Authors

  • Madinabonu Siddiqova

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.68948

Keywords:

Sanitariya - muhofaza zonasi - bu atrof - muhit va inson salomatligiga zararli ta’sir ko‘rsatish manbalari bo‘lgan obyektlar va ishlab chiqarishlar atrofida o‘rnatiladigan alohida foydalanish rejimiga ega bo‘lgan alohida hudud. Sanitariya muhofazasi zonasi ifloslanishning atmosfera havosiga ta’sirini (kimyoviy biologik fizik) gigiyenik me’yorlarda belgilangan qiymatlarga kamaytirishni ta’minlaydi.

Abstract

Sanitariya - muhofaza zonasi tushunchasi juda keng tarqalgan, ammo hamma ham uning nima uchun ekanligini va korxonalarga nima kerakligini bilmaydi.

background image


Fevral, 2025-Yil

59

SANITAR HIMOYASI HUDUDI (SHH)

Siddiqova Madinabonu

Samarqand Davlat Arxitektura-Qurilish universiteti talabasi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14932927

Sanitariya - muhofaza zonasi tushunchasi juda keng tarqalgan, ammo hamma ham uning

nima uchun ekanligini va korxonalarga nima kerakligini bilmaydi.

Sanitariya - muhofaza zonasi - bu atrof - muhit va inson salomatligiga zararli ta’sir

ko‘rsatish manbalari bo‘lgan obyektlar va ishlab chiqarishlar atrofida o‘rnatiladigan alohida
foydalanish rejimiga ega bo‘lgan alohida hudud. Sanitariya muhofazasi zonasi ifloslanishning
atmosfera havosiga ta’sirini (kimyoviy, biologik, fizik) gigiyenik me’yorlarda belgilangan
qiymatlarga kamaytirishni ta’minlaydi.

Sanitariya muhofazasi zonalarining o‘lchamlari har xil va ishlab chiqarish turiga bog‘liq –

atrof - muhit va inson salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatish xavfi qanchalik yuqori bo‘lsa,
sanitariya muhofazasi zonasi shunchalik katta bo‘ladi.

Agar sanoat maydonchasidan tashqarida atmosfera havosining ifloslanish darajasi 0,1

maksimal ruxsat etilgan kontsentratsiyalar yoki ruxsat etilgan maksimal darajalar dan oshsa,
bunday korxona uchun ish paytida aholi xavfsizligini ta’minlash uchun sanitariya muhofazasi
zonasi zarur.

Sanitariya - himoya zonalari ishlab chiqarish obyektlarini turar - joy binolari, tibbiyot

muassasalari, dam olish joylari, bog‘dorchilik birlashmalari hududidan ajratib turadi.

Aholi punktidan aviatsiya tomonidan pestitsidlar va agrokimyoviy moddalar bilan ishlov

berilgan qishloq xo‘jaligi dalalarigacha bo‘lgan sanitariya bo‘shlig‘ining o‘lchami kamida 2000 m
bo‘lishi kerak.

Atmosfera havosini ishlab chiqarish laboratoriya nazorati va atmosfera havosiga fizik

ta’sirlarni o‘lchash ishlab chiqarishning sanitariya muhofazasi zonasi chegarasida, shuningdek,
turar - joy binolarida bunday ishlarni bajarish uchun tegishli tartibda akkreditatsiya qilingan
laboratoriyalar tomonidan amalga oshiriladi.

Sanitariya muhofazasi zonasining o‘lchamlari va chegaralari sanitariya muhofazasi

zonasini loyihalashda belgilanadi.

Bundan tashqari, sanitariya muhofazasi zonasining loyihasi quyidagilarni aniqlashi kerak:

aholini havoga zararli kimyoviy aralashmalar chiqindilari va fizik ta’sirlardan himoya

qilish chora - tadbirlari;

sanitariya muhofazasi zonasi hududini funktsional rayonlashtirish va undan foydalanish

tartibi.

Agar korxona rekonstruksiya qilingan yoki texnik jihatdan qayta jihozlangan bo‘lsa, unda

barcha ishlar tugagandan so‘ng, atmosfera havosini o‘rganish va atmosfera havosiga ta’sir qiluvchi
fizik omillarni o‘lchash kerak.

Sanoat obyektining yoki ishlab chiqarishning sanitariya muhofazasi zonasi chegaralarida

joylashtirishga ruxsat beriladi:

navbatchilik va ma’muriy maqsadlarda favqulodda vaziyatlar xodimlari uchun yashash

uchun mo‘ljallanmagan binolar;


background image


Fevral, 2025-Yil

60

rotatsion asosda ishchilar qolishlari uchun mehmonxonalar va binolar (ikki haftadan ko‘p

bo‘lmagan);

hammom, kir yuvish;

savdo va umumiy ovqatlanish obyektlari;

umumiy va shaxsiy transport vositalarini saqlash uchun garajlar, platformalar va

inshootlar;

yong‘inga qarshi stantsiyalar, mahalliy va tranzit kommunikatsiyalari, elektr uzatish

liniyalari, elektr podstansiyalari;

neft va gaz quvurlari;

texnik suv ta’minoti uchun artezian quduqlari;

sanoat suvini tayyorlash obyektlari, kanalizatsiya nasos stantsiyalari, suv ta’minotini qayta

ishlash obyektlari;

yoqilg‘i quyish shoxobchalari, avtoulovlarga xizmat ko‘rsatish shoxobchalari.
Sanoat obyekti va ishlab chiqarishning sanitariya muhofazasi zonasida joylashgan yoki

sanitariya muhofazasi zonasiga tutash avtomobil yo‘li uning o‘lchamiga kiritilmaydi va sanitariya
muhofazasi zonasining o‘lchamlarini asoslashda avtomobil yo‘llarining chiqindilari fon
ifloslanishida hisobga olinadi.

Sanitariya muhofazasi zonalarining o‘lchamlari har xil va ishlab chiqarish turiga bog‘liq,

masalan:

Sanitariya muhofazasi zonasi 1000 m.

Qora metallurgiya va rangli metallurgiya zavodlari, alyuminiy, simob, koks gazi, o‘g‘itlar,

bo‘yoqlar, pestitsidlar, zaharli kimyoviy moddalar, sintetik tolalar ishlab chiqarish, shuningdek,
neft, neft va tabiiy gazni qayta ishlash va noto‘g‘ri ishlashi mumkin bo‘lgan boshqa korxonalar.

Atrof - muhit va inson salomatligi uchun jiddiy oqibatlarga olib keladi. Yog‘och kimyoviy

komplekslari. Chorva mollarini saqlash va so‘yish bo‘yicha sanoat obyektlari, go‘shtni qayta
ishlash korxonalari.

Cho‘chqachilik komplekslari va chorvachilik komplekslari.

Sanitariya muhofazasi zonasi 500 m.

Gips va asbest qazib olish korxonalari. Organik erituvchilar va moylar, spirtlar, kislotalar

ishlab chiqarish, torfni qayta ishlash korxonalari, sun’iy teri ishlab chiqarish.

Qo‘rg‘oshin akkumulyatorlari va temir konstruktsiyalar ishlab chiqarish. Samolyotlar,

avtomobillar, temir yo‘l vagonlari ishlab chiqarish. Lavlagi qand, albumin, dekstrin, glyukoza va
melas ishlab chiqarish. Urug‘larni qayta ishlash va ekish uchun o‘simliklar. Suyultirilgan
ammiakni saqlash joylari. Bojxona terminallari, ulgurji bozorlar.

Sanitariya muhofazasi zonasi 300 m.

Soda, selitra, kimyoviy reagentlar, nikotin,

ko‘pchilik mineral tuzlar, press materiallari, temir-beton buyumlar, sun’iy mineral bo‘yoqlar,
sun’iy toshlar, shinalar, yelimlangan poyabzallar, shuningdek ular uchun kauchuk aralashmalar
ishlab chiqarish. Sanitariya mahsulotlari ishlab chiqarish, go‘sht va sut sanoati. Konlarni
avtomatlashtirish. Torf, tosh, jigarrang va boshqa ko‘mirlarni qazib olish uchun sanoat obyektlari.

Yigiruv va to‘quv ishlab chiqarish. Pivo, kvas va alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqarish.
O‘simlik moylarini ishlab chiqarish. Xushbo‘y moddalarni chiqarish bilan tabiiy mineral

suvlarni idishlarga quyish. Go‘shtni qayta ishlash, konserva ishlab chiqarish. Mo‘ynali fermalar.


background image


Fevral, 2025-Yil

61

Yuk mashinalari va qishloq xo‘jaligi texnikasini ta’mirlash, texnik xizmat ko‘rsatish va

saqlash uchun garajlar va parklar. Avtobus va trolleybus bekatlari.

Sanitariya muhofazasi zonasi 100 m.

Qog‘oz, glitserin, sovun, maishiy kimyoviy maxsulotlar ishlab chiqarish. Matbaa siyoh

zavodlari va plastmassalarni qayta ishlash zavodlari. Og‘ir presslar ishlab chiqarish. Matbaa
fabrikalari. Yo‘l mashinalari, avtomobillar, kuzovlar, temir yo‘l transporti va metroning
harakatlanuvchi tarkibini ta’mirlash uchun ishlab chiqarish. Xom ashyoni konveyer orqali
jo‘natish bilan marmar, qum, loy qazib olish uchun sanoat obyektlari (karyerlar). Loy mahsulotlari
ishlab chiqarish. Shisha puflash, oyna ishlab chiqarish, shisha silliqlash va o‘tlarni tozalash.

Marmarga mexanik ishlov berish. Karyerlar, shag‘al, qum, gil qazib olish korxonalari.
Beton ishlab chiqarish zavodi. Sport mahsulotlarini ishlab chiqarish. Uskuna ishlab

chiqarish. Poyafzal ishlab chiqarish. Qahva qovurish ishlab chiqarishi. Hammom va kir yuvish
vositalari.

Sanitariya muhofazasi zonasi 50 m.

Tayyor dori shakllari, makulatura, plastmassa va

sintetik smolalardan tayyorlangan mahsulotlar, “quruq muz”, gugurt, pnevmatik avtomatlashtirish
ishlab chiqarish. Tayyor mahsulotlardan mebellarni lak va bo‘yashsiz yig‘ish. Paxta, zig‘ir, jundan
ip va gazlamalarni bo‘yash va oqartirish sexlari. Gilamlar, fon rasm ishlab chiqarish. Sabzavotlar,
mevalarni saqlash. Konyak spirtini ishlab chiqarish. Makaron ishlab chiqarish. Kolbasa
mahsulotlarini ishlab chiqarish. Oziq-ovqat mahsulotlarini xarid qilish sanoati, shu jumladan
oshxona fabrikalari, maktab oshxonalari. Meva va sabzavot sharbatlarini ishlab chiqarish. Meva
va sabzavotlarni qayta ishlash va saqlash uchun ishlab chiqarish obyektlari (quritish, tuzlash,
tuzlash va tuzlash). Mayonez ishlab chiqarish. Pivo ishlab chiqarish (malthousesiz).

Agar korxona atrof - muhitga har qanday zararli moddalar chiqaradigan bo‘lsa, lekin

sanitariya - muhofaza zonasining o‘lchamlari sanitariya qoidalari bilan belgilanmagan bo‘lsa, u
holda sanitariya - gigiyena normalarining taxminiy o‘lchamlari loyihasini belgilangan tartibda
ishlab chiqish va tasdiqlash kerak. Hozirgi kunda ko‘plab korxonalar zamonaviy uskunalarda
ishlaydi va ekologik toza texnologiyalarni joriy qiladi, shuning uchun zararli moddalar atmosfera
havosiga minimal darajada chiqariladi. Bunday obyektlar uchun mavjud sanitariya muhofazasi
zonasining hajmini qisqartirish mumkin va sanitariya muhofazasi zonasini, shu jumladan tizimli
laboratoriya kuzatuvlari yordamida qisqartirishni asoslash kerak.

Sanitariya muhofazasi zonasiga qo‘yiladigan talablar:

SMZ sanoat obyekti va yaqin atrofda joylashgan turar - joy binolarining shamol ostida

joylashgan bo‘lishi kerak;

loyihalashda kelajakda mahalliy tozalash inshootlari kengayishini hisobga olish kerak;

tozalash inshootlari kanalizatsiya oqava suvlarining, shuningdek, yer usti tipidagi oqava

suvlarning tortishish harakatini hisobga olgan holda qurilgan, biroz qiyalikda joylashgan bo‘lishi
kerak;

sanitariya muhofazasi zonasining hajmini aniqlashda korxonaning turi va sinfi hisobga

olinadi;

Har bir sanoat sektori o‘z SMZ qiymatiga ega. SanPiN bo‘yicha ushbu zonalar 5 sinfga

bo‘lingan:

1-sinf: kislota ishlab chiqarish, metallurgiya va muhandislik zavodlari;


background image


Fevral, 2025-Yil

62

2-sinf: samolyot va mashinasozlik, metall konstruktsiyalar, gazlar, organik erituvchilar

ishlab chiqarish;

3-sinf: kimyoviy moddalar, plastmassa, bo‘yoq va lak ishlab chiqarish, parfyumeriya

sanoati;

4-sinf: sovun tayyorlash, shisha tola ishlab chiqarish;

5-sinf: kimyoviy tozalash, bosmaxonalar, dori vositalari ishlab chiqarish.

