Том 4 № 11 (2025)

Том 4 № 11 (2025)
Опубликован: 15-05-2025

Статьи

4-9 120 15

WEB-SAHIFA BOʻLIMINI OʻQITISH METODIKASI

Maxliyo Umirova , Muxiba Yaxiyaxonova

Mazkur maqola "Web-sahifa bo'limini o'qitish metodikasi" mavzusiga bag'ishlangan bo'lib, web-sahifa dizayni va dasturlashni o'qitishda samarali metodlarni tahlil qiladi. Maqolada web-sahifa bo'limini o'qitishda o'quvchilarga interaktiv va amaliy yondashuvlarni qo'llash, shuningdek, web-sahifaning turli bo'limlarini o'rgatishda innovatsion pedagogik metodlar orqali bilimlarni mustahkamlash imkoniyatlari ko'rib chiqiladi. O'qitish jarayonida, web-sahifa dizayni, HTML, CSS, JavaScript kabi texnologiyalarni o'rgatish orqali o'quvchilarga nafaqat dasturlash ko'nikmalarini, balki kreativ fikrlash va amaliy tajriba ham berish zarurati ta'kidlanadi.

10-16 259 32

AXBOROT BO‘LIMINI O‘QITISH METODIKASI

Nilufar Tojiyeva, Muxiba Yaxiyaxonova

Mazkur maqolada axborot bo‘limini o‘qitish metodikasi masalalari keng qamrovda ko‘rib chiqilgan. O‘qitish jarayonida axborot texnologiyalarining roli va ularning ta’limga ta’siri, shuningdek, zamonaviy metodlar va yondashuvlar taqdim etilgan. Maqolada leksik-metodologik metodni qo‘llashning afzalliklari, axborotning asosiy tushunchalari va ularning ta’lim jarayoniga integratsiyasi haqida fikr yuritiladi. O‘quvchilarning axborot madaniyatini shakllantirish, axborotlarni to‘g‘ri ishlash va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar hamda zamonaviy texnologiyalarni dars jarayonida samarali qo‘llash usullari yoritilgan.

17-22 205 38

INTERNETDA ISHLASH ASOSLARI BO’LIMINI O’QITISH METODIKASI

Yogdor Sattorov, Muxiba Yaxiyaxonova

Ushbu maqolada informatika fanining muhim boʻlimlaridan biri boʻlgan "Internetda ishlash asoslari" boʻlimini samarali oʻqitish metodikasi, dars shakllari, taʼlim texnologiyalari va interfaol metodlar orqali mazkur bilimlarni o‘quvchilarga yetkazish yo‘llari keng yoritilgan. Internet xavfsizligi, etik muomala, axborot madaniyati kabi jihatlar ham nazarda tutilgan.

23-27 156 32

INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINI OʻQITISHDA MEDIASAVODXONLIGINING OʻRNI

Anora Allanazarova , Muxiba Yaxiyaxonova

Bugungi kunda axborot texnologiyalarining tez rivojlanishi va internetning keng tarqalishi bilan, mediasavodxonlik oʻquvchilarda axborotlarni toʻgʻri tahlil qilish va ularni baholash koʻnikmalarini rivojlantirishda muhim rol oʻynamoqda. Ushbu maqolada informatika va axborot texnologiyalari fanini o‘qitishda mediasavodxonlikning o‘rni yoritiladi. Mediasavodxonlik zamonaviy jamiyatda tanqidiy fikrlashni shakllantirish, feyk axborotni aniqlash va axborot xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. O‘quv dasturlarini takomillashtirish, interaktiv o‘qitish usullaridan foydalanish, o‘qituvchilar va talabalar uchun treninglar tashkil etish kabi chora-tadbirlar mediasavodxonlikni oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Maqolada shuningdek, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan mediasavodxonlikni rivojlantirish bo‘yicha davlat dasturlari va innovatsion texnologik yondashuvlar tahlil qilinadi.

28-31 54 17

ZAMONAVIY KOMPYUTERLAR BO‘LIMINI O‘QITISH METODIKASI

Sarvinoz Xurramova

Ushbu maqolada zamonaviy kompyuterlar bo‘limini o‘qitish metodikasi tahlil qilinadi. Kompyuter fanlarini o‘qitishda innovatsion yondashuvlar, interfaol metodlar, virtual laboratoriyalar va gamifikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, loyiha asosida ta’lim berish va raqamli texnologiyalar orqali o‘quvchilarning bilim olish jarayonini optimallashtirish masalalari muhokama qilinadi.

