`
4
WEB-SAHIFA BOʻLIMINI OʻQITISH METODIKASI
Umirova Maxliyo Shavkat qizi
SHDPI MI-4-kurs talabasi
Yaxiyaxonova Muxiba Maxmudjonovna
SHDPI Matematika va TAT kafedrasi katta o‘qituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15395378
Annotatsiya:
Mazkur maqola "Web-sahifa bo'limini o'qitish metodikasi" mavzusiga
bag'ishlangan bo'lib, web-sahifa dizayni va dasturlashni o'qitishda samarali metodlarni tahlil
qiladi. Maqolada web-sahifa bo'limini o'qitishda o'quvchilarga interaktiv va amaliy
yondashuvlarni qo'llash, shuningdek, web-sahifaning turli bo'limlarini o'rgatishda
innovatsion pedagogik metodlar orqali bilimlarni mustahkamlash imkoniyatlari ko'rib
chiqiladi. O'qitish jarayonida, web-sahifa dizayni, HTML, CSS, JavaScript kabi texnologiyalarni
o'rgatish orqali o'quvchilarga nafaqat dasturlash ko'nikmalarini, balki kreativ fikrlash va
amaliy tajriba ham berish zarurati ta'kidlanadi.
Maqolada, shuningdek, web-sahifa bo'limini o'qitishda kollaborativ ta'lim, gamifikatsiya,
onlayn loyihalar va amaliy ishlar kabi interfaol metodlarning ahamiyati alohida ko'rib
chiqiladi. Bularning barchasi o'quvchilarning o'qish jarayonida faol ishtirok etishini
ta'minlaydi va o'qitish samaradorligini oshiradi. O'quvchilarga real dunyo muammolarini
yechishda yordam beruvchi loyihalar orqali ularning ijodiy va analitik ko'nikmalari
rivojlanadi.
Shuningdek, maqolada web-sahifa bo'limini o'qitishda o'qituvchining roli,
o'quvchilarning ehtiyojlarini aniqlash va ularni qoniqtirish uchun metodik yondashuvlar
haqida ham so'z yuritiladi. Maqola, web-sahifa dizaynini o'qitishda zamonaviy ta'lim
texnologiyalari va metodologiyalaridan qanday samarali foydalanish mumkinligini ko'rsatadi.
Kalit so’zlar:
Web-sahifa, o'qitish metodikasi, dizayn, HTML, CSS, JavaScript, interfaol
ta'lim, kollaborativ ta'lim, gamifikatsiya, onlayn loyihalar, pedagogik innovatsiyalar
Kirish.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining jadal rivojlanishi ta’lim jarayonini ham
tubdan o‘zgartirmoqda. Xususan, veb sahifalar orqali bilim berish va o‘quv jarayonini interfaol
tashkil etish ta’limning samaradorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bugungi
kunda internet platformalari orqali o‘quvchilarga turli xil fanlarni o‘qitish tobora kengayib,
an’anaviy ta’lim metodlariga yangi innovatsion yondashuvlarni joriy qilish imkonini
bermoqda. Veb sahifalar ta’lim jarayonida nafaqat ma’lumot manbai, balki interfaol ta’lim
muhiti sifatida ham muhim o‘rin tutadi. Shu sababli, veb sahifa bo‘limlarini o‘qitish
metodikasini to‘g‘ri tashkil etish muhim masalalardan biri hisoblanadi.
Veb sahifa bo‘limlarini o‘qitish metodikasi o‘quvchilarga aniq va tushunarli axborot
taqdim etish, ularning bilimlarini chuqurlashtirish, mustaqil o‘rganish ko‘nikmalarini
shakllantirish hamda interfaol ta’lim vositalaridan foydalanish imkoniyatlarini yaratishga
qaratilgan. Ushbu metodika o‘quv materiallarini strukturaviy tashkil qilish, vizual va
multimedia resurslardan foydalanish, test va amaliy topshiriqlarni joriy etish kabi
tamoyillarga asoslanadi.
