ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
979
WEB TEXNOLOGIYALARNI PEDAGOGIKADA QO‘LLASH
Abdullayeva Sanobar Berdiyevna
Samarqand davlat tibbiyot universiteti assistenti.
Abdusalomova Pokizaxon G‘ulomjon qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabasi.
Omonova Malika G‘ulom qizi
Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabasi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15120753
Annotatsiya.
Bugungi kunda ta’lim tizimida axborot-kommunikatsion texnologiyalaridan,
jumladan Web texnologiyalar va ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlaridan foydalanish,
shuningdek, ma’lumotlarni boshqarishni avtomatlashtirish muhim vazifalardan hisoblanmoqda.
Ushbu maqolada Web texnologiyalarni pedagogikada qo‘llash haqida ma’lumotlar yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
Pedagogika, ta’lim, axborot texnologiyalari, kommunikatsion tizimlar, Web
texnologiyalar, internet.
APPLICATION OF WEB TECHNOLOGIES IN PEDAGOGY
Abstract.
Today, the use of information and communication technologies, including Web
technologies and database management systems, as well as automation of data management, is
considered an important task in the education system. This article provides information on the
application of Web technologies in pedagogy.
Keywords:
Pedagogy, education, information technologies, communication systems, Web
technologies, Internet.
ПРИМЕНЕНИЕ ВЕБ-ТЕХНОЛОГИЙ В ПЕДАГОГИКЕ
Аннотация.
Сегодня
использование
информационно-коммуникационных
технологий, в том числе веб-технологий и систем управления базами данных, а также
автоматизация управления данными считается важной задачей в системе образования. В
статье представлена информация об использовании веб-технологий в педагогике.
Ключевые слова:
Педагогика, образование, информационные технологии, системы
связи, веб-технологии, Интернет.
KIRISH:
Mamlakatni rivojlantirishda jamiyat va davlat taraqqiyotini ta’minlovchi ilmiy
tadqiqotlar va ilg‘or texnologiyalarning ustuvor va istiqbolli yo‘nalishlarini rivojlantirishga zarurat
mavjud.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
980
Ta’lim jarayoniga yangi pedagogik texnologiyalar va o‘qitish usullarini keng joriy etish,
ta’lim jarayonini sifat jihatidan yangilash va zamonaviy tashkiliy shakllarni joriy etish muhim
ahamiyatga ega. Hozirgi kunda axborot texnologiyalari xizmatlari jadal sur’atlar bilan kengayib
bormoqda. Internet tarmog‘i nuqtai-nazaridan butun jahon kompyuter telekommunikatsiyasi
tarmoqlariga birlashdi. Kompyuter vositalari va axborot texnologiyalari didaktik jarayonga ulkan
ta’sir ko‘rsatadi, uning faolligini muntazam oshirib boradi, biroq shu bilan birga o‘quv jarayonida
axborot-kompyuter vositalaridan foydalanishda pedagogik maqsadga muvofiqlik prinsipiga amal
qilish talab etiladi. Hozirgi kunda zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari Internet
texnologiyalari va hizmatlari bilan bog‘langan. Internet taraqqiyotining zamonaviy tendentsiyalari
Web texnologiyalariga, kompyuter tarmoqlari jamoaviy muloqotning eng asosiy universal
vositasiga aylanib borayotgan yangi ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda inson qanday ilm olayotgani va
bilimlarini qanday oshirayotganini ko‘rib chiqishni taqozo etmoqda. Ta’lim tizimi oldida elektron
axborot muhitida maxsus ko‘nikma va malakalarga ega, raqobatbardosh shaxslarni voyaga
yetkazish vazifalari turadi.
Hozirgi kunda internet texnologiyalarining rivojlanishi Web texnologiyalarning
yaratilishiga asos bo‘lmoqda. Web-saytlarni yaratish va undan foydalanish ta’lim tizimida ham
muhim ahamiyat kasb etadi. Ta’limda web-saytlardan nafaqat tijorat yoki namoyish vositasi
sifatida, balki bilim berish maqsadlarida ham foydalaniladi. Albatta bunda ta’lim masofadan turib
amalga oshiriladi. Bunday ta’lim berish jarayoni o‘qituvchi va talaba to‘g'ridan-to‘g‘ri muloqot
qilmasdan olib boriladi. Buning uchun ta’lim beruvchi (oliy o‘quv yurti va boshqalar) o‘qitiladigan
predmetga tegishli ma’lumotlarni web-sahifalarga har xil ko‘rinishlarda (matn, rasm, jadval,
animatsiya, tovushli ma’lumot va xatto video tasma ko‘rinishida) joylashi kerak. Talaba esa
dunyoning xohlagan joyidan turib internet orqali bu ma’lumotlardan bilim olishi mumkin.
