World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
314
БОЖХОНА ТЎЛОВЛАРИНИ УНДИРИШДА МОЛИЯВИЙ
ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИ ҚЎЛЛАШ АМАЛИЁТИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич
Ўзбекистон Республикаси Солиқ қўмитаси хузуридаги Фискал институти
“Солиқлар ва солиққа тортиш” кафедраси доценти (PhD)
ТЕЛ:90-644-74-77
Аннотация:
Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикаси божхона
чегарасидан олиб ўтилаётган товарлардан божхона тўловларини ундиришда
ахборот технологияларини қўллашни мазмун-моҳияти ва аҳамияти очиб
берилган.Божхона тўловларини ҳисоблашда ахборот технологияларини
қўллашни такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсиялар
берилди.
Калит сўзлар:
Божхона тўловлари, фискал сиёсат, қўшилган қиймат солиғи
ва акциз солиғи, божхона тўловлари ставкаси, ахборот технологиялари,
рақамлаштириш, автотранспорт воситалари, электрон божхона.
Аннотация:
В данной статье раскрыты смысл и значение использования
информационных технологий при взимании таможенных платежей с товаров,
перемещаемых через таможенную границу Республики Узбекистан.Даны научно
обоснованные предложения и рекомендации по совершенствованию
использования информационных технологий в расчет таможенных платежей.
Ключевые слова:
таможенные пошлины, фискальная политика, налог на
добавленную стоимость и акциз, ставка таможенной пошлины, информационные
технологии, цифровизация, автотранспортные средства, электронная таможня.
Abstract:
This article reveals the meaning and significance of the use of
information technology in the collection of customs fees from goods transported across
the customs border of the Republic of Uzbekistan. Scientifically based suggestions and
recommendations were given to improve the use of information technology in the
calculation of customs fees.
Keywords:
Customs duties, fiscal policy, value-added tax and excise duty,
customs duty rate, information technology, digitization, motor vehicles, electronic
customs.
Кириш
Фискал сиёсатнинг тўғри олиб борилиши бюджет даромадлари ва давлат
иқтисодиёти ўсишига таъсир этиб, давлат бюджетидан молиялаштириладиган
соҳаларнинг барқарор ривожланишига олиб келади.
1
1
Qurbonov Muxiddin Abdullaevich. (2023). xufiyona iktisodiyotda eksport-importni soliqqa tortish tartibi. Jahon ilmiy
tadqiqot jurnali , 21 (1), 176–181. http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875 dan olindi
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
315
Фискал фаолиятнинг асосий институтларидан бири бу божхона чегараси
орқали олиб ўтилаётган товар ва транспорт воситалари учун тўланиши лозим
бўлган божхона тўловларини ундириш ҳисобланади.
2
Божхона тўловларини ундириш божхона органларининг асосий
вазифаларидан бири ҳисобланиб, уни божхона чегарасидан олиб ўтиладиган
товарлардан божхона божи, аксиз ва қўшилган қиймат солиғи ҳамда божхона
йиғимларини ҳисоблаш, ундириш ва давлат бюджетига ўтказиш орқали амалга
оширади.
3
Бугунги кунда рақамлаштириш жараёнларининг долзарблигидан келиб
чиқиб, ҳисобланаётган ва ундирилаётган божхона тўловларини ундиришда
тўлиқ ахборот технологияларини қўллаш, амалиётда учраётган хато ва
камчиликларни минималлаштиришга ҳамда божхона тўловларининг давлат
бюджетига тўлиқ ва ўз вақтида ўтказилишига кўмаклашади.
4
Асосий қисим
Божхона тўловларини ундиришда божхона назоратининг содда, шаффоф ва
замонавий усулларидан фойдаланиб, назоратнинг умум қамровли воситаларини,
инновацион лойиҳаларни янада кенг жорий этиш тадбиркорларга қулайлик
яратади.