Shuningdek, veb sahifa bo‘limlarini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar,
masalan, masofaviy ta’lim, gamifikatsiya, adaptiv o‘qitish va kollaborativ ta’lim usullari keng
qo‘llanilmoqda. Bularning barchasi o‘quvchilarning qiziqishini oshirish, ularni faol ishtirok
etishga undash va ta’lim jarayonini yanada samarali tashkil etish imkonini beradi. Ayniqsa,
`
5
multimedia elementlari, interfaol mashqlar va muhokama forumlaridan foydalanish
o‘quvchilarning mavzuga bo‘lgan e’tiborini kuchaytiradi va ularning bilimlarini
mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bundan tashqari, o‘qituvchilar uchun veb sahifa bo‘limlarini o‘qitish metodikasi ularning
pedagogik faoliyatini innovatsion tarzda tashkil etish imkoniyatini ham yaratadi. Veb sahifa
asosida tuzilgan darslar o‘qituvchilarga o‘quv materiallarini samarali yetkazish, har bir
o‘quvchining individual ehtiyojlarini inobatga olish va ta’lim jarayonining natijadorligini
oshirishga yordam beradi. O‘qituvchilar turli xil interfaol vositalar, masalan, virtual
laboratoriyalar, simulyatsiyalar va masofaviy test tizimlaridan foydalangan holda o‘quv
jarayonini yanada jonlantirishlari mumkin.
Web-sahifa bo‘limlarini o‘qitish metodikasiga oid tadqiqotlar milliy va xorijiy olimlar
tomonidan keng o‘rganilgan. Ularning ishlari ushbu metodikaning nazariy asoslarini
shakllantirish, amaliy qo‘llash yo‘llarini aniqlash va ta’lim jarayonida uning samaradorligini
oshirishga qaratilgan. Quyida ushbu sohada olib borilgan muhim tadqiqot ishlarining
qisqacha tahlili keltiriladi.
Diana Laurillardning ilmiy ishi ta’lim texnologiyalaridan foydalanish asoslarini ochib
beradi. U o‘z tadqiqotida ta’lim jarayonini innovatsion usullar bilan rivojlantirishda veb
sahifalarning rolini ta’kidlab, veb sahifalar orqali o‘qitishning samaradorligini oshirishda
interfaol elementlarning muhimligini ko‘rsatadi.[1]
Shuningdek, Anderson va Dron masofaviy ta’lim va veb sahifalardan foydalanishning
uch avlodini tahlil qilib, har bir bosqichning afzallik va kamchiliklarini ochib beradi. Ular veb
sahifalar orqali o‘qitishda nafaqat texnik, balki pedagogik jihatlarning ham muhimligini
ko‘rsatib beradi.[2]
Jo‘rayev o‘z tadqiqotida veb sahifalar orqali o‘qitish metodikasining O‘zbekiston ta’lim
tizimidagi ahamiyatini ochib bergan. U zamonaviy veb-texnologiyalar o‘quvchilarga mustaqil
o‘rganish imkoniyatini yaratib, ularning bilish faoliyatini faollashtirib, ta’lim jarayonida veb
sahifalarning mustaqil ta’lim olishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqlaydi.[3]
To‘rayevning tadqiqoti elektron ta’lim resurslari, jumladan, veb sahifalar orqali o‘qitish
metodikasiga qaratilgan. U o‘qitish jarayonida veb sahifalardan foydalanish dars
samaradorligini oshirish bilan birga, talabalarning mustaqil tahlil qilish va muammolarni hal
etish ko‘nikmalarini rivojlantirishini isbotlab beradi.[4]
Ikkita 8-sinf guruhida "Web sahifa" bo‘limiga oid mavzularni interfaol usulda o‘qitish
tajribasi oʻtkazildi.
8-sinf (A sinfi) – interfaol ta’lim metodlari (masalan, gamifikatsiya, kollaborativ ta’lim,
loyiha asosida o‘qitish) qo‘llaniladi.