Ta’limning bunday ko‘rinishi masofaviy ta’lim deb yuritiladi. Bugungi kunda masofaviy
ta’lim dunyoning ko‘plab rivojlangan davlatlarida qo‘llanilib kelinmoqda. Masofaviy ta’limdan
foydalanish natijasida vaqt va pulni tejash, ortiqcha ovvoragarchiliklarsiz bilim olish
imkoniyatlariga ega bo‘linadi. Bunday imkoniyatlarni bizga web-sahifalar yaratib beradi. Ma’lum
predmetga tegishli ma’lumotlarni (matn, rasm, jadval, animatsiya va boshqalarni) sahifalarga
joylab, ularni doimiy ravishda to‘ldirib, yangilab borish, talabalarni bilimlarini baholash uchun
nazorat test savollarini kiritish imkoniyatlari mavjud.
Buning natijasida talabaning olgan bilimini nazorat qilish, baholash imkoniyatlari paydo
bo‘ladi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
981
Bu esa web-texnologiyadan ta’limda foydalanishning eng optimal variantlaridan biri
hisoblanadi. Hozirgi vaqtda axborot texnologiyalari jadal rivojlanmoqda va oliy ta’lim tizimida
tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu bilan birga, internetning global axborot muhiti sifatida
ortib borayotgan roli va ahamiyatini inkor yetib bo‘lmaydi. Tibbiyot sohasidagi bo‘lajak
mutaxassis uchun internetning roli shubhasizdir.
MUXOKAMA:
O‘quv jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalarini qo‘llash ta’lim
metodlarining samaradorligini oshirishga, pedagoglar mehnat faoliyatining o‘zgarishiga, ularning
pedagogik mahoratlarini takomillashtirishga, pedagogik tizimlarning tarkibiy o‘zgarishiga
samarali ta’sir etadi. Bu esa pedagogik jarayonlarni axborotlashtirishni tashkil etish va
boshqarishda o‘ziga xos vazifalarni qo‘yadi. Zamonaviy ta’limni tashkil etishga qo‘yiladigan
muhim talablardan biri ortiqcha ruhiy va jismoniy kuch sarf etmay, qisqa vaqt ichida yuksak
natijalarga erishishdir. Web-texnologiyalar-bu internet orqali turli xil qurilmalar o‘rtasida aloqa va
o‘zaro aloqani ta’minlaydigan vositalar va usullardir, ya’ni web-texnologiyalar-bu web-ilovalar va
web-saytlarni ishlab chiqish va saqlash uchun ishlatiladigan texnologiyalar to‘plami, ular
dasturlash tillari, ramkalar, ma’lumotlar bazalari, protokollar va boshqa vositalarni o‘z ichiga
oladi. Web-brauzer-bu matn, rasm, video va boshqa multimedia yelementlarini o‘z ichiga olgan
hujjatlar
bo‘lgan
web-sahifalarni
ko‘rsatadigan
dastur
hisoblanadi. Web-sahifalar
foydalanuvchilarga bir sahifadan ikkinchisiga o‘tishga imkon beradigan ko‘priklar bilan
bog‘langan. Ular hujjatning tuzilishi va mazmunini belgilaydigan HTML deb nomlangan belgilash
tilida yozilgan.
Bugungi kunda internet hayotimizning bir bolagiga aylandi, biz uning xizmatlaridan har
kuni foydalanishga odatlandik. Hozirda ixtiyoriy inson web-texnalogiyalarning inson hayotining
talim, siyosat, ko‘ngil ochar, bo‘laklariga kirib borganligini tasavvur eta oladi. O‘qitish jarayonida,
pedagog texnologiyalar talablari asosida ifoda etish orqali o‘quv maqsadlariga erishiladi. Ilmiy-
texnik taraqqiyot jadallashgan davrda o‘qitish samaradorligi, asosan, talabaning o‘qitish
jarayonidagi o‘rni, pedagogning unga bo‘lgan munosabatiga bog‘liq bo‘ladi.
Web-texnologiyalarning rivojlanishi global tarmoqning jadal rivojlanishining natijasi va
harakatlantiruvchi kuchidir. Web-texnologiyalar o‘zaro faoliyat platformalar va brauzerlararo
foydalanuvchilarning global tarmoq resurslariga kirish vositalarini yaratish uchun asos bo‘lib,
asosan inson ehtiyojlariga yaqin bo‘lgan zamonaviy web-saytlarning axborot taqdimoti va
foydalanuvchi interfeysini aniqlaydi.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
982
Web-texnologiyalarning afzalliklari
Mavjudligi.
Web-texnologiyalar internet orqali dunyoning istalgan nuqtasidan ma’lumot
va xizmatlarga kirishni ta’minlash imkonini beradi.