5
Мамлакатимиз
Президенти
Ш.Мирзиёевнинг
2020
йилнинг
24 январдаги Олий Мажлисга Мурожаатномасида “Рақамли технологиялар
нафақат маҳсулот ва хизматлар сифатини оширади, ортиқча харажатларни
камайтиради. Шу билан бирга, мени жуда қаттиқ ташвишга соладиган ва безовта
қиладиган энг оғир иллат – коррупсия балосини йўқотишда ҳам улар самарали
воситадир. Буни барчамиз теран англаб олишимиз даркор.
Давлат ва жамият бошқаруви, ижтимоий соҳада ҳам рақамли
технологияларни кенг жорий этиб, натижадорликни ошириш, бир сўз билан
айтганда, одамлар турмушини кескин яхшилаш мумкин ” деб таъкидлаб ўтди.
Жаҳон божхона ташкилоти(ЖБТ) томонидан амалга оширилаётган
ҳамкорлик дастурлари доирасида халқаро миқёсда божхона хизмати сифатини
2
Muxiddin Abdullaevich Qurbonov, & Ergashev Uyg'un Jabborovich. (2023). kameral soliq tekshiruvida inson omilini
kamaytirishda smart texnologiyalardan foydalanish istiqbollari. Jahon ilmiy tadqiqot jurnali , 21 (1), 260–268.
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883 dan olindi
3
Qurbonov Muxiddin Abdullaevich. (2023). xufiyona iktisodiyot sharoitida davlat moliyaviy nazorati va uni
takomilashtirish
yo'nalishlari.
Jahon
ilmiy
tadqiqot
jurnali
,
21
(1),
248–259.
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882 dan olindi
4
Qurbonov Muxiddin Abdullaevich. (2023). xufiyona iqtisodiyot sharoitida nazorat o'rganlari faolyatini yana
takomilashtirish. Jahon ilmiy tadqiqot jurnali , 21 (1), 221–231. http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880
dan olindi
5
Қурбонов Мухиддин Абдуллаевич. (2023). хуфиёна иқтисодиётга курашиш жараёнида бюджет интизомини
мустаҳкамлашнинг
зарурлигихуфиёна
иқтисодиётга
курашиш
жараёнида
бюджет
интизомини
мустаҳкамлашнинг зарурлиги. World Scientific Research Journal, 21(1), 153–165. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
316
ошириш, очиқлик ва шаффофликка эришишни таъминлаш мақсадида 2016 йил
“Рақамли божхона” йили деб эълон қилинди.
6
Мазкур ҳужжатда «Рақамли божхона» атамасига божхона тўловларини
тўлашни таъминлаш ва кафолатлаш, товарлар, жисмоний шахслар, транспорт
воситалари ва маблағлар оқимини назорат қилиш, шунингдек, халқаро савдони
жиноятчилик, шу жумладан халқаро терроризмдан ҳимоя қилиш учун рақамли
тизимлардан фойдаланиш, деб таъриф берилган.
7
Божхона маъмуриятчилигини янги босқичга олиб чиқиш, божхона ва юк
операцияларини рақамли трансформатсия қилиш орқали инсон омилини кескин
қисқартириш, божхона соҳасини очиқлик, шаффофлик ҳамда ишончлилик
тамойиллари асосида коррупсиядан ҳоли тизимга айлантириш мақсадида
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 27 апрелдаги “Божхона
маъмуриятчилигини янада такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар
тўғрисида”ги Фармони қабул қилинди. Унда 2022-2023 йилларда божхона
расмийлаштируви жараёнларини рақамлаштириш бўйича 2-иловага мувофиқ
«Йўл харитаси» қабул қилинди[3].«Йўл харитаси»га асосан, божхона
тўловларини ҳисоблаш ва ундиришни рақамлаштириш бўйича қуйидаги
дастурий таъминотлар ишлаб чиқилди. Улар, “Божхона қиймати мониторинги”
ахборот тизимини, тўланиши лозим бўлган божхона тўловларини аниқлашда
божхона органи томонидан тақдим этиладиган дастлабки қарорни бериш
жараёнларини, шартли божхона қийматини белгилаш бўйича хизматларни
кўрсатиш жараёнларини, божхона тўловларининг қўшимча ҳисобланиши
жараёнини рақамлаштириш орқали қарздорликларнинг ҳисобини юритишнинг
умумий шаффоф электрон тизимини яратиш, божхона тўловларини бўлиб-бўлиб
ва кечиктириб тўлашга рухсат бериш жараёнларини, божхона тўловлари бўйича
солиштирма
далолатномани
расмийлаштириш
жараёнларини
рақамлаштиришдан иборат.
