39
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
TUSHONKA MAHSULOTIGA GOST TALABLARIGA
MUVOFIQ GO‘SHT QO‘SHISH TEXNOLOGIYASI VA SIFAT
KO‘RSATKICHLARI TAHLILI
Xasanova Xolida Ibodullayevna
“TIQXMMI” MTU dotsenti
G’oyibnazarova Zaxroxon Ergash qizi
Fayzullaxo’jayeva Sevinch Saidaxmadxo’ja qizi “TIQXMMI” MTU
talabalari
https://doi.org/
10.5281/zenodo.15463195
0ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi:16-may 2025 yil
Ma’qullandi:18-may 2025 yil
Nashr qilindi: 19-may 2025 yil
Ushbu maqolada GOST 34127-2017 talablariga
asoslangan holda konservalangan go‘sht – tushonka
mahsulotini ishlab chiqarish bosqichlari, xom ashyoni
tanlash,
texnologik
jarayonlar,
sterilizatsiya
sharoitlari va sifat ko‘rsatkichlarini baholash
masalalari yoritilgan. Tadqiqot davomida tayyor
mahsulotning
organoleptik,
fizik-kimyoviy
va
mikrobiologik xususiyatlari tahlil qilindi. Olingan
natijalar mahsulotning GOST talablariga to‘la mos
kelishini, uzoq muddatli saqlanishga yaroqliligini va
iste’molchilar talabiga javob berishini ko‘rsatdi.
Maqola oziq-ovqat xavfsizligi, texnologik jarayonning
optimalligi va mahsulot sifati o‘rtasidagi bog‘liqlikni
ilmiy asosda ochib beradi.
KEY WORDS
tushonka, GOST 34127-
2017, konserva, go‘sht mahsuloti,
sterilizatsiya, sifat nazorati, oziq-
ovqat xavfsizligi.
Tushonka — uzoq muddat saqlanishi mumkin bo‘lgan konservalangan go‘sht mahsuloti.
Uning sifati tarkibiga, ishlatilgan go‘sht turiga, hamda texnologik jarayonlarga bevosita bog‘liq.
Ushbu maqolada tushonkaga GOST (Davlat Standarti) talablari asosida go‘sht kiritish
texnologiyasi va uning mahsulot sifati bo‘yicha ahamiyati o‘rganiladi.
Oziq-ovqat sanoati bugungi kunda aholining oziqlanish ehtiyojlarini to‘liq qondirish,
mahsulotlarni uzoq muddat saqlash imkonini beruvchi texnologiyalarni rivojlantirish va
ularni xavfsiz ishlab chiqarish masalalariga katta e’tibor qaratmoqda. Konservalangan go‘sht
mahsulotlari, xususan, tushonka, shu kabi talablarni bajarishda muhim o‘rin egallaydi.
Tushonka — bu maxsus ishlov berilgan, konserva idishlariga joylashtirilib, yuqori haroratda
sterilizatsiya qilingan go‘sht mahsuloti bo‘lib, uzoq vaqt davomida o‘z xususiyatlarini saqlab
qoladi.
Mahsulot sifati birinchi navbatda xom ashyoning sifati, texnologik jarayonlarning to‘g‘ri
bajarilishi hamda amal qilinayotgan sanitariya-gigiyena qoidalariga bog‘liq. Ayniqsa, tushonka
tayyorlashda GOST (Davlat Standarti) talablariga amal qilish nihoyatda muhim sanaladi. GOST
talablariga muvofiq ishlab chiqarilgan go‘sht mahsulotlari nafaqat iste’mol uchun xavfsiz,
balki ma’lum bir sifat me’yorlariga javob beruvchi, sog‘liq uchun foydali bo‘ladi.
Mazkur maqolada tushonka tayyorlash jarayonida go‘shtni GOST talablariga muvofiq
ishlatishning afzalliklari, texnologik bosqichlari va yakuniy mahsulot sifatiga ta’siri o‘rganiladi.