32-36 224 52

TAQDIMOT SLAYDLARINI YARATISH BOʻLIMINI OʻQITISH METODIKASI

Shoira Uzoqova , Muxiba Yaxiyaxonova

"Taqdimot slaydlarini yaratish boʻlimini oʻqitish metodikasi" bu taqdimot slaydlarini samarali yaratish va ularni ta'lim jarayonida qanday foydalanishni o'rgatish bo'yicha metodik yondoshuvlarni taqdim etadi. Maqolada taqdimot slaydlarining o'quvchilarga ta'lim berishda qanday ahamiyatga ega ekanligi, ularning diqqatini jalb qilish va axborotni samarali yetkazishdagi roli tahlil qilingan. Slaydlarni yaratishning asosiy prinsiplariga, vizual va matnli elementlarning muvofiqligiga, shuningdek, slaydlarning strukturaviy tuzilishiga alohida e'tibor qaratilgan. Ushbu metodika taqdimot slaydlarini yaratishda o'qituvchilarga kerakli ko'nikmalarni berish, ta'lim jarayonini yaxshilash va o'quvchilarning o'zlashtirish darajasini oshirishga qaratilgan. Maqola shuningdek, taqdimotlarni o'qitishda zamonaviy texnologiyalar va interaktiv usullarni qanday qo'llash mumkinligi haqida tavsiyalar beradi.

37-41 168 55

O‘QUV-METODIK TA’MINOTGA OID MATERIALLAR BILAN TANISHISH

Sevinch Bozorova , Muxiba Yaxiyaxonova

O‘quv-metodik ta’minot ta’lim jarayonining uzviy qismi bo‘lib, uning sifat va samaradorligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Mazkur maqolada o‘quv-metodik materiallarning tarkibi, ularning ta’lim jarayonidagi o‘rni va samaradorlikka ta’siri keng tahlil qilinadi. An’anaviy va zamonaviy o‘quv-metodik resurslarning o‘zaro integratsiyasi, ularni ishlab chiqish tamoyillari va ulardan foydalanish usullari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, elektron darsliklar, interfaol ta’lim platformalari, multimediya vositalari va raqamli resurslarning ahamiyati o‘rganilib, ularning ta’lim sifati va talabalarning bilimini oshirishga ta’siri tahlil qilinadi. O‘quv-metodik materiallarning raqamlashtirilishi va innovatsion texnologiyalar bilan uyg‘unligi masalalariga alohida e’tibor qaratiladi. Maqolada, shuningdek, o‘quv-metodik ta’minotdan samarali foydalanishning strategiyalari va ta’lim jarayonida metodik materiallarning moslashuvchanligi muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari ta’lim jarayonini takomillashtirish va o‘quv dasturlarini rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berishga qaratilgan.

42-46 259 117

O‘QITISHNING DIDAKTIK TAMOYILLARINI YARATISH G‘OYALARI

Maftuna Boymirzayeva, Muxiba Yaxiyaxonova

Ushbu maqolada o‘qitishning didaktik tamoyillarini yaratish g‘oyalari tahlil qilinadi. Didaktika – o‘qitish jarayonini samarali tashkil etish va ta’limning sifatini oshirishga qaratilgan ilmiy soha bo‘lib, uning asosiy maqsadi talaba va o‘quvchining o‘zlashtirish darajasini yuqorilashdir. Ushbu maqolada didaktik tamoyillarni yaratishning nazariy asoslari, ularning ta’lim jarayonidagi o‘rni va ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Yaratilgan tamoyillar o‘qitishning samaradorligini oshirishga, shuningdek, o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirishga qaratilgan. Mazkur maqolada o‘qitishning didaktik tamoyillarini yaratish jarayoni, uning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni va zamonaviy pedagogik texnologiyalar bilan integratsiyasi tahlil qilinadi. Didaktik tamoyillar o‘quvchilarning bilim olish jarayonini samarali tashkil etish, mustaqil fikrlashni rivojlantirish va interaktiv usullarni qo‘llash orqali ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada O‘ktam Xaydarov, Shavkat Tursunov, John Hattie va David Kolb kabi mutaxassislarning ta’lim jarayoniga oid ilmiy qarashlari tahlil qilinib, ularning o‘qitish usullarini takomillashtirish borasidagi yondashuvlari o‘rganiladi.