Atrof-muhit va inson salomatligiga ta’sir qilish manbalari bo

lgan texnologik jarayonlarga

ega obyektlar, ularning alohida bino va inshootlari uchun, ishlab chiqarish quvvati, ish sharoitlari,
atrof - muhitga chiqadigan ifloslantiruvchi moddalarning tabiati va miqdoriga qarab,
korxonalarning sanitariya tasnifiga muvofiq sanoat va tozalash inshootlar sanitariya muhofazasi
zonalarining quyidagi o

lchamlari belgilanadi:

birinchi toifadagi korxonalar - 1000 m

ikkinchi toifadagi korxonalar - 500 m

uchinchi toifadagi korxonalar - 300 m

to

rtinchi toifadagi korxonalar - 100 m

beshinchi toifadagi korxonalar - 50 m
Noishlab chiqarish obyektlari ham o

zlarining SMZ qiymatlariga ega, ular quyidagi

masofalarga mos keladi:

omborlar - 50 - 500 m

qozonxona - 50 m

Yoqilg

i quyish shoxobchasi - 50 - 100 m

gaz quvuri (istisno zonasi) 300-1200 m

neft qudug

i -300 - 1000 m

tozalash inshootlari - 15 - 1000 m

qabristonlar: 20 - 40 gektar - 500 m; 20 gektardan kam-300 m; yopiq va qishloq-50 m
Hududning kattaligi yoki konfiguratsiyasi amaldagi standartga mos kelmasa, korxona 100
ming rublgacha jarimaga tortilishi yoki 90 kun davomida faoliyatini to

xtatib turishi

mumkin. Og

ir oqibatlarga olib keladigan murakkab holatlarda rahbarlar yoki aybdorlar jinoiy

javobgarlikka tortiladi.

Chiqindilarni tozalash inshootlari uchun sanitariya muhofazasi zonasi loyihasi.
Sanitariya muhofazasi zonasi loyihasini yaratish bosqichlarini ko‘rib chiqaylik:
Tayyorgarlik bosqichi - bu yerda korxonaning fuqarolik binolari, topografik tasvirlari,

chiqindilar va ularning manbalari va kutilayotgan ifloslanish miqdoriga nisbatan joylashuvi
to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘rganish va sintez qilish. Ushbu ma’lumotlarga asoslanib, sanitariya
muhofazasi zonasining dastlabki rejasi tuziladi va tegishli tashkilot tomonidan ko‘rib chiqish
uchun yuboriladi.

Asosiy bosqich - ular monitoring dasturini ishlab chiqadilar, hisob - kitoblarning

to‘g‘riligini tekshiradilar va dastlabki rejani to‘ldirish yoki tuzatish uchun material yaratadilar.

Monitoring natijalari, shuningdek, tegishli tashkilotga yuboriladi va himoya zonasi

loyihasini tasdiqlash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

Yakuniy bosqich - bu loyiha tasdiqlanadi va uni amalga oshirish uchun ruxsat olinadi.


background image


Fevral, 2025-Yil

63

Sanitar himoya zonasi loyihasini ishlab chiqishda, umuman olganda, shaharsozlik holati

baholanadi. Agar u qiyin deb baholansa, tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha qo‘shimcha choralar
ko‘riladi va obyektning aholi va atrof - muhit uchun tavsiya etilgan ekspluatatsiyasi xavfsizligini
tasdiqlash uchun hisob - kitoblar amalga oshiriladi.

Tozalash inshootlari uchun sanitariya muhofazasi zonasi hajmini belgilash tartibi:

Tozalash inshootining ishlashi tahlil qilinadi, xavf klassi aniqlanadi, sanitariya

muhofazasi zonasi loyihasi ishlab chiqiladi;

Agar ijobiy baho olinsa, hujjatlar tegishli tashkilotga xulosa olish uchun yuboriladi;

Yakuniy hisob - kitoblar, hududning fotosuratlari, noqulay omillar ta’sirini o‘lchash va

ularni tahlil qilish amalga oshiriladi;

O‘zgartirishlar kiritilgan loyiha bosh sanitariya shifokoriga ko‘rib chiqish uchun

yuboriladi. Uning ijobiy xulosasidan so‘ng, sanitariya muhofazasi zonasining o‘lchami
tasdiqlanadi.

Loyihaning birinchi qismida sanitariya muhofazasi zonasining o‘lchamlarini asoslash,

ikkinchi qismida - sanitariya muhofazasi zonasini loyihalash va yaxshilash tartibi to‘g‘risida
ma’lumot beriladi. Bundan tashqari, hisob - kitoblar, chizmalar va umumiy xulosalar mavjud.

Hujjatlarning nusxalari ilova sifatida taqdim etiladi.
Qonun chiqaruvchi loyihaning amal qilish muddatini ko‘zda tutmaydi, shuning uchun

xulosada muddat ko‘rsatilmagan bo‘lsa, loyiha cheksiz hisoblanadi. Bir qator vaziyatlarda
(operatsion jarayonlarning o‘zgarishi, sanoat hajmlarining o‘sishi va boshqalar) ushbu loyihani
sozlash kerak.

Sanitariya - muhofaza zonasi quyidagi tozalash inshootlari va uskunalari uchun ajratilishi

kerak:

nasos stantsiyalari, oqova suvlarni tozalash, ixtisoslashtirilgan favqulodda tanklar;

filtratsiya maydonlari, sug‘orish maydonlari, biologik hovuzlar;

bio - tozalash va mexanik tozalash tizimlari;

termoregulyatsiya yordamida filtr tuzilmalari.
Sanitariya muhofazasi zonasining o‘lchami obyektning unumdorligi bilan belgilanadigan

xavf sinfiga qarab belgilanadi.

Tozalash inshootlarining sanitariya muhofazasi zonasining hajmi sanitariya tasnifiga mos

keladigan standart zonalarga nisbatan kamaytirilishi mumkin, agar:

sanitariya muhofazasi zonasi chegarasida va undan tashqarida texnogen ta’sir darajasiga

barqaror erishishning obyektiv dalillari atmosfera havosining ifloslanishi holatini tizimli (kamida
yillik) laboratoriya kuzatuvlari materiallari asosida me’yoriy talablar doirasida va undan pastroq.

Yangi joylashgan korxonalar, analog qurilmalardan laboratoriya ma’lumotlarini hisobga

olish mumkin;

turar - joy binolarida shovqin darajasi va boshqa fizik omillarning gigiyenik me’yorlardan

past darajada pasayishini o‘lchash orqali tasdiqlash;

quvvatni kamaytirish, tarkibni o‘zgartirish, korxonaning maqsadini o‘zgartirish va so‘nggi

texnologik tozalash sxemalaridan foydalangan holda xavf sinfining o‘zgarishi.

Agar sanitariya muhofazasi zonasida yangi qurilish taklif qilinsa, lekin SanPiN ularning

joylashishini taqiqlasa, sanitariya muhofazasi zonasini majburiy qisqartirish talab etiladi.


background image


Fevral, 2025-Yil

64

Maksimal pasayish miqdori aniqlanmagan, faqat korxona xususiyatlarini hisobga olgan

holda gigiyena standartlari va talablariga rioya qilishingiz kerak.

Sanitariya muhofazasi zonasini qisqartirish loyihasi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

obyekt faoliyati, ishlab chiqarish texnologiyasi, ishlab chiqarish binolari va uskunalari

to‘g‘risidagi ma’lumotlar va profil;

kimyoviy, biologik va fizik ifloslanish koeffitsientlarini qayta hisoblash to‘g‘risidagi

ma‘lumotlar;

yangi sanitariya muhofazasi zonasi

test o‘tkazish joyi va vaqtini ko‘rsatgan holda ishlab chiquvchilar qarorining asosliligini

tasdiqlovchi monitoring natijalari;

sanitariya muhofazasi zonalarini yaxshilash tadbirlari.

Kamaytirilgan sanitariya muhofazasi zonasi ishlab chiqarish obyektining xavfli sinfi yoki

tizimning ishlash texnologiyasi o‘zgarmaguncha qabul qilingan doirada qoladi.

Atmosfera havosining ifloslanishi monitoringi

Atmosfera havosi tabiiy resurslarning ajralmas qismi sifatida milliy boylik hisoblanadi va

davlat tomonidan muhofaza qilinadi. Atmosfera havosining ifloslanishi inson salomatligiga
zararli taэsiri tufayli doimo tashvish tug‘dirib kelgan. Havoning ifloslanishi inson salomatligiga
salbiy taэsir qiladi. Bu nafas olish tizimidagi allergiya va kasalliklarning sabablaridan
biridir. Shuning uchun biz nafas olayotgan havoning sifati juda muhimdir. Deyarli har bir yirik
shahar atmosferasida ekotizim va uning aholisi salomatligiga salbiy taэsir ko‘rsatadigan
ifloslantiruvchi moddalar kontsentratsiyasining ortishi kuzatiladi.

Havoning tarkibi vaqt va makonda o‘zgarishi mumkin. Bunga atmosferaga ifloslantiruvchi

moddalarning chiqarilishi, ob - havo sharoiti va geografik joylashuvi yordam beradi. Atmosfera
havosining sifat va miqdoriy tarkibini shakllantirishda ham antropogen, ham tabiiy ifloslanish
manbalari muhim rol o‘ynaydi.

Energetika, transport, qishloq xo‘jaligi, chiqindilarni qayta ishlash kabi tarmoqlardagi

iqtisodiy faoliyat natijasida havoga turli xil kimyoviy reaktsiyalarga kirishganda, atmosferada
ikkilamchi ifloslanishni hosil qiluvchi ifloslantiruvchi moddalar yoki kimyoviy birikmalar
chiqariladi.

Urbanizatsiyaning tezlashishi ham havo ifloslanishining oshishiga sezilarli taэsir

ko‘rsatadi. Bugungi kunda aholining yarmidan ko‘pi, bir tomondan, ko‘pincha havoni
ifloslantiruvchi manbalar bo‘lgan shaharlarda istiqomat qilsa, ikkinchi tomondan, havo
ifloslanishining taэsiri aynan shu shaharlarda ayniqsa keskin seziladi.

Havoning ifloslanishi milliy chegaralarni hurmat qilmaydi: bir mamlakatdagi manbadan

chiqadigan havo chiqindilari boshqasiga, baэzan bir necha ming kilometr uzoqlikda tashilishi va
to‘planishi mumkin.

Atmosferaning tabiiy tarkibining inson faoliyati natijasida yuzaga kelgan o‘zgarishlari

havoning ifloslanishiga yordam beradi va bu ifloslanishning kattaligini faqat atmosfera havosini
kuzatish orqali aniqlash mumkin. Monitoringni tashkil etish havo sifatini baholash va havo sifatini
yaxshilash bo‘yicha oqilona chora - tadbirlarni rejalashtirish uchun muhimdir.


background image


Fevral, 2025-Yil

65

Atmosfera havosining ifloslanishi monitoringi

- bu o‘tmish, hozirgi va kelajak uchun

prognozni baholash uchun havo ifloslanishi holati to‘g‘risida ma’lumot beruvchi, makon va vaqt
bo‘yicha muntazam uzoq muddatli kuzatishlar tizimi.

Atmosfera havosining ifloslanishini monitoring qilish ifloslantiruvchi moddalar

mavjudligini ro‘yxatga olish va ularning normal kontsentratsiyasini aniqlash, shuningdek, atrof -
muhit ifloslanishini kamaytirish va aholi salomatligiga zararli ta’sirlarni kamaytirish bo‘yicha
zudlik bilan chora - tadbirlar ko‘rish uchun ifloslanish manbalarini aniqlash imkonini beradi.

Atmosfera havosining ifloslanishini monitoring qilish atmosfera havosining holatini

ishonchli nazorat qilish imkonini beradi, bu esa odatda xavfli moddalarning kichik chiqindilari,
oqishi yoki bug‘lanishidan oldin yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlarning
yuzaga kelishi haqida erta ogohlantirish imkonini beradi. Favqulodda vaziyatlar yuzaga kelganda
real vaziyat toʻgʻrisidagi maʼlumotlar oqibatlarini bartaraf etish va ularning aholi va atrof -
muhitga taʼsirini kamaytirish boʻyicha samarali chora - tadbirlarni tashkil etish imkonini beradi.