Божхона тўловларини ҳисоблаш ва ундириш жараёнини рақамлаштиришда
юқоридаги дастурий таъминотларни амалиётга киритилиши, бу йўналишдаги
шаффофликни ошириб, тадбиркорларнинг божхона расмийлаштирувига
кетадиган вақтини ва унга кетадиган харажатларини қисқартиришга олиб келди.
Божхона хизмати орқали давлатнинг иқтисодий хавфсизлиги билан
боғлиқ ҳолда миллий иқтисодиёт манфаатларини ҳимоя қилади.
Турли илмий нашрлар ва расмий ҳужжатларда божхона хизматларининг
ривожланиш босқичлари қуйидагилардан иборат: қоғозсиз (paperless); электрон
6
Qurbonov Muxiddin Abdullaevich. (2023). xufiyona iktisodiyotni kamaytirishda eksport-import opperatsiyalarini
takomillashtirish
yo'llari.
Jahon
ilmiy
tadqiqot
jurnali
,
21
(1),
269–275.
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884 dan olindi
7
Курбонов, М. (2020). Зарубежный опыт эффективного использования финансовых ресурсов государственных
целевых
фондов.
Экономика
И
Образование,
1(5),
163–166.
извлечено
от
https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
317
(элеcтрониc); рақамли (digital); ақлли (smart) деб номланади.
Шу билан бирга, “электрон” ва “рақамли” божхона ўртасида ҳеч қандай
фарқ йўқлигини таъкидловчи назария ҳам мавжуд.
8
“Электрон божхона хизматлари” – божхона органларининг операцион
фаолияти ва бизнес жараёнлари илғор технологиялар асосида қоғоз шаклдан
автоматлаштирилган шаклга ўтказилади, лекин ушбу тизимлар инсон омилисиз
мустақил фаолият юрита олмайди.
“Смарт божхона хизматлари” - сунъий онг асосида божхона органи
мансабдор шахсининг фаолиятини ўзлаштира оладиган, операцион жараёнларни
ўзига имметатсия қиладиган, инсон омилисиз бизнес жараёнларига реакция
қиладиган фаолият тушунилади.
9
Божхона қўмитасида соҳани рақамлаштириш бўйича ишлар жаъдал амалга
оширилмоқда, жорий йилнинг 24-27-октябр кунлари Тошкент шаҳрида йилнинг
муҳим тадбирларидан бири “ICT WEEK UZBEKISTAN 2023” ҳафталиги
ўтказилди.Ҳафталик доирасида Рақамли ҳукумат лойиҳаларини бошқариш
маркази томонидан “Рақамли ҳукумат – ҳукумат инсонлар учун” саммити бўлиб
ўтди.Саммит доирасида рақамлаштириш даражасини баҳолаш якунлари бўйича
энг юқори кўрсаткичга эришган, рақамлаштиришда энг фаол деб топилган давлат
идораси сифатида Божхона қўмитаси тақдирланди[4].
Ҳозирги пайтда божхона тизимида божхона тўловларини назорат қилишга
мўлжалланган “Божхона тўловлари” ААТ дастури мавжуд ва у қуйидаги
вазифаларни бажариш учун мўлжалланган:
-ундириладиган барча божхона тўловлари ҳисобини электрон шаклда
юритиш;
-пул маблағларининг ҳаракати, божхона тўловларининг ҳисобланиши ва
ундирилиши бўйича амалларни электрон шаклда ўз вақтида ва тўғри
ҳужжатлаштириш;
-Давлат бюджети ва божхона қўмитасининг махсус фондига қисман ёки
тўлиқ тушадиган божхона божи, солиқлар ва божхона йиғимларининг
ундирилишини реал вақт режимида назорат қилиш.