47-50 52 27

STANDART BO’LINISH UCHUN KUTISH VAQTI FUNKSIYALARINING ASIMPTOTIK HOLATI

Qahramon Xudoynazarov

Mazkur maqolada standart bo‘linishga asoslangan ehtimollik jarayonlarida kutish vaqti funksiyalarining asimptotik holati o‘rganiladi. Asosan, stoxastik modellar doirasida ketma-ket yuz beradigan hodisalar uchun kutilayotgan vaqtni aniqlovchi funksiyalarning cheksizlikdagi xatti-harakati tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu funksiyalarning chegaraviy baholari, tezlik darajalari va yondashuv usullari (ayniqsa Markov jarayonlari va ergodik tizimlar doirasida) batafsil ko‘rib chiqiladi. Olingan natijalar nazariy matematikada hamda texnik va tabiiy tizimlarni modellashtirishda qo‘llanilishi mumkin.

51-54 70 106

QUYOSH ENERGIYASIDAN FOYDALANISH

Kamoliddin Usmonov , Xonzodabegim Uraimova, Mohinur Yarbekova

Ushbu maqola quyosh energiyasi haqida ma’lumotlar va quyosh energiyasining qishloq xo'jaligi va agrosanoatni rivojlantirishdagi potentsial rolini o'z ichiga oladi. Quyosh energiyasining afzalliklaridan foydalanish va turli xil agrotexnika ishlarini bajarish uchun mo’ljallangan.

55-57 94 16

QURITISH TEXNOLOGIYASI UZUM NAVLARI MISOLIDA

Xolida Xasanova, Diyora Madraimova , Saidvalixon Adhamov

Kishmish uzum navi urug'siz bo'lib, shirin ta'mi va yupqa po'stlog'i bilan ajralib turadi. Uni quritish orqali yuqori sifatli mag'iz (mayiz) olish mumkin. Ushbu maqolada Kishmish uzumini quritishning turli usullari, jumladan, oftobi (quyoshda), objo'sh (qaynoq suvda ishlov berish) va soyaki (soyada) usullari batafsil yoritiladi. Har bir usulning afzalliklari va kamchiliklari ko'rib chiqilib, eng samarali usullar tahlil qilinadi. Kishmish uzum navlari o‘zining yuqori shakar (qand) miqdori bilan ajralib turadi, bu ko‘rsatkich odatda 23–25% atrofida bo‘ladi. Bunday yuqori shakar miqdori ushbu navlarni quritish uchun juda qulay qiladi, chunki u quritilgan mahsulotning sifati, taʼmi va uzoq muddat saqlanishini taʼminlaydi. Shakar miqdori yuqori bo‘lgan uzum quritganda kamroq chiriydi, tezroq quriydi va foydali xususiyatlarini uzoq saqlab qoladi.

58-64 50 67

DASTURIY TA'MINOT ISHLAB CHIQISH UCHUN TALABLARNI SHAKLLANTIRISH VA ULARNING TAHLIL

Moxlaroyim Serobiddinova, Alisher Ismailov

Dasturiy taʼminot (DT) ishlab chiqish jarayonida talablarni shakllantirish va ularning tahlili — loyihaning muvaffaqiyati uchun bevosita hal qiluvchi bosqich hisoblanadi. Ko‘pincha loyiha jamoasi va manfaatdor tomonlar kutgan natijalar orasidagi tafovut, vaqt yoki byudjet cheklovlari, texnik murakkabliklar aynan shunday talablarni noto‘g‘ri yoki yetarlicha chuqur tahlil qilinmasligidan kelib chiqadi. Shu bois, DT loyihalarida talablarni yig‘ish, tasniflash, hujjatlashtirish va keyin ularni sifat jihatidan baholash (tahlil) jarayonlari bir-biriga chambarchas bog‘langan va o‘zaro to‘ldiruvchi bosqichlar hisoblanadi.

65-69 51 30

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ КОРХОНАЛАРИДА ИНВЕСТИЦИЯ ЛОЙИҲАЛАРИНИ ИШЛАБ ЧИҚИШ ВА БОШҚАРИШДА ИЛҒОР ХОРИЖ ТАЖРИБАСИ

Мадина Хуррамова

Инвестиция лойихаларини ишлаб чиқиш ва унда хориж тажрибасини мунтазам қўллаш хозирги давр талаби бўлиб бу миллий иқтисодиётни ривожлантиришнинг ахамиятли жихатларидан бири хисобланади. Қуйидаги мақола эса Ўзбекистон ва Ўзбекистон сингари жадал ривожланиб келаётган хорижий давлатлар инвестиция лойихаларини шакллантириш ва инвестициялар жалб этиш тажрибаси кўриб чиқилган.