Atmosfera havosi ifloslanishini monitoring qilish bo‘yicha O‘zgidromet faoliyati

to‘g‘risida ma’lumot

O‘zgidromet O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 09.05.2019 yildagi 737 –

son qaroriga asosan atmosfera havosining ifloslanishi monitoringini olib boradi. “O‘zbekiston
Respublikasida atrof - muhit monitoringi tizimini takomillashtirish to‘g‘risida”gi 25 ta shaharda
63 ta statsionar kuzatuv punktlarida (Olmaliq, Angren, Andijon, Bekobod, Buxoro, Guliston,
Denov, Qo‘qon, Kogon, Qarshi, Marg‘ilon, Muborak, Navoiy, Namangan, Nukus, Nurobod,
Samarqand, Sariosiyo, Toshkent, Urganch, Fargʻona, Chirchiq, Shahrisabz, Yangiyoʻl) Kuzatuv
punktlarida atmosfera havosida 12 tagacha ifloslantiruvchi moddalar nazorat qilinadi. Shahardagi
havo sifati monitoringi dasturi beshta asosiy ifloslantiruvchi moddalarni qamrab oladi: chang
(zarrachalar), oltingugurt dioksidi, karbon monoksit (uglerod oksidi), azot dioksidi va azot
oksidi. Boshqa ifloslantiruvchi moddalar (ammiak, fenol, formaldegid, ozon, xlor, qattiq ftoridlar,
ftorli vodorod, og‘ir metallar) sanoat chiqindilarining tarkibi va yaqin atrofdagi korxonalarning
xususiyatlariga qarab o‘lchov dasturlariga qo‘shiladi.

Atmosfera havosining holatini kuzatish har kuni, kuniga 3 marta (mahalliy vaqt bilan 7:00;

13:00; 19:00) amalga oshiriladi. “O‘zgidromet” kuzatuv punktlarida namuna olish aspiratsiya
usulida, havoni Rixter absorberlari va sorbsion trubkalar orqali haydash orqali amalga
oshiriladi. Atmosfera havosi namunalarini tahlil qilish O‘zgidrometning 17 ta laboratoriyasida olib
boriladi.

O‘zgidrometning atmosfera havosi ifloslanishini nazorat qilish postlari shartli ravishda

shahar “foni” – turar - joy binolari ichidagi, “sanoat” – korxonalarga yaqin va “avtomatik” –
avtomobil yo‘llari yaqinidagi postlarga bo‘linadi.

Havodagi zararli moddalar kontsentratsiyasini aniqlash belgilangan davlat standartlari va

yo‘riqnomalariga muvofiq amalga oshiriladi.

REFERENCES

1.

Abdukatinovna S. M., Sherkulovich M. S. Муддатдан ўтиб туғилиш муаммосига
замонавий қараш. – 2022.


background image


Fevral, 2025-Yil

66

2.

Маллаев Ш. Ш. и др. Побочное действие нестероидных противовоспалительных
препаратов на желудочно-кишечный тракт при лечении ювенильного
идиопатического артрита у детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

3.

Бобомуратов Т. А. и др. Особенности состояния системы гемостаза у детей,
перенёсших коронавирусную инфекцию : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

4.

Маллаев Ш. Ш. и др. Лечение ювенильного ревматоидного артрита методом
хронотерапии ингибиторами ЦОГ-2. – 2022.

5.

Iskanova G. X. et al. Juvenile idiopathic arthritis and osteochondrosis of the lumbosacral
joint. Case report. – 2022.

6.

Fayziev N. N. et al. Nerv sistemasining perinatal shikastlanish fonidagi obstruktiv bronxitli
bolalarda immunologik oʼzgarishlar : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

7.

Абдуллаева М. М., Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. ОСОБЕННОСТИ
КЛИНИЧЕСКОГО ТЕЧЕНИЯ COVID-19 И ПОСТКОВИДНОГО ПЕРИОДА У
ДЕТЕЙ : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

8.

Sagdullaeva M. A., Sh M. S., Abdullaeva M. M. MUDDATIDAN O ‘TIB TUG ‘ILGAN
BOLALARNING MOSLASHUV DAVRINING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI :
дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

9.

Сагдуллаев И. И., Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. МУДДАТДАН ЎТИБ
ТУҒИЛГАНЛИК ВА УЗОҚ МУДДАТЛИ ҲОМИЛАДОРЛИК МУАММОСИ
(АДАБИЁТЛАР ШАРҲИ) //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1.
– С. 114-119.

10.

Султанова Н. С., Авезова Г. С., Маллаев Ш. Ш. Показатели метаболичского статуса
детей. – 2023.

11.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В., Авезова Г. С. Ювенильный идиопатический артрит у
детей: клиника, диагностика, тактика лечения. – 2023.

12.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В. МОЛЕКУЛЯРНО-ГЕНЕТИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ
РАЗВИТИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2023.

13.

Маллаев

Ш.,

Алимов

А.

Клиническая

характеристика

ювенильного

идиопатического артрита у детей //Актуальные вопросы практической педиатрии. –
2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 123-124.

14.

Маллаев Ш., Алимов А. Эффективность применения метотрексата при ювенильном
идиопатическом артрите у детей //Актуальные вопросы практической педиатрии. –
2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 125-126.

15.

Sh M. S. et al. Genetic Characteristics of the Hemostasis System in Early Children with
Pneumonia //Texas Journal of Medical Science. – 2023. – Т. 23. – С. 1-4.

16.

Маллаев Ш., Алимов А. Сравнительная эффективность иммунодепрессантов и
генно-инженерных биопрепаратов в лечении ювенильного идиопатического артрита
у детей //Педиатрия. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 40-46.

17.

Маллаев Ш. и др. Ювенильный идиопатический артрит у детей: современный взгляд
на проблему //Педиатрия. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 35-40.

18.

Маллаев Ш. Ш. ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ И ГЕНЕТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ
ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

19.

Маллаев

Ш.

Ш.

и

др.

ЭФФЕКТИВНОСТЬ

ГЕННО-ИНЖЕНЕРНЫХ

БИОПРЕПАРАТОВ В ЛЕЧЕНИИ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО
АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.


background image


Fevral, 2025-Yil

67

20.

Авезова Г. С. и др. ГЕМОРРАГИЧЕСКИЙ ВАСКУЛИТ У ДЕТЕЙ. – 2024.

21.

Бобомуратов Т. А. и др. РОЛЬ ГЕНЕТИЧЕСКОГО ПОЛИМОРФИЗМА PAI-1 В
ТЯЖЕЛОМ ТЕЧЕНИИ ВНЕБОЛЬНИЧНОЙ ПНЕВМОНИИ. – 2024.

22.

Бобомуратов Т. и др. КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЮВЕНИЛЬНОГО
ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

23.

Бобомуратов Т. А. и др. ПОКАЗАТЕЛИ ФИЗИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ПРИ
РАЗЛИЧНЫХ ВИДАХ ВСКАРМЛИВАНИЯ. – 2024.

24.

Маллаев Ш. Ш., Авезова Г. С., Султанова Н. С. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ
ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО
АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

25.

Маллаев Ш. Ш., Файзиев Н. Н., Мухторов М. Г. ОПТИМИЗАЦИЯ ЛЕЧЕНИЯ
ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА БИОЛОГИЧЕСКИМИ
ПРЕПАРАТАМИ. – 2024.

26.

Бобомуратов Т. А., Маллаев Ш. Ш., Эгамбердиев С. Б. ЭФФЕКТИВНОСТЬ
ИММУНОДЕПРЕССАНТОВ

В

ЛЕЧЕНИИ

ЮВЕНИЛЬНОГО

ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

27.

Бобомуратов Т. А., Маллаев Ш. Ш., Уринов А. Ф. КЛИНИКО-
ИММУНОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА СИСТЕМЫ ГЕМОСТАЗА У
ДЕТЕЙ,

РОЖДЕННЫХ

С

ГИПОКСИЧЕСКИ-ИШЕМИЧЕСКОЙ

ЭНЦЕФАЛОПАТИЕЙ. – 2024.

28.

Mukhtorov M. S. S. E. S. B. et al. THE ROLE OF GENE POLYMORPHISM IN THE
DEVELOPMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC ARTHRITIS IN CHILDREN. – 2024.

29.

Mukhtorov M. S. S. E. S. B. et al. WAY TREATMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC
ARTHRITIS WITH GENETIC ENGINEERED BIOLOGICAL DRUGS. – 2024.

30.

Бобомуратов

Т.

А.

и

др.

БОЛАЛАРДА

ЯНГИ

КОРОНАВИРУС

ИНФЕКЦИЯСИДАН КЕЙИНГИ ТИКЛАНИШ ДАВРИ ҲУСУСИЯТЛАРИ. – 2024.

31.

Самадов

А.

А.

и

др.

БОЛАЛАРДА

НЕФРОТИК

СИНДРОМДА

ГАСТРОДУОДЕНАЛ ЎЗГАРИШЛАР КУЗАТИЛГАНДА МИКРОЭЛЕМЕНТЛАР
ҲОЛАТИ //Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences. – 2024. – Т. 5. – №. 1. –
С. 114-120.

32.

Bobomuratov T. A. et al. SHIFOXONADAN TASHQARI ZOTILJAM BILAN
KASALLANGAN BOLALARDA GEMOSTAZ TIZIMINING OZGARISHLARIDA
GEN POLIMORFIZMINING ROLI. – 2024.

33.

Sh M. S. et al. BOLALARDA COVID-19 DANKEYINGI DAVRDA YUVENIL
REVMATOID ARTRITNING LABORATOR VA KLINIK XUSUSIYATLARI. – 2024.

34.

Sh M. S., Egamberdiev S. B. EFFECTIVENESS OF IMMUNOSUPPRESSANTS IN THE
TREATMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC ARTHRITIS IN CHILDREN //Spectrum
Journal of Innovation, Reforms and Development. – 2024. – Т. 25. – С. 124-129.

35.

Bobomuratov T. A., Sh M. S., Fayziev N. N. Features of the Clinical Course of
Community-Acquired Pneumonia in Children After Covid 19 //International Congress on
Biological, Physical And Chemical Studies (ITALY). – 2025. – Т. 9. – С. 63-64.

36.

Бобомуротов Т. А., Каримова Н. А., Турсунбаев А. К. Течение коронавирусной
инфекции у детей. – 2022.

37.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его. – 2022.

38.

Bobomuratov T. A. et al. Brestfeeding and Genetic. – 2022.


background image


Fevral, 2025-Yil

68

39.

Sh M. S. et al. Molecular-Genetic Mechanisms of the Development of Juvenile Idiopathic
Arthritis in Children. – 2023.

40.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В. Функциональное состояние надпочечников у детей с
ювенильным ревматоидным артритом //Современная медицина: новые подходы и
актуальные исследования. – 2020. – С. 76-79.

41.

Маллаев Ш. Ш. и др. Особенности клинического течения ювенильного
ревматоидного

артрита

у

детей

//ЖУРНАЛ

ГЕПАТО-

ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-2.

42.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его значение
для здоровья матери и ребенка //Журнал гепато-гастроэнтерологических
исследований. – 2022. – №. SI-3.

43.

Султанова Н. С. и др. Влияние вида вскармливания на соматический статус детей :
дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

44.

Маллаев Ш. Ш. Эффективность хронотерапии нимесулидом в лечении ювенильного
ревматоидного артрита //Врач-аспирант. – 2011. – Т. 46. – №. 3.4. – С. 593-597.

45.

Шомурадова Ш. Ш., Алимов А. В. Лекарственное поражение печени при
ювенильном ревматоидном артрите //Экспериментальная и клиническая
гастроэнтерология. – 2016. – №. 7 (131). – С. 38-42.

46.

Каримжанов И. А., Мадаминова М. Ш., Динмухаммадиева Д. Р. Клинико-
лабораторные особенности течения ювенильного идиопатического артрита у детей :
дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

47.

Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. МУДДАТДАН ЎТИБ ТУҒИЛИШ
МУАММОСИГА

ЗАМОНАВИЙ

ҚАРАШ

//ЖУРНАЛ

ГЕПАТО-

ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-3.

48.

Маллаев Ш. Ш. Клинико–иммунологические особенности ювенильного
идиопатического артрита у детей //Academic research in educational sciences. – 2023.
– №. 1. – С. 71-74.

49.

Юсупова Г. А. и др. Дисбиоз кишечника в генезе иммунной недостаточности у детей,
больных рецидивирующим бронхитом //Academic research in educational sciences. –
2023. – №. 1. – С. 151-159.

50.