Miqyosi
. Web-texnologiyalar bir vaqtning o‘zida ko‘plab so‘rovlarni qayta ishlashga qodir
bo‘lgan murakkab va kengaytiriladigan dasturlarni yaratishga imkon beradi.
Portativlik
. Web-ilovalar turli xil qurilmalarda va operatsion tizimlarda maxsus dasturlarni
o‘rnatmasdan ishlashi mumkin.
O‘rnatish oson
: Web-ilovalarni web-xosting yordamida serverlarga joylashtirish oson, bu
yesa ilovalarni nashr etish va yangilash jarayonini osonlashtiradi.
Turli texnologiyalarni qo‘llab-quvvatlash
. Web-texnologiyalar ilovalarni ishlab chiqish
uchun turli dasturlash tillari, ramkalar va kutubxonalardan foydalanish imkonini beradi.
Xavfsizlik.
Zamonaviy web-texnologiyalar kiberhujumlar va ma’lumotlar sizib
chiqishidan kuchli himoya vositalariga ega, bu web-ilovalar bilan ishlashda foydalanuvchilarning
xavfsizligini ta’minlaydi.
Web-texnologiyalarning kamchiliklari
Xavfsizlik.
Web-texnologiyalar SQL injection va boshqalar kabi zaifliklarga moyil bo‘lib,
ma’lumotlar xavfsizligi va foydalanuvchi maxfiyligi uchun xavf tug‘diradi.
Internetga qaramlik.
Web-texnologiyalardan foydalanish uchun sizga doimiy internet
aloqasi kerak, agar internetga ulanish bo‘lmasa, ma’lumotlarga kirishni cheklaydi.
Murakkablik.
Foydalanish kerak bo‘lgan ko‘plab vositalar va texnologiyalar tufayli web-
ilovalarni ishlab chiqish murakkab jarayon bo‘lishi mumkin.
Moslik.
Turli xil brauzerlar va qurilmalar web-sahifalarni boshqacha talqin qilishi
mumkin, bu yesa displey va funksionallik bilan bog‘liq muammolarga olib kelishi mumkin.
Samaradorlik.
Ba’zi web-ilovalar serverga ko‘p sonli so‘rovlar va ma’lumotlarni yuklab
olish tufayli sekin va samarasiz bo‘lishi mumkin.
Cheklangan xususiyatlari
. Web-texnologiyalar ish stoli dasturlariga nisbatan cheklangan
funktsiyalarga yega bo‘lishi mumkin, ayniqsa grafik va apparat sohasida.
Web-texnologiyalar tarkibiga quyidagilar kiradi:
Belgilash tillari (HTML);
Kaskadli uslublar jadvallari (CSS);
Skript tili (JavaScript);
Brauzerlar;
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
983
DOM veb-sahifalari: hujjat ob'ekti modeli (DOM);
XML belgilash Tili (kengaytiriladigan belgilash Tili);
Qidiruv tizimlari;
SEO (qidiruv tizimini optimallashtirish).
XULOSA:
Shuni ta’kidlash kerakki, yangi axborot texnologiyalarining tatbiq qilinishi
o‘qitishning an’anaviy texnologiyalarini inkor qilmaydi. Kompyuter vositalari va axborot
texnologiyalari didaktik jarayonga ulkan ta’sir ko‘rsatadi, uning faolligini muntazam oshirib
boradi, biroq shu bilan birga o‘quv jarayonida axborot-kompyuter vositalaridan foydalanishda
pedagogik maqsadga muvofiqlik prinsipiga amal qilish talab etiladi. Web-texnologiyalar internet-
axborot resurslari guruhidagi internet texnologiyalarining mantiqiy tarkibiy qismidir. Zamonaviy
web-texnologiyalar web-saytlar va web-ilovalarni ishlab chiquvchilarga o‘z g‘oyalarini deyarli
cheksiz amalga oshirishga imkon beradi, jumladan, web-texnologiyalarning o‘ziga xos xususiyati
ularning internet orqali kirish mumkin bo‘lgan onlayn resurslarni yaratish va saqlashga
ixtisoslashuvidir, ular bizga interaktiv web-saytlar, ilovalar, onlayn-do‘konlar, bloglar va boshqa
onlayn loyihalarni yaratishga imkon beradi.
Bugungi kunda web-texnologiyalar turli sohalarda, jumladan, biznes, ta’lim, tibbiyot,
ko‘ngilochar, aloqa va boshqa faoliyat sohalarida keng qo‘llanilmoqda. Ular kompaniyalarga o‘z
xizmatlarini targ‘ib qilish, ma’lumot berish, foydalanuvchilar bilan muloqot qilish va onlayn
makonda foydalanuvchi tajribasini yaxshilashga yordam beradi.
REFERENCES
1.