Shuningdek, ishlab chiqarilgan mahsulot namunalarining organoleptik va fizik-kimyoviy
ko‘rsatkichlari tahlil qilinadi. Tadqiqotdan maqsad — sifatli va xavfsiz tushonka ishlab
chiqarish uchun asos bo‘ladigan ilmiy-texnik tavsiyalarni ishlab chiqishdir.
40
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
Tadqiqot davomida tushonka mahsulotini ishlab chiqarish bo‘yicha texnologik jarayonlar
to‘liq tahlil qilindi. Ishlab chiqarishning har bir bosqichi — xom ashyoni tanlashdan tortib,
tayyor mahsulot sifatini baholashgacha bo‘lgan yo‘nalishlarda amaliy harakatlar olib borildi.
Jarayon GOST 34127-2017 davlat standartlariga asoslangan holda tashkil etildi. Ushbu
metodik yondashuvning har bir bosqichi quyidagicha amalga oshirildi:
Konservalangan mahsulotning sifati birinchi navbatda ishlatiladigan xom ashyoning sifati
bilan bevosita bog‘liq. Shu sababli, tadqiqot doirasida GOST 34127-2017 talablariga muvofiq
tarzda sigir go‘shti tanlab olindi. Ushbu standart bo‘yicha foydalanilishi mumkin bo‘lgan
go‘sht — sog‘lom, sanitariya va veterinariya nazoratidan o‘tgan, yangi so‘yilgan hayvonlardan
olingan bo‘lishi kerak. Go‘shtning tashqi ko‘rinishi yorqin qizil rangda, tabiiy hidi saqlangan,
yengil elastiklik xususiyatiga ega bo‘lishi zarur.
Xom ashyo tanlash jarayonida go‘shtning quyidagi parametrlari alohida e’tiborga olindi:
Yangi so‘yilgan sigir go‘shti (1-kategoriya).
Yog‘ miqdori 12-18% oralig‘ida.
Suv miqdori 70% dan oshmasligi lozim.
Mikroorganizmlar bilan zararlanish darajasi 0,0 bo‘lishi.
Shuningdek, go‘shtning mushak tolalari va tolali tuzilmasi yaxshilab ko‘zdan kechirilib,
mexanik zararlanishlar yoki rang o‘zgarishlari mavjud emasligiga ishonch hosil qilindi.
Go‘shtni qayta ishlash bosqichi tushonka mahsulotining asosiy texnologik poydevorini tashkil
etadi. Ushbu bosqichda quyidagi ishlar ketma-ketlikda olib borildi:
Dastlab go‘sht katta bo‘laklarga bo‘linib, qoldiq qon, tuk va boshqa begona jismlardan
tozalandi. Keyin esa haroratni 15–18°C darajada ushlab turuvchi toza suvda 2–3 marotaba
yuvildi. Bu jarayon mahsulotning gigiyenik holatini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi.
Yuvilgan go‘sht maxsus go‘sht maydalagichlarda (gilyotina yoki volchok) taxminan 30–50 mm
kattalikdagi bo‘laklarga ajratildi. Ushbu hajm konservalash uchun maqbul bo‘lib, issiqlik
ishlovi davrida bir tekis pishishini ta’minlaydi. Go‘sht bo‘laklarining bir xil o‘lchamda bo‘lishi
keyinchalik tayyor mahsulotning ko‘rinishi va bir hil pishishini kafolatlaydi.
Maydalangan go‘shtga 1,2% massada osh tuzi qo‘shildi. Bundan tashqari, lazzatni boyitish va
mahsulotning saqlanish muddatini uzaytirish uchun qora murch, dafna yaprog‘i va piyoz
kukuni kabi tabiiy ziravorlar ham solindi. Ziravorlar standart miqdorda qo‘shildi, bu esa
mahsulotning standartga muvofiq lazzatga ega bo‘lishini ta’minladi.