-божхона органларининг шахсий ғазна ҳисобварақларига божхона
тўловлари учун ўтказилган пул маблағларини назорат қилиш;
-ҳар бир ТИФ қатнашчисига тегишли товарларга ҳисобланган ва
ундирилган божхона тўловлари бўйича солиштирма далолатномалар тузиш ва
дебиторлик-кредиторлик ҳисобини электрон шаклда юритиш;
8
Qurbonov Muxiddin Abdullaevich. (2023). davlat xaridlari jarayonlarini tashkil etishi va boshqarishda axborot
kommunikatsiya
texnologiyalarni
takomillashtirish.
Jahon
ilmiy
tadqiqot
jurnali,
16(1),
170–177.
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2715 dan olindi
9
Pardaev Fayzulla Gaffarovich, & Muxiddin Abdullaevich Qurbonov. (2023). istiqbolda qo'shilgan qiymat solig'i
xisobini yuritishda avtomatlashtirilgan dashbordlardan samarali foydalanish. Jahon ilmiy tadqiqot jurnali , 21 (1), 189–
196. ttp://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877 dan olindi
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
318
-божхона расмийлаштируви вақтида ТИФ қатнашчиларининг тўлов
қобилияти тўғрисида “он-лайн” режимида маълумот олиш;
-реал вақт оралиғида маълумотларни сақлаш, узатиш ва қайта ишлаш
масалаларини ҳал қилиш.
Божхона
соҳасида
ахборот
технологияларидан
фойдаланишда
рақамлаштириш ва сунъий интеллектни қўллаш бўйича илмий ишлар ва
ишланмалар ривожланмоқда. Жорий йилда Божхона институти ходимлари
томонидан
республикамизда
автотранспорт
воситаларидан
божхона
тўловларини ундиришнинг тартиб-тамойиллари асосида телеграм ижтимоий
тармоғида фойдаланиш учун “@auto_calculatorbot” телеграм-боти яратилди ва
Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигидан ДГУ 27632-сонли гувоҳнома
олинди.
Телеграм-бот қуйидаги қулайлик ва афзалликларга эга:
- савол-жавоб шаклида ишлаши;
- автотранспорт воситаларига келиб чиқиш сертификатини сўраши;
- автотранспорт воситасини ТИФ ТН коди автоматик аниқланиши;
-АҚШ долларининг валюта курсининг ўзгариши автоматик равишда
янгиланиб туриши;
-божхона ҳудудига олиб келинаётган автотранспорт воситаларига меъёрий
ҳужжатлар орқали имтиёз қўлланиши сўралади.
“AutoCalculator Bot” фойдаланувчи томонидан киритилган автотранспорт
воситасининг параметрлари ва қийматига асосланиб, божхона тўловларини
ҳисоблайди ва бу бўйича жавоб, яъни ҳисобот шаклини автоматик равишда
фойдаланувчига жўнатади (1-расм).
маааауу
1-расм.Ҳисобланган
божхона тўловлари бўйича ҳисобот
шаклларии.
Автотранспорт воситаларидан божхона тўловларини ундиришнинг
тартиб-тамойиллари бўйича меъёрий ҳуқуқий ҳужжатларни ўзгариши билан
ботга муаллифлар томонидан ўзгартириш ва қўшимчалар киритиб
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
319
турилади.Ташқи иқтисодий фаолият қатнашчилари “Autocalculator Bot”
телеграм-бот орқали автотранспорт воситаларидан божхона тўловларини
ундиришнинг тартиб-тамойилларини ва тўланиши лозим бўлган божхона
тўловларини миқдорини олдиндан билиш имкониятига эга бўлади. Бу эса ташқи
иқтисодий фаолият субъектларининг пул маблағларини сарфланишини
олдиндан
режалаштириш
имкониятини
яратиб,
товарнинг
божхона
расмийлаштирувига кетадиган вақтини ва сарф-харажатларини тежашга олиб
келади.
