning allatropik shakllari (masalan, alfa-oltingugurt,
beta-oltingugurt va boshqa shakllar) uning xususiyatlaridagi farqlarni va tabiiy sharoitlarga qarab
o‘zgarishlarni ko‘rsatadi. Shakllarning o‘zgarishi (masalan, kristall tuzilishi, erish va qaynash
nuqtalari, elektr o'tkazuvchanligi) oltingugurtning fizik va kimyoviy xususiyatlarining turlicha
bo‘lishiga olib keladi. Bu shakllar o‘rtasidagi farqlar oltingugurtning qanday sharoitlarda, qanday
vazifalarni bajarishini va uni qanday ishlatishni belgilaydi.
Oltingugurtning funksional jihatlari va allatropik shakllari o‘rganilishi metodologik
jihatdan eksperimental tadqiqotlar va teorik modelga asoslanadi. Bu borada fizik-kimyoviy analiz
usullari, kristallografik tadqiqotlar, spektroskopiya va boshqa zamonaviy ilmiy metodlar
qo‘llaniladi. Shuningdek, oltingugurtning turli shakllarining o‘zaro ta’siri va ularning dinamikasi
matematika va fizikaga asoslangan ilmiy yondashuvlarni talab etadi. Bu sohadagi tadqiqotlar
davom etishi kerak, chunki oltingugurtning yangi xususiyatlari va shakllarining kashf etilishi
texnologiya va tibbiyot sohalarida yangiliklarni yaratishi mumkin. Oltingugurtning allotropik
shakllarining o'zgarishlari va uning funksional xususiyatlarini o'rganish nafaqat ilmiy jabhada,
balki sanoat va texnologiyada ham keng qo'llaniladigan muhim soha hisoblanadi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
755
Bu o'zgarishlar va xususiyatlar haqida to'liq tushuncha hosil qilish uchun metodologik
asoslar sifatida eksperimental va nazariy yondashuvlar birgalikda qo'llanilishi kerak.
Oltingugurtning allotropik shakllari va ularning o'zgarishi kimyo, fizika va
materialshunoslik sohalarida yangi ilmiy izlanishlar va texnologik innovatsiyalarni
rivojlantirishga yordam beradi.
REFERENCES
1.
Nie Z. et al. Differential utilization and transformation of sulfur allotropes, μ-S and α-S8, by
moderate thermoacidophile Sulfobacillus thermosulfidooxidans //Research in microbiology. –
2014. – Т. 165. – №. 8. – С. 639-646.
2.
Жиемуратова А. А. ОЦЕНКА ВАЖНОСТИ И ЭФФЕКТИВНОСТИ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ
СОВРЕМЕННЫХ ИКТ ПРИ ПРЕПОДАВАНИИ НЕОРГАНИЧЕСКОЙ ХИМИИ В
ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024.
– Т. 2. – №. 58. – С. 445-449.
3.
Amangeldievna J. A. et al. THE ROLE OF MODERN INFORMATION TECHNOLOGIES
IN CHEMICAL EDUCATION //International journal of scientific researchers (IJSR)
INDEXING. – 2024. – Т. 5. – №. 1. – С. 711-716.
4.
Amangeldievna J. A. et al. Integrated teaching of inorganic chemistry with modern information
technologies in higher education institutions //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI
(INTEGRATION OF SCIENCE AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 92-98.
5.
Azim o‘g‘li O. R. et al. Importance of integrating virtual laboratory software into analytical
chemistry and learning processes //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI (INTEGRATION OF
SCIENCE AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 38-43.
6.
Xayrullo o'g P. U. et al. Using natural plant extracts as acid-base indicators and pKa value
calculation method //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI (INTEGRATION OF SCIENCE
AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 80-85.
7.
Xayrullo o'g P. U. et al. The essence of the research of synthesis of natural indicators, studying
their composition and dividing them into classes //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI
(INTEGRATION OF SCIENCE AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 50-55.
8.
Pardayev U. et al. THE EFFECTS OF ORGANIZING CHEMISTRY LESSONS BASED ON
THE FINNISH EDUCATIONAL SYSTEM IN GENERAL SCHOOLS OF UZBEKISTAN
//Journal of universal science research. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 70-74.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
756
9.
