Jild 2 № 4 (2024): UNIVERSAL SCIENCE RESEARCH JURNALI

						{$identification) ko'rish
Jild 2 № 4 (2024): UNIVERSAL SCIENCE RESEARCH JURNALI
Nashr qilingan: 30-04-2024

Journal of Universal Science Research (JUSR) (ISSN: 2181-4570) - Bu xalqaro ochiq jurnal turli sohalardagi original tadqiqotlar va maqolalarni nashr etadi. Asosiy maqsad xalqaro olimlar uchun intellektual platformani taklif qilish va amaliy fanlar bo'yicha fanlararo tadqiqotlarni ilgari surishdir. Ushbu jurnal barcha sohalarda keng qamrovli. Barcha qoʻlyozmalar oʻzbek, ingliz, rus, qoraqalpoq, tojik va nemis tillarida tayyorlanib, har tomonlama koʻrib chiqilishi shart. “Journal of Universal Science Research (JUSR)” ilmiy jurnali davriy nashrlarni chop etish mas’uliyati cheklangan jamiyati sifatida 16.01.2023-yilda №2060968-son bilan ro‘yxatga olingan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan 13.02.2023-yilda 063228-son bilan ommaviy axborot vositasi sifatida ro‘yxatga olingan.

Maqolalar

76-81 76 40

O‘QUVCHILAR ONGIDA TADBIRKORLIKNI SHAKLLANTIRISHDA IQTISODIY TARBIYANING O‘RNI

Abdullo Esanqulov
Maqolada iqtisodiy tafakkurni rivojlantirish, iqtisodiy tarbiya ahamiyati va o’rni yoritilgan.
288-296 154 16

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA IQTISODIYOTNING TUTGAN O'RNI

Nigora Turopova , Kamoljon Hasanov
Mazkur ilmiy maqolada «Raqobatbardosh iqtisodiyot» deganda maqbul suratlar va mutanosiblik bilan o'sib boradigan milliy iqtisodiyot, unda xususiy mulkchilikka asoslangan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish uchun yaratilgan kerakli sharoitlar, aholi turmush darajasini doimiy yaxshilanib borishiga xizmat qiladigan bozor iqtisodiyoti qonunlari asosida ishlab chiqilgan xo'jalik mexanizmi, ishlab chiqarish resurslari erkin harakatlanadigan va bozor mexanizmi yordamida tartibga solinadigan ochiq iqtisodiy tizim tushuniladi.
297-302 167 28

SUN’IY INTELEKTNING SOHALARDA TUTGA O’RNI

Nigora Turopova , Islomiddin Eshpulatov
Ushbu maqolada sun’iy intellektning sohalarda qay tarzlada qo’llanilayotganini umumiy ko’rinishida qisqa qilb keltirilib o’tilgan. “Sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora- tadbirlari to'g'risida”gi qarorga binoan ma’lumotlar mavjud
303-308 141 25

RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA EKSPORTNING IQTISODIY O’SISHGA TA’SIRINI MODELLAShTIRISH

Nigora Turopova , Murodbek Xo'jamurotov
Ushbu maqolada O'zbekiston hududlarining eksport salohiyatining oshishi iqtisodiy o'sishga va yalpi hududiy mahsulotning o'sish darajasiga ta'siri o'rganilgan va modellashtirilgan
309-314 183 31

MARKETING TURLARI

Jaxongir Xudoyorov , Nigora Turopova
Maqolada marketing turlari haqida keng yoritilgan ma'lumotlar berilgan
431-440 59 56

TALAFUZ, GRAMMATIKA, LUG`AT VA TARJIMA FANLARINI O'RGATISHDA FRASEOLOGLARDAN FOYDALANISH

Shaxnoza Xasanova
Frazeologizmlar rus tilining ajralmas qismi bo'lib, unga yorqinlik, tasvir va ekspressivlik beradi. Bu turg‘un so‘z birikmalari xalq madaniyati, tarixi va dunyoqarashini aks ettirib, murakkab ma’nolarni yorqin va ixcham iboralar burilishlari yordamida yetkazish imkonini beradi. Ushbu maqolada Frazeologizmlar rus tilining ajralmas qismi bo'lib, unga yorqinlik, tasvir va ekspressivlik beradi. Bu turg‘un so‘z birikmalari xalq madaniyati, tarixi va dunyoqarashini aks ettirib, murakkab ma’nolarni yorqin va ixcham iboralar burilishlari yordamida yetkazish imkonini beradi. Ushbu maqolada
393-401 78 29

TIBBINODA INGLIZ TILINI O'RGANISHNING HALQIY O'RNI

Nafisa Tasheva
Bugungi globallashgan dunyoda ingliz tilini bilishning ahamiyati muloqot va ijtimoiy o'zaro ta'sirdan ancha uzoqqa cho'ziladi. Hech bir joyda bu tibbiyot sohasidan to'g'riroq emas. Dunyo bo'ylab tibbiyot hamjamiyatining lingua franca tili sifatida ingliz tili hamkorlikni osonlashtirish, tadqiqotlarni tarqatish va pirovardida sifatli sog'liqni saqlash xizmatlarini taqdim etishda muhim rol o'ynaydi. Ushbu maqolada biz tibbiy kasbda ingliz tilini o'rganishning ahamiyati va uning global miqyosda sog'liqni saqlash xizmatiga qanday ta'sir qilishini ko'rib chiqamiz.
519-528 78 23

BO'YICHA DIDAKTIK MATERIALLAR YARATISh MEXANIZMLARI Ijodkorlikka ASOSLANGAN

Moxigul Gadayeva
Ushbu ilmiy-nazariy tahliliy maqolada ijodiy yondashuvga asoslangan didaktik yordamni yaratish mexanizmlari haqidagi fikrlar ochib berilgan.
315-320 94 23

BANK XUSUSIY KAPITALINI TAHLIL QILISHNING AHAMIYATI

Nigora Turopova , Adham O'ktamov
Ushbu maqolada bugungi kunda mamlakatimizda bank faoliyati va bank xususiy kapitalini yetarliligini tahlil qilish hamda imkoniyatlari to'g'risida tadqiqotchi tomonidan izlanishlar olib borilgan.
321-326 188 30

RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA IQTISODIY BOSHQARUV USULLARINI QO'LLASH

Nigora Turopova , Alimuhammad Sayibnazarov
Maqolada ishlab chiqarishni ilmiy boshqarishning asosiy muammolarini o'rganish va rivojlantiruvchi yirik va mustaqil boshqaruv tashkilotlarini zamonaviy kompyuter texnikasi bilan jihozlash, boshqaruvning strategik, iqtisodiy va matematik usullarini qo‘llash bayon etilgan
327-334 168 28

INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA SAYYOHLIKNI RIVOJLANTIRISH VA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Nigora Turopova , Sanjar Qurbonov
Maqolada innovatsion iqtisodiyot sharoitida madaniy va dam olish xizmatlarini rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari ilmiy jihatdan tahlil qilindi. Maqolada sayyohlik sohasi global tarmoq sifatida istiqbolli eng yaxshi rivojlanayotgan soha ekanligi, uning ixtisoslashgan turlari mamlakat va mintaqa miqyosda shaxslararo, madaniy, ijtimoiy va siyosiy munosabatlar rivojlanishiga ijobiy ta’siri o`rganildi.
335-341 175 32

MAMLAKAT BANK TIZIMINING IQTISODIY XAVFSIZLIGINI TA'MINLASH MASALALARI

Nigora Turopova , Baxtiyor Jumaqulov
Mazkur maqolada mamlakatimizda milliy iqtisodiyotni rivojlantirish imkoniyatlari to'g'risida muallif tomonidan fikr mulohazalar keltirilgan. Qolaversa, iqtisodiyotni rivojlantirish yo'nalishlari bo'yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan
366-373 69 30

O’ZBEKISTONDA ZAMONAVIY MENEJER MODELINI YARATISH MASALALARINING O’RNI

Yulduz Axmedova
Ushbu maqolada tez o’zgaruvchan texnologik muhit va iqtisodiyotning raqamli transformatsiyasi sharoitida zamonaviy menejer qanday bo’lishi kerak, uning vakolati nimalardan iborat va unga qo’yiladigan talablar to’g’risidagi ma’lumotlar yoritilgan.
374-382 60 21

THE IMPORTANCE OF SMALL BUSINESS AND ENTREPRENEURSHIP IN THE ECONOMY

Zеvi Umarova
The problems in a comprehensive strategy to support the development of small business and entrepreneurship from the perspective of the institutional approach are explained
383-390 76 37

MOTIVATSIYANING BOSHQARUVDAGI AHAMIYATI

Yulduz Axmedova
Korxonada mehnat unumdorligini oshirishda motivatsiyaning ahamiyati, ish faoliyatini doimiy ravishda yaxshilaydigan, barcha vazifalarni bajarishga tayyor bo’lgan xodimlar to’g’risida bayon etilgan
391-397 74 25

O‘ZBEKISTON - MARKAZIY OSIYO: DO‘STONA HAMKORLIK VA OCHIQLIK

Jalol Axmedov , Ma’ruf Tolliboev
Ushbu maqolada Markaziy Osiyoda barqaror rivojlanishni ta’minlash uchun o‘zaro hamkorlikni rivojlantirish muhim ahamiyatga ega ekanligi xususida so‘z boradi. Bugun mintaqa xalqlari oldida umumiy sa’i-harakatlar bilan Markaziy Osiyoni barqaror iqtisodiy rivojlangan va yuksak taraqqiy etgan mintaqaga aylantirishdek bosh maqsad turibdi. SHu nuqtai nazardan mintaqa mamlakatlarining o‘zaro hamkorligi ko‘plab ekspertlar tomonidan tahlil qilib borilmoqda va o‘zining dolzarbligini ko‘rsatmoqda.
398-406 104 31

Auditorlik kasbiga qo'yiladigan talablarning mohiyati.

Muxlisa Rayimqulova
Albatta har bir kasb egasini o'zini maqsadi, vazifalari, majburyatlari o'sha kasbga qo'yiladigan talablari bo'ladi. Shu qatorda auditorlik kasbini ham o'z talab va majburyatlari bor. Agar maqsadi majburyatlari bo'lmasa u qanday kasb bo'la olishi mumkin yoki qanday jamiyatga foyda keltirishi mumkin. Har bir auditor o'zining maqsadini, vazifalarini, majburyatlarini va uning kasbida qanday talablar bor shularni bilishi juda zarur hisoblanadi. Bu maqolada esa ana o'sha auditor kasbiga qo'yilgan talablar qanday bilib olamiz.
407-417 81 31

AUDITORLIK XULOSA VA TAKLIFLARINING XALQARO STANDARTLARI MONAND BERILISHI

Muxlisa Rayimqulova
Maqolada auditorlik xizmatlariga bo‘lgan ehtiyoj korxonani boshqarishda bevosita ishtirok etuvchi, uning faoliyatiga mablag‘ kirituvchi shaxslarning, shuningdek, iqtisodiy sub’ektning buxgalteriya hisobi haqidagi auditorlik xulosasi auditorlik tashkilotining bu hisobotning ishonchliligi to’g’risidagi fikrini ifodalashi va bu borada auditor xulosa va taklif berishi xalqaro standartlar asosida bo‘lishi xususida so‘z yuritiladi.
418-425 77 29

HUDUDLARDA SANOAT KORXONALARINING IQTISODIY KOMPETENSIYALARINI BOSHQARISHNI RIVOJLANISH.

Mamura Meliboyeva , Abdulla Meliboyev
Hozirgi iqtisodiy taraqqiyot sharoitida, jahon taraqqiyotining zamonaviy bosqichida mamlakatlar sanoat tarmoqlarining rivojlanishi bir tomondan mavjud resurslardan samarali foydalanish, jahonda esa ishlab chiqarishning raqobatbardoshligini ta’minlash sharoitida amalga oshirilmoqda. boshqa tomondan innovatsion texnologiyalar va yuqori darajadagi ixtisoslashuv konteksti. Umuman olganda, jahon yalpi ichki mahsulotining umumiy hajmida sanoatning ulushi Yaqin Sharq, Sharqiy Osiyo va Janubiy Afrika mamlakatlarida eng yuqori bo'lib, Jahon banki ma'lumotlariga ko'ra, sanoat ishlab chiqarishi va bandlik iqtisodiyotga yuqori ta'sir ko'rsatadi. har bir mamlakat.
426-436 196 25

AUDITNI TURLARI, ULARNING MOHIYATI VA AHAMIYATI.

Muxlisa Rayimqulova
Xo‘jalik yurituvchi subyekt moliyaviy hisobotining va u bilan bog‘liq moliyaviy axborotining auditorlik tekshiruvi tekshiriladigan moliyaviy hisobotning hamda u bilan bog‘liq moliyaviy axborotning ishonchliligini va buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiqligini aniqlash maqsadida auditorlik tashkiloti tomonidan o‘tkaziladi
437-444 82 58

Korxonalarda ishlab chiqarish jarayonida audit o’tkazish va muammolarga echim topish.

Muxlisa Rayimqulova
Ishlab chiqarish tugagandan so'ng amalga oshiriladigan tekshiruvlar odatda juda kech bo'ladi. Shu sababli, hozirda ko'plab korxonalar tekshiruvni oldinroq, ya'ni ishlab chiqarish vaqtida o'tkazish kerak. Bu erda maqsad juda kech bo'lganidan oldin yuzaga kelishi mumkin bo'lgan muammolarni aniqlashdir. Ushbu tekshiruvlarda muammo aniqlanganda, ishlab chiqarilgan partiyalar katta kechiktirmasdan ko'paytirilishi va qolgan mahsulotlarda muammo bo'lmasligi ta'minlanadi
445-455 87 49

XO’JALIK YURITUVCHI SUB’EKTLARDA MEHNAT HAQI HISOBI VA TO'LASH JARAYONI AUDITINI O’TKAZISH.

Muxlisa Rayimqulova
Maqolada bozor munosabatlarini rivojlantirish sharoitida iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish yo'nalishiga tegishli muhim o'zgarishlar kiritilishi, buning natijasida mehnatga haq to'lash, xodimlarni iqtisodiy qo'llab quvvatlash va himoya qilish tartibi va yo'nalishlari bo'yicha olib borilayotgan siyosat ham o'zgarmoqda, ushbu siyosatni joriy qilish natijasida davlatning ijtimoiy qo'llab quvvatlash va himoya qilish bo'yicha ko'pchilik tadbirlari xo'jalik yurituvchi sub'ektlarning zimmasiga o'tgani haqida yoritilgan.
1-114 74 23

YOQUB ABU YUSUFNING IJTIMOIY-FALSAFIY QARASHLARI

ABDUQAHHOR RAXMONOV
Monografiyada islom olamida Аbu Yusuf nomi bilan mashhur bo‘lgan Yoqub Аbu Yusuf ibn Ibrohim al-Kufiyning hayoti va ijodi, faoliyati, hanafiylikning yoyilishida mutafakkirning xizmatlari, mutafakkir tomonidan olib borilgan ishlar, xususan ilk islom davridagi soliq tizimi masalalariga eʼtibor qaratilgan. Аbu Yusufning ―Kitob al-xaroj‖ asarida bayon etilgan ijtimoiy-iqtisodiy hayot, diniy- falsafiy va islom soliq tizimiga oid maʼlumotlar tahlil qilingan. Shuningdek, VIII – IX asrlarda Musulmon sharqidagi ijtimoiy-siyosiy vaziyat, ilk abbosiylar xalifaligi davrida madaniy-maʼrifiy aloqalar, Abu Yusuf qarashlari xalq farovonligi va ijtimoiy adolat g‘oyasining iqtisodiy-falsafiy jihatlari ko‘rsatib o‘tilgan.
366-374 336 69

TOMAS-KILMANNING “NIZOLI VAZIYATLARDA XULQ-ATVOR STILINI BAXOLASH” SO‘ROVNOMASINING METODOLOGIK ASOSI

Rustam Shukurov
Mazkur maqolada Tomas-Klimanning “Nizoli vaziyatlarda xulq-atvor stilini baxolash” so‘rovnomasining yaratilish tarixi, metodologik asosi, N.V.Grishin tomonidan moslashtirilgan ko‘rinishi, metodika mezonlari, ularning mazmun mohiyati va ularga sabab bo‘luvchi omillar o‘rin olgan.
202-210 87 141

EKSPORT VA EKSPORT SALOHIYATI TUSHUNCHALARIGA NAZARIY QARASHLAR

Ramazon Xurramov
Ushbu maqolada eksport va eksport salohiyat tushunchalariga turli iqtisodchi olimlarning qarashlari va ularning nazariy jihatdan tahlili keltirilgan
154-160 86 28

EKSPORT FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISHNING XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBASI

Ramazon Xurramov
Ushbu maqolada xorijiy davlatlar tajribasida eksport faoliyatini rivojlantirish yo’llari tahlil etilgan
70-74 114 40

ASOSDA KIMYO DARSLARINI TASHKIL ETISH SASARI. O'ZBEKISTON UMUMIY MAKTABLARIDA FINLANDIYA TA'LIM TIZIMI.

Ulug`bek Pardayev, Ravshan Ochilov, Hamro Kholikulov, Mahsudjon Tilyabov
Ushbu tadqiqot Oʻzbekistondagi umumtaʼlim maktablarida Finlyandiya taʼlim tizimidan ilhomlangan kimyo darslarini joriy etishning taʼsirini oʻrganadi. Mashhur Finlyandiyaning ta'limga bo'lgan yondashuviga tayangan holda, talabalarga yo'naltirilganligini ta'kidlaydi
o'rganish, so'rovga asoslangan ta'lim va hamkorlikda muammolarni hal qilish, bu tadqiqot O'zbekistonda kimyo ta'limi kontekstida o'xshash amaliyotlarni qo'llashning mumkin bo'lgan afzalliklari va muammolarini o'rganadi. O‘quv yutuqlarini miqdoriy baholash va o‘qituvchi va talabalar tajribasini sifatli o‘rganishni o‘z ichiga olgan aralash usullar yondashuvi orqali ushbu tadqiqot Finlyandiyadan ilhomlangan kimyo darslarining talabalarning faolligiga, kontseptual tushunishga va tanqidiy fikrlash qobiliyatlariga ta’sirini o‘rganadi. Topilmalar talabalarning natijalarida sezilarli yaxshilanishlarni ko'rsatadi, bu esa o'rganishga bo'lgan ishtiyoqni, chuqurroq kontseptual tushunishni va kimyo bo'yicha keyingi tadqiqotlarni davom ettirish uchun motivatsiyani ko'rsatadi. Bundan tashqari, sifatli tushunchalar Finlyandiya ta’lim modellarining O‘zbekiston ta’lim tizimi doirasidagi madaniy moslashuvi bo‘yicha qimmatli istiqbollarni taqdim etadi. Ushbu tadqiqot turli xil global kontekstlarda kimyo ta'limini yaxshilashda madaniyatlararo almashinuv va innovatsiyalar salohiyatini ta'kidlab, ta'limni isloh qilish bo'yicha davom etayotgan muloqotga hissa qo'shadi.
216-226 235 32

QATIQ ZARDOBINING SHIFOBAXSH XUSUSIYATLARI

T Toshpo’latov, S Eshkaraev, N Inoyatova
Odatda qatiq zardobi deb nomlanuvchi sut zardobi sut sanoatida pishloq yoki kazeinning qo‘shimcha mahsuloti bo‘lib, ko‘p miqdorda laktoza, past darajadagi azotli birikmalar, oqsil, tuzlar, sut kislotasi va oz miqdorda vitaminlar va minerallarni o‘z ichiga oladi. Sut zardobida immunoglobulinlar, laktoferrin, laktoperoksidaza, glikomakropeptid va sfingolipidlar kabi muhim mikroblarga qarshi va antibakterial xususiyatlarga ega bo'lgan bir nechta noyob komponentlar mavjud. Ba'zi zardob komponentlari yo'g'on ichak saratonini davolash potentsialiga ega bo'lgan sfingomiyelin kabi ta’sir xususiyatlariga ega. Zardobdan konsentrlangan immunoglobulin-G immuniteti shakllanadi va bakterial toksinlar bilan bog'lanadi hamda yo’g’on ichakdagi bakterial yukni kamaytiradi. Prebiyotik faollikka ega bo'lgan zardobda uglevod komponentlari ham mavjud bo’lib, laktoza sut kislotasi bakteriyalarini (masalan, bifidobakteriyalar va laktobakteriyalar) qo'llab-quvvatlaydi.
Stalik kislotalar, zardobdagi oligosaxarid, odatda oqsillarga biriktiriladi va prebiyotik xususiyatlarga ega. Zardob oqsillarining o'ziga xosligi ularning turli to'qimalarda glutation darajasini oshirish, shuningdek, immunitet tizimining turli jarayonlarini optimallashtirish qobiliyati bilan bog'liq. Glutationning roli juda muhim, chunki u hujayralarni erkin radikallarning shikastlanishi, infektsiyalar, toksinlar, ifloslanish va ultrabinafsha nurlar ta'siridan himoya qiladi. Umuman olganda, Sut zardobi tananing antioksidant mudofaa tizimining markaziy qismi sifatida ishlaydi. Saraton, OIV, surunkali charchoq sindromi va immunitetni zaiflashtiradigan boshqa ko'plab kasalliklarga chalingan odamlarda glutation darajasi juda past ekanligi aniqlangan va ularga sut zardobidan tayyorlangan glutation moddasini berish yaxshi samara beradi.
Oltingugurt moddasini o'z ichiga olgan aminokislotalar (sistein va metionin) zardob oqsilida ham yuqori darajada mavjud. Shunday qilib, ushbu maqolada sut zardobining antibiotik, saratonga qarshi, toksinga qarshi, immunitetni kuchaytiruvchi, prebiyotik xususiyatlari va boshqa terapevtik salohiyatlari ochib beriladi.