8-sinf (B sinfi) – an’anaviy ta’lim metodlari qo‘llanadi (faqat o‘qituvchi tushuntiradi,
o‘quvchilar mustaqil yoki jamoaviy faoliyat olib bormaydi).
`
6
Interfaol ta’lim metodlari qo‘llangan sinfda (A sinfi) quyidagi natijalar kuzatilishi
mumkin:
✅
O‘quvchilarning darsga qiziqishi oshadi.
✅
Web sahifa yaratish amaliy ko‘nikmalari tez shakllanadi.
✅
O‘zaro fikr almashish va mustaqil fikrlash rivojlanadi.
✅
Mavzuni o‘zlashtirish darajasi yuqori bo‘ladi.
An’anaviy metod bilan o‘qitilgan sinfda (B sinfi) esa:
❌
O‘quvchilar faqat nazariy bilim oladi, amaliyot kamroq bo‘ladi.
❌
Mavzu qiziqarsizroq tuyulishi mumkin.
❌
O‘zlashtirish darajasi pastroq bo‘lishi mumkin.
Gistogrammani yaratish uchun dastlab ikki sinf o‘quvchilarining natijalarini quyidagi
asosiy mezonlar bo‘yicha baholaymiz:
Mavzuni tushunish darajasi (% da)
Darsga qiziqish (o‘quvchilar fikriga asoslangan baho)
Amaliy topshiriqlarni bajarish sifati (%)
Endi ushbu natijalarni grafik ko‘rinishda (gistogrammada) aks ettiramiz.
`
7
Xulosa va takliflar.
Web-sahifa bo'limini o'qitish metodikasi bugungi kunda ta'lim
tizimida juda muhim ahamiyat kasb etadi. Raqamli texnologiyalar va internetning tez
sur'atlarda rivojlanishi o'quvchilarga yangi bilimlar va ko'nikmalarni o'rgatish zaruratini
tug'dirdi. Web-sahifa dizayni va dasturlash, ayniqsa informatika va axborot texnologiyalari
sohalarida eng muhim va keng qo'llaniladigan fanlardan biriga aylangan. Shuning uchun web-
sahifa bo'limini o'qitish metodikasini ishlab chiqish va uni o'qituvchilar tomonidan samarali
qo'llash ta'lim jarayonining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.
Maqolada tahlil qilingan metodlar, jumladan, onlayn loyihalar, kollaborativ ta'lim,
gamifikatsiya, simulyatsiya va interaktiv darslar, web-sahifa bo'limini o'qitishda
o'quvchilarning amaliy ko'nikmalarini rivojlantirishga, ularning ijodiy fikrlashini
kuchaytirishga va o'qish jarayonini yanada samarali qilishga yordam beradi. Shuningdek, bu
metodlar o'quvchilarga web-sahifa dizaynini o'rganishda real dunyo muammolariga yechim
topish imkonini beradi.
Xulosa sifatida, web-sahifa bo'limini o'qitishda texnologik innovatsiyalar va interfaol
metodlarning birlashtirilgan yondashuvi o'quvchilarning bilimini mustahkamlashda muhim
rol o'ynaydi. O'quvchilarning web-sahifa bo'limlariga bo'lgan qiziqishini oshirish va ularni
dizayn va dasturlashga jalb qilish orqali ularning kelajakda raqamli texnologiyalar sohasida
muvaffaqiyatli bo'lishiga yordam beradi.
Takliflar:
Interfaol metodlarni kengaytirish.
Web-sahifa bo'limini o'qitishda interfaol metodlarning
samaradorligini oshirish uchun, o'qituvchilar o'quvchilarga amaliy loyihalar va interaktiv
mashqlarni ko'proq berishlari lozim. Bu, o'quvchilarning nazariy bilimlarini amaliyotda
qo'llashni ta'minlaydi.
Kollaborativ ta'limni kengaytirish.
Guruhda ishlash orqali o'quvchilarni jamoaviy loyihalar
yaratishga jalb etish muhimdir. Bu o'quvchilarning jamoaviy ish ko'nikmalarini
rivojlantirishga yordam beradi va ular o'rtasidagi hamkorlikni mustahkamlaydi.