Sh M. S. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis. ISSN (E): 2795–7624
VOLUME 10| JULY 2022. 1-5. 7. Sh. Sh Mallaev, TA Bobomuratov, NS Sultanova, GA
Yusupova, AA Hoshimov //Сlinical characteristics and prediction of the outcome of
juvenile rheumatoid arthritis in chronotherapy//Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №.
7. – С. 135-140.

51.

Алимов А. В., Маллаев Ш. Ш. Clinic-laboratory manifestation of juvenile rheumatoid
arthritis //Евраазийский вестник педиатрии. – Т. 3.

52.

Mallaev S. S., Alimov A. V. Clinical course of juvenile rheumatoid arthritis and its
optimization of treatment //Journal" Pediatrics. – №. 2. – С. 200-203.

53.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability
(according to the materials of Tashkent, Uzbekistan) //Nauka mo-lodykh (Eruditio
Juvenium). – 2015. – Т. 3. – №. 2. – С. 110-15.

54.

Азизова Ф. Л., Авезова Г. С. Особенности динамики заболеваемости детей
воспитывающихся в специализированных школах–интернатах //Academic research in
educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 237-243.


background image


Fevral, 2025-Yil

69

55.

Маматкулов Б., Абдурахимов Б. А. A SYSTEMATIC APPROACH TO MANAGING
THE HEALTH AND RISK FACTORS OF MINING INDUSTRY WORKERS //Новый
день в медицине. – 2020. – №. 4. – С. 211-213.

56.

Маматкулов Б. и др. THE IMPACT OF FACTORS OF PRODUCTION ON THE
HEALTH OF WORKERS IN THE MINING INDUSTRY //Новый день в медицине. –
2019. – №. 4. – С. 191-194.

57.

Маматкулов Б., Авезова Г. С., Адылов Ш. К. Врожденные пороки развития у детей
и основные пути их профилактики //Современная медицина: новые подходы и
актуальные исследования. – 2017. – С. 75-78.

58.

Alikulova D. J. et al. Identification of features of immune status in adolescents with atopic
asthma //Vestnik soveta molodykh uchenykh Chelyabinskoi oblasti. – 2015. – Т. 3. – С. 9-
14.

59.

Бобомуратов Т. А. и др. КЛИНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И СОПУТСТВУЮЩАЯ
ПАТОЛОГИЯ

ПРИ

ГЕМОРРАГИЧЕСКИХ

ВАСКУЛИТАХ

У

ДЕТЕЙ.

РЕТРОСПЕКТИВНЫЙ АНАЛИЗ. – 2024.

60.

Сагдуллаева М. А., Исламов С. И., Авезова Г. С. МУДДАТИДАН ЎТГАН
ҲОМИЛАДОРЛИК: ТАРҚАЛГАНЛИГИ, ЭТИОЛОГИЯСИ ВА ПАТОГЕНЕЗИ. –
2024.

61.

Avezova G. S., Beshimova Z., Avezova G. S. Means and problems of forming a healthy
lifestyle among the population //The American journal of medical sciences and
pharmaceutical research. – 2021. – Т. 3. – №. 05. – С. 73-77.

62.

Kasimova D. A. et al. Medical-social aspects of child disability //International Journal of
Psychosocial Rehabilitation. – 2020. – Т. 24. – №. 4. – С. 2116-2121.

63.

Avezova G., Agataeva K. ANALYSIS OF RESULTS MEDICAL EXAMINATION OF
PERSONS ENTERING IN TO MARRIAGE //Интернаука. – 2019. – №. 45-2. – С. 61-
62.

64.

Абдурахимов Б. А., Аликулова Д. Я., Авезова Г. С. Здоровье работающих
горнорудной промышленности //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN
SCIENCE, EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 111-112.

65.

Alikulova D. et al. Factors Contributing to the Development of Bronchial Asthma //Young
Scientist USA. – 2016. – С. 113-116.

66.

Авезова Г. С., Азимов Р. И., Гуломова Н. Р. ЗАБОЛЕВАЕМОСТЬ И ОБРАЗ ЖИЗНИ
УЧАЩИХСЯ КОЛЛЕДЖЕЙ (по материалам г. Ташкента) //Университетская наука:
взгляд в будущее. – 2016. – С. 111.

67.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability
//Nauka molodyh. – 2015. – Т. 2. – С. 110-115.

68.

Маматкуло Б., Авезова Г. Бир ёшгача бўлган болалар ўлимининг хавф омиллари
//Журнал проблемы биологии и медицины. – 2011. – №. 3 (66). – С. 96-99.

69.

Хайдарова М. Х., Авезова Г. С. Adolescent health and factors lifestyle Khaydarova M.,
Avezova G. 2 (Republic of Uzbekistan) Здоровье подростков и факторы образа жизни
//Главный редактор научно-исследовательского журнала «International scientific
review», Вальцев СВ. – С. 106.

70.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability
(according to the materials of Tashkent, Uzbekistan) //Nauka mo-lodykh (Eruditio
Juvenium). – 2015. – Т. 3. – №. 2. – С. 110-15.


background image


Fevral, 2025-Yil

70

71.

Sultanova N. S., Avezova G. S. Mallaev Sh. Sh., Fayziyev NN Comprehensive
characteristics of the state of health of children in different age periods, depending on the
types of feeding and care //British Medical. – Т. 3. – №. 2. – С. 109-113.

72.

Авезова Г. Уч ёшгача болалар саломатлиги шаклланишининг тиббий–ижтимоий
қирралари. – 2012.

73.

Sh M. S. et al. Molecular-Genetic Mechanisms of the Development of Juvenile Idiopathic
Arthritis in Children. – 2023.

74.

Нурдинова Г. У. и др. Эпидемиология сахарного диабета //International scientific
review. – 2016. – №. 7 (17). – С. 93-95.

75.

Нурдинова Г. У. и др. Распространенность сахарного диабета первого и второго
типов в Андижанской области //European research. – 2016. – №. 5 (16). – С. 99-101.

76.

Мусаева У. А., Авезова Г. С. ЎЗБЕКИСТОНДА ЖИСМОНИЙ ТАРБИЯ ВА СПОРТ
ТИЗИМИНИНГ МОДЕРНИЗАЦИЯЛАШ //Modern Science and Research. – 2025. – Т.
4. – №. 2. – С. 287-296.

77.

Сагдуллаева М. А., Сагдуллаев И. И., Авезова Г. С. МУДДАТИДАН ЎТИБ
ТУҒИЛГАН БОЛАЛАРНИНГ САЛОМАТЛИК ҲОЛАТИ, КАСАЛЛИКЛАРИНИ
ОЛДИНИ

ОЛИШНИНГ

ГИГИЕНИК

ХУСУСИЯТЛАРИНИ

ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. – 2024.

78.

Каримова Б. Н., Отажонов И. О., Авезова Г. С. УРАТЛИ НЕФРОПАТИЯСИ БОР
ТЕЗ-ТЕЗ КАСАЛЛАНУВЧИ БОЛАЛАР ВА УЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ
ХАРАКТЕРИСТИКАСИ. – 2024.

79.

Anikeeva N. A. et al. DILATED CARDIOMYOPATHY AGAINST THE
BACKGROUND OF CENTRONUCLEAR MYOPATHY TYPE 5 IN AN 8-YEAR-OLD
CHILD: A CLINICAL CASE. – 2024.

80.

Ганиев А. Г., Авезова Г. С., Хабибуллоева Б. Р. КАЧЕСТВЕННОЕ
ИССЛЕДОВАНИЕ МАТЕРЕЙ ДЕТЕЙ С АТОПИЧЕСКИМ ДЕРМАТИТОМ:
ЭМОЦИОНАЛЬНЫЕ И СОЦИАЛЬНЫЕ ПОСЛЕДСТВИЯ. – 2024.

81.

Bobomuratov T. A., Davletova F. O., Avezova G. S. BOLALARDA O ‘TKIR
BRONXIOLITNING DIFFERENSIAL-DIAGNOSTIK MEZONLARI. – 2024.

82.

Bobomuratov T. A., Davletova F. O., Avezova G. S. KO ‘KRAK YOSHDAGI
BOLALARDA O ‘TKIR BRONXIOLIT RIVOJLANISHINING ETIOPATOGENEZI,
KLINIKASI VA DAVOSINI O ‘RGANISHGA ZAMONAVIY YONDOSHUVLAR. –
2024.

83.

Авезова Г. С. и др. ЭФФЕКТИВНОСТЬ «АДАПТИВНОЙ ФИЗКУЛЬТУРЫ» В
ЛЕЧЕНИИ ДЕТЕЙ С ХРОНИЧЕСКОЙ ПАТОЛОГИЕЙ ОРГАНОВ ДЫХАНИЯ. –
2024.

84.

Расулова Л. Т. и др. ОЦЕНКА ЦИТОХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ У
НОВОРОЖДЕННЫХ ДЕТЕЙ. – 2024.

85.

Маллаев Ш. Ш., Авезова Г. С., Султанова Н. С. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ
ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО
АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

86.

Бобомуратов

Т.

А.

и

др.

ОЗИҚЛАНТИРИШ

ТУРЛАРИ

БИЛАН

ФАРҚЛАНАДИГАН БОЛАЛАРНИНГ ПСИХОФИЗИОЛОГИК РИВОЖЛАНИШИ
ВА УЛАРНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ. – 2024.


background image


Fevral, 2025-Yil

71

87.

Бобомуратов Т. А. и др. ПОКАЗАТЕЛИ ФИЗИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ПРИ
РАЗЛИЧНЫХ ВИДАХ ВСКАРМЛИВАНИЯ. – 2024.

88.

Azizova F. L. et al. INNOVATSION PEDAGOGIK USULLARNI JORIY ETISH
ORQALI TALABALAR BILIM, MALAKA, KO ‘NIKMALARINI OSHIRISH. – 2024.

89.

Авезова Г. С. и др. ГЕМОРРАГИЧЕСКИЙ ВАСКУЛИТ У ДЕТЕЙ. – 2024.

90.

Авезова Г. С. ГЕМОРРАГИК ВАСКУЛИТЛИ БОЛАЛАРДА ГЕМОСТАЗ
ТИЗИМИНИНГ ЎЗГАРИШИ. – 2023.

91.

Shagazatova B. X. et al. Rekonstruktiv jarrohlik aralashuvlardan so'ng diabetik tovon
sindromi bo'lgan 2-tur diabet bilan og'rigan bemorlarning hayot sifatini baholash. – 2023.

92.

Шагазатова Б. Х. и др. Патофизиология гипоталамо-гипофизарной системы после
облучения краниальной области. – 2023.

93.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В., Авезова Г. С. Ювенильный идиопатический артрит у
детей: клиника, диагностика, тактика лечения. – 2023.

94.

Султанова Н. С., Авезова Г. С., Маллаев Ш. Ш. Показатели метаболичского статуса
детей. – 2023.

95.

Авезова Г. С., Файзуллаев Т. С. Шахсга йўналтирилган таълим: унинг олий тиббий
таълимдаги ўрни //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 225-
230.

96.

Шоймардонов Б., Авезова Г. С. ИССИҚ ИҚЛИМ ШАРОИТЛАРИДА ОВҚАТ ҲАЗМ
ҚИЛИШ ТИЗИМИ КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ХАВФ ОМИЛЛАРИНИ ЎРГАНИШ
УСЛУБИЁТИ //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 35-40.

97.

Шагазатова Б. Х. и др. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ЖИЗНИ БОЛЬНЫХ САХАРНЫМ
ДИАБЕТОМ 2 ТИПА С СИНДРОМОМ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ СТОПЫ ПОСЛЕ
РЕКОНСТРУКТИВНЫХ ОПЕРАТИВНЫХ ВМЕШАТЕЛЬСТВ //Journal of new
century innovations. – 2022. – Т. 11. – №. 2. – С. 131-135.

98.

Авезова Г. TOSHKENT SHAHRIDA ERTA YOSHLI BOLALARNING O ‘LIM
SABABLARI TAHLILI //Международный журнал научной педиатрии. – 2022. – Т. 1.
– №. 6. – С. 26-33.

99.

Маматкулов Б., Авезова Г. С., Уразалиева И. Р. Школа общественного
здравоохранения. – 2022.

100.

Шарипова

С.

Н.,

Авезова

Г.

С.

СРАВНИТЕЛЬНАЯ

ОЦЕНКА

МОРФОЛОГИЧЕСКИХ

ПРИЗНАКОВ

У

СПОРТСМЕНОК

СПЕЦИАЛИЗИРУЮЩИХСЯ В ГИМНАСТИКЕ И В БОРЬБЕ //Fan-Sportga. – 2022.
– №. 7. – С. 76-78.

101.

Маллаев Ш. Ш. и др. Побочное действие нестероидных противовоспалительных
препаратов на желудочно-кишечный тракт при лечении ювенильного
идиопатического артрита у детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

102.