Xayrullo o'g P. U. et al. The importance of improving chemistry education based on the
STEAM approach //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI (INTEGRATION OF SCIENCE
AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 56-62.
10.
Narzullayev M. et al. APPLICATION OF GENERALIZED METHODS IN CHEMISTRY
CLASSES. ORGANIZATION OF EFFECTIVE LESSONS BASED ON KIMBIFT //Modern
Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С. 643-648.
11.
Eshonqulov Z., Xoliqulov H. HALOGEN ELEMENTS AND THEIR IMPORTANCE IN
LIVING ORGANISMS //Medicine, pedagogy and technology: theory and practice. – 2024. –
Т. 2. – №. 12. – С. 231-240.
12.
Jasur o‘g‘li X. H. et al. Effects of sulfur powder, fat pigments in lactose-derived cream on
damaged skin //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI (INTEGRATION OF SCIENCE AND
EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 99-103.
13.
Jasur o‘g‘li X. H. et al. The importance of sulfur and oxygen for living organisms and plants
//FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI (INTEGRATION OF SCIENCE AND EDUCATION).
– 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 86-91.
14.
Utashova S., Xoliqulov H., Tilyabov M. CONDUCTING LABORATORY CLASSES IN
CHEMISTRY ON THE BASIS OF THE STEAM EDUCATION PROGRAM //Medicine,
pedagogy and technology: theory and practice. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 801-808.
15.
Xayrullo o‘g‘li U. et al. MAKTAB LABORATORIYALARIDA HAYDASH USULI
YORDAMIDA AZEATROP BO ‘LMAGAN ARALASHMALARNI AJRATISH. HAYDASH
ASBOB–USUKUNALARI BILAN ISHLASHDA O ‘ZIGA XOS IMKONIYATLARDAN
FOYDALANISH //SCHOLAR. – 2023. – Т. 1. – №. 30. – С. 110-116.
16.
Xayrullo o‘g‘li U. et al. NATURAL INDICATOR: USE OF RED CABBAGE JUICE AS AN
INDICATOR IN FOOD, COSMETIC INDUSTRY AND EDUCATIONAL LABORATORIES
//Educational Research in Universal Sciences. – 2023. – Т. 2. – №. 13. – С. 306-312.
17.
Jasur o‘g‘li X. H., Umurzokovich M. T. ELEKTRON DOSKALARNI MAKTAB
JAMOASIGA TADBIG′ ETISH. DI MENDELEYEV DAVRIY SISTEAMSINING
ELEKTRON MODELI. ZAMONAVIY PEDAGOGIKANI YANGICHA TALQINI ORQALI
O′ QUVCHINI JALB ETISH. VIRTUAL LABARATORIYA BO′ YICHA TAJRIBALAR TO′
PLAMI //ENG YAXSHI XIZMATLARI UCHUN. – 2023. – Т. 1. – №. 6. – С. 650-659.
18.
Abdukarimova M. A. Q. et al. Tabiiy fanlar o ‘qitishda STEAM yondashuvi //Science and
Education. – 2024. – Т. 5. – №. 11. – С. 237-244.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
757
19.
Xayrullo og P. U. et al. TETRAFOSFOR GEPTASULFID ASOSIDA BORADIGAN
OKSIDLANISH-QAYTARILISH JARAYONINI TURLI XIL METODLAR YORDAMIDA
REAKSIYA TENGLAMASINI TENGLASHTIRISH USULLARI //SO ‘NGI ILMIY
TADQIQOTLAR NAZARIYASI. – 2024. – Т. 7. – №. 1. – С. 347-350.
20.
Shermatovich B. J., Umurzokovich T. M. ORGANIZATION OF CHEMISTRY LESSONS IN
SECONDARY SCHOOLS THROUGH VARIOUS DIDACTIC GAMES.
21.
Narzullayev M. et al. THE METHOD OF ORGANIZING CHEMISTRY LESSONS USING
THE CASE STUDY METHOD //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 5. – С.
119-123.
22.