Хулоса қилиб айтганда, божхона тизимида божхона тўловларини ҳисоблаш
ва ундиришда ахборот технологияларидан фойдаланишда рақамлаштириш ва
сунъий интеллектни қўллашни янада ривожлантириш божхона хизмати
самарадорлигини янада оширади, коррупсияни камайишига хизмат қилади,
ташқи иқтисодий фаолият қатнашчиларини божхона расмийлаштирувига
кетадиган вақтини ва сарф-харажатини камайтиради. Энг асосийси чет эллик
тадбиркорларини Ўзбекистон Республикасида бизнес юритиш учун
қулайликларни янада оширади.
Хулосалар:
-
Божхона институтида таҳсил олаётган курсант ва тингловчиларига ахборот
технологиялари бўйича фанлар ҳажмини кўпайтириш ва божхонада ахборот
технологиялари бўйича янги ўқув адабиётларини яратиш;
-
Истиқболда божхона институтида божхонада ахборот технологиялари
бўйича мутахассислик бўйича кадрларни тайёрлашни йўлга қўйиш;
-
Автоташувчиларга Ўзбекистон Республикасига киришда божхона
чегарасида тўланадиган тўловлар ва йиғимларни турлари, миқдорини олдиндан
билиш учун мобил илова учун бот яратиш;
-
Жисмоний шахслар Ўзбекистон Республикасига киришда ва чиқишда
фойдаланиш учун, олдиндан маълумот олиш учун барча тартиб-тамоилларни ўз
ичига олган мобил илова учун бот яратиш.
Юқоридагиларни инобатга олиб, божхона тўловларини ҳисоблаш,
ундиришда рақамлаштириш бўйича меъёрий ҳужжатларга ўзгартириш ва
қўшимчалар киритиш божхона тўловларини йиғилувчанлигини янада ошириб,
божхона хизмати самарадорлигини ошишига олиб келади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА БЮДЖЕТ НАЗОРАТИНИНГ ТИЗИМЛИ
ТАҲЛИЛИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 197–210. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2878
2.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА НАЗОРАТ ОРГАНЛАРИ ФАОЛИЯТИНИ
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
320
ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 221–
231. Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2880
3.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТ ШАРОИТИДА ДАВЛАТ МОЛИЯВИЙ НАЗОРАТИ ВА УНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ. World Scientific Research Journal,
21(1),
248–259.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2882
4.
Мухиддин Абдуллаевич Қурбонов, & Эргашев Уйғун Жабборович.
(2023).
КАМЕРАЛ СОЛИҚ
ТЕКШИРУВИДА ИНСОН
ОМИЛИНИ
КАМАЙТИРИШДА СМАРТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДАН ФОЙДАЛАНИШ
ИСТИҚБОЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 21(1), 260–268. Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2883
5.
Курбонов,
М.
(2020).
Зарубежный
опыт
эффективного
использования финансовых ресурсов государственных целевых фондов.
Экономика
И
Образование,
1(5),
163–166.
извлечено
от
https://inlibrary.uz/index.php/economy_education/article/view/4823
6.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТДА ЭКСПОРТ-ИМПОРТНИ СОЛИҚҚА ТОРТИШ ТАРТИБИ.
World
Scientific
Research
Journal,
21(1),
176–181.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2875
7.
Пардаев Файзулла Ғаффарович, & Мухиддин Абдуллаевич
Қурбонов. (2023). ИСТИҚБОЛДА ҚЎШИЛГАН ҚИЙМАТ СОЛИҒИ
ХИСОБИНИ ЮРИТИШДА АВТОМАТЛАШТИРИЛГАН ДАШБОРДЛАРДАН
САМАРАЛИ ФОЙДАЛАНИШ. World Scientific Research Journal, 21(1), 189–196.
Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2877
8.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТНИ
КАМАЙТИРИШДА
ЭКСПОРТ-ИМПОРТ
ОПЕРАЦИЯЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ЙЎЛЛАРИ. World Scientific
Research
Journal,
21(1),
269–275.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2884
9.
Қурбонов
Мухиддин
Абдуллаевич.
(2023).
ХУФИЁНА
ИҚТИСОДИЁТГА КУРАШИШ ЖАРАЁНИДА БЮДЖЕТ ИНТИЗОМИНИ
МУСТАҲКАМЛАШНИНГ
ЗАРУРЛИГИ. World
Scientific
Research
Journal, 21(1),
153–165.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2873
10.
