Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
329
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
DIFTERIYA KASALLIGINING BOLALARDA KECHISHI,
LABORATORIYA DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH PROFILAKTIKASI.
Musurmonqulova.R.SH.
Xolmurodov.I.
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, Termiz
sh, Farovon massivi, 4B-uy. E-mailL:
musurmonqulovarushana1@gmail.com
ANNOTATSIYA:
Difteriya – oʻtkir infeksion kasallik boʻlib, yuqori nafas
yoʻllari va shilliq pardalar yalligʻlanishi bilan tavsiflanadi. Kasallikning eng koʻp
uchraydigan shakli halqum difteriyasi bo‘lib, ayniqsa bolalar orasida keng tarqalgan.
Ushbu maqolada 84 bemorda kuzatilgan klinik holatlar, laboratoriya diagnostikasi va
davolash natijalari o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, bemorlarning aksariyatida
halqum difteriyasi (59.5%) uchragan, burun difteriyasi esa 17.9% bemorda kuzatilgan.
Tadqiqot difteriyaning turli shakllarini aniqlash va samarali davolash strategiyalarini
ishlab chiqishga yo‘naltirilgan.
KALIT SO‘ZLAR:
Difteriya, bolalarda difteriya, difteriya tayoqchasi, nafas
yo‘llari infeksiyalari, bakteriologik tashxis, klinik tahlil, halqum difteriyasi, burun
difteriyasi.
ПРОТЕКАНИЕ ДИФТЕРИИ У ДЕТЕЙ, ЛАБОРАТОРНАЯ
ДИАГНОСТИКА И ПРОФИЛАКТИКА ЛЕЧЕНИЯ
Мусурмонкулова Р.Ш., Холмуродов И.
Термезский университет экономики и
сервиса, г. Термез, массив Фаровон, дом 4Б.
E-mail: musurmonqulovarushana1@gmail.com
АННОТАЦИЯ:
Дифтерия – это острое инфекционное заболевание,
характеризующееся воспалением верхних дыхательных путей и слизистых
оболочек. Наиболее распространённой формой заболевания является дифтерия
глотки, особенно часто встречающаяся среди детей. В данной статье
рассмотрены клинические случаи у 84 пациентов, лабораторная диагностика и
результаты лечения. Итоги исследования показывают, что в 59,5% случаев у
пациентов была выявлена дифтерия глотки
,
а дифтерия носа
наблюдалась у
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
330
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
17,9% больных. Данное исследование направлено на изучение различных форм
дифтерии и разработку эффективных стратегий лечения.
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА:
Дифтерия, детская дифтерия, дифтерийная
палочка, инфекции дыхательных путей, бактериологическая диагностика,
клинический анализ, дифтерия глотки, дифтерия носа.
COURSE OF DIPHTHERIA IN CHILDREN, LABORATORY DIAGNOSTICS
AND TREATMENT PREVENTION
Musurmonqulova
R.Sh.,
Kholmurodov
I.
Termez University of Economics and Service, Termez
city,
Farovon
massif,
4B-house.
E-mail: musurmonqulovarushana1@gmail.com
ABSTRACT:
Diphtheria is an acute infectious disease characterized by
inflammation of the upper respiratory tract and mucous membranes. The most common
form of the disease is pharyngeal diphtheria, which is widespread, especially among
children. This article examines clinical cases observed in 84 patients, laboratory
diagnostics, and treatment outcomes. The results indicate that 59.5% of patients
had
pharyngeal diphtheria, while nasal diphtheria was observed in 17.9% of cases. This
study aims to analyze different forms of diphtheria and develop effective treatment
strategies.
KEYWORDS:
Diphtheria, pediatric diphtheria, diphtheria bacillus, respiratory
tract infections, bacteriological diagnosis, clinical analysis, pharyngeal diphtheria,
nasal diphtheria.
METODOLOGIYA:
Ushbu tadqiqot
84 nafar bemor
ishtirokida olib borildi.