70-71 40 93

ABDULLA AVLONIY – MAʼRIFATPARVAR VA MILLAT FIDOYISI

Raximaxon Erkinjonova

Ushbu maqolada Abdulla Avloniy hayoti, faoliyati va tarixiy merosi haqida to’xtalib o’tilgan.

72-73 1973 96

ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR VA ULARNI INSON HAYOTIGA TA’SIRI

Og‘abek Tlavadinov

Ushbu maqolada, texnologiyalarning ijobiy va salbiy ta’sirlari, ularning kommunikatsiya, tibbiyot, va shaxsiy hayotga qanday o‘zgarishlar kiritganligi ko‘rib chiqilgan. Maqolada zamonaviy texnologiyalarning imkoniyatlari va xavflari, shuningdek, ularning kundalik hayotdagi o‘rni va jamiyatga ta'siri muhokama qilinadi. Texnologiyalarning to‘g‘ri va ehtiyotkorlik bilan ishlatilishi zarurligi haqida ham fikr bildirilgan.

74-78 33 24

AKSIYALAR VOSITASIDA UZOQ MUDDATLI MOLIYALASHTIRISHNI RIVOJLANTIRISH

Nodirbek Begmatov

“Toshkent” Respublika fond birjasining missiyasi birja savdolari shartlarini yaxshilash orqali mamlakat iqtisodiy tizimini barqaror rivojlantirish va tarkibiy o‘zgartirishlar kiritishga ko‘maklashish, shuningdek, shu asosda ishonchli, ochiq va innovatsion qimmatli qog‘ozlar bozorini yaratish uchun qulay investitsion muhit yaratishdan iborat.

79-80 46 17

E-DARSLIKLAR ASOSIDA OPTIKA FANINI O‘QITISH: TUZILISHI VA SAMARADORLIGI

Jonibek Nazirov

Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining tez rivojlanishi ta’lim jarayonida raqamli resurslarning, xususan, elektron darsliklar (e-darsliklar) ning rolini sezilarli darajada oshirdi. Ayniqsa, murakkab va ko‘p vizualizatsiyani talab qiladigan optika kabi fanlarda e-darsliklar ta’lim samaradorligini oshirishda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu tezisda e-darsliklarning tuzilmasi, ularning tarkibiy qismlari va o‘quvchilarning bilim darajasiga ta’siri o‘rganiladi.

81-83 69 23

AVTOMOBIL YO‘LLARINI RIVOJLANTIRISH MAQSADLI JAMG‘ARMASI FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI

Shohzod Suvanqulov

Ushbu tezisda O‘zbekiston Respublikasida avtomobil yo‘llari infratuzilmasini rivojlantirishda muhim o‘rin tutuvchi Avtomobil yo‘llarini rivojlantirish maqsadli jamg‘armasi faoliyatining hozirgi holati, muammolari va takomillashtirish yo‘llari tahlil qilingan. Statistik ma’lumotlar asosida jamg‘armaning moliyaviy salohiyati, mavjud infratuzilmaning texnik holati va boshqaruv mexanizmlariga baho berilgan. Raqamlashtirish, davlat-xususiy sheriklik, resurslarni adolatli taqsimlash va korrupsiyaning oldini olish kabi samarali choralar orqali jamg‘arma faoliyatini takomillashtirish bo‘yicha aniq takliflar ilgari surilgan. Mazkur tadqiqot avtomobil yo‘llarining barqaror rivojlanishiga hissa qo‘shishni maqsad qiladi.

84-86 33 19

MARKETING HÁM PR: ÓZINE TÁNLIGI, FUNKCIYA HÁM MODELLERI

Jamina Baxitova

Maqalada jámiyetshilik penen baylanıslar hám marketingtiń óz-ara tásiri, tarmaq kampaniyasınıń unamlı imidjin qáliplestiriwde PR texnologiyalarınıń tásiri haqqında sóz etiledi.