Файзиев, Ф. А. (2023). ЎЗБЕКИСТОНДА ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД
ҚИЛИШ: РИВОЖЛАНИШ ИСТИҚБОЛЛАРИ ВА СОЛИҚ ТИЗИМИДАГИ
ЎРНИ. Gospodarka
i
Innowacje., 42,
426-434.
https://gospodarkainnowacje.pl/index.php/issue_view_32/article/view/2099
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
321
11.
Файзиев Фаррух Абдуллахожаевич. (2023). КЎЧМАС МУЛКНИ
СОЛИҚҚА ТОРТИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ. World Scientific
Research
Journal,
21(1),
232–247.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2881
12.
М.Ю.Рахимов. (2023). МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ ТАҲЛИЛИ:
МУАММО ВА ЕЧИМЛАР. World Scientific Research Journal, 21(1), 211–220.
Retrieved from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2879
13.
Klichev, B. (2014). Бошқарув ҳисобида баҳо шакллантиришни
такомиллаштириш
масалалари.
Молия,
2014(5),
10–15.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10522860
14.
Қличев, Б. (2022). Истеъмолчи манфаатлари асосида маҳсулотга баҳо
шакллантириш масалалари таҳлили
.
Iqtisodiyot: tahlillar va prognozlar, 4 (20)-сон,
170-175.
15.
Тулаев Мирзакул Саламович. (2023). КОРХОНАЛАРНИНГ
МОЛИЯВИЙ ФАОЛИЯТИНИ ТАШҚИ АУДИТОРЛАР ТОМОНИДАН
ТЕКШИРИШ МАСАЛАЛАРИ . World Scientific Research Journal, 16(1), 252–258.
Retrieved from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2724
16.
Rahimov M.Yu. (2013). An analysis of the financial condition of
economic entities. Educational manual. -T .: Finance.
17.
Қличев, Б. (2021). Хўжалик юритувчи субъектларда ишбилармонлик
фаоллиги таҳлили
.
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби, 1 (3)-сон, 1-9. Retrieved
https://finance.tsue.uz/wp-content/uploads/2021/06/4.-Қличев-Б.pdf
18.
Yakubov U. (2021). IMPROVEMENT OF ACCOUNTING AND
METHODOLOGY IN ORGANIZATION OF JOINT VENTURES. Эконмока и
бизнес: теория и практика.. 4-2 (74). ISSN 2411 0450.
19.
Yakubov U. (2022). MODELING THE ANALYSIS OF FOREIGN
ECONOMIC ACTIVITY. Web of scientist: Inernational scientific research journal
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 2
20.
Қличев, Б. (2021, ноябрь 19). Ички аудит хизмати фаолиятида
иқтисодий таҳлилни такомиллаштириш масалалари. Рақамли иқтисодиёт
шароитида солиқ маъмуриятчилиги ва халқаро солиққа тортиш механизмини
такомиллаштириш. Халқаро конференция материаллари тўплами. Тошкент,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531234
21.
Ibragimov G. (2022).
Digitalization of the economy of Uzbekistan:
experience and prospects
.
International Journal of Research in Economics and Social
Sciences (IJRESS)
, 12(05), 102-109. Retrieved from
content/uploads/IJRESS10-May2022.pdf
22.
Tulaev, M. (2021). МҲХС БЎЙИЧА МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТ:
ТАЙЁРЛАШ ВА АВТОМАТЛАШТИРИШ.
Архив научных исследований
.
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
322
23.
Қличев, Б. (2021). Инновацион фаолиятда асосий воситалар
таҳлилини ташкил этиш масалалари. Инновацион иқтисодиёт: муаммолар,
таҳлил
ва
ривожланиш
истиқболлари.
Қарши,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531216
24.
Sultanov, M. (2023). Features of Dividend Allocation and Taxation in
Investment Funds of Uzbekistan.
Asian Journal of Technology & Management
Research (AJTMR) ISSN
,
2249
(0892).
25.
Асаналиевна, С. З. (2022). Факторы Устойчивого Развития
Предприятий.
Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and
Finance
,
3
https://doi.org/10.17605/OSF.IO/QSMX8
26.
Қличев, Б. (2021, сентябрь 30). Меҳнат мотивациясида моддий
рағбатлантириш
таҳлили.
Молия-банк
тизимида
илм-фан,таълимнинг
инновацион инфратузилмасини шакллантириш ва ривожлантиришда тошкент
молия институтининг ўрни. Конференция материаллари тўплами, Тошкент,
Ўзбекистон.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10531256
27.
Нурманов, У. А. (2022). ИҚТИСОДИЁТНИ ГЛОБАЛЛАШУ
ШАРОИТИДА ЖОРИЙ АКТИВЛАР ТАҲЛИЛИНИНГ НАЗАРИЙ-УСЛУБИЙ
АСОСЛАРИНИ
ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.
"Экономика
и
туризм"
международный
научно-инновационной
журнал
,
4
(6).
Retrieved
from
http://interjournal.uz/index.php/journals/article/view/82
28.
Нурманов, У. А. (2022). ХЎЖАЛИК СУБЪЕКТЛАРИДА ЖОРИЙ
АКТИВЛАР ВА УЛАРНИНГ ТАҲЛИЛИЙ КЎРСАТКИЧЛАРИ.
Журнал
Инновации
в
Экономике
,
5
(2).
Retrieved
from
https://tadqiqot.uz/index.php/economy/article/view/4757
29.
Рахимов М.Ю. Иқтисодиёт субъектлари молиявий ҳолатининг
таҳлили. Ўқув қўлланма.-Т.;“Iqtisod-Moliya”, 2013. -390 б.
30.
Ibragimov, G., & Yakubov, U. (2015). Agricultural Development in
Uzbekistan.
SCIENTIFIC ENQUIRY IN THE CONTEMPORARY WORLD:
THEORETICAL BASIСS AND INNOVATIVE APPROACH
, 74.
Retrieved from
https://bmpublgroup.com/assets/l_26_4_1.pdf#page=75
31.
Gayratjon Ibragimov Artikovich
. (2022).
GLOBAL DIGITALIZATION
AND THE PLACE OF UZBEKISTAN
. IV ФОРУМ «ЭКОНОМИКА В
МЕНЯЮЩЕМСЯ МИРЕ» 2022 май КАЗАНЬ-ТАШКЕНТ), Казань-Ташкент.
https://doi.org/10.5281/zenodo.6627529
32.
Ibragimov G. (2023).
Problems of training financial analysts in the
republic of Uzbekistan
.
International Journal of Research in Economics and Social
Sciences (IJRESS)
, 13(06), 108-115. Retrieved from
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
323
33.
Sagdillayeva, Z. A. (2023). BUSINESS ANALYSIS IS A NEW
DIRECTION OF ANALYTICAL WORK.
Intent Research Scientific Journal
,
2
(6),
93-104.
34.
Asanalievna, S. Z. (2022). ASSESSMENT OF THE FINANCIAL
STABILITY OF THE ENTERPRISE.
湖南大学学
报
(
自然科学版
)
,
49
(10).
https://johuns.net/index.php/publishing/454.pdf
35.
Yuldasheva Umida Asanaliyevna. (2023). TAX POTENTIAL AS AN
INDICATOR OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT OF THE REGION.
European
Journal of Emerging Technology and Discoveries
,
1
(8), 41–45. Retrieved from
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/305
36.
Yuldasheva
Umida
Asanaliyevna.
(2023).
THEORETICAL
APPROACHES TO THE CONCEPT OF "TAX POTENTIAL" AND METHODS OF
ITS
ASSESSMENT.
European
Journal
of
Emerging
Technology
and
Discoveries
,
1
(8),
21–25.
Retrieved
from
https://europeanscience.org/index.php/1/article/view/302
37.
Tulaev, M. (2019). Финансовая отчетность: на пути соответствия
национальным и международным стандартам.
Архив научных исследований
,
1
(1).
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/723
38.