Bemorlarga
bakteriologik tekshiruv, laringoskopiya va PSR diagnostikasi
orqali
tashxis qo‘yildi. Bemorlarning yoshi 2 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lib, kasallik shakllari
quyidagi ko‘rinishda taqsimlandi:
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
331
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
•
Halqum difteriyasi – 50 nafar bemor (59.5%)
•
Burun difteriyasi – 15 nafar bemor (17.9%)
•
Hiqildoq difteriyasi – 12 nafar bemor (14.3%)
•
Boshqa turlar (ko‘z, teri, jinsiy a’zolar) – 7 nafar bemor (8.3%)
Davolash choralari sifatida barcha bemorlarga difteriyaga qarshi antitoksik
zardob, antibiotikoterapiya va simptomatik davo qo‘llandi.
NATIJALAR:
Tadqiqot natijalari difteriyaning eng ko‘p uchraydigan shakli
halqum difteriyasi ekanligini ko‘rsatdi. Diagrammada kasallikning turli shakllari
bo‘yicha taqsimot aks ettirilgan. Shuningdek, quyidagi kuzatishlar aniqlandi:
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
332
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Harorat: 60% bemorlarda 38-39°C issiqlik kuzatilgan.
Tashxis: 72% bemorda bakteriologik usul bilan difteriya tayoqchasi aniqlangan.
Asoratlar: 20% bemorda yurak yoki nerv tizimi asoratlari kuzatilgan.
Ushbu natijalar difteriyaning erta tashxis va kompleks davolash muhimligini
ko‘rsatadi. Davolash o‘z vaqtida amalga oshirilgan bemorlarda sog‘ayish jarayoni tez
kechgan.
MUHOKAMA:
Ushbu tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, difteriyaning
bolalarda eng ko‘p uchraydigan shakli halqum difteriyasi bo‘lib, barcha bemorlarning
59.5% ini tashkil etdi. Bu holat difteriya tayoqchasining (Corynebacterium
diphtheriae) asosan yuqori nafas yo‘llarini zararlashi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
Burun difteriyasi esa 17.9% bemorda kuzatilib, aksariyat hollarda uzoq davom
etadigan tumov, burun bitishi va qon aralash shilimshiq ajralishi bilan namoyon bo‘ldi.
Difteriyaning og‘ir shakllari, xususan, hiqildoq difteriyasi (laringial difteriya)
14.3% bemorda qayd etildi. Bu kasallik shakli nafas yo‘llarining torayishi va stenoz
rivojlanish xavfi bilan bog‘liq bo‘lib, ayniqsa, 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun o‘ta
xavfli sanaladi. Ushbu bemorlarga o‘z vaqtida antitoksik zardob va traxeya
intubatsiyasi kabi chora-tadbirlar qo‘llanilgan.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
333
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Tadqiqot shuningdek, difteriyaning diagnostikasi va davolash usullarining
samaradorligini baholash imkonini berdi
.
Ma’lum bo‘lishicha, bakteriologik tashxis
(bemorlarning 72% ida tasdiqlangan) kasallikni aniqlashda muhim ahamiyat kasb
etadi. Shu bilan birga, PSR diagnostikasi mikroorganizmlarni tez aniqlash va
bemorlarni o‘z vaqtida izolyatsiya qilish imkonini beradi.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki,
davolash jarayonida antitoksik zardob
eng samarali vositalardan biri bo‘lib, toksinlarni neytrallashda muhim rol
o‘ynaydi
. Antibiotikoterapiya esa ikkilamchi bakterial infeksiyalarni oldini olishga
yordam berdi. Shu bilan birga,
84 bemordan 20% ida yurak yoki nerv tizimi
asoratlari
qayd etilgan bo‘lib, bu difteriya toksinining organizmga keng ta’sir qilishini
tasdiqlaydi.
Tadqiqot natijalari ilgari o‘tkazilgan ilmiy ishlar bilan mos tushadi. Xususan, Sh.X.
Xo‘jayev (1993) tomonidan olib borilgan tadqiqotlarda difteriyaning yuqori nafas
yo‘llarida ko‘proq uchrashini ko‘rsatib o‘tgan. Bundan tashqari, O‘zbekiston Milliy
Ensiklopediyasida ham difteriyaning toksinli shakllari yurak va nerv tizimiga ta’sir
etishi mumkinligi qayd etilgan.
Shuningdek, tadqiqot shuni ko‘rsatdiki,
profilaktika choralariga qat’iy rioya
qilgan bolalarda kasallikning og‘ir shakllari kamroq kuzatilgan
. Bu
O‘zbekistonda
amalga
oshirilayotgan
majburiy emlash
dasturlarining
samaradorligini
tasdiqlaydi.