Авезова Г. С., Бобомуратов Т. А. Эрта ёшли болаларда нафас олиш тизими
касалликларининг эпидемиологияси. – 2022.

103.

Mamatqulov B. M., Avezova G. S. Методы, средства и формы личностно-
ориентированного образования в высшей школе. – 2022.

104.

Sattarovna G. A. et al. THE ROLE OF MODERN TEACHING METHODS IN
ENHANCING STUDENTS'KNOWLEDGE AND FORMATION SKILLS //

湖南大学学

(

自然科学版

). – 2021. – Т. 48. – №. 12.


background image


Fevral, 2025-Yil

72

105.

Bakhromjon M., yim Sattarovna A. G., n Rasnidovich T. R. THE PROBLEM OF
ALCOHOL DEPENDS AND THE FIGHT AGAINST IT //World Bulletin of Public
Health. – 2021. – Т. 4. – С. 89-90.

106.

Сафарова Д. Д. и др. ОСОБЕННОСТИ ТЕЛОСЛОЖЕНИЯ ЛЕГКОАТЛЕТОВ–
БЕГУНОВ, СПЕЦИАЛИЗИРУЮЩИХСЯ НА РАЗЛИЧНЫХ ДИСТАНЦИЯХ
//Academic research in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. Special Issue 1. – С.
326-334.

107.

Маматкулов

Б.

М.

и

др.

ПАТРОНАЖ

ҲАМШИРАЛАРИНИНГ

КАСАЛЛАНИШИНИ ЎРГАНИШ //Интернаука. – 2021. – №. 20-7. – С. 31-33.

108.

Манонова Ю., Авезова Г. С. ТАЛАБА ЁШЛАРНИНГ ҲАРАКАТ ФАОЛЛИГИ,
СПОРТ БИЛАН ШУҒУЛЛАНИШИ //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С.
1889-1893.

109.

Авезова Г. С., Тулиев Р. Р. ТАЛАБА ЁШЛАРДА ЗАРАРЛИ ОДАТЛАР ВА ҲАР
ХИЛ ТУРДАГИ ТОБЕЛИКЛАРНИНГ МАВЖУДЛИГИ //Scientific progress. – 2021.
– Т. 2. – №. 6. – С. 1898-1901.

110.

Авезова

Г.

С.,

Абдупаттаев

З.

А.

Ў.

НЕКОТОРЫЕ

ФАКТОРЫ

СПОСОБСТВУЮЩИЕ

ЗДОРОВОГО

ОБРАЗА

ЖИЗНИ

СЕЛЬСКОГО

НАСЕЛЕНИЯ //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1911-1914.

111.

Avezova G. S., Manonova Y. S. Q. SOG ‘LOM TURMUSH TARZI: TALABA
YOSHLAR QARASHLARI //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and
social sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 5. – С. 991-995.

112.

Маматкулов Б. М., Уразалиева И. Р., Арсланбекова Н. Б. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА
ТРУДА ПАТРОНАЖНЫХ МЕДИЦИНСКИХ СЕСТЕР В ОБЩЕВРАЧЕБНОЙ
ПРАКТИКЕ //Интернаука. – 2020. – №. 46-1. – С. 44-45.

113.

Маматкулов Б., Уразалиева И. Мнение населения и врачей общей практики о
качества труда патронажных медицинских сестер. – 2020.

114.

Авезова Г. С. ALCOHOL DEPENDENCE AND A SYSTEMATIC APPROACH TO
PREVENTION //Новый день в медицине. – 2020. – №. 4. – С. 74-77.

115.

Авезова Г. С., Джуманазарова А. Ж. К., Чориева Ш. Э. Распространенность
туберкулеза с множественной лекарственной устойчивостью //International scientific
review. – 2020. – №. LXVII. – С. 97-99.

116.

Авезова Г. С. Сурхандарё вилояти шаҳар ва қишлоқларида туғма аномалияларнинг
тарқалганлиги. – 2019.

117.

Аликулова Д. Я., Юсупбекова Н. А. ЗДОРОВЬЕ И УСЛОВИЯ ОБУЧЕНИЯ
МОЛОДЕЖИ

//EUROPEAN

RESEARCH:

INNOVATION

IN

SCIENCE,

EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 123-125.

118.

Shaykhova G. I., Azizova F. L., Avezova G. S. THE LEVEL AND STRUCTURE OF THE
INCIDENCE OF CHILDREN FROM SPECIALIZED BOARDING SCHOOLS //Central
Asian Journal of Medicine. – 2018. – Т. 2018. – №. 1. – С. 72-76.

119.

Мамяткулов Б., Авезова Г. С. Интернетдан аҳборотларни қидириш. Клиник
саволларни шакллантириш (pico). – 2018.

120.

Авезова Г. С., Хайитбоева Н. А. ВРОЖДЕННЫЕ АНОМАЛИИ У ДЕТЕЙ
//Современная медицина: новые подходы и актуальные исследования. – 2018. – С.
59-63.


background image


Fevral, 2025-Yil

73

121.

Хайдарова З. Т. и др. ИНФОРМИРОВАННОСТЬ НАСЕЛЕНИЯ ПО ЗДОРОВОМУ
ОБРАЗУ ЖИЗНИ //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE,
EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 119-121.

122.

Avezova G. S. Turaev B. Sh //International scientific-practical congress. – 2017. – С. 192.

123.

Маматкулов Б., Авезова Г. С. Хавф, хавф омиллари ҳақида тушунча. хавф
омилларини хисоблаш усуллари. – 2017.

124.

Авезова Г. С., Ишмурадов М. Б. ФАКТОРЫ, СПОСОБСТВУЮЩИЕ РАЗВИТИЮ
ЗАБОЛЕВАНИЙ ОРГАНОВ ПИЩЕВАРЕНИЯ //Young scientists' and mentors' non-
standart congress. – 2017. – С. 130-133.

125.

Маматкулов Б. М., Авезова Г. С. ЗАБОЛЕВАЕМОСТЬ И СМЕРТНОСТЬ ДЕТЕЙ С
ВРОЖДЕННЫМИ АНОМАЛИЯМИ В Г. ТАШКЕНТЕ //Young scientists' and
mentors' non-standart congress. – 2017. – С. 170-174.

126.

Тураев Б. Ш., Авезова Г. С. МЕДИКО-БИОЛОГИЧЕСКИЕ И СОЦИАЛЬНО-
ГИГИЕНИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ РЕПРОДУКТИВНОГО ЗДОРОВЬЯ
МУЖЧИН //Young scientists' and mentors' non-standart congress. – 2017. – С. 192-196.

127.

Guloyim A., Ilmira U., Zarifa K. Analysis of results of medical examination of persons
entering into marriage //International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 241-243.

128.

Guloyim A. The peculiarities of the morbidity of the children //International scientific
review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 229-231.

129.

Madina K., Guloyim A. Adolescent health and factors lifestyle //International scientific
review. – 2016. – №. 8 (18). – С. 106-108.

130.

Guloyim A., Mirzohit S. Congenital malformation as a cause of child disability
//International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 243-245.

131.

Авезова Г. С., Сайтмуратов М. А. Congenital malformation as a cause of child disability
Avezova G., Sajtmuratov M. 2 (Republic of Uzbekistan) Врожденные пороки развития
как причина детской инвалидности //Главный редактор научно-исследовательского
журнала «International scientific review», Вальцев СВ. – 2016. – №. 4. – С. 241.

132.

Авезова Г. С. The peculiarities of the morbidity of the children Аvezova G.(Republic of
Uzbekistan) Особенности заболеваемости детей //Главный редактор научно-
исследовательского журнала «International scientific review», Вальцев СВ. – 2016. –
№. 4. – С. 227.

133.

Аликулова Д. Я., Маматкулов Б. М., Уразалиева И. Р. Asthma school organization in
the Republic of Uzbekistan //International scientific review. – 2015. – №. 9 (10). – С. 59-
61.

134.

Маматкулов Б., Аликулова Д. Я., Уразалиева И. Р. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ЖИЗНИ
ПАЦИЕНТОВ СТРАДАЮЩИХ БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМОЙ //Научная дискуссия:
вопросы медицины. – 2015. – №. 10-11. – С. 161-164.

135.

Аликулова Д. Я. Иммунный статус больных атопической бронхиальной астмой
подросткового возраста //Здоровье–основа человеческого потенциала: проблемы и
пути их решения. – 2015. – Т. 10. – №. 2. – С. 446-449.

136.

Азимов Р. И., Гуломова Н. Р., Авезова Г. С. Заболеваемость по данным
обращаемости учащихся колледжей //Молодой ученый. – 2015. – №. 21. – С. 242-244.

137.

Маматкулов Б. М., ЛаМорт Н. КЛИНИЧЕСКАЯ ЭПИДЕМИОЛОГИЯ.

138.

Ahmedov M. et al. Addressing the challenges of improving the quality of primary care for
Chronic Heart Failure in Uzbekistan: a qualitative study.


background image


Fevral, 2025-Yil

74

139.

Нурдинова Г. У. и др. Prevalence of first and second types diabetes in Andizhan region
Nurdinova G., Avezova G. 2, Kodirova D. 3, Komilova Z. 4 (Republic of Uzbekistan)
Распространенность сахарного диабета первого и второго типов в Андижанской
области //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE, EDUCATION AND
TECHNOLOGY. – С. 99.

140.

Bobomuratov T. A. et al. Brestfeeding and Genetic Features of Juvenile Rheumatoid
Arthritis //Journal of Pharmaceutical Negative Results. – 2022. – С. 1983-1988.

141.

Sh M. S. et al. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis //ISSN (E). – 2022. – С.
2795-7624.

142.

Mallaev S. S. et al. Сlinical characteristics and prediction of the outcome of juvenile
rheumatoid arthritis in chronotherapy //Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №. 7. – С.
135-140.

143.

Султанова Н. С., Камалов З. С. Частота аллергических заболеваний у детей в
зависимости от видов вскармливания и принципов ухода //Российский
аллергологический журнал. – 2016. – №. 3. – С. 38-39.

144.

Faiziev N. N. et al. Changes in the hemostasis system in children with pneumonia and
optimization of their treatment //Academic Research in Educational Sciences. – 2023. – Т.
4. – С. 2181-1385.

145.

Sultanova N. S. et al. THE ROLE OF BREASTFEEDING IN THE PSYCHO-SOCIAL
ADAPTATION OF CHILDREN IN SOCIETY //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2.
– №. 6.

146.

Bobomuratov T. A. et al. Effects of Long Term Breastfeeding on Development and Health
of Children //Annals of the Romanian Society for Cell Biology. – 2021. – С. 2243-2250.

147.

Sultanova N. S. et al. COMPREHENSIVE CHARACTERISTICS OF THE STATE OF
HEALTH OF CHILDREN IN DIFFERENT AGE PERIODS, DEPENDING ON THE
TYPES OF FEEDING AND CARE //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.

148.

Султанова Н. С. Анализ пищевого поведения у детей школьного возраста в
зависимости от вида вскармливания и принципов ухода (с применением методики
DEBQ) //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 165-170.

149.

Султанова Н. С. Влияние вида вскармливания на иммунологический статус детей
//Рос. аллергол. журн. – 2016. – Т. 2. – №. 3. – С. 37-38.

150.

Sultanova N. S. Some peculiarities of physical development of children depending on
applied care methodology //European Science Review. – 2015. – №. 7-8. – С. 102-104.

151.

Sh M. S. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis. ISSN (E): 2795–7624
VOLUME 10| JULY 2022. 1-5. 7. Sh. Sh Mallaev, TA Bobomuratov, NS Sultanova, GA
Yusupova, AA Hoshimov //Сlinical characteristics and prediction of the outcome of
juvenile rheumatoid arthritis in chronotherapy//Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №.
7. – С. 135-140.

152.

Файзиев Н. Н. и др. Изменения в системе гемостаза у детей с пневмонией и
оптимизация их лечения //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. –
С. 180-187.

153.

Султанова Н. С. Обоснование необходимости исключительного грудного
вскармливания в развитии познавательных способностей детей //Молодой ученый.
– 2014. – №. 10. – С. 87-90.


background image


Fevral, 2025-Yil

75

154.

Мухамедова Х. Т., Джалалов У. Д., Султанова Н. С. Влияние исключительного
грудного вскармливания и применения эффективных технологий ухода на
соматический статус детей раннего возраста //Вестник Уральской медицинской
академической науки. – 2011. – №. 1. – С. 41-43.

155.

Султанова Н. С., Пулатова А. П., Рустамова М. С. Гормональный статус женщин с
климактерическим синдромом в сочетании с йоддефицитными заболеваниями
//Здравоохранение Таджикистана. – 2009. – №. 3. – С. 40-44.

156.

