QALQONSIMON BEZ FUNKSIYASINING TISHLAR SALOMATLIGIGA TA'SIRI

Аннотация

Qalqonsimon bez organizmning metabolik jarayonlarini boshqaruvchi eng muhim endokrin tuzilmalardan biri bo‘lib, uning gormonlari — tiroksin (T4) va triyodtironin (T3) — hujayra darajasidagi energiya almashinuvi, oqsil sintezi va o‘sish jarayonlarini tartibga soladi. Ushbu gormonlarning yetarli yoki oshirilgan miqdorda ishlab chiqarilishi nafaqat umumiy metabolizmga, balki og‘iz bo‘shlig‘i to‘qimalari, tish emali, dentin va periodontal apparatning shakllanishiga ham sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Qalqonsimon bez faoliyatidagi buzilishlar — gipotireoz yoki gipertireoz — tishlarning mineralizatsiyasi, jag‘ suyaklarining rivojlanishi, so‘lak bezlari faoliyati va periodontal to‘qimalarning barqarorligiga turlicha salbiy oqibatlar keltirib chiqaradi. Gipotireozda tishlarning kechikib chiqishi, emal gipomineralizatsiyasi, kariesga moyillik oshishi kuzatilsa, gipertireozda esa suyak rezorbsiyasining kuchayishi va parodont kasalliklarining tez rivojlanishi mumkin. Shu bois qalqonsimon bez faoliyatini o‘rganish stomatologik amaliyotda tishlar salomatligini baholash va profilaktik choralarni ishlab chiqishda muhim o‘rin tutadi.