ILMIY YANGILIK:
Ushbu tadqiqotning ilmiy yangiligi shundaki, bolalar
orasida difteriyaning turli klinik shakllari bo‘yicha statistik tahlil o‘tkazilib,
kasallikning taqsimoti, tashxis qo‘yish usullari va davolash samaradorligi baholandi.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra:
1.
Difteriyaning eng ko‘p uchraydigan shakli halqum difteriyasi bo‘lib,
bemorlarning 59.5% ini tashkil etdi. Bu kasallikning epidemiologik o‘ziga
xosligini aniqlashga yordam beradi.
2.
Bakteriologik tashxis usullarining samaradorligi 72% holatda tasdiqlandi, bu esa
tashxis jarayonida ushbu usulning muhimligini ko‘rsatadi.
3.
Difteriya bilan kasallangan bolalarning 20% ida yurak va nerv tizimi asoratlari
qayd etildi, bu esa toksinlarning sistematik ta’sirini chuqur o‘rganish zarurligini
ko‘rsatadi.
4.
Kasallikning og‘ir kechishi va asoratlarning rivojlanish xavfi tashxis qo‘yish va
davolashning tezkorligiga bog‘liq ekani isbotlandi.
5.
Majburiy emlash dasturlari kasallikning oldini olishda muhim rol o‘ynashi yana
bir bor tasdiqlandi, ya’ni emlangan bolalar orasida difteriyaning og‘ir shakllari
kamroq kuzatildi.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
334
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
Ushbu tadqiqot avvalgi ilmiy ishlarni boyitib, difteriyaning bolalar orasida
tarqalish xususiyatlarini chuqur o‘rganishga va samarali davolash usullarini aniqlashga
xizmat qiladi.
TAVSIYALAR:
1.
Erta tashxis qo‘yish muhimligi
o
Difteriyaning erta bosqichlarida bakteriologik tekshiruv va PSR
diagnostikasi o‘tkazilishi shart.
o
Har qanday tomoq infeksiyasida difteriyani istisno qilish uchun
laringoskopiya tavsiya etiladi.
2.
Davolash samaradorligini oshirish
o
Antitoksik zardob bemorlarga imkon qadar erta yuborilishi lozim.
o
Kasallikning og‘ir shakllarida plazmaferez va intensiv terapiya
qo‘llanilishi kerak.
o
Antibiotikoterapiya faqat ikkilamchi bakterial infeksiya rivojlangan
hollarda qo‘llanilishi maqsadga muvofiq.
3.
Profilaktik choralarni kuchaytirish
o
Majburiy emlash dasturlarini kengaytirish va aholiga difteriyaning xavfi
haqida tushuntirish ishlari olib borish lozim.
o
Sanitariya-gigiyena qoidalariga qat’iy rioya qilish va bolalar
muassasalarida muntazam profilaktik tekshiruvlarni yo‘lga qo‘yish kerak.
4.
Difteriyaning asoratlariga qarshi monitoring tizimini joriy etish
o
Difteriya toksinining yurak va nerv tizimiga salbiy ta’siri inobatga olinib,
kardiologik va nevrologik kuzatuvlar kuchaytirilishi kerak.
o
Og‘ir bemorlarda yurak elektrokardiografiyasi (EKG) va nervologik
testlar muntazam o‘tkazilishi lozim.
5.
Tibbiyot xodimlari uchun qo‘shimcha o‘quv dasturlari
o
Shifokor va tibbiyot xodimlari difteriyani erta tashxislash va davolash
bo‘yicha qo‘shimcha malaka oshirish kurslariga jalb qilinishi zarur.
o
Ularni zamonaviy diagnostik va davolash protokollari bilan tanishtirish
kasallikning oldini olishda muhim rol o‘ynaydi.
XULOSA:
Difteriyaning bolalarda kechishi og‘ir bo‘lishi mumkin, shuning
uchun uni erta tashxislash va samarali davolash muhim sanaladi. Tadqiqot natijalari
shuni ko‘rsatdiki, antitoksik zardob va kompleks terapiya kasallik oqibatlarini
kamaytirishga yordam beradi. Profilaktik choralar sifatida emlash va gigiyena
qoidalariga rioya qilish tavsiya etiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Xo‘jayev Sh. X. (1993).