Мухамадиева С. М., Султанова Н. С., Ходжимурадова Д. А. Особенности
клинических

проявлений

климактерического

синдрома

у

женщин

с

йоддефицитными состояниями //Доклады Академии наук Республики Таджикистан.
– 2007. – Т. 50. – №. 7. – С. 639-643.

157.

Султанова Н. С. О размерности полной группы движений кокасательного
расслоения со связностью горизонтального лифта //Дифференциальная геометрия
многообразий фигур. – 2002. – №. 33. – С. 104-107.

158.

Султанова Н. С. и др. Влияние вида вскармливания на соматический статус детей :
дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

159.

Маллаев Ш. Ш. и др. Особенности клинического течения ювенильного
ревматоидного

артрита

у

детей

//ЖУРНАЛ

ГЕПАТО-

ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-2.

160.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его значение
для здоровья матери и ребенка //Журнал гепато-гастроэнтерологических
исследований. – 2022. – №. SI-3.

References

Abdukatinovna S. M., Sherkulovich M. S. Муддатдан ўтиб туғилиш муаммосига замонавий қараш. – 2022.

Маллаев Ш. Ш. и др. Побочное действие нестероидных противовоспалительных препаратов на желудочно-кишечный тракт при лечении ювенильного идиопатического артрита у детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Бобомуратов Т. А. и др. Особенности состояния системы гемостаза у детей, перенёсших коронавирусную инфекцию : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Маллаев Ш. Ш. и др. Лечение ювенильного ревматоидного артрита методом хронотерапии ингибиторами ЦОГ-2. – 2022.

Iskanova G. X. et al. Juvenile idiopathic arthritis and osteochondrosis of the lumbosacral joint. Case report. – 2022.

Fayziev N. N. et al. Nerv sistemasining perinatal shikastlanish fonidagi obstruktiv bronxitli bolalarda immunologik oʼzgarishlar : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Абдуллаева М. М., Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. ОСОБЕННОСТИ КЛИНИЧЕСКОГО ТЕЧЕНИЯ COVID-19 И ПОСТКОВИДНОГО ПЕРИОДА У ДЕТЕЙ : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Sagdullaeva M. A., Sh M. S., Abdullaeva M. M. MUDDATIDAN O ‘TIB TUG ‘ILGAN BOLALARNING MOSLASHUV DAVRINING O ‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Сагдуллаев И. И., Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. МУДДАТДАН ЎТИБ ТУҒИЛГАНЛИК ВА УЗОҚ МУДДАТЛИ ҲОМИЛАДОРЛИК МУАММОСИ (АДАБИЁТЛАР ШАРҲИ) //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 114-119.

Султанова Н. С., Авезова Г. С., Маллаев Ш. Ш. Показатели метаболичского статуса детей. – 2023.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В., Авезова Г. С. Ювенильный идиопатический артрит у детей: клиника, диагностика, тактика лечения. – 2023.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В. МОЛЕКУЛЯРНО-ГЕНЕТИЧЕСКИЕ МЕХАНИЗМЫ РАЗВИТИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2023.

Маллаев Ш., Алимов А. Клиническая характеристика ювенильного идиопатического артрита у детей //Актуальные вопросы практической педиатрии. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 123-124.

Маллаев Ш., Алимов А. Эффективность применения метотрексата при ювенильном идиопатическом артрите у детей //Актуальные вопросы практической педиатрии. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 125-126.

Sh M. S. et al. Genetic Characteristics of the Hemostasis System in Early Children with Pneumonia //Texas Journal of Medical Science. – 2023. – Т. 23. – С. 1-4.

Маллаев Ш., Алимов А. Сравнительная эффективность иммунодепрессантов и генно-инженерных биопрепаратов в лечении ювенильного идиопатического артрита у детей //Педиатрия. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 40-46.

Маллаев Ш. и др. Ювенильный идиопатический артрит у детей: современный взгляд на проблему //Педиатрия. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 35-40.

Маллаев Ш. Ш. ИММУНОЛОГИЧЕСКИЕ И ГЕНЕТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Маллаев Ш. Ш. и др. ЭФФЕКТИВНОСТЬ ГЕННО-ИНЖЕНЕРНЫХ БИОПРЕПАРАТОВ В ЛЕЧЕНИИ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Авезова Г. С. и др. ГЕМОРРАГИЧЕСКИЙ ВАСКУЛИТ У ДЕТЕЙ. – 2024.

Бобомуратов Т. А. и др. РОЛЬ ГЕНЕТИЧЕСКОГО ПОЛИМОРФИЗМА PAI-1 В ТЯЖЕЛОМ ТЕЧЕНИИ ВНЕБОЛЬНИЧНОЙ ПНЕВМОНИИ. – 2024.

Бобомуратов Т. и др. КЛИНИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Бобомуратов Т. А. и др. ПОКАЗАТЕЛИ ФИЗИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ ВИДАХ ВСКАРМЛИВАНИЯ. – 2024.

Маллаев Ш. Ш., Авезова Г. С., Султанова Н. С. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Маллаев Ш. Ш., Файзиев Н. Н., Мухторов М. Г. ОПТИМИЗАЦИЯ ЛЕЧЕНИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА БИОЛОГИЧЕСКИМИ ПРЕПАРАТАМИ. – 2024.

Бобомуратов Т. А., Маллаев Ш. Ш., Эгамбердиев С. Б. ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИММУНОДЕПРЕССАНТОВ В ЛЕЧЕНИИ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Бобомуратов Т. А., Маллаев Ш. Ш., Уринов А. Ф. КЛИНИКО-ИММУНОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА СИСТЕМЫ ГЕМОСТАЗА У ДЕТЕЙ, РОЖДЕННЫХ С ГИПОКСИЧЕСКИ-ИШЕМИЧЕСКОЙ ЭНЦЕФАЛОПАТИЕЙ. – 2024.

Mukhtorov M. S. S. E. S. B. et al. THE ROLE OF GENE POLYMORPHISM IN THE DEVELOPMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC ARTHRITIS IN CHILDREN. – 2024.

Mukhtorov M. S. S. E. S. B. et al. WAY TREATMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC ARTHRITIS WITH GENETIC ENGINEERED BIOLOGICAL DRUGS. – 2024.

Бобомуратов Т. А. и др. БОЛАЛАРДА ЯНГИ КОРОНАВИРУС ИНФЕКЦИЯСИДАН КЕЙИНГИ ТИКЛАНИШ ДАВРИ ҲУСУСИЯТЛАРИ. – 2024.

Самадов А. А. и др. БОЛАЛАРДА НЕФРОТИК СИНДРОМДА ГАСТРОДУОДЕНАЛ ЎЗГАРИШЛАР КУЗАТИЛГАНДА МИКРОЭЛЕМЕНТЛАР ҲОЛАТИ //Eurasian Journal of Medical and Natural Sciences. – 2024. – Т. 5. – №. 1. – С. 114-120.

Bobomuratov T. A. et al. SHIFOXONADAN TASHQARI ZOTILJAM BILAN KASALLANGAN BOLALARDA GEMOSTAZ TIZIMINING OZGARISHLARIDA GEN POLIMORFIZMINING ROLI. – 2024.

Sh M. S. et al. BOLALARDA COVID-19 DANKEYINGI DAVRDA YUVENIL REVMATOID ARTRITNING LABORATOR VA KLINIK XUSUSIYATLARI. – 2024.

Sh M. S., Egamberdiev S. B. EFFECTIVENESS OF IMMUNOSUPPRESSANTS IN THE TREATMENT OF JUVENILE IDIOPATHIC ARTHRITIS IN CHILDREN //Spectrum Journal of Innovation, Reforms and Development. – 2024. – Т. 25. – С. 124-129.

Bobomuratov T. A., Sh M. S., Fayziev N. N. Features of the Clinical Course of Community-Acquired Pneumonia in Children After Covid 19 //International Congress on Biological, Physical And Chemical Studies (ITALY). – 2025. – Т. 9. – С. 63-64.

Бобомуротов Т. А., Каримова Н. А., Турсунбаев А. К. Течение коронавирусной инфекции у детей. – 2022.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его. – 2022.

Bobomuratov T. A. et al. Brestfeeding and Genetic. – 2022.

Sh M. S. et al. Molecular-Genetic Mechanisms of the Development of Juvenile Idiopathic Arthritis in Children. – 2023.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В. Функциональное состояние надпочечников у детей с ювенильным ревматоидным артритом //Современная медицина: новые подходы и актуальные исследования. – 2020. – С. 76-79.

Маллаев Ш. Ш. и др. Особенности клинического течения ювенильного ревматоидного артрита у детей //ЖУРНАЛ ГЕПАТО-ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-2.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его значение для здоровья матери и ребенка //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2022. – №. SI-3.

Султанова Н. С. и др. Влияние вида вскармливания на соматический статус детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Маллаев Ш. Ш. Эффективность хронотерапии нимесулидом в лечении ювенильного ревматоидного артрита //Врач-аспирант. – 2011. – Т. 46. – №. 3.4. – С. 593-597.

Шомурадова Ш. Ш., Алимов А. В. Лекарственное поражение печени при ювенильном ревматоидном артрите //Экспериментальная и клиническая гастроэнтерология. – 2016. – №. 7 (131). – С. 38-42.

Каримжанов И. А., Мадаминова М. Ш., Динмухаммадиева Д. Р. Клинико-лабораторные особенности течения ювенильного идиопатического артрита у детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Сагдуллаева М. А., Маллаев Ш. Ш. МУДДАТДАН ЎТИБ ТУҒИЛИШ МУАММОСИГА ЗАМОНАВИЙ ҚАРАШ //ЖУРНАЛ ГЕПАТО-ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-3.

Маллаев Ш. Ш. Клинико–иммунологические особенности ювенильного идиопатического артрита у детей //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 71-74.

Юсупова Г. А. и др. Дисбиоз кишечника в генезе иммунной недостаточности у детей, больных рецидивирующим бронхитом //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 151-159.

Sh M. S. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis. ISSN (E): 2795–7624 VOLUME 10| JULY 2022. 1-5. 7. Sh. Sh Mallaev, TA Bobomuratov, NS Sultanova, GA Yusupova, AA Hoshimov //Сlinical characteristics and prediction of the outcome of juvenile rheumatoid arthritis in chronotherapy//Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №. 7. – С. 135-140.

Алимов А. В., Маллаев Ш. Ш. Clinic-laboratory manifestation of juvenile rheumatoid arthritis //Евраазийский вестник педиатрии. – Т. 3.

Mallaev S. S., Alimov A. V. Clinical course of juvenile rheumatoid arthritis and its optimization of treatment //Journal" Pediatrics. – №. 2. – С. 200-203.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability (according to the materials of Tashkent, Uzbekistan) //Nauka mo-lodykh (Eruditio Juvenium). – 2015. – Т. 3. – №. 2. – С. 110-15.

Азизова Ф. Л., Авезова Г. С. Особенности динамики заболеваемости детей воспитывающихся в специализированных школах–интернатах //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 237-243.

Маматкулов Б., Абдурахимов Б. А. A SYSTEMATIC APPROACH TO MANAGING THE HEALTH AND RISK FACTORS OF MINING INDUSTRY WORKERS //Новый день в медицине. – 2020. – №. 4. – С. 211-213.

Маматкулов Б. и др. THE IMPACT OF FACTORS OF PRODUCTION ON THE HEALTH OF WORKERS IN THE MINING INDUSTRY //Новый день в медицине. – 2019. – №. 4. – С. 191-194.

Маматкулов Б., Авезова Г. С., Адылов Ш. К. Врожденные пороки развития у детей и основные пути их профилактики //Современная медицина: новые подходы и актуальные исследования. – 2017. – С. 75-78.

Alikulova D. J. et al. Identification of features of immune status in adolescents with atopic asthma //Vestnik soveta molodykh uchenykh Chelyabinskoi oblasti. – 2015. – Т. 3. – С. 9-14.

Бобомуратов Т. А. и др. КЛИНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И СОПУТСТВУЮЩАЯ ПАТОЛОГИЯ ПРИ ГЕМОРРАГИЧЕСКИХ ВАСКУЛИТАХ У ДЕТЕЙ. РЕТРОСПЕКТИВНЫЙ АНАЛИЗ. – 2024.

Сагдуллаева М. А., Исламов С. И., Авезова Г. С. МУДДАТИДАН ЎТГАН ҲОМИЛАДОРЛИК: ТАРҚАЛГАНЛИГИ, ЭТИОЛОГИЯСИ ВА ПАТОГЕНЕЗИ. – 2024.

Avezova G. S., Beshimova Z., Avezova G. S. Means and problems of forming a healthy lifestyle among the population //The American journal of medical sciences and pharmaceutical research. – 2021. – Т. 3. – №. 05. – С. 73-77.