87-90 52 35

IDORAVIY HUQUQ IJODKORLIGI FAOLIYATINI REJALASHTIRISHNING AHAMIYATI

Abduraxım Xasanov

Mazkur maqolada vazirlik va idoralar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarni tayyorlash va qabul qilish jarayonlarini tashkil etish hamda rejalashtirishning ahamiyati va uning o‘ziga xos xususiyatlari ichki ishlar organlari  huquq ijodkorligi faoliyati misolida tahlil qilingan. Muallif normativ-huquqiy hujjatlarning loyihalari sifatli tayyorlanishini ta’minlash maqsadida norma ijodkorligini rejalashtiruvchi subyektlar doirasini, norma ijodkorligi faoliyatini bajarish bilan shug‘ullanuvchi shaxslarning vazifalari, funksiyalari va vakolatlarini aniq belgilash zarurligi haqida xulosaga kelgan.

91-93 43 12

ENHANCING TRAFFIC MANAGEMENT EFFECTIVENESS BY INTEGRATING ALTERNATIVE ENERGY SOURCES INTO TRAFFIC LIGHTS

Sh.H. Aslonov, M. A. Xonkeldiyev

In recent years, energy security and environmental sustainability have become critical global issues. Specifically, traffic management systems, particularly traffic lights, are an integral part of urban infrastructure, and their continuous operation directly influences traffic safety and efficiency. This article explores the potential of improving traffic management efficiency by equipping traffic light systems with alternative energy sources such as solar and wind power, examining technical solutions, as well as the economic and environmental benefits.

94-98 48 18

РАЗРАБОТКА И АНАЛИЗ ОПРОСНИКА ДЛЯ ВЫЯВЛЕНИЯ КЛЮЧЕВЫХ ФАКТОРОВ УЛУЧШЕНИЯ МАРКЕТИНГА ПАССАЖИРСКИХ ЖЕЛЕЗНОДОРОЖНЫХ ПЕРЕВОЗОК

Дилмурод Бутунов , Азизбек Тохиржонов, Абдулазиз Кутбиддинов

В статье рассматривается важность предварительного опроса как инструмента для улучшения маркетинга пассажирских железнодорожных перевозок. Предложен структурированный опросник, ориентированный на изучение информационного поведения пассажиров, их предпочтений в рекламе и каналов коммуникации. Анализ планируемых данных позволит выявить ключевые направления для оптимизации маркетинговой стратегии железнодорожных компаний.

99-102 1490 752

DIQQATNING TURLARI VA XUSUSIYATLARI

Mamlakat Abdakimova

Ushbu maqola orqali siz diqqatning turlari ya’ni ixtiyoriy, ixtiyorsiz kabi turlari va diqqatning ko‘lami, kuchi, barqarorligi, bo‘linishi kabi xususiyat turlari haqida   ma’lumotlarga ega bo‘lasiz.

103-105 45 51

KIBERXAVFSIZLIK AHAMIYATI

Komronbek Kadirov

Mazkur maqolada kiberxavfsizlikning zamonaviy jamiyatdagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Raqamli texnologiyalar jadal rivojlanib borayotgan bir paytda, axborot xavfsizligini ta'minlash dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Maqolada kiberxavfsizlikka tahdid soluvchi omillar, himoya usullari va global miqyosda ko‘rilayotgan chora-tadbirlar haqida fikr yuritiladi. Shuningdek, foydalanuvchilarning raqamli savodxonligini oshirish va tashkilotlar darajasida xavfsizlik siyosatini shakllantirishning ahamiyati yoritilgan.

106-107 52 14

ПРОЯВЛЕНИЕ ФИЛОСОФСКИХ КАТЕГОРИЙ В ВОСПИТАНИИ МОЛОДЕЖИ

Севинч Носирова , Феруза Атамуратова

В условиях социокультурных изменений XXI века наблюдается усиление кризиса идентичности, ценностной неопределённости и духовной дезориентации молодёжи. Философские категории как устойчивые смысловые структуры мышления — истина, добро, свобода, справедливость, долг — обладают формирующим потенциалом в воспитании молодого поколения. Они не только задают ориентиры нравственного поведения, но и создают когнитивно-нравственный фундамент для самоидентификации личности в социуме. Переосмысление их значения становится особенно актуальным в контексте задач формирования гуманистического мировоззрения, гражданской зрелости и этической культуры молодежи.

108-112 34 26

O'YINGA QARAMLIK MADANIY DEVIATSIYA SIFATIDA

Dilafruz Vafayeva

Mazkur maqolada zamonaviy jamiyatda keng tarqalib borayotgan o‘yinga qaramlik hodisasi madaniy deviatsiya sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida o‘yinga qaramlik shunchaki psixologik muammo emas, balki ijtimoiy va madaniy me’yorlardan og‘ish, ya’ni deviant xatti-harakat ko‘rinishida yuzaga kelayotgani ilmiy asosda izohlanadi. Falsafiy, sotsiologik va madaniyatshunoslik nuqtai nazaridan olib borilgan tahlillar asosida virtual o‘yinlar insonning identitetiga, qadriyat tizimiga va real hayotdagi ijtimoiy roliga qanday salbiy ta’sir qilayotgani ko‘rsatib beriladi.