Abdullayeva S., Maxmudova Z., Xujakulov S. TIBBIY TA’LIMDA VR TEXNOLOGIYA
//Eurasian Journal of Academic Research. – 2022. – Т. 2. – №. 11. – С. 1140-1144.
2.
Berdiyevna, A. S., & Olimjonovna, T. F. (2022). INNOVATIVE APPROACHES IN THE
EDUCATION SYSTEM TO INCREASE YOUTH PARTICIPATION. Web of Scientist:
International Scientific Research Journal, 3(3), 674-677.
3.
Toxirova, F. O., Malikov, M. R., Abdullayeva, S. B., Ne’matov, N. I., & Rustamov, A. A.
(2021). Reflective Approach In Organization Of Pedagogical Processes. European Journal
of Molecular & Clinical Medicine, 7(03), 2020.
4.
Berdiyevna, A. S., Fazliddinovich, S. R., & Uralovich, R. N. (2022). Use of Information
Technology in Improving the Quality of Education. Eurasian Research Bulletin, 14, 134-
138.Abdullayeva, S. B., & Dosmurodova, S. S. (2022). THE ROLE OF THE FAMILY IN
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
984
THE FORMATION OF VALUE DIRECTIONS IN YOUTH. Procedia of Theoretical and
Applied Sciences, 1(1), 93-95.
5.
Berdiyevna, A. S., & Shokirovich, X. S. (2023). Prospective Directions of Implementation
of Modern Information Technologies in Education. Eurasian Journal of Research,
Development and Innovation, 17, 7-11.
6.
Berdiyevna, A. S., Akramovna, M. M., & Olmasovna, R. P. (2023). Research in the Process
of Education of Medical Students Shaping Their Abilities. Eurasian Journal of Learning and
Academic Teaching, 17, 95-99.
7.
Berdiyevna, A. S., Ilhomovna, M. Z., & Ogli, K. S. S. (2023). Modern methods of
information exchange in polyclinic conditions. Genius Repository, 25, 16-20.
8.
Abdullayeva, S., Maxmudova, Z., & Xo’jaqulov, S. (2023). MODERN METHODS OF
INFORMATION EXCHANGE IN POLYCLINIC CONDITIONS. Modern Science and
Research, 2(10), 304-310.
9.
Berdiyevna, A. S. (2024). AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VA
VOSITALARIDAN TA’LIM JARAYONIDA FOYDALANISHNING ISTIQBOLLI
YONALISHLARI VA KELAJAGI. BARQARORLIK VA YETAKCHI TADQIQOTLAR
ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(2), 152-157.
10.
Абдуллаева, С., & Раупова, Р. (2024). ТАЪЛИМ ВА ТАРБИЯ МЕТОДЛАРИ ВА
ВАЗИФАЛАРИНИ ЎРГАНИШ-БЎЛАЖАК ПЕДАГОГЛАР ФАОЛИЯТИНИНГ
АСОСИЙ ОМИЛИДИР. Modern Science and Research, 3(1), 91-97.
11.
Ilhomovna, M. Z., Berdiyevna, A. S., Shaxboz o’g’li, Y. T., & Mirkobilovna, S. R. (2023).
The Importance of IT Technologies in Ultrasound Examinations. Journal of Intellectual
Property and Human Rights, 2(12), 121-125.
12.
Berdievna, A. S., Sobirovich, S. O., & Ibrahimovna, N. N. (2023). Distinctive Features of
the Distance Learning System in Medical Education: the Opportunity to Learn at a
Convenient Time, Place and Environment. Journal of Intellectual Property and Human
Rights, 2(12), 33-38.
13.
Абдуллаева,
С.
Б.
(2023).
ТИББИЁТДА
ТАЛАБАЛАРГА
АХБОРОТ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ ВА ЖАРАЁНЛАРНИ МАТЕМАТИК МОДЕЛЛАШТИРИШ
ФАН
МОДУЛИНИ
ЎРГАТИШДА
МОТИВАЦИЯЛАРНИНГ
АҲАМИЯТИ. BARQARORLIK VA YETAKCHI TADQIQOTLAR ONLAYN ILMIY
JURNALI, 3(12), 27-30.
ISSN:
2181-3906
2025
International scientific journal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
985
14.
Berdiyevna, A. S., Eshmamatovna, D. N., & Shukhratovna, D. S. (2023). THE ROLE OF
ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN MEDICAL DISEASE PREDICTION. EUROPEAN
JOURNAL OF MODERN MEDICINE AND PRACTICE, 3(3), 5-9.
15.
Berdievna, A. S., & Shokirovich, K. S. (2024). The Role of it in the Field of Medicine, Use
Of Computer Technology In Modern Diagnostic Methods. Miasto Przyszłości, 51, 162-166.