Difteriya.
Toshkent.
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
335
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
2.
Shonosir Shovahobov. (2000).
Difteriya kasalligining klinik va epidemiologik
xususiyatlari.
O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 1-jild, Toshkent.
3.
Klebs E., Loeffler F. (1883-1884).
Untersuchungen über die Ätiologie der
Diphtherie.
Deutsche Medizinische Wochenschrift.
4.
World Health Organization (WHO). (2021).
Diphtheria vaccine: WHO position
paper.
Weekly Epidemiological Record.
5.
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). (2022).
Diphtheria:
Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases.
Washington,
DC.
6.
Galanis E., Scheifele D., Halperin S. A. (2016).
Diphtheria in the 21st century:
Challenges and vaccine strategies.
Journal of Infectious Diseases, 214(4), 567–
574.
7.
Murphy J. R. (2017).
Diphtheria toxin and its role in pathogenesis.
Current
Topics in Microbiology and Immunology, 413, 31–51.
8.
Tiwari T., Wharton M. (2019).
Diphtheria epidemiology in the global context.
The Lancet Infectious Diseases, 19(6), 821–834.
9.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. (2023).
Difteriyaning
oldini olish va davolash bo‘yicha milliy qo‘llanma.
Toshkent.
10.
G. Kartoglu, P. Milstien. (2020).
Immunization safety and diphtheria control
measures.
Vaccine Research Journal, 28(2), 145–159.
11.
Халилова Гулнисо Илхом кизи, & Кенжаев Ёдгор Маматкулович. (2025).
Глаукома: белгилари ва даволаш усуллари. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 2(2),
105–111.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65764
12.
“Preventive measures for hypertension: risk factors, early diagnosis, and
treatment approaches”, ICIS, vol. 2, no. 1, p. 196, Jan. 2025, Accessed: Feb. 17,
2025. [Online].
Available: https://universalconference.us/universalconference/index.php/icms/a
rticle/view/3636
13.
Amirova Sabrina Baxromovna, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, . (2025).
Insult
kassaligining
profilaktikasi
va
uning
reabilitatsiyadagi
ahamiyati. Synapses: Insights across the Disciplines, 2(1), 81–85. Retrieved
from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/64586
14.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, ., & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi, .
(2025). Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani
tekshirishning samarali usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
336
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
and
Practice, 3(1),
384–390.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
15.
Kenjayev Y., & Farxodova , A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan
bemorlarni reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-
Innovative Research in Uzbekistan, 3(1), 705–718. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/65794.
16.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, & Мамадалиева Гулзода Низомжон қизи,
(2025). Нейроилм ва когнитив бузилишлар: хотира ва диққатни яхшилашга
қаратилган замонавий нейротехнологиялар. Acumen: International Journal
of
Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750
17.
Daminova Shahnoza Panji qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin
kasalliklar. Journal of new century innovations, 70(2), 17-20. https://scientific-
jl.com/new/article/view/1650
18.
Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари:
даволаш усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and
Practice, 2(11),
347–353.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123
19.
Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган
оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
20.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик
касалликларнинг
эрта
аниқланиши
ва
самарали
даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
102–106. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
21.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved
from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
22.
Kenjayev, Y., “Гистология слоев кожи и их функции”, MJST, vol. 4, no. 11,
pp.
53–57,
Nov.
2024, Accessed:
Jan.
25,
2025.
[Online].
Available: https://www.mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/2007
23.
Кенжаев Ёдгор Маматқулович, Саидов Жасур Бахтиярович, Рахимова
Мохинур Шамсуддиновна. (2024). Буйрак касалликларининг сабаблари,
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
337
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
патогенези ва даволаш йўллари: турли патологик ҳолатларнинг таҳлили ва
профилактика чоралари [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14096723
24.
Abduqodirovna M. F., Ismatulloyevich X. I., Mamatqulovich K. Y.
Chaqaloqlarda sepsis kasalliklarining kechishi diagnostikasi labaratoriya
taxlillari //American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 4.
– С. 114-119.
25.