113-115 35 21

PROFESSIONAL COMPETENCES NECESSARY FOR FUTURE SOCIAL WORK ACTIVITIES

Ikhtiyor Ergashev

This article presents professional competencies necessary for the effective implementation of social work activities. It emphasizes the need for a social worker to acquire a wide range of knowledge, including knowledge of natural, socio-humanitarian, economic, political and philosophical sciences.

116-119 36 17

O‘QUVCHILARDA LUG‘AT BOYLIGINI OSHIRISHGA OID AYRIM TAVSIYALAR

Gulnoza Salimova

Ushbu maqolada o‘quvchilarning lug‘at boyligini oshirish va lug‘atlar bilan ishlash ko‘nikmasini shakllantirishga oid ayrim tavsiyalar berilgan. Bundan tashqari o‘quvchilarning yosh va qiziqishlariga mos ravishda tanlangan matnlar asosida so‘z boyligini oshirishga doir metodik takliflar bayon etilgan.

120-121 47 13

APPLICATION OF AUTOMATED SYSTEMS FOR ANALYZING PEDIATRIC BRAIN TUMORS: MORPHOLOGY, IHC, AND GENETICS

Suxrob Tashmatov , Baxodir Magrupov

This study presents the first experience in Uzbekistan using automated platforms to analyze pediatric brain tumors through a combination of histological, immunohistochemical (IHC), and genetic methods. Tissue samples from 98 children (aged 1–17 years) were examined using automated systems (Leica Bond-Max, Ventana Benchmark Ultra). Key markers such as Ki-67, GFAP, OLIG2, Synaptophysin, IDH1, and BRAF V600E were assessed. The integration of digital microscopy, IHC, and PCR-based molecular diagnostics improved diagnostic accuracy and allowed for the identification of biological behavior and prognosis. The study demonstrates the efficiency and reproducibility of automated analysis in pediatric neuro-oncology practice.

122-124 33 13

МОРФОЛОГИЧЕСКОЕ И МОЛЕКУЛЯРНОЕ КАРТИРОВАНИЕ ОПУХОЛЕЙ ЦНС У ДЕТЕЙ В КЛИНИЧЕСКОЙ ПРАКТИКЕ

Сухроб Ташматов , Баходир Магрупов

Настоящее исследование посвящено морфологическому и молекулярному картированию опухолей центральной нервной системы у детей. В работе проведён комплексный анализ гистологических и генетических характеристик 112 опухолей у пациентов в возрасте от 2 до 16 лет. Исследование включало применение иммуногистохимических маркеров (Ki-67, GFAP, Synaptophysin, OLIG2) и молекулярную верификацию мутаций IDH1, H3K27M и BRAF V600E. Установлены взаимосвязи между гистологическим типом и молекулярными особенностями. Полученные данные способствуют точной диагностике, прогностической стратификации и обоснованному выбору индивидуальной терапии опухолей ЦНС у детей.

125-126 22 13

APPLICATION OF AUTOMATED SYSTEMS FOR ANALYZING PEDIATRIC BRAIN TUMORS: MORPHOLOGY, IHC, AND GENETICS

Suxrob Tashmatov , Baxodir Magrupov

This study presents the first experience in Uzbekistan using automated platforms to analyze pediatric brain tumors through a combination of histological, immunohistochemical (IHC), and genetic methods. Tissue samples from 98 children (aged 1–17 years) were examined using automated systems (Leica Bond-Max, Ventana Benchmark Ultra). Key markers such as Ki-67, GFAP, OLIG2, Synaptophysin, IDH1, and BRAF V600E were assessed. The integration of digital microscopy, IHC, and PCR-based molecular diagnostics improved diagnostic accuracy and allowed for the identification of biological behavior and prognosis. The study demonstrates the efficiency and reproducibility of automated analysis in pediatric neuro-oncology practice.