Choriqulova D. et al. THE ROLE OF THE METHOD OF TEACHING CHEMISTRY TO
STUDENTS USING THE" ASSESSMENT" METHOD //Modern Science and Research. –
2024. – Т. 3. – №. 11. – С. 256-264.
23.
Xoliyorova S., Tilyabov M., Pardayev U. EXPLAINING THE BASIC CONCEPTS OF
CHEMISTRY TO 7TH GRADE STUDENTS IN GENERAL SCHOOLS BASED ON
STEAM //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 2. – С. 362-365.
24.
Xayrullo o'g P. U. et al. Incorporating Real-World Applications into Chemistry Curriculum:
Enhancing Relevance and Student Engagement //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI
(INTEGRATION OF SCIENCE AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 44-49.
25.
Xayrullo o'g P. U. et al. Inquiry-Based Learning in Chemistry Education: Exploring its
Effectiveness and Implementation Strategies //FAN VA TA'LIM INTEGRATSIYASI
(INTEGRATION OF SCIENCE AND EDUCATION). – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 74-79.
26.
Shernazarov I. et al. Methodology of using international assessment programs in developing
the scientific literacy of future teachers //Spast Abstracts. – 2023. – Т. 2. – №. 02.
27.
Ergashovich S. I., Umurzokovich T. M. Preparation for International Assessment Research by
Forming Types of Functional Literacy in Future Chemistry Teachers //Web of Technology:
Multidimensional Research Journal. – 2023. – Т. 1. – №. 7. – С. 49-53.
28.
Тилябов
М.
НАУЧНОЕ
ЗНАЧЕНИЕ
ПОДГОТОВКИ
СТУДЕНТОВ
К
МЕЖДУНАРОДНОМУ ОЦЕНОЧНОМУ ИССЛЕДОВАНИЮ //Предпринимательства и
педагогика. – 2024. – Т. 5. – №. 2. – С. 108-120.
29.
Xolmirzayev M. M. Muammoli ta’lim texnologiyalarining kimyo fanini o ‘qitishda qo ‘llash
//Science and Education. – 2024. – Т. 5. – №. 12. – С. 246-257.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
758
30.
Abdukarimova M., Xolmirzayev M. KIMYO FANINI O ‘QITISHDA NOSTANDART
TESTLARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI //Modern Science and Research. –
2025. – Т. 4. – №. 1. – С. 12-20.
31.
Ravshanov M., Xudoyberdiyev B. TEACHING CHEMISTRY BASED ON DISTANCE
EDUCATION
TECHNOLOGIES
(SYNCHRONOUS
AND
ASYNCHRONOUS
TEACHING METHODS) //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 6.
32.
Tashmatova R. V., Ruziev I. X., Tog’Ayeva M. A. Kimyo darslarida ishbilarmonlik oyinlaridan
foydalanish //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. –
2021. – Т. 1. – №. 10. – С. 153-158.
33.
Maxsudjon T. et al. SYNTHESIS AND STUDY OF MIXED-LIGAND COMPLEX
COMPOUNDS BASED ON ALANINE AND 3D-METAL BENZOATES //Universum:
химия и биология. – 2022. – №. 6-4 (96). – С. 17-21.
34.
КОМПЛЕКСНЫХ С. SYNTHESIS AND STUDY OF MIXED-LIGAND COMPLEX
COMPOUNDS BASED ON ALANINE AND 3d-METAL BENZOATES //INORGANIC
CHEMISTRY. – 2022. – Т. 96. – №. 6.
35.
Berdimuratova B. et al. DAVRIY SISTEMANING III A GURUHI ELEMENTI
ALYUMINIYNING DAVRIY SISTEMADA TUTGAN O ‘RNI VA FIZIK-KIMYOVIY
XOSSALARINI TADQIQ ETISH //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №. 10. –
С. 517-526.
36.
Kosimova X. et al. NATRIY VA KALIYNING INSON HAYOTIDAGI BAJARADIGAN
VAZIFASI //Educational Research in Universal Sciences. – 2024. – Т. 3. – №. 2 SPECIAL. –
С. 735-739.