Onlayn resurslar va darslarni joriy etish.
Web-sahifa bo'limini o'qitishda o'qituvchilarni
onlayn platformalar va video-darslar yordamida o'quvchilarga masofaviy ta'lim berishga
rag'batlantirish zarur. Bu metod o'quvchilarga har doim va har joyda o'qish imkonini
beradi.
Web-sahifa dizayni va dasturlashning amaliy dasturlarini ishlab chiqish.
O'qitish
metodikasiga web-sahifa dizaynining amaliy dasturlarini kiritish muhim. Bu dasturlar
orqali o'quvchilar real va murakkab vazifalarni hal qilishga o'rgatiladi.
Pedagogik innovatsiyalarni qo'llash.
Web-sahifa bo'limini o'qitishda pedagogik
innovatsiyalarni, xususan, gamifikatsiya va simulyatsiya kabi metodlarni keng qo'llash,
o'quvchilarning qiziqishini oshirishga va o'qish jarayonini interfaol qilishga xizmat qiladi.
O'qituvchilarni tayyorlash va malakasini oshirish:
Web-sahifa bo'limini o'qitishda samarali
metodlarni qo'llay olish uchun o'qituvchilarni doimiy ravishda yangi texnologiyalar va
pedagogik yondashuvlarga mos ravishda malaka oshirish kurslari orqali tayyorlash zarur.
Umuman olganda, web-sahifa bo'limini o'qitish metodikasini takomillashtirish,
o'quvchilarga zamonaviy axborot texnologiyalaridan samarali foydalanishni o'rgatish va
ularga web-sahifalar yaratishda amaliy ko'nikmalarni oshirish uchun barcha zaruriy
`
8
pedagogik metodlarni joriy etish muhimdir. Bu, nafaqat o'quvchilarning ta'lim sifatini
yaxshilaydi, balki ularning raqamli jamiyatda muvaffaqiyatli bo'lishiga ham yordam beradi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Laurillard, Diana.
Ta’lim texnologiyalari va interfaol veb sahifalar orqali o‘qitish
. London:
Routledge, 2014.
2.
Anderson, Terry, and Jon Dron.
Masofaviy ta’limning uch avlodi: Veb asosida o‘qitishning
nazariyasi va amaliyoti
. Edmonton: AU Press, 2011.
3.
Jo‘rayev, Sh. A.
O‘zbekiston ta’lim tizimida veb sahifalar orqali o‘qitish metodikasi
.
Toshkent: Ilm Ziyo, 2020.
4.
To‘rayev, B. R.
Elektron ta’lim resurslari va veb sahifalardan foydalanish metodikasi
.
Samarqand: Yangi Asr, 2022.
5.
Jurayeva, Zuxra, Malika Nurullayeva, and Muhiba Yaxiyaxonova. "INFORMATIKANING
NAZARIY
ASOSLARIDA
MANTIQ
ALGEBRASINING
AKSIOMALARI
VA
TUSHUNCHALARI."
Естественные науки в современном мире: теоретические и
практические исследования
4.1 (2025): 21-24.
6.
Roʻziqulova, Goʻzal, Malika Nurullayeva, and Muxiba Yaxiyaxonova. "CANVINDA
INFOGRAFIKANI YARATISH TEXNOLOGIYALARI."
Наука и технология в современном
мире
4.1 (2025): 66-71.
7.
Sadriddinova, Sabrina, Malika Nurullayeva, and Muxiba Yaxiyaxonova. "SSM
PLATFORMALAR BILAN TANISHISH. FACEBOOK TARMOGʻI."
Наука и технология в
современном мире
4.1 (2025): 78-83.
8.
Xushvaqtov, Diyorbek, Malika Nurullayeva, and Muhiba Yaxiyoxonova. "SIMLI VA SIMSIZ
ALOQA VOSITASI."