127-129 24 28

ПОЛНОГЕНОМНОЕ СЕКВЕНИРОВАНИЕ ШТАММОВ M. TUBERCULOSIS, УСТОЙЧИВЫХ К БЕДАКВИЛИНУ И ДЕЛАМАНИДУ

Зайниддин Сайфутдинова, Наргиза Парпиева

Целью настоящей работы стало изучение молекулярных механизмов лекарственной устойчивости Mycobacterium tuberculosis к бедаквилину и деламаниду с применением полногеномного секвенирования. В исследование включены 350 штаммов, выделенных от пациентов с мультирезистентным туберкулезом. Генетический анализ позволил выявить ключевые мутации в генах Rv0678, atpE, ddn и fbiC. Проведен филогенетический анализ с определением генотипов. Установлены географические особенности распределения мутаций. Полученные данные позволяют точнее определять устойчивые формы туберкулеза и оптимизировать терапевтическую тактику. Результаты исследования подчеркивают значимость применения NGS как инструмента быстрой молекулярной диагностики при XDR-ТБ.

130-134 163 117

O‘QITISHNING MEYORIY HUJJATLARI BILAN TANISHISH

Muxiba Yaxiyaxonova, Asadbek Murodov

Ushbu maqolada o‘qitishning me’yoriy hujjatlari, ularning ta’lim jarayonidagi ahamiyati va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Me’yoriy hujjatlar ta’lim sifatini ta’minlash, pedagogik faoliyatni tartibga solish hamda xalqaro standartlarga moslashtirish uchun muhim huquqiy asos bo‘lib xizmat qiladi. Shuningdek, maqolada xorijiy va mahalliy tajribalar solishtirilib, me’yoriy hujjatlarni takomillashtirish yo‘nalishlari muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, me’yoriy hujjatlar zamonaviy ta’lim talablari asosida doimiy yangilanib borilishi, pedagoglar uchun qulay va tushunarli bo‘lishi zarur. Bu ta’lim tizimini yanada rivojlantirishga xizmat qiladi.

135-138 84 20

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA KREATIVLIKNI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI SAVODXONLIKNING TUTGAN O‘RNI

Bayramgul Dauletmuratova

XXI asrda raqamli savodxonlik nafaqat asosiy ta’lim kompetensiyasiga, balki kreativ fikrlashni rivojlantirishning muhim shartiga aylanmoqda. Maqolada raqamli texnologiyalarning boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining kreativ qobiliyatlarini shakllantirishga ta’siri o‘rganilgan. Tasavvur, divergent fikrlash va nostandart masalalarni yechish qobiliyatini rag‘batlantiruvchi pedagogik shart-sharoitlar, raqamli vositalar va metodik yondashuvlar tahlil qilingan.

139-141 54 12

XALQ CHOLG’U ASBOBLARINING SHAKLLANISHI

Charos Omonova , J. Xodjayev

Ushbu tezisda o‘zbek xalq cholg‘u asboblarining shakllanish jarayoni tarixiy, organologik va sotsiomadaniy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi – turli davrlarda shakllangan cholg‘u asboblari tuzilishi va ifoda tizimini aniqlash, ularning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatgan ijtimoiy, madaniy hamda texnologik omillarni yoritishdir. Ushbu maqsadga erishish uchun tarixiy-komparativ tahlil, eksperimental organologiya va dalaviy eshittirish metodlari qo‘llanildi. Natijalarda asboblarning morfologik evolyutsiyasi, materiallar bilan ishlash an’analari va musiqiy tizimdagi o‘zgarishlar qayd etildi; xususan, dutor, gijjak va karnay kabi asboblar konstruksiyasida XIV–XX asrlarda yuz bergan o‘zgarishlar keng ko‘lamda hujjatlashtirildi. Muhokama qismida bu o‘zgarishlarning milliy o‘zlikni ifodalash, marosim amaliyoti va ustachilik an’analari bilan o‘zaro munosabati tahlil qilinadi. Xulosa tariqasida xalq cholg‘u asboblarining shakllanishi jarayoni doimiy evolyutsion hodisa ekani, u hozirgi global madaniy almashuv sharoitida ham o‘z aktual ahamiyatini saqlab qolishi ta’kidlanadi.