Kasimova D. A. et al. Medical-social aspects of child disability //International Journal of Psychosocial Rehabilitation. – 2020. – Т. 24. – №. 4. – С. 2116-2121.

Avezova G., Agataeva K. ANALYSIS OF RESULTS MEDICAL EXAMINATION OF PERSONS ENTERING IN TO MARRIAGE //Интернаука. – 2019. – №. 45-2. – С. 61-62.

Абдурахимов Б. А., Аликулова Д. Я., Авезова Г. С. Здоровье работающих горнорудной промышленности //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE, EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 111-112.

Alikulova D. et al. Factors Contributing to the Development of Bronchial Asthma //Young Scientist USA. – 2016. – С. 113-116.

Авезова Г. С., Азимов Р. И., Гуломова Н. Р. ЗАБОЛЕВАЕМОСТЬ И ОБРАЗ ЖИЗНИ УЧАЩИХСЯ КОЛЛЕДЖЕЙ (по материалам г. Ташкента) //Университетская наука: взгляд в будущее. – 2016. – С. 111.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability //Nauka molodyh. – 2015. – Т. 2. – С. 110-115.

Маматкуло Б., Авезова Г. Бир ёшгача бўлган болалар ўлимининг хавф омиллари //Журнал проблемы биологии и медицины. – 2011. – №. 3 (66). – С. 96-99.

Хайдарова М. Х., Авезова Г. С. Adolescent health and factors lifestyle Khaydarova M., Avezova G. 2 (Republic of Uzbekistan) Здоровье подростков и факторы образа жизни //Главный редактор научно-исследовательского журнала «International scientific review», Вальцев СВ. – С. 106.

Mamatkulov B. M., Avezova G. S. Congenital anomalies as a cause of childhood disability (according to the materials of Tashkent, Uzbekistan) //Nauka mo-lodykh (Eruditio Juvenium). – 2015. – Т. 3. – №. 2. – С. 110-15.

Sultanova N. S., Avezova G. S. Mallaev Sh. Sh., Fayziyev NN Comprehensive characteristics of the state of health of children in different age periods, depending on the types of feeding and care //British Medical. – Т. 3. – №. 2. – С. 109-113.

Авезова Г. Уч ёшгача болалар саломатлиги шаклланишининг тиббий–ижтимоий қирралари. – 2012.

Sh M. S. et al. Molecular-Genetic Mechanisms of the Development of Juvenile Idiopathic Arthritis in Children. – 2023.

Нурдинова Г. У. и др. Эпидемиология сахарного диабета //International scientific review. – 2016. – №. 7 (17). – С. 93-95.

Нурдинова Г. У. и др. Распространенность сахарного диабета первого и второго типов в Андижанской области //European research. – 2016. – №. 5 (16). – С. 99-101.

Мусаева У. А., Авезова Г. С. ЎЗБЕКИСТОНДА ЖИСМОНИЙ ТАРБИЯ ВА СПОРТ ТИЗИМИНИНГ МОДЕРНИЗАЦИЯЛАШ //Modern Science and Research. – 2025. – Т. 4. – №. 2. – С. 287-296.

Сагдуллаева М. А., Сагдуллаев И. И., Авезова Г. С. МУДДАТИДАН ЎТИБ ТУҒИЛГАН БОЛАЛАРНИНГ САЛОМАТЛИК ҲОЛАТИ, КАСАЛЛИКЛАРИНИ ОЛДИНИ ОЛИШНИНГ ГИГИЕНИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. – 2024.

Каримова Б. Н., Отажонов И. О., Авезова Г. С. УРАТЛИ НЕФРОПАТИЯСИ БОР ТЕЗ-ТЕЗ КАСАЛЛАНУВЧИ БОЛАЛАР ВА УЛАРНИНГ ИЖТИМОИЙ ХАРАКТЕРИСТИКАСИ. – 2024.

Anikeeva N. A. et al. DILATED CARDIOMYOPATHY AGAINST THE BACKGROUND OF CENTRONUCLEAR MYOPATHY TYPE 5 IN AN 8-YEAR-OLD CHILD: A CLINICAL CASE. – 2024.

Ганиев А. Г., Авезова Г. С., Хабибуллоева Б. Р. КАЧЕСТВЕННОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ МАТЕРЕЙ ДЕТЕЙ С АТОПИЧЕСКИМ ДЕРМАТИТОМ: ЭМОЦИОНАЛЬНЫЕ И СОЦИАЛЬНЫЕ ПОСЛЕДСТВИЯ. – 2024.

Bobomuratov T. A., Davletova F. O., Avezova G. S. BOLALARDA O ‘TKIR BRONXIOLITNING DIFFERENSIAL-DIAGNOSTIK MEZONLARI. – 2024.

Bobomuratov T. A., Davletova F. O., Avezova G. S. KO ‘KRAK YOSHDAGI BOLALARDA O ‘TKIR BRONXIOLIT RIVOJLANISHINING ETIOPATOGENEZI, KLINIKASI VA DAVOSINI O ‘RGANISHGA ZAMONAVIY YONDOSHUVLAR. – 2024.

Авезова Г. С. и др. ЭФФЕКТИВНОСТЬ «АДАПТИВНОЙ ФИЗКУЛЬТУРЫ» В ЛЕЧЕНИИ ДЕТЕЙ С ХРОНИЧЕСКОЙ ПАТОЛОГИЕЙ ОРГАНОВ ДЫХАНИЯ. – 2024.

Расулова Л. Т. и др. ОЦЕНКА ЦИТОХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ У НОВОРОЖДЕННЫХ ДЕТЕЙ. – 2024.

Маллаев Ш. Ш., Авезова Г. С., Султанова Н. С. СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ДИАГНОСТИКИ И ЛЕЧЕНИЯ ЮВЕНИЛЬНОГО ИДИОПАТИЧЕСКОГО АРТРИТА У ДЕТЕЙ. – 2024.

Бобомуратов Т. А. и др. ОЗИҚЛАНТИРИШ ТУРЛАРИ БИЛАН ФАРҚЛАНАДИГАН БОЛАЛАРНИНГ ПСИХОФИЗИОЛОГИК РИВОЖЛАНИШИ ВА УЛАРНИНГ ҚИЁСИЙ ТАҲЛИЛИ. – 2024.

Бобомуратов Т. А. и др. ПОКАЗАТЕЛИ ФИЗИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ ВИДАХ ВСКАРМЛИВАНИЯ. – 2024.

Azizova F. L. et al. INNOVATSION PEDAGOGIK USULLARNI JORIY ETISH ORQALI TALABALAR BILIM, MALAKA, KO ‘NIKMALARINI OSHIRISH. – 2024.

Авезова Г. С. и др. ГЕМОРРАГИЧЕСКИЙ ВАСКУЛИТ У ДЕТЕЙ. – 2024.

Авезова Г. С. ГЕМОРРАГИК ВАСКУЛИТЛИ БОЛАЛАРДА ГЕМОСТАЗ ТИЗИМИНИНГ ЎЗГАРИШИ. – 2023.

Shagazatova B. X. et al. Rekonstruktiv jarrohlik aralashuvlardan so'ng diabetik tovon sindromi bo'lgan 2-tur diabet bilan og'rigan bemorlarning hayot sifatini baholash. – 2023.

Шагазатова Б. Х. и др. Патофизиология гипоталамо-гипофизарной системы после облучения краниальной области. – 2023.

Маллаев Ш. Ш., Алимов А. В., Авезова Г. С. Ювенильный идиопатический артрит у детей: клиника, диагностика, тактика лечения. – 2023.

Султанова Н. С., Авезова Г. С., Маллаев Ш. Ш. Показатели метаболичского статуса детей. – 2023.

Авезова Г. С., Файзуллаев Т. С. Шахсга йўналтирилган таълим: унинг олий тиббий таълимдаги ўрни //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 225-230.

Шоймардонов Б., Авезова Г. С. ИССИҚ ИҚЛИМ ШАРОИТЛАРИДА ОВҚАТ ҲАЗМ ҚИЛИШ ТИЗИМИ КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ХАВФ ОМИЛЛАРИНИ ЎРГАНИШ УСЛУБИЁТИ //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 35-40.

Шагазатова Б. Х. и др. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ЖИЗНИ БОЛЬНЫХ САХАРНЫМ ДИАБЕТОМ 2 ТИПА С СИНДРОМОМ ДИАБЕТИЧЕСКОЙ СТОПЫ ПОСЛЕ РЕКОНСТРУКТИВНЫХ ОПЕРАТИВНЫХ ВМЕШАТЕЛЬСТВ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 11. – №. 2. – С. 131-135.

Авезова Г. TOSHKENT SHAHRIDA ERTA YOSHLI BOLALARNING O ‘LIM SABABLARI TAHLILI //Международный журнал научной педиатрии. – 2022. – Т. 1. – №. 6. – С. 26-33.

Маматкулов Б., Авезова Г. С., Уразалиева И. Р. Школа общественного здравоохранения. – 2022.

Шарипова С. Н., Авезова Г. С. СРАВНИТЕЛЬНАЯ ОЦЕНКА МОРФОЛОГИЧЕСКИХ ПРИЗНАКОВ У СПОРТСМЕНОК СПЕЦИАЛИЗИРУЮЩИХСЯ В ГИМНАСТИКЕ И В БОРЬБЕ //Fan-Sportga. – 2022. – №. 7. – С. 76-78.

Маллаев Ш. Ш. и др. Побочное действие нестероидных противовоспалительных препаратов на желудочно-кишечный тракт при лечении ювенильного идиопатического артрита у детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Авезова Г. С., Бобомуратов Т. А. Эрта ёшли болаларда нафас олиш тизими касалликларининг эпидемиологияси. – 2022.

Mamatqulov B. M., Avezova G. S. Методы, средства и формы личностно-ориентированного образования в высшей школе. – 2022.

Sattarovna G. A. et al. THE ROLE OF MODERN TEACHING METHODS IN ENHANCING STUDENTS'KNOWLEDGE AND FORMATION SKILLS //湖南大学学报 (自然科学版). – 2021. – Т. 48. – №. 12.

Bakhromjon M., yim Sattarovna A. G., n Rasnidovich T. R. THE PROBLEM OF ALCOHOL DEPENDS AND THE FIGHT AGAINST IT //World Bulletin of Public Health. – 2021. – Т. 4. – С. 89-90.

Сафарова Д. Д. и др. ОСОБЕННОСТИ ТЕЛОСЛОЖЕНИЯ ЛЕГКОАТЛЕТОВ–БЕГУНОВ, СПЕЦИАЛИЗИРУЮЩИХСЯ НА РАЗЛИЧНЫХ ДИСТАНЦИЯХ //Academic research in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. Special Issue 1. – С. 326-334.

Маматкулов Б. М. и др. ПАТРОНАЖ ҲАМШИРАЛАРИНИНГ КАСАЛЛАНИШИНИ ЎРГАНИШ //Интернаука. – 2021. – №. 20-7. – С. 31-33.

Манонова Ю., Авезова Г. С. ТАЛАБА ЁШЛАРНИНГ ҲАРАКАТ ФАОЛЛИГИ, СПОРТ БИЛАН ШУҒУЛЛАНИШИ //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1889-1893.

Авезова Г. С., Тулиев Р. Р. ТАЛАБА ЁШЛАРДА ЗАРАРЛИ ОДАТЛАР ВА ҲАР ХИЛ ТУРДАГИ ТОБЕЛИКЛАРНИНГ МАВЖУДЛИГИ //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1898-1901.

Авезова Г. С., Абдупаттаев З. А. Ў. НЕКОТОРЫЕ ФАКТОРЫ СПОСОБСТВУЮЩИЕ ЗДОРОВОГО ОБРАЗА ЖИЗНИ СЕЛЬСКОГО НАСЕЛЕНИЯ //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1911-1914.

Avezova G. S., Manonova Y. S. Q. SOG ‘LOM TURMUSH TARZI: TALABA YOSHLAR QARASHLARI //Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2021. – Т. 1. – №. 5. – С. 991-995.

Маматкулов Б. М., Уразалиева И. Р., Арсланбекова Н. Б. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ТРУДА ПАТРОНАЖНЫХ МЕДИЦИНСКИХ СЕСТЕР В ОБЩЕВРАЧЕБНОЙ ПРАКТИКЕ //Интернаука. – 2020. – №. 46-1. – С. 44-45.

Маматкулов Б., Уразалиева И. Мнение населения и врачей общей практики о качества труда патронажных медицинских сестер. – 2020.

Авезова Г. С. ALCOHOL DEPENDENCE AND A SYSTEMATIC APPROACH TO PREVENTION //Новый день в медицине. – 2020. – №. 4. – С. 74-77.