Наука и инновация
3.1 (2025): 69-74.
9.
Murodullayeva, Sevinch, Malika Nurullayeva, and Muxiba Yaxiyaxonova. "TAQDIMOT
DASTURLARI (POWERPOINT, PREZI, FOSUSKY VA BOSHQA DASTURLAR) DA TAQDIMOT
TAYYORLASH."
Прикладные науки в современном мире: проблемы и решения
4.1 (2025):
19-22.
10.
Jumayeva, Durdona, Malika Nurullayeva, and Muxiba Yaxiyaxonova. "BUL
FUNKSIYALARI. ULARNING BERILISH USULLARI. BUL FUNKSIYALARI SONI. BUL ALGEBRASI
QONUNLARI."
Общественные науки в современном мире: теоретические и практические
исследования
4.1 (2025): 15-18.
11.
Shavkatova, Sevinch, Malika Nurullayeva, va Muhiba Yaxiyoxonova. "SSM
PLATFORMALARI BILAN TANISHISH. INSTAGRAM TARMOGʻI."
Molodye uchenye
3.2 (2025):
18-21.
12.
Shahriyorova, Gulnoza, Malika Nurullayeva, and Muhiba Yaxiyaxonova. "SMM
PLATFORMASI BILAN TANISHISH. TELEGRAM TARMOGʻI."
Молодые ученые
3.2 (2025): 22-
26.
13.
Ahmadova, Madina, Malika Nurullayeva, and Muhiba Yaxiyaxonova. "BILIMLARNI
TASVIRLASH USULLARI. MANTIQIY MODELLAR, TARMOQLI SEMANTIK MODELLAR,
`
9
FREYNALI MODELLAR VA MAHSULOTLI MODELLAR."
Педагогика и психология в
современном мире: теоретические и практические исследования
4.1 (2025): 62-68.
14.
Abdimajidova, Laylo, Malika Nurullayeva, and Muxiba Yaxiyaxonova. "AXBOROTNI
KODLASH USULLARI."
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования
4.1 (2025): 75-80.
15.
Yakhiyakhonova, Mukhiba. "The urgency of improving the methods of developing the
skills of independent learning of future teachers." (2021).
16.
Kodirov, Akbar Shuxratovich, and Muborak To‘Lqin Qizi Nomozova. "MASOFAVIY
TALIMDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARINING ISTIQBOLLI ASOSLARI."
Academic research in
educational sciences
4.CSPU Conference 1 (2023): 753-756.
17.
Kodirov, Akbar, Shaxribonu Qo‘ziyeva, and Mashkura Sa’dullayeva. "O ‘ZBEKISTONDA
TURIZMNI RIVOJLANTIRISH UCHUN “EASY RENT” LOYIHASINING ISTIQBOLLARI." YANGI O
‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
18.
Kodirov, Akbar, Gulzor Qamariddinova, and Shahnoza Eshmurodova. "O ‘ZBEKISTONDA
MILLIY TURIZM RIVOJLANISHINI SHAKLLANTIRUVCHI IQTISODIY VA MOLIYAVIY
OMILLARINI O ‘RGANISH." YANGI O ‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01
(2024).
19.
Sh, Kodirov A. "THE ROLE OF THE" ONE MILLION UZBEK PROGRAMMERS" PROJECT IN
INTRODUCING THE YOUTH OF OUR COUNTRY TO THE IT ENVIRONMENT ACCORDING TO
THE" DIGITAL UZBEKISTAN 2030" STRATEGY." Экономика и социум 10 (125) (2024): 205-
211.
20.
Xoliqulovna, Normurodova Sadoqat. "ELEKTRON JADVALLAR BO ‘LIMINI O ‘QITISH
METODIKASI." Uz Conferences. Vol. 1. No. 9. 2025.
21.
Xoliqulovna, Normurodova Sadoqat. "ALGORITIMLASH ASOSLARI BO ‘LIMINI O ‘QITISH
METODIKASI." Uz Conferences. Vol. 1. No. 9. 2025.
