Universal International Scientific Journal
49
Kuralova Nargiza Alijonovna
Qo’qon universiteti Ta’lim muassasalarining boshqaruvi magistranti
Uzbekistan
Annotatsiya.
Ushbu maqola O‘zbekistondagi maktabgacha ta’lim tashkilotlarida (MTT) personalni
boshqarishning amaliy holatini tahlil qiladi. Maqolada MTTlarda kadrlar tayyorlash, malaka oshirish,
moddiy rag‘batlantirish va zamonaviy boshqaruv usullarini joriy etishdagi yutuqlar va muammolar
yoritiladi. Shuningdek, davlat-xususiy sheriklik, monitoring tizimi va innovatsion texnologiyalarni qo‘llash
orqali tizimni takomillashtirish bo‘yicha takliflar keltiriladi. Maqola ta’lim sifatini oshirish va kadrlar
yetishmasligi kabi dolzarb muammolarni hal qilishga qaratilgan chora-tadbirlarni ko‘rib chiqadi.
Kalit so‘zlar:
Maktabgacha ta’lim, personalni boshqarish, kadrlar tayyorlash, malaka oshirish,
davlat-xususiy sheriklik, innovatsion texnologiyalar, ta’lim sifati, moddiy rag‘batlantirish, monitoring
tizimi.
Аннотация:
В статье анализируется практическое положение управления персоналом в
дошкольных образовательных организациях (ДОО) Узбекистана. В статье освещаются достижения
и проблемы внедрения подготовки кадров, повышения квалификации, материального
стимулирования и современных методов управления в ДОО. Вносятся предложения по
совершенствованию системы за счет использования государственно-частного партнерства, систем
UNIVERSAL XALQARO ILMIY
JURNAL
Jurnalning bosh sahifasi:
MAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARIDA PERSONALNI BOSHQARISHNING
AMALIYOTDAGI HOLATI
Universal International Scientific
Year: 2025 Issue: 2 Volume: 5
Published: 29.06.2025
International indexes
Universal International Scientific Journal
50
мониторинга и инновационных технологий. В статье рассматриваются меры, направленные на
повышение качества образования и решение такой актуальной проблемы, как кадровый дефицит.
Ключевые слова:
Дошкольное образование, управление персоналом, подготовка кадров,
повышение квалификации, государственно-частное партнерство, инновационные технологии,
качество образования, материальное стимулирование, системы мониторинга.
Abstract:
This article analyzes the practical situation of personnel management in preschool
educational organizations (PDOs) in Uzbekistan. The article highlights the achievements and problems in
the implementation of personnel training, advanced training, material incentives, and modern management
methods in PDOs. It also makes proposals for improving the system through the use of public-private
partnerships, monitoring systems, and innovative technologies. The article considers measures aimed at
improving the quality of education and solving urgent problems such as staff shortages.
Keywords:
Preschool education, personnel management, personnel training, advanced training,
public-private partnerships, innovative technologies, quality of education, material incentives, monitoring
systems.
Language:
Uzbek
Citation:
Kuralova , N. (2025). THE PRACTICAL STATE OF PERSONNEL MANAGEMENT IN
PRESCHOOL EDUCATIONAL ORGANIZATIONS. Universal International Scientific Journal, 2(6), 49–
52. Retrieved from
https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/3381
Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under
the
Creative
Commons
Attribution
International
License
(CC
BY
4.0).
http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Maktabgacha ta’lim tashkilotlari ta’lim-
tarbiyaviy faoliyatning ilk bosqichi sifatida
jamiyat taraqqiyoti va bolalarning intellektual
rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi.
Ushbu jarayonning muvaffaqiyati ko‘p
jihatdan rahbarning personalni boshqarish
ko‘nikmalariga va tashkilotdagi boshqaruv
tizimining samaradorligiga bog‘liq. Ammo
amaliyotda personalni boshqarish bir qator
muammolar va kamchiliklar bilan kechadi.
Ushbu
maqolada
maktabgacha
ta’lim
tashkilotlarida
personalni
boshqarishning
hozirgi
holati
tahlil
qilinadi,
mavjud
muammolar va ularni hal qilish yo‘llari ko‘rib
chiqiladi.
Maktabgacha
ta’lim
tashkilotlarida
personalni boshqarishning umumiy ko‘rinishi
Maktabgacha
ta’lim
tashkilotlarida
personal boshqaruvi quyidagi vazifalarni
qamrab oladi:
• Kadrlarni tanlash va joylashtirish:
Tashkilotning maqsad va vazifalariga mos
keluvchi xodimlarni tanlash.
• Ish faoliyatini muvofiqlashtirish:
Xodimlar o‘rtasida vazifalarni taqsimlash va
ular faoliyatini nazorat qilish.
• Xodimlarni rag‘batlantirish: Moddiy
va nomoddiy rag‘batlantirish vositalari orqali
ish samaradorligini oshirish.
Universal International Scientific Journal
51
• Professional rivojlanishni ta’minlash:
Kadrlarning malakasini oshirish va ularning
doimiy o‘sishini ta’minlash.