142-147 58 28

INKLYUZIV TA'LIMNI O'QITISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING DIDAKTIK IMKONIYATLARI

Nаrgisа Аtаbаyevа

Ushbu maqola inklyuziv ta'lim jarayonida raqamli texnologiyalar qo'llanishining didaktik imkoniyatlarini tahlil qiladi. Maqolada raqamli texnologiyalar yordamida alohida ta'lim ehtiyojlari bo'lgan o'quvchilarni umumta'lim muhitiga samarali integratsiyalash yo'llari ko'rib chiqiladi. Tadqiqot raqamli vositalarning inklyuziv ta'lim muhitida shaxsga yo'naltirilgan ta'limni qo'llab-quvvatlash, o'quv materiallarini moslashtirishni soddalashtirish va o'qituvchi-o'quvchi o'rtasidagi kommunikatsiyani yaxshilash imkoniyatlarini ochib beradi. Maqolada raqamli texnologiyalar bilan bog'liq adaptiv o'qitish tizimlari, assistiv texnologiyalar va virtual hamda kengaytirilgan reallik vositalarining inklyuziv ta'lim jarayonidagi samaradorligi tahlil qilinadi. Bundan tashqari, maqolada O'zbekistonda inklyuziv ta'lim sohasida raqamli texnologiyalarni joriy etishdagi joriy vaziyat va kelajak istiqbollari ham ko'rib chiqiladi. Tadqiqot natijalarida ko'rsatilishicha, raqamli texnologiyalar inklyuziv ta'lim sifatini oshirishda katta potensialga ega bo'lib, o'qitish jarayonini alohida ta'lim ehtiyojlariga moslashtirish va barcha o'quvchilar uchun teng imkoniyatlar yaratishga hissa qo'shadi.

148-154 42 29

ZAMONAVIY PEDAGOGIKADA INKLYUZIV TA’LIMNING RIVOJLANISH TENDENSIYALARI

Avazbek Badalov

Ushbu maqolada zamonaviy pedagogikada inklyuziv ta'limning rivojlanish tendensiyalari va yo'nalishlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta'limning nazariy-metodologik asoslari, xalqaro tajribalar va O'zbekiston ta'lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar doirasida inklyuziyani rivojlantirish masalalari ko'rib chiqiladi. Shuningdek, inklyuziv ta'lim amaliyotini takomillashtirish, o'qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish va innovatsion pedagogik texnologiyalarni joriy etish mexanizmlari yoritilgan.

155-160 377 40

COMPARING WORD ORDER IN ENGLISH AND UZBEK SENTENCES

Ozoda Sherimbatova , Zilola Rozikova

Word order plays a crucial role in sentence structure, meaning, and clarity in any language. English and Uzbek differ significantly in this aspect: English and Uzbek differ significantly in word order: English follows SVO, while Uzbek primarily uses SOV. This difference influences sentence formation and emphasis. These differences affect emphasis, sentence interpretation, and overall communication strategies. In English, altering word order can lead to ungrammatical sentences or change the intended meaning. In contrast, Uzbek allows for greater flexibility, enabling speakers to shift emphasis without losing grammatical correctness. This paper explores the fundamental differences between English and Uzbek word order, examining their impact on sentence formation, emphasis, and question structures. Understanding these distinctions is essential for linguists, translators, and language learners seeking to master both languages.

161-164 123 35

BOSHLANGʻICH SINF OʻQITUVCHILARINING YOZUV MALAKASINI RIVOJLANTIRISHDA INTERAKTIV USULLARDAN FOYDALANISH

Aselxan Nuradilova , Sarvinoz Rajabova

Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining yozuv malakasini rivojlantirishda interaktiv usullardan foydalanishning ahamiyati yoritilgan. Yozuv madaniyatining o‘quvchi shaxsiga ta’siri, o‘qituvchining yozuvda o‘rnak bo‘lishi, shuningdek, interaktiv metodlar — jamoaviy mashqlar, raqamli vositalar, vizual materiallar va onlayn platformalarning roli atroflicha tahlil qilingan. Shuningdek, amaliy tajribalar asosida interaktiv yondashuvlarning samaradorligi va ularni tatbiq etishdagi muammolar ham ko‘rib chiqilgan. Maqola boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyasini oshirishda metodik asos bo‘la oladi.

165-167 40 17

UCHINCHI RENESSANS: ILMIY ASOSLARI VA USTUVOR MASALALARI

Mirjalol Choriyev

Ushbu maqolada “Uchinchi Renessans” tushunchasi, uning zamonaviy ilmiy asoslari, iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishdagi o‘rni, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmon va nutqlariga tayangan holda, ushbu jarayonning metodologik va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli iqtisodiyot, innovatsiyalar, ta’lim tizimining modernizatsiyasi va ijtimoiy barqarorlik masalalari yoritiladi. Maqola ilmiy tadqiqotlar va davlat siyosatining konseptual asoslarini birlashtiradi.