2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
431
IXTISOSLASHTIRILGAN SAN’AT MAKTABLARI O‘QUVCHILARINI KREATIV
YONDASHUV ASOSIDA KASBIY KOMPETENSIYASINI
TAKOMLLASHTIRSHNING PEDAGOGIK TAXLILI
Irgashev Ravshan Sobirjonovich
RISMI о‘qituvchisi. Toshkent sh.
arxitektor_55@mail.ru
https://doi.org/10.5281/zenodo.15106342
Zamonaviy ta’lim jarayonida o‘quvchilarning ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish,
kasbiy kompetensiyalarini shakllantirish va ularni kelajakdagi professional faoliyatga tayyorlash
muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, ixtisoslashtirilgan san’at maktablari o‘quvchilarining
kasbiy rivojlanish jarayonida kreativ yondashuvning o‘rni beqiyosdir. Ushbu tezisda san‘at
maktablarida kasbiy kompetensiyani shakllantirishda kreativ yondashuvning pedagogik asoslari,
innovatsion metodlar va ularning samaradorligi tahlil qilinadi.
Ixtisoslashtirilgan san’at maktablarida kasbiy kompetensiyaning ahamiyati
shundaki, k
asbiy kompetensiya o‘quvchilarning kelajakdagi mehnat faoliyatiga tayyorgarligini
belgilovchi muhim omildir. San’at va dizayn sohasida ta’lim olayotgan o‘quvchilar uchun
quyidagi kompetensiyalar, ijodiy tafakkur va san’at asarlarini mustaqil tahlil qilish qobiliyati,
estetik did va vizual idrokni rivojlantirish, amaliy ko‘nikmalar va texnik mahorat, innovatsion
yechimlar yaratish va dizayn jarayonlarini boshqarish muhim hisoblanadi. Bu kompetensiyalarni
shakllantirish jarayonida kreativ yondashuv asosiy vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Kreativlik va kasbiy kompetensiya tushunchalari zamonaviy pedagogik tadqiqotlarda keng
o‘rganilgan. Kreativ yondashuvning ta’lim jarayoniga tatbiq etilishi quyidagi tamoyillarga
asoslanadi:
•
O‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish;
•
Innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish;
•
O‘quvchilarning qiziqishlari va individual xususiyatlarini hisobga olish;
•
Amaliy va nazariy bilimlarni uyg‘unlashtirish.
San’at maktablarida kreativ yondashuvni tatbiq etishda o‘quvchilar mustaqil yoki jamoaviy
ravishda ijodiy loyihalarni amalga oshirish, o‘quvchilarga aniq bir muammo qo‘yilib, uning ijodiy
yechimlarini ishlab chiqish, guruhli munozaralar, rolli o‘yinlar, vizual san’at tahlillari orqali va
grafik dizayn dasturlari, 3D modellashtirish va virtual reallik vositalari yordamida o‘quvchilarning
ijodiy tafakkuri rivojlantiriladi.
2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
432
San’at maktablarida kreativ yondashuvning samaradorligini baholash uchun eksperimental
tadqiqot o‘tkazildi. Tadqiqot davomida o‘quvchilar ikkita guruhga ajratildi: an’anaviy metodlar
asosida ta’lim olganlar va kreativ yondashuv asosida ta’lim olganlar. Natijalarga ko‘ra, kreativ
yondashuv qo‘llanilgan guruh o‘quvchilarining mustaqil ijodiy fikrlash darajasi 30% ga oshgan,
kasbiy kompetensiyalari shakllanishi 25% ga yaxshilangan va loyihaviy va amaliy ishlarni bajarish
sifati 35% ga ortgan. Bu esa kreativ yondashuvning san’at maktablarida samaradorligini
tasdiqlaydi.
O‘zbekiston Badiiy akademiyasi tasarufidagi Respublika ixtisoslashtirilgan san’at maktab-
internati ning 5-v sinf o‘quvchilari
Xulosa va tavsiyalar
Kreativ yondashuv asosida kasbiy kompetensiyani shakllantirish ixtisoslashtirilgan san’at
maktablari o‘quvchilari uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu yondashuv o‘quvchilarning
mustaqil fikrlash va innovatsion yechimlarni yaratish qobiliyatini oshiradi, kasbiy mahoratni
mustahkamlashda interfaol
metodlar va zamonaviy texnologiyalardan foydalanishni
rag‘batlantiradi va ta’lim jarayonini yanada samarali va natijaviy qiladi.
2025
MARCH
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 2
|
ISSUE 3
433
Kelgusida ixtisoslashtirilgan san’at maktablarida kreativ yondashuv asosida ta’lim
dasturlarini yanada takomillashtirish va metodik tavsiyalar ishlab chiqish maqsadga muvofiqdir.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.
Mirziyoyev, Sh. M. (2018). O‘zbekistonning rivojlanish strategiyasi – 2030 yilgacha.
2.
Shoniyozov, A. (2019). Arxitektura va dizayn asoslari.
3.
Umarova, N. T. (2020). “Arxitektura dizaynida ijodiy ko‘nikmalarni shakllantirish: nazariy
asos va amaliyot.” O‘zbekiston san’ati va dizayn jurnali, 4(3), 45-52.
4.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Tasviriy va amaliy san’at sohasi samaradorligini
yanada oshirishga doir chora-tadbirlari tо‘g‘risida”gi PQ-4688-son qarori. (2020).
5.
Kamolov, B., Sodiqov, X. (2021).
O‘quvchilarda arxitektura va dizayn bo‘yicha amaliy
ko‘nikmalarni rivojlantirish metodikasi.
6.
Kurbanov, U., Qodirova, S. (2022). “Maktab ta’limida arxitektura va dizayn
yo‘nalishlarini rivojlantirish tajribalari.” Arxitektura va qurilish ilmiy jurnali, 5(1), 28-
35.
7.
Benedikt, M. (1984).
For an Architecture of Reality.
New York: Lumen Press.
8.
Ching, F. D. K. (2015).
Architecture: Form, Space, and Order.
John Wiley & Sons.
9.
Salingaros, N. A. (2006).
A Theory of Architecture.
Solingen: Umbau-Verlag.
10.
11.
12.
13.
14.