Go‘sht va ziravorlar maxsus aylanma mikserlarda 10–15 daqiqa davomida bir hil massaga
kelguncha aralashtirildi. Bu bosqichda mahsulot tarkibining bir hil taqsimlanishiga e’tibor
qaratildi. Natijada har bir konserva idishida go‘sht, yog‘ va ziravorlar bir xilda taqsimlangan
bo‘ldi.
Aralashtirilgan go‘sht maxsus metall konservalarga 90–95% sig‘imga to‘ldirildi. Bo‘sh joy
mahsulot sterilizatsiyasi vaqtida bug‘ hosil bo‘lishi va ichki bosimni ushlab turish uchun zarur
hisoblanadi. Konservalar to‘ldirilgach, avtomatik yopishtiruvchi mashinalarda qopqog‘i
mahkam yopildi.
Konservalangan mahsulotlarni uzoq muddat saqlash uchun ularni sterilizatsiya qilish zarur.
Tadqiqotda ushbu bosqich quyidagicha bajarildi:
Harorat: 120°C
Vaqt: 90 daqiqa
Bosim: 1,5 atm (avtoklavda)
Sterilizatsiya jarayoni avtoklav uskunasida amalga oshirildi. Bu bosqichda konservalardagi
har qanday tirik mikroorganizmlar, shu jumladan botulizm sporasi kabi xavfli bakteriyalar
to‘liq yo‘q qilinadi. Sterilizatsiyadan keyin mahsulot 24 soat davomida xona haroratida
sovutilib, keyin esa 0–10°C oralig‘ida saqlash uchun mo‘ljallangan maxsus omborxonaga
joylashtirildi.
Sterilizatsiya davomida mahsulotning tashqi ko‘rinishi, struktura birligi va oziq-ovqat qiymati
saqlanib qolishi uchun optimal issiqlik rejimi tanlandi. Haddan ortiq issiqlik yoki vaqt
41
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
mahsulot sifati buzilishiga olib keladi, shuning uchun bu bosqichda harorat va vaqt juda aniq
nazorat qilindi.
Tayyor mahsulot namunalarining sifati bir nechta yo‘nalish bo‘yicha baholandi. Baholashda
quyidagi mezonlar asos qilib olindi:
Tashqi ko‘rinishi: Konservalangan go‘sht o‘zining tabiiy ko‘rinishini saqlab qolgan,
bo‘laklari bir hil, bo‘shliq yoki jigarrang dog‘larsiz bo‘lishi kerak.
Rang: Tabiiy, och qizil yoki to‘q pushti rangda.
Hid: Yoqimli, go‘shtga xos, begona hidlarsiz.
Ta’m: Tuz va ziravorlar muvozanatli, achchiq yoki haddan ortiq sho‘r emas.
4.2. Fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlar
Namlik: 65–70% oralig‘ida (standartga muvofiq).
Oqsil miqdori: Kamida 16%.
Yog‘ miqdori: 10–14%.
Ash miqdori: 1,2% dan oshmasligi kerak.
Mahsulot laboratoriyada mikrobiologik tekshiruvdan o‘tkazildi. Unda umumiy bakteriyalar
soni, E.coli, Salmonella, botulinum kabi xavfli bakteriyalar mavjudligi bo‘yicha tahlillar amalga
oshirildi. Natijalar mahsulotning to‘liq xavfsizligini tasdiqladi.
Barcha bosqichlar muvaffaqiyatli yakunlangach, mahsulot namunalarining 30 kun, 90 kun va
180 kun saqlanish holatlari tekshirildi. Har bir muddatda sifat ko‘rsatkichlari barqaror
saqlanib qolganligi kuzatildi. Bu esa ishlab chiqilgan texnologik uslub amaliyotda ham
samarali ishlashini ko‘rsatadi.
Tadqiqot davomida konservalangan sigir go‘shti mahsuloti — tushonka — GOST talablariga
muvofiq tarzda ishlab chiqarilib, uning sifati, xavfsizligi va saqlanish barqarorligi bo‘yicha
chuqur tahlillar olib borildi. Olingan natijalar asosida mahsulotning iste’molga yaroqliligi,
oziqlik qiymati va mikrobiologik jihatdan xavfsizligi tasdiqlandi. Quyida tadqiqotning har bir
bosqichiga tegishli natijalar batafsil keltirilgan.
Tayyor mahsulotning tashqi ko‘rinishi sanoat standartlariga va GOST 34127-2017 talablariga
to‘liq mos keldi. Konserva ichidagi go‘sht bo‘laklari bir hil o‘lchamda, zich joylashgan, begona
zarralarsiz va nojo‘ya ko‘rinishlardan holi edi. Go‘shtning tabiiy qizg‘ish rangi saqlangan,
sirtida yog‘ qatlamining mavjudligi esa mahsulotni issiqlik ishlovi davomida o‘z
xususiyatlarini saqlab qolganligidan dalolat berdi.
Organoleptik baholashda quyidagi ko‘rsatkichlar aniqlangan:
Ko‘rinish: Tuzilishi yaxlit, bo‘laklar shakli buzilmagan.
Hid: Tabiiy go‘shtga xos, yoqimli, begona hidlarsiz.
Ta’m: Yengil tuzlangan, ziravorlar yaxshi muvozanatlangan.
Yog‘ qatlamining holati: Ustki qismda bir tekis taqsimlangan, yengil sarg‘ish tusga ega,
achish yoki kuyish alomatlari yo‘q.
Mazkur ko‘rsatkichlar asosida mahsulotning iste’molchilarga mo‘ljallangan organoleptik sifati
ijobiy baholandi. Sinovda qatnashgan iste’molchilar ham mahsulotning tuzilishi, ta’mi va
hididan mamnun bo‘lishganini bildirdilar.
Mahsulotning fizik-kimyoviy tarkibi laboratoriya sharoitida tahlil qilindi. O‘lchovlar GOST
9792-2016 va GOST 51478-99 standartlariga asoslanib olib borildi. Tadqiqotda quyidagi
ko‘rsatkichlar qayd etildi:
Ko‘rsatkich
Olingan qiymat
GOST bo‘yicha me’yor
Namlik
68%
60–70%
Oqsil miqdori
16%
Kamida 15%
Yog‘ miqdori
12%
10–18%
42
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
Ko‘rsatkich
Olingan qiymat
GOST bo‘yicha me’yor
Ash (kul) miqdori
1.1%
1.2% dan oshmasligi
pH darajasi
6.0
5.8–6.4
Olingan natijalar mahsulot tarkibining GOST standartlariga mos ekanini ko‘rsatdi. Namlikning
68% bo‘lishi mahsulotning suv saqlash qobiliyati yaxshi ekanligini bildiradi, bu esa
organoleptik jihatdan yumshoqlikni saqlab qolishga yordam beradi. Oqsil va yog‘ miqdori esa
energiya va oziqlik qiymatini ta’minlaydi. Bu omillar mahsulotning balanslangan va foydali
oziq-ovqat ekanligini ko‘rsatadi.
Tayyor mahsulotdan namunalar olinib, mikrobiologik laboratoriyada chuqur tekshiruvdan
o‘tkazildi. Sinovlar quyidagi mikroorganizmlar bo‘yicha olib borildi:
Umumiy bakteriyalar soni (KMAFAnM)
E. coli (ichak tayoqchasi)
Salmonella spp.
Staphylococcus aureus
Clostridium botulinum (botulizm sporasi)
Tekshiruv natijalari:
KMAFAnM: 1,2×10² CFU/g — me’yordan past
E. coli: aniqlanmadi
Salmonella: aniqlanmadi
Staphylococcus aureus: aniqlanmadi
Botulinum: aniqlanmadi
Ushbu natijalar mahsulot mikrobiologik jihatdan toza, zararli mikroorganizmlar mavjud
emasligini ko‘rsatadi. Sterilizatsiya jarayonining to‘g‘ri olib borilganligi tufayli, konservalarda
sog‘liq uchun xavf tug‘dira oladigan bakteriyalarning yo‘qligi aniqlangan. Bu mahsulotning
uzoq muddat saqlanishi davomida ham xavfsizligini ta’minlaydi.
Mahsulotlar ishlab chiqarilgach, 6 oy davomida 0–10°C haroratda saqlash omborida
kuzatuvga olindi. Har oyda bitta namunadan olib, fizik-kimyoviy va organoleptik
ko‘rsatkichlari qayta baholandi. 6 oylik saqlash muddati yakunlangach, quyidagi holatlar
aniqlandi:
Mahsulotning rangi, hid va ta’mi o‘zgarishsiz saqlangan.
Yog‘ qatlamida achish, rang o‘zgarishi yoki hid buzilishi kuzatilmadi.
Go‘sht bo‘laklari shaklini saqlab qolgan, siqilib qolmagan yoki bo‘linmagan.
Namlik va yog‘ miqdori minimal farq bilan saqlanib qolgan.
Bundan tashqari, mikrobiologik jihatdan mahsulotda qayta ifloslanish belgisi kuzatilmadi. Bu
konservalash jarayonining yuqori sifatda olib borilganini ko‘rsatadi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ishlab chiqarilgan tushonka quyidagi jihatlarda ijobiy baholandi:
Tashqi ko‘rinishi va organoleptik xususiyatlari yuqori darajada.
GOST talablariga muvofiq tarkibiy ko‘rsatkichlar.
Mikrobiologik xavfsizlik kafolatlangan.
6 oy saqlashdan so‘ng ham sifati va xavfsizligi saqlanib qolgan.
Ushbu natijalar asosida, ishlab chiqarilgan konservalangan sigir go‘shti mahsuloti
iste’molchilarga tavsiya etilishi mumkin bo‘lgan sifatli oziq-ovqat mahsuloti hisoblanadi.
Ishlab chiqarish texnologiyasining GOST talablariga qat’iy amal qilgan holda olib borilishi
natijada yuqori sifatli, foydali va uzoq saqlanadigan mahsulot olish imkonini berdi.
Natijalar shuni ko‘rsatadiki, GOST talablariga qat’iy rioya qilinganda, tushonka mahsulotining
sifati sezilarli darajada yaxshilanadi. Ayniqsa, xom ashyoni to‘g‘ri tanlash va sterilizatsiya
jarayoni mahsulot xavfsizligini ta’minlaydi. Shu bilan birga, bu usul iqtisodiy samaradorlikni
ham oshiradi, chunki sifatli mahsulot ko‘proq talabga ega bo‘ladi.
43
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
Ushbu tadqiqot natijalari asosida aniqlanishicha, konservalangan go‘sht mahsulotlarini ishlab
chiqarishda GOST standartlariga qat’iy amal qilish nafaqat mahsulot sifati, balki uning uzoq
muddatli saqlanishi, xavfsizligi va bozordagi raqobatbardoshligini ta’minlaydi. Konserva
mahsulotlari ichida tushonka – ya’ni konservalangan sigir go‘shti – ko‘plab iste’molchilarning
kundalik ovqatlanishida muhim o‘rin tutadi. Uning sifati esa bir nechta omillarga bog‘liq: xom
ashyoning sifati, texnologik jarayonlarning to‘g‘riligicha olib borilishi, issiqlik ishlovi
(sterilizatsiya), saqlash shartlari va mikrobiologik xavfsizlikka qat’iy e’tibor.
Tadqiqot davomida GOST 34127-2017 talablariga asoslanilgan holda mahsulot ishlab
chiqarildi. Aynan shu standart bo‘yicha xom go‘shtni tanlashda sigir go‘shtining birinchi yoki
yuqori navlari tanlab olindi. Xom ashyodagi oqsil va yog‘ nisbatining me’yor darajasida
bo‘lishi tayyor mahsulotning oziqlik qiymatini belgilovchi asosiy omillardan biri hisoblanadi.
Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, 16% oqsil va 12% yog‘ miqdori — bu mahsulotni nafaqat to‘yimli,
balki ratsional oziqlanish talablariga ham mos keladigan qilgan.
Muhokama qilinayotgan muhim jihatlardan biri bu sterilizatsiya jarayonidir. Go‘sht
konservalari uchun eng katta xavf – botulizm bakteriyalari hisoblanadi. Bu bakteriyalar
anaerob muhitda (ya’ni havo yo‘q joyda) ko‘payadi va zaharli toksinlar ishlab chiqaradi. Shu
sababli, issiqlik ishlovi mahsulotni 120°C da kamida 90 daqiqa davomida sterilizatsiya qilish
orqali xavfli mikroorganizmlarni butunlay yo‘q qilishga erishiladi. Tadqiqotda ham ushbu
sterilizatsiya usuli qo‘llanilib, mikrobiologik tekshiruvlarda hech qanday patogen bakteriyalar
aniqlanmadi. Bu holat konservalangan mahsulotlarning xavfsizligini to‘liq kafolatlash
imkonini beradi.
Bundan tashqari, organoleptik va fizik-kimyoviy tahlillar mahsulotning bozor uchun tayyor
ekanini ko‘rsatdi. Go‘sht bo‘laklarining shakli, rangi, hidi va ta’mi me’yor darajasida bo‘lib,
mahsulotga qo‘shilgan ziravorlar va tuz ham muvozanatli tarzda tanlangani aniqlandi. Bu esa
iste’molchilar uchun mazali va jozibali mahsulot ishlab chiqarishga xizmat qiladi.
Shuningdek, 6 oylik saqlash jarayoni davomida mahsulotda hech qanday sifat yomonlashuvi
aniqlanmadi. Bu mahsulotning barqarorligi va uzoq muddat iste’molga yaroqliligi jihatidan
muhim ko‘rsatkich sanaladi. Konservalangan mahsulotlar ko‘pincha zaxira oziq-ovqat sifatida
qo‘llaniladi, shu bois uning uzoq muddatli saqlanish qobiliyati strategik ahamiyatga ega.
Iqtisodiy nuqtai nazardan olib qaraganda, ushbu turdagi mahsulotlar ishlab chiqarish jarayoni
nisbatan tejamkor, ayniqsa agar xom ashyo sifatli va barqaror yetkazib berilsa. Tushonkaning
bozorda talab yuqori bo‘lishi, uni eksport qilish imkoniyati, shuningdek, harbiy qismlar,
maktablar, kasalxonalar yoki uzoq hududlardagi ishchilar lagerlari uchun oziq-ovqat
ta’minotida keng qo‘llanishi mahsulotning iqtisodiy samaradorligini oshiradi.
Yana bir muhim jihat —
iste’molchi ishonchi
. Mahsulotlar standartlarga to‘liq mos holda
ishlab chiqarilgani, ularning xavfsizligi, ta’mi va sifati yuqori bo‘lishi natijasida, brend
obro‘siga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Bu esa ishlab chiqaruvchi uchun uzoq muddatli foyda
keltiradi, iste’molchilar sodiqligini ta’minlaydi va yangi bozorlarni egallash imkonini beradi.
Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, konservalangan go‘sht mahsulotlari sanoatida texnologik
standartlarga qat’iy rioya qilinsa, ishlab chiqarish jarayonining barqarorligi, mahsulot sifati va
foydalanuvchilar ehtiyojlarini qondirish darajasi oshadi. Bunday yondashuv, albatta, faqat
oziq-ovqat xavfsizligi bilan cheklanmaydi, balki ijtimoiy va iqtisodiy jihatdan ham katta foyda
keltiradi. Shu sababli, bunday mahsulotlar ishlab chiqarishda har bir bosqich ilmiy asoslangan
va standartlarga mos tarzda olib borilishi zarur.
O‘tkazilgan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, GOST 34127-2017 talablariga qat’iy rioya
qilingan holda tayyorlangan tushonka mahsuloti yuqori sifat ko‘rsatkichlariga ega bo‘lishi
mumkin. Ayniqsa, xom ashyoni to‘g‘ri tanlash, texnologik jarayonlarni ilmiy asoslangan tarzda
tashkil etish va sterilizatsiya jarayonining optimal harorat-vaqt rejimlariga amal qilish
mahsulotning xavfsizligi va saqlanish muddati uchun hal qiluvchi omil hisoblanadi. Tadqiqot
davomida olingan fizik-kimyoviy va mikrobiologik tahlillar mahsulotning iste’molga
yaroqliligini va GOST standartlariga to‘la mos kelishini isbotladi.
44
YANGI O'ZBEKISTON ILMIY
TADQIQOTLAR JURNALI
www.in-academy.uz
2-JILD, 5-SON 2-QISM, (YOʻITJ)
Ushbu texnologiyaning kichik va o‘rta hajmdagi ishlab chiqarish korxonalarida qo‘llanilishi
nafaqat mahsulot sifatini barqaror saqlab qolishga, balki mahalliy resurslardan samarali
foydalanishga ham imkon beradi. Shu bilan birga, sifatli tushonka mahsuloti ichki bozorni
importdan qisman mustaqil qilish va eksport salohiyatini oshirishda ham muhim ahamiyatga
ega bo‘lishi mumkin.
Kelgusida ushbu tadqiqot asosida yangi ziravor formulalari, alternativ qadoqlash
texnologiyalari yoki past haroratda sterilizatsiya qilishning samaradorligi bo‘yicha
qo‘shimcha ilmiy izlanishlar olib borilishi maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu esa mahsulotning
nafaqat sifatini, balki iqtisodiy samaradorligini ham oshirish imkonini beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
GOST 34127-2017 – “Canned food. Beef stew. Technical conditions.”
Federal Agency on Technical Regulation and Metrology. Moskva: Standartinform, 2017.
2.
Zhukov, I.F., & Alekseeva, T.M. (2020).
Technology of Meat and Meat Products
. Moscow:
Kolos Publishing. ISBN: 978-5-9532-0974-2 (pp. 48–56), (pp. 70–75).
3.
Hui, Y.H. (Ed.) (2012).
Handbook of Meat and Meat Processing
. Second Edition. CRC
Press. ISBN: 978-1-4398-9765-4 (pp. 121–140), (pp. 421–430).
4.
Toldra, F. (2014).
Handbook of Fermented Meat and Poultry
. Wiley-Blackwell. ISBN:
978-1-118-52567-5 (pp. 3–14), (pp. 190–198).
5.
Берман, Н.А. (2018).
Пищевая микробиология и санитария
. Москва: ДеЛи принт.
ISBN: 978-5-9909932-5-4 (стр. 105–116), (стр. 187–195).
6.
Lawrie, R.A., & Ledward, D.A. (2014).
Lawrie's Meat Science
. Eighth Edition. Woodhead
Publishing. ISBN: 978-1-84569-159-2 (pp. 25–35), (pp. 310–325).
7.
Хлыстов, В.А. (2019).
Технология консервов и биологически активных продуктов
.
Санкт-Петербург: ГИОРД (стр. 62–78), (стр. 143–150).
8.
FAO (2021).
Meat Processing Technology for Small- to Medium-Scale Producers
. Food
and Agriculture Organization of the United Nations (pp. 110–120).
9.
Bourne, M.C. (2002).
Food Texture and Viscosity: Concept and Measurement
. Second
Edition. Academic Press. ISBN: 978-0-12-119062-0 (pp. 112–126).
10.
Jackson, T.C., & Acuff, G.R. (2017).
Food Safety Management: Chapter on Meat Safety
.
Elsevier (pp. 645–659).