Pardayevich, K. B. (2023). Analysis of the Maximum Volume of
Production in Cement Production Enterprises in Uzbekistan. International Journal on
Economics, Finance and Sustainable Development, 5(6), 1-8. Retrieved
from
https://journals.researchparks.org/index.php/IJEFSD/article/view/4460
39.
Tulayev M., Axmedov A. (2023). Balansning tarkibiy tuzilishi va unga
taʼsir etuvchi omillar. YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT, 8, 71-77
40.
Ибрагимов, Г. А. (2023). ЦИФРОВИЗАЦИЯ ЭКОНОМИКИ И
ВОПРОСЫ БЕЗОПАСНОСТИ.
Gospodarka i Innowacje.
, 68-73.
41.
Ibragimov, G. A. (2021). Business Analysis In The Digital
Economy. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 12(7), 4543–4549.
42.
Tulayev M. (2023). Moliyaviy hisobotning halqaro standartlari bo‘yicha
moliyaviy hisobot: tayyorlash va avtomatlashtirish. YASHIL IQTISODIYOT VA
TARAQQIYOT, 6, 134 -138.
43.
Samadova Nargiza Rasulovna. (2022). ANALYSIS OF INDICATORS
REPRESENTING THE ECONOMIC POTENTIAL OF ECONOMIC ENTITIES
AND ITS DISTINCTIVE FEATURES.
European Journal of Research Development
and
Sustainability
,
3
(11),
108-111.
Retrieved
from
https://www.scholarzest.com/index.php/ejrds/article/view/2960
44.
Султанов
Махмуд
Ахмедович.
(2023).
ИНВЕСТИЦИЯ
ФОНДЛАРИДА ДИВИДЕНД СИЁСАТИ ВА УНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
World scientific research journal
www.wsrjournal.com Volume-23_Issue-2_January -2024
324
ЙЎЛЛАРИ. World Scientific Research Journal, 16(1), 163–169. Retrieved from
http://wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2714
45.
Якубов, У. (2023). КОРХОНАНИНГ ТАШҚИ ИҚТИСОДИЙ
ФАОЛИЯТИНИ КОМПЛЕКС ТАҲЛИЛИ.
Евразийский журнал права, финансов
и
прикладных
наук
,
3
(4),
132–139.
извлечено
от
academy.uz/index.php/EJLFAS/article/view/12603
46.
Ibragimov G. (2022).
Introduction of digital solutions to the economy of
Uzbekistan: problems and solutions
.
International Journal of Research in IT and
Management (IJRIM)
, 12(9), 34-39. Retrieved from
content/uploads/IJRIM2Sep22-Uzb-1.pdf
47.
Ibragimov G. (2022).
Keeping records of imported goods while
improving customs administration in Uzbekistan
.
International Journal of Research in
Finance
and
Marketing
(IJRFM)
,
12(11),
30-34.
Retrieved
from
https://euroasiapub.org/wp-content/uploads/IJRFM3Nov22-Uzb.pdf
48.
Қличев Бахтиёр Пардаевич. (2023). ОПЕРАЦИОН ФАОЛИЯТ
НАТИЖАЛАРИНИ ИФОДАЛОВЧИ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ. World
Scientific
Research
Journal, 21(1),
182–188.
Retrieved
from
http://www.wsrjournal.com/index.php/wsrj/article/view/2876
49.
Nargiza
Samadova.
(2023).
INFORMATION
SOURCES
OF
ECONOMIC COMPETENCE ANALYSIS OF ECONOMIC SUBJECTS AND
THEIR CLASSIFICATION.
Academia Repository
,
4
(12), 278–283. Retrieved from
https://academiarepo.org/index.php/1/article/view/290
50.
Tulaev, M. (2020). Учет корпоративных облигаций.
Архив научных
исследований
,
1
(25).
извлечено
от
https://ejournal.tsue.uz/index.php/archive/article/view/2783
51.
Yakubov Ulugbek. (2023). ISSUES OF ASSESSING THE JOINT
ACTIVITY OF BUSINESS ENTITIES.
American Journal of Interdisciplinary
Research
and
Development
,
14
,
57–61.
Retrieved
from
https://ajird.journalspark.org/index.php/ajird/article/view/557