Авезова Г. С., Джуманазарова А. Ж. К., Чориева Ш. Э. Распространенность туберкулеза с множественной лекарственной устойчивостью //International scientific review. – 2020. – №. LXVII. – С. 97-99.

Авезова Г. С. Сурхандарё вилояти шаҳар ва қишлоқларида туғма аномалияларнинг тарқалганлиги. – 2019.

Аликулова Д. Я., Юсупбекова Н. А. ЗДОРОВЬЕ И УСЛОВИЯ ОБУЧЕНИЯ МОЛОДЕЖИ //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE, EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 123-125.

Shaykhova G. I., Azizova F. L., Avezova G. S. THE LEVEL AND STRUCTURE OF THE INCIDENCE OF CHILDREN FROM SPECIALIZED BOARDING SCHOOLS //Central Asian Journal of Medicine. – 2018. – Т. 2018. – №. 1. – С. 72-76.

Мамяткулов Б., Авезова Г. С. Интернетдан аҳборотларни қидириш. Клиник саволларни шакллантириш (pico). – 2018.

Авезова Г. С., Хайитбоева Н. А. ВРОЖДЕННЫЕ АНОМАЛИИ У ДЕТЕЙ //Современная медицина: новые подходы и актуальные исследования. – 2018. – С. 59-63.

Хайдарова З. Т. и др. ИНФОРМИРОВАННОСТЬ НАСЕЛЕНИЯ ПО ЗДОРОВОМУ ОБРАЗУ ЖИЗНИ //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE, EDUCATION AND TECHNOLOGY. – 2018. – С. 119-121.

Avezova G. S. Turaev B. Sh //International scientific-practical congress. – 2017. – С. 192.

Маматкулов Б., Авезова Г. С. Хавф, хавф омиллари ҳақида тушунча. хавф омилларини хисоблаш усуллари. – 2017.

Авезова Г. С., Ишмурадов М. Б. ФАКТОРЫ, СПОСОБСТВУЮЩИЕ РАЗВИТИЮ ЗАБОЛЕВАНИЙ ОРГАНОВ ПИЩЕВАРЕНИЯ //Young scientists' and mentors' non-standart congress. – 2017. – С. 130-133.

Маматкулов Б. М., Авезова Г. С. ЗАБОЛЕВАЕМОСТЬ И СМЕРТНОСТЬ ДЕТЕЙ С ВРОЖДЕННЫМИ АНОМАЛИЯМИ В Г. ТАШКЕНТЕ //Young scientists' and mentors' non-standart congress. – 2017. – С. 170-174.

Тураев Б. Ш., Авезова Г. С. МЕДИКО-БИОЛОГИЧЕСКИЕ И СОЦИАЛЬНО-ГИГИЕНИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ РЕПРОДУКТИВНОГО ЗДОРОВЬЯ МУЖЧИН //Young scientists' and mentors' non-standart congress. – 2017. – С. 192-196.

Guloyim A., Ilmira U., Zarifa K. Analysis of results of medical examination of persons entering into marriage //International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 241-243.

Guloyim A. The peculiarities of the morbidity of the children //International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 229-231.

Madina K., Guloyim A. Adolescent health and factors lifestyle //International scientific review. – 2016. – №. 8 (18). – С. 106-108.

Guloyim A., Mirzohit S. Congenital malformation as a cause of child disability //International scientific review. – 2016. – №. 4 (14). – С. 243-245.

Авезова Г. С., Сайтмуратов М. А. Congenital malformation as a cause of child disability Avezova G., Sajtmuratov M. 2 (Republic of Uzbekistan) Врожденные пороки развития как причина детской инвалидности //Главный редактор научно-исследовательского журнала «International scientific review», Вальцев СВ. – 2016. – №. 4. – С. 241.

Авезова Г. С. The peculiarities of the morbidity of the children Аvezova G.(Republic of Uzbekistan) Особенности заболеваемости детей //Главный редактор научно-исследовательского журнала «International scientific review», Вальцев СВ. – 2016. – №. 4. – С. 227.

Аликулова Д. Я., Маматкулов Б. М., Уразалиева И. Р. Asthma school organization in the Republic of Uzbekistan //International scientific review. – 2015. – №. 9 (10). – С. 59-61.

Маматкулов Б., Аликулова Д. Я., Уразалиева И. Р. ОЦЕНКА КАЧЕСТВА ЖИЗНИ ПАЦИЕНТОВ СТРАДАЮЩИХ БРОНХИАЛЬНОЙ АСТМОЙ //Научная дискуссия: вопросы медицины. – 2015. – №. 10-11. – С. 161-164.

Аликулова Д. Я. Иммунный статус больных атопической бронхиальной астмой подросткового возраста //Здоровье–основа человеческого потенциала: проблемы и пути их решения. – 2015. – Т. 10. – №. 2. – С. 446-449.

Азимов Р. И., Гуломова Н. Р., Авезова Г. С. Заболеваемость по данным обращаемости учащихся колледжей //Молодой ученый. – 2015. – №. 21. – С. 242-244.

Маматкулов Б. М., ЛаМорт Н. КЛИНИЧЕСКАЯ ЭПИДЕМИОЛОГИЯ.

Ahmedov M. et al. Addressing the challenges of improving the quality of primary care for Chronic Heart Failure in Uzbekistan: a qualitative study.

Нурдинова Г. У. и др. Prevalence of first and second types diabetes in Andizhan region Nurdinova G., Avezova G. 2, Kodirova D. 3, Komilova Z. 4 (Republic of Uzbekistan) Распространенность сахарного диабета первого и второго типов в Андижанской области //EUROPEAN RESEARCH: INNOVATION IN SCIENCE, EDUCATION AND TECHNOLOGY. – С. 99.

Bobomuratov T. A. et al. Brestfeeding and Genetic Features of Juvenile Rheumatoid Arthritis //Journal of Pharmaceutical Negative Results. – 2022. – С. 1983-1988.

Sh M. S. et al. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis //ISSN (E). – 2022. – С. 2795-7624.

Mallaev S. S. et al. Сlinical characteristics and prediction of the outcome of juvenile rheumatoid arthritis in chronotherapy //Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №. 7. – С. 135-140.

Султанова Н. С., Камалов З. С. Частота аллергических заболеваний у детей в зависимости от видов вскармливания и принципов ухода //Российский аллергологический журнал. – 2016. – №. 3. – С. 38-39.

Faiziev N. N. et al. Changes in the hemostasis system in children with pneumonia and optimization of their treatment //Academic Research in Educational Sciences. – 2023. – Т. 4. – С. 2181-1385.

Sultanova N. S. et al. THE ROLE OF BREASTFEEDING IN THE PSYCHO-SOCIAL ADAPTATION OF CHILDREN IN SOCIETY //British Medical Journal. – 2022. – Т. 2. – №. 6.

Bobomuratov T. A. et al. Effects of Long Term Breastfeeding on Development and Health of Children //Annals of the Romanian Society for Cell Biology. – 2021. – С. 2243-2250.

Sultanova N. S. et al. COMPREHENSIVE CHARACTERISTICS OF THE STATE OF HEALTH OF CHILDREN IN DIFFERENT AGE PERIODS, DEPENDING ON THE TYPES OF FEEDING AND CARE //British Medical Journal. – 2023. – Т. 3. – №. 2.

Султанова Н. С. Анализ пищевого поведения у детей школьного возраста в зависимости от вида вскармливания и принципов ухода (с применением методики DEBQ) //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 165-170.

Султанова Н. С. Влияние вида вскармливания на иммунологический статус детей //Рос. аллергол. журн. – 2016. – Т. 2. – №. 3. – С. 37-38.

Sultanova N. S. Some peculiarities of physical development of children depending on applied care methodology //European Science Review. – 2015. – №. 7-8. – С. 102-104.

Sh M. S. Genetic Aspects of Juvenile Rheumatoid Arthritis. ISSN (E): 2795–7624 VOLUME 10| JULY 2022. 1-5. 7. Sh. Sh Mallaev, TA Bobomuratov, NS Sultanova, GA Yusupova, AA Hoshimov //Сlinical characteristics and prediction of the outcome of juvenile rheumatoid arthritis in chronotherapy//Chin J Ind Hyg Occup Dis. – Т. 39. – №. 7. – С. 135-140.

Файзиев Н. Н. и др. Изменения в системе гемостаза у детей с пневмонией и оптимизация их лечения //Academic research in educational sciences. – 2023. – №. 1. – С. 180-187.

Султанова Н. С. Обоснование необходимости исключительного грудного вскармливания в развитии познавательных способностей детей //Молодой ученый. – 2014. – №. 10. – С. 87-90.

Мухамедова Х. Т., Джалалов У. Д., Султанова Н. С. Влияние исключительного грудного вскармливания и применения эффективных технологий ухода на соматический статус детей раннего возраста //Вестник Уральской медицинской академической науки. – 2011. – №. 1. – С. 41-43.

Султанова Н. С., Пулатова А. П., Рустамова М. С. Гормональный статус женщин с климактерическим синдромом в сочетании с йоддефицитными заболеваниями //Здравоохранение Таджикистана. – 2009. – №. 3. – С. 40-44.

Мухамадиева С. М., Султанова Н. С., Ходжимурадова Д. А. Особенности клинических проявлений климактерического синдрома у женщин с йоддефицитными состояниями //Доклады Академии наук Республики Таджикистан. – 2007. – Т. 50. – №. 7. – С. 639-643.

Султанова Н. С. О размерности полной группы движений кокасательного расслоения со связностью горизонтального лифта //Дифференциальная геометрия многообразий фигур. – 2002. – №. 33. – С. 104-107.

Султанова Н. С. и др. Влияние вида вскармливания на соматический статус детей : дис. – Ўзбекистон, Тошкент, 2022.

Маллаев Ш. Ш. и др. Особенности клинического течения ювенильного ревматоидного артрита у детей //ЖУРНАЛ ГЕПАТО-ГАСТРОЭНТЕРОЛОГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2022. – №. SI-2.

Султанова Н. С. и др. Современный взгляд на грудное вскармливание и его значение для здоровья матери и ребенка //Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – 2022. – №. SI-3.

Most read articles by the same author(s)

Madinabonu Siddiqova, CHIQINDI VA ULARNING TURLARI. CHIQINDILARNI YIG‘ISH, SAQLASH VA TRANSPORTIROVKA QILISH , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Shavkat Azizov, Madinabonu Siddiqova, Sirojiddin Muradov, ISHLAB CHIQARISHDA XAVFLI VA ZARARLI OMILLAR , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Sirojiddin Muradov, Bohodir Karimov, Madinabonu Siddiqova , FAVQULODDA VAZIYATLAR VA ULARNING TURLARI, TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR. , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 5 (2024): Modern science and research

Madinabonu Siddiqova , YORITILGANLIK HAQIDA UMUMIY MA’LUMOTLAR , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 7 (2024): Modern science and research

Sirojiddin Muradov, Bohodir Karimov , Madinabonu Siddiqova, TABIIY TUSDAGI FAVQULODDA VAZIYATLAR , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 10 (2024): Modern science and research international scientific journal

Sirojiddin Muradov, Bohodir Karimov, Madinabonu Siddiqova, TABIIY TUSDAFI FAVQULODDA VAZIYATLARNING VUJUDGA KELISHI SABABLARI, VA FAVQULODDA VAZIYATLARDA HARAKAT QILISHGA O‘RGATISHNI TASHKIL ETISH. , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 10 (2024): Modern science and research international scientific journal

Madinabonu Siddiqova, TEXNOGEN XUSUSIYATDAGI FAVQULODDA VAZIYATLARNING OLDINI OLISH VA OQIBATLARINI BARTARAF ETISH. TEXNOGEN HALOKATLAR VA ULARNING OQIBATLARI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 7 (2024): Modern science and research

Sirojiddin Muradov, Bohodir Karimov , Madinabonu Siddiqova, ISHLАB СHIQАRISHDА ZАRАRLI MОDDАLАR VА ULАRDАN HIMОYАLАNISH USULLАRI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 11 (2024): Modern science and research

Sirojiddin Muradov, Jamshid Tog‘ayev , Abdulaziz Xujaqulov, Bohodir Karimov, Madinabonu Siddiqova, EMERGENCY EPIDEMIOLOGICAL, EPIZOOTIC AND EPIPHYTOTIC SITUATIONS. PARTICULARLY DANGEROUS INFECTIONS THAT CAUSE CONTAGIOUS AND COMMON DISEASES , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 2 (2024): Modern science and research

Madinabonu Siddiqova, QATTIQ MAISHIY CHIQINDILAR VA ULARNING QAYTA ISHLASH USULLARI. CHIQINDISIZ VA KAM CHIQINDILI ISHLAB CHIQARISHNI TASHKIL ETISH , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >>