`
26
O‘QUV MASHG‘ULOTLARINI TASHKIL ETISH VA O‘TKAZISHGA ZAMONAVIY
YONDASHUVLAR
Jalilova Sevinch Bahriddin qizi
SHDPI talabasi
Yaxiyaxonova Muxiba Maxmudjonovna
SHDPI katta oʻqituvchisi
Negmatova Sevinch Ergash qizi
Qarshi davlat texnika universiteti 3-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.16569255
Annotatsiya.
Ushbu maqolada zamonaviy yondashuvlar asosida o‘quv mashg‘ulotlarini
tashkil etish va o‘tkazish masalalari tahlil qilinadi. An’anaviy ta’lim usullari bilan zamonaviy
pedagogik texnologiyalarning o‘zaro integratsiyasi, ularning samaradorligi va o‘quvchilarning
bilim olish jarayoniga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Xususan, "Escape Room" (Qochish xonasi), teskari
sinf (Flipped Classroom), loyihaviy ta’lim (Project-Based Learning), stsenariyga asoslangan
ta’lim (Scenario-Based Learning) kabi innovatsion usullar muhokama qilinadi.
Kalit so‘zlar:
Zamonaviy ta’lim, interfaol usullar, innovatsion pedagogika, teskari sinf,
loyiha asosida ta’lim, Escape Room, sun’iy intellekt, virtual reallik, ta’lim texnologiyalari, o‘quv
mashg‘ulotlari, pedagogik yondashuvlar.
Abstract.
This article analyzes the issues of organizing and conducting training sessions
based on modern approaches. The integration of traditional teaching methods with modern
pedagogical technologies, their effectiveness and impact on the learning process of students are
considered. In particular, innovative methods such as "Escape Room", flipped classroom,
project-based learning, scenario-based learning are discussed.
Keywords:
modern education, interactive methods, innovative pedagogy, flipped
classroom, project-based learning, Escape Room, artificial intelligence, virtual reality,
educational technologies, training sessions, pedagogical approaches.
Аннотация.
В данной статье анализируются вопросы организации и проведения
учебных занятий на основе современных подходов. Рассмотрена взаимная интеграция
традиционных методов обучения и современных педагогических технологий, их
эффективность и влияние на процесс обучения студентов. В частности, обсуждаются
такие инновационные методы, как «Квест-комната», «Перевернутый класс»,
«Проектное обучение» и «Сценарное обучение».
Ключевые
слова:
современное
образование,
интерактивные
методы,
инновационная педагогика, перевернутый класс, проектное образование, Escape Room,
искусственный интеллект, виртуальная реальность, образовательные технологии,
образовательная деятельность, педагогические подходы.
Kirish
Ta’lim jarayoni doimiy ravishda takomillashib borayotgan sohalardan biri bo‘lib, bugungi
kunda o‘quv mashg‘ulotlarini tashkil etish va o‘tkazishda zamonaviy yondashuvlar katta
ahamiyat kasb etmoqda. An’anaviy dars o‘tish usullari bilan bir qatorda, interfaol va
innovatsion metodlarning joriy etilishi ta’lim samaradorligini oshirishga xizmat qilmoqda.
Zamonaviy ta’lim texnologiyalarining rivojlanishi pedagoglarga o‘quvchilarning qiziqishini
oshirish, bilimni mustahkamlash va amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish uchun keng
imkoniyatlar taqdim etmoqda.
`
27
XXI asrda ta’lim sohasi axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan chambarchas
bog‘liq bo‘lib, masofaviy ta’lim, raqamli platformalar, sun’iy intellektga asoslangan o‘quv
tizimlari kabi yondashuvlar pedagogika amaliyotiga kirib kelmoqda. Shu bilan birga,
o‘yinlashtirish (gamification), loyiha asosida o‘qitish (project-based learning), muammoli ta’lim
(problem-based learning) kabi metodlar o‘quvchilarning faol ishtirokini ta’minlashda muhim
o‘rin tutmoqda. Shuningdek, turli o‘quv fanlari bo‘yicha innovatsion pedagogik texnologiyalarni
qo‘llash misollari keltiriladi. Zamonaviy ta’lim jarayonining asosiy vazifalaridan biri –
o‘quvchilarga nafaqat nazariy bilim berish, balki ularni mustaqil fikrlash va real muammolarni
hal qilishga o‘rgatishdir. Shu boisdan, ta’limni tashkil etishda interfaol metodlar va zamonaviy
texnologiyalarni joriy etish dolzarb masala sifatida qaraladi.
Adabiyotlar tahlili.
O‘quv mashg‘ulotlarini tashkil etish va o‘tkazish jarayonida
zamonaviy yondashuvlarning roli juda muhim bo‘lib, bu borada mahalliy va xorijiy olimlarning
tadqiqotlari ta’lim samaradorligini oshirishga qaratilgan turli metodlarni ilgari surgan.
X. To‘rayevning fikricha, zamonaviy ta’lim texnologiyalarini qo‘llash, ayniqsa, interfaol
metodlar, talabalarning faolligini oshirish, ularni mustaqil izlanishga undash va bilimlarni
mustahkamlash uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu tadqiqotda loyiha asosida o‘qitish
va muammoli ta’lim metodlari samaradorligi tahlil qilgan.[1]
A. Jo‘rayev esa ta’limni raqamlashtirish jarayonining ahamiyatini ta’kidlaydi: “Axborot-
kommunikatsiya texnologiyalarining ta’lim jarayoniga integratsiyasi o‘quv mashg‘ulotlarini
an’anaviy metodlarga qaraganda samaraliroq o‘tishga imkon yaratadi”. U o‘z tadqiqotida
raqamli platformalar va masofaviy ta’lim imkoniyatlarining pedagogik jarayondagi o‘rnini
yoritgan.[2]
John Dewey o‘zining tajribaviy ta’lim (experiential learning) nazariyasida shunday
ta’kidlaydi: "Tajribaga asoslangan ta’lim usullari o‘quvchilarni faol ishtirok etishga undaydi va
nazariy bilimlarni real hayotiy muammolar bilan bog‘lashga yordam beradi". Deweyning ta’lim
metodlari bugungi kunda loyiha asosida o‘qitish va faol o‘rganish yondashuvlarining asosini
tashkil qiladi.[3]
Gagne va Briggs o‘z tadqiqotlarida zamonaviy o‘quv jarayonlarining samaradorligini
oshirish uchun ko‘p bosqichli ta’lim modelini ilgari suradi: "O‘quvchilarning bilimni
o‘zlashtirish jarayoni turli bosqichlarda amalga oshadi va ta’lim jarayoni individual ehtiyojlarga
mos ravishda moslashtirilishi lozim". Ushbu model bugungi kunda moslashuvchan ta’lim
(adaptive learning) tizimlarining asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi.[4]
Metodlar.
"O‘quv mashg‘ulotlarini tashkil etish va o‘tkazishga zamonaviy yondashuvlar"
mavzusida ta’lim jarayonini yanada samarali qilish uchun quyidagi interfaol va noodatiy
metodlarni tavsiya etaman:
Escape Room (Qochish xonasi usuli).
Talabalarga muammolar va jumboqlar orqali dars
materialini tushuntirish.
Project-Based Learning (Loyihaga asoslangan o‘qitish).
Talabalar o‘zlari mustaqil loyiha
ishlab chiqishadi va uni amaliyotda qo‘llashadi.
Augmented Reality (Kengaytirilgan haqiqat) orqali o‘qitish.
3D modellar va raqamli
vizualizatsiyalar orqali o‘quv materialini tushuntirish.
Debate-Based Learning (Munozara asosida o‘qitish).
O‘quvchilar ma’lum mavzular bo‘yicha
ikki guruhga bo‘linib, bahs yuritishadi.
`
28
Natija.
Escape Room – bu o‘quvchilarni muayyan vaziyatga joylashtirib, u yerdan chiqish
(yoki keyingi bosqichga o‘tish) uchun turli jumboqlar, vazifalar va muammolarni hal qilishga
majbur qiluvchi o‘qitish metodidir. Ushbu usul o‘quvchilarni jamoaviy ishlash, tanqidiy fikrlash
va mantiqiy muammolarni yechishga o‘rgatadi.
Bosqich
Tavsif
Vazifa namunasi
1. Kirish
O‘quvchilarga ssenariy
tushuntiriladi.
"Siz xaker hujumiga uchragan serverdasiz
va kodni yechishingiz kerak."
2. Jumboq 1
Birinchi jumboqni hal
qilish orqali kalit ochiladi.
"ASCII kodlarni yechib, shifrlangan
xabarni o‘qing."
3. Jumboq 2
Murakkabroq vazifa
qo‘yiladi.
"Algoritm yozib, parolni toping."
4. Jumboq 3
Oxirgi bosqich – eng
murakkab.
"Kod bo‘laklarini to‘g‘ri joylashtirib,
tizimni qayta tiklang."
5. Yakun
Jamoalar chiqish eshigini
ochishadi.
"Qaysi jamoa tezroq chiqish yo‘lini
topdi?"
Escape Room metodikasi orqali o‘quvchilar darsni o‘zlashtirish bilan birga o‘zaro
hamkorlik, tahliliy fikrlash, innovatsion yechimlar ishlab chiqish kabi muhim
kompetensiyalarni rivojlantiradi.
Xulosa.
Bugungi kunda o‘quv mashg‘ulotlarini tashkil etish va o‘tkazishda zamonaviy
yondashuvlar muhim ahamiyat kasb etmoqda. An’anaviy ta’lim usullaridan farqli o‘laroq,
zamonaviy yondashuvlar o‘quv jarayonining samaradorligini oshirish, interfaollikni
kuchaytirish va talabalarning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’lim jarayonini raqamlashtirishga,
masofaviy va gibrid ta’lim tizimlarining rivojlanishiga zamin yaratdi.
Zamonaviy pedagogik texnologiyalar, jumladan, stsenariyga asoslangan ta’lim (Scenario-
Based Learning), “Escape Room” (Qochish xonasi), teskari sinf (Flipped Classroom), loyihaviy
ta’lim (Project-Based Learning) kabi metodlar o‘quvchilarning qiziqishini oshirib, ularni faol
ishtirokchi sifatida shakllantirishga yordam beradi. Ayniqsa, amaliyotga yo‘naltirilgan ta’lim
modeli o‘quvchilar bilimini real hayotga tatbiq etish imkonini beradi.
Shuningdek, o‘qitish jarayonida sun’iy intellekt, virtual va kengaytirilgan reallik (VR/AR)
kabi innovatsion texnologiyalardan foydalanish o‘quv jarayonini yanada samarali va qiziqarli
qilishga xizmat qilmoqda. Zamonaviy yondashuvlar o‘quvchilarning faqatgina bilim olish bilan
cheklanib qolmay, balki ularni mustaqil tadqiqot olib borish, kreativ fikrlash va tezkor
muammolarni hal qilishga o‘rgatadi.
Xulosa qilib aytganda, zamonaviy ta’lim metodlari an’anaviy yondashuvlarga muqobil
sifatida emas, balki ularni to‘ldiruvchi, takomillashtiruvchi mexanizm sifatida qaralishi lozim.
Kelajak ta’limi interfaollik, innovatsiya va moslashuvchanlik tamoyillariga asoslanishi zarur.
Shu boisdan, o‘qituvchilar va ta’lim muassasalari doimiy ravishda zamonaviy pedagogik
texnologiyalarni o‘zlashtirishlari va ulardan samarali foydalanishlari lozim.
References:
Используемая литература:
`
29
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Abdievna, Axmedova Barno. "USE OF PROGRAMMING LANGUAGES IN SOLVING
TECHNICAL PROBLEMS."
International scientific-online conference International scientific-
online conference
.
2.
Barno Abdiyevna Axmedova. “TA’LIM XIZMATLARINI SINERGIK SAMARADORLIGINI
OSHIRISH MODELLARI”. ЛУЧШИЕ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНҚЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. 2025/2.
Страницы 170-175
3.
Barno Abdiyevna Axmedova. “RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITDA TAʼLIM XIZMATI
SIFATINI OSHIRISHNI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH USULLARI”. ЛУЧШИЕ
ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНҚЕ ИССЛЕДОВАНИЯ. 2025/2. Страницы 176-180.
4.
Axmedova, Barno. "Ta’lim xizmatlari sifatini oshirishning nazariy-ilmiy asoslari."
YASHIL
IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT
3.2 (2025).
5.
Mukhitdinov Khudayar Suyunovich, Axmedova Barno Abdiyevna. “TRANSFORMATION
OF EDUCATIONAL BUSINESS LEARNING PROCESSES IN IMPROVING THE QUALITY OF
REGIONAL EDUCATIONAL SERVICES”. Journal of Survey in Fisheries Sciences. 2023/3/9.
Страницы 3200-3216.
6.
Mukhitdinov Khudoyar Suyunovich, Axmedova Barno Abdiyevna. “Econometric modeling
and forecasting of educational services to the population of the region”. To Secure Your Paper
As Per UGC Guidelines We Are Providing A Electronic Bar Code. 2021/1. Страницы 241-251.
7.
Барно Абдиевна Ахмедова. “Рақамли иқтисодиёт шароитида таълим хизмати
сифатини оширишнинг моҳияти ва вазифалари”. ЎзМУ ХАБАРЛАРИ. 2022. Страницы 28-
31.
8.
Барно Абдиевна Ахмедова. “Ways to Improve the Quality of Educational Services Using
ICT”. Eurasian Journal of History, Geography and Economics. 2022. Страницы 34-38.
9.
Барно Абдиевна Ахмедова. “Econometric Methods Aimed at Improving the Quality and
Digitalization Of Educational Services”. Eurasian Research Bulletin. 2022. Страницы 66-70.
10.
Барно Абдиевна Ахмедова. “Raqamli iqtisodiyot sharoitida ta’lim xizmati sifatini
oshirishda ekonometrikadan foydalanish metodikasi“. ЎзМУ ХАБАРЛАРИ. 2022. Страницы
42-45.
11.
Барно Абдиевна Ахмедова. “Ta'limda raqamli iqtisodiyot muammolari tahlili”.
O‘ZBEKISTONNING YANGI TARAQQIYOT DAVRIDA TA’LIM-TARBIYA VA ILM-FAN
SOHALARINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMOLARI. 2022/5. Страницы 639-642.
12.
Барно Абдиевна Ахмедова. ”Raqamli iqtisodiyotda ekonometrik usullardan foydalanib
t’alim xizmati sifatini oshirish”. O‘ZBEKISTONNING YANGI TARAQQIYOT DAVRIDA TA’LIM-
TARBIYA VA ILM-FAN SOHALARINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMOLARI. 2022/5. Страницы
642-644.
13.
Барно
Абдиевна
Ахмедова.
“Raqamli
iqtisodiyotda
ta’lim
xizmatlarini
takomillashtirish”. O‘ZBEKISTONNING YANGI TARAQQIYOT DAVRIDA TA’LIM-TARBIYA VA
ILM-FAN SOHALARINI TAKOMILLASHTIRISH MUAMMOLARI. 2022/5. Страницы 644-646.
14.
Akhmedova Barno Abdiyevna. “PRINCIPLES OF IMPROVING THE QUALITY OF
EDUCATION BASED ON THE USE OF ICT”. Journal of Management Value & Ethics (A quarterly
Publication of GMA). 2023. Страницы 48-59.
15.
Барно Ахмедова. “РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ ДИСТАНЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ В
`
30
ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ”. Международная конференция академических наук. 2023/3/4.
Страницы 8-24.
16.
Барно Ахмедова. “ДИСТАНЦИОННОЕ ОБРАЗОВАНИЕ КАК КЛЮЧЕВОЙ ФАКТОР
ЦИФРОВОЙ ЭКОНОМИКИ”. Development of pedagogical technologies in modern sciences.
2023/3/4. Страницы 11-26.
17.
Barno Axmedova. “MASOFAVIY TA’LIM IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH
SHAROITDAGI O’RNI VA AHAMIYATI”. Наука и технология в современном мире. 2023/3/5.
Страницы 63-73.
18.
Barno Axmedova. “MASOFAVIY TA’LIM IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH
SHAROITDA ASOSIY OMIL SIFATIDA”. Наука и технология в современном мире. 2023/3/5.
Страницы 74-84.