Bu jarayonlarning samarali amalga
oshirilishi rahbarning boshqaruv qobiliyatlari
va psixologik jihatlariga bog‘liq.
Personalni
boshqarishdagi
mavjud
muammolar
1. Malakali kadrlarning yetishmasligi
Ko‘pgina
maktabgacha
ta’lim
tashkilotlarida
pedagog
va
yordamchi
xodimlar yetishmovchiligi kuzatiladi. Bu esa
ta’lim jarayonining sifatiga salbiy ta’sir
ko‘rsatadi.
2.
Rahbarlarning
boshqaruv
ko‘nikmalaridagi kamchiliklar
Ba’zi
rahbarlarda
personal
boshqarishning
zamonaviy
usullari
va
psixologik yondashuvlar bo‘yicha yetarli bilim
va ko‘nikmalarning yo‘qligi kuzatiladi.
3. Motivatsiya tizimining zaifligi
Xodimlarning moddiy ta’minoti past
darajada bo‘lishi, shuningdek, nomoddiy
rag‘batlantirishning e’tibordan chetda qolishi
ishga bo‘lgan qiziqishni pasaytiradi.
4. Malaka oshirishning tizimli yo‘lga
qo‘yilmagani
Xodimlarning professional o‘sishi uchun
doimiy ravishda trening va seminarlar tashkil
etilmaydi yoki bunday tadbirlar yetarlicha
samarali emas.
5. Ish muhitidagi muloqot muammolari
Ba’zi tashkilotlarda rahbar va xodimlar
o‘rtasida samarali aloqa o‘rnatilmaganligi
sababli, jamoada muvofiqlik va hamkorlik
yetishmaydi.
Personal boshqarishning samaradorligini
oshirish yo‘llari
1. Rahbarlarning boshqaruv bo‘yicha
malakasini oshirish
• Rahbarlar uchun maxsus treninglar va
seminarlar tashkil qilish.
• Boshqaruv psixologiyasi, konfliktlarni
hal qilish va motivatsiya texnikalari bo‘yicha
o‘quv dasturlarini joriy etish.
2. Kadrlar bilan ishlash strategiyasini
ishlab chiqish
• Xodimlarni qobiliyatlari va tajribasiga
mos ravishda joylashtirish.
• Xodimlarning qiziqishlarini o‘rganish
va ularga mos rag‘batlantirish tizimini
yaratish.
Motivatsiya tizimini kuchaytirish
• Moddiy rag‘batlantirish tizimidan
tashqari,
xodimlarni
nomoddiy
jihatdan
qo‘llab-quvvatlash
(tashakkurnoma,
maqtovlar, mukofotlar) tizimini joriy etish.
• Xodimlarning mehnat sharoitlarini
yaxshilash.
Malaka
oshirish
va
professional
rivojlanishni ta’minlash
• Xodimlar uchun muntazam ravishda
malaka oshirish kurslarini tashkil etish.
• Tajribali mutaxassislar bilan o‘zaro
bilim almashishni yo‘lga qo‘yish.
Samarali
kommunikatsiya
tizimini
yo‘lga qo‘yish
• Rahbar va xodimlar o‘rtasida ochiq va
konstruktiv muloqotni ta’minlash.
• Jamoada hamkorlikni rivojlantirish va
o‘zaro hurmatni mustahkamlash.
Xulosa qilib aytganda, Maktabgacha
ta’lim tashkilotlarida personalni boshqarish
jarayoni zamonaviy boshqaruv tamoyillari
asosida
takomillashtirilishi
lozim.
Amaliyotdagi asosiy muammolarni hal qilish
uchun quyidagi choralarni ko‘rish tavsiya
etiladi:
1.
Rahbarlarning
boshqaruv
ko‘nikmalarini oshirishga qaratilgan o‘quv
dasturlarini tashkil qilish.
2. Personalni boshqarish bo‘yicha
samarali strategiyalarni ishlab chiqish va
amalga oshirish.
Universal International Scientific Journal
52
3. Xodimlar uchun motivatsiya va
rag‘batlantirish tizimini takomillashtirish.
4. Ish faoliyatini muvofiqlashtiruvchi
samarali aloqa tizimini yaratish.
5.
Xodimlarning
professional
rivojlanishini doimiy ravishda qo‘llab-
quvvatlash.
Bu yondashuvlar tashkilotda samarali
boshqaruvni ta’minlash, ta’lim jarayonining
sifatini oshirish va xodimlarning qoniqish
darajasini ko‘tarishga xizmat qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
1.
Полукоров В. Л. Основы менеджмента: учеб.пос.ч-е изд.,перир. - М.: КНОРУС, 2009. - 2
4 0 б.
2.
Русалинова А.А. Информационные процессы в организационно- управленческой
деятельности. Парадигмы исследования и описания организаций.– Санкт-Петербург : Питер, 2001. – с.
409-420. – (Хрестоматия по психологии) .
3.
Qosimova D.S . Menejment nazariyasi. O’quv qollanma. - Т.: Fan va texnologiyalar, 2009. - 212
by