Komiljonovich S. R., Mamatqulovich K. Y., Ibrohim o’g’li X. M. Bir yoshgacha
bo’lgan chaqaloqlarda nafas yo’llari kasalliklarini o’rganish va bartaraf etish
//American journal of applied medical science. – 2024. – Т. 2. – №. 3. – С. 108-
111.
26.
Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili.
American journal of applied medical
science
,
2
(3), 49–53. Retrieved from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
27.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xidirov sardor farxod o`g`li. (2021).
Influence of risk factors on the health of schoolchildren in hot climates of
surkhandarya region. Web of Scientist: International Scientific Research
Journal, 2(05), 389–392.
https://doi.org/10.17605/OSF.IO/8TB3X
28.
Кенжаев Ё., Ҳусанова Ф. Кўкрак бези саратони: этиологияси,
эпидемиологияси, диагностика ва даволаш усуллари //acumen: International
journal of multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 5. – С. 395-399.
29.
Kenjaev Y., Alimova Z., Choriev S. Ensefalopatiyalar va ularning turlari, kelib
chiqish sabablari, davolash usullari //ACUMEN: International journal of
multidisciplinary research. – 2024. – Т. 1. – №. 4. – С. 159-164.
30.
Mamatqulovich, K. Y., qizi, X. Z. I., & qizi, X. M. O. (2024). Glomerulonefrit
kasalligida klinik labarator tahlillarning o’rni va samaradorligi. American
journal of applied medical science, 2(3), 112–120. Retrieved from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/247
31.
Mamatqulovich, K. Y., & Fayzullayevna, R. S. (2024). Husnbuzarlar
etiologiyasi, klinikasi va davolash chora-tadbirlari. American journal of applied
medical
science, 2(3),
126–130.
Retrieved
from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/267
32.
Kenjaev Yodgor Mamatqulovich Xolmurodov Inoyatillo Ismatulloevich
Choriev Shohjahon Xabibullo o'g'li. (2024). Ko'kyo'tal kasalligi va uni oldini
olish chora-tadbirlari [Data set].
Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14049268
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
338
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
33.
Kenjayev, Y., & Do‘snayev, N. (2024). Нафас олиш аъзоларининг аллергик
касалликлари:
илмий
таҳлил. Acumen:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
269–274.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63597
34.
Sattorova, J., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Юрак ҳуружидан кейинги
реабилитация самарадорлигини ошириш. ACUMEN: International Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
275–280.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63598
35.
Sultonova, D., & Kenjayev, Y. (2024). Bachadon miomasi: klinik belgilari va
samarali davolash usullari. Journal of Science-Innovative Research in
Uzbekistan, 2(12), 180–183. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/62651
36.
Berdiyeva, S., Kenjayev, Y., & Xolmurodov, I. (2024). Jigar sirrozi: sabablari,
belgilari
vadavolash
usullari. Acumen:
International
Journal
of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
195–202.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63500
37.
Kenjayev, Y., & Shopo’latova, M. (2024). Xronik rinitni davolashning
zamonaviy usullari vauning samaradorligi. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
203–209.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63501
38.
Kenjayev, Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган
оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 1(4),
117–124.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481
39.
Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик
касалликларнинг
эрта
аниқланиши
ва
самарали
даволаш
усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4),
102–106.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63478
40.
Kenjayev, Y., & Berdiyeva, S. (2024). Yurak bo‘lmacha va qorinchalari
gipertrofiyasining elektrokardiografik belgilarini tahlil qilish. Acumen:
International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 107–113. Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63479
41.
Mamatqulovich, K. Y. (2024). Meʼda osti bezi o‘tkir va surunkali pankreatit
kasalliklarini gistomorfologik tahlili. American journal of applied medical
science, 2(3),
49–53.
Retrieved
from
https://advancedscientia.com/index.php/AJAMS/article/view/190
Acumen:
International Journal of
Multidisciplinary Research
ISSN: 3060-4745
IF(Impact Factor)10.41 / 2024
Volume 2, Issue 2
339
Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research
42.
Joʻrayeva, M., & Kenjayev, Y. (2024). Кўриш аъзоси инфекциялари: уларни
профилактика қилиш ва самарали даволаш. Synapses: Insights across the
Disciplines, 1(4),
271–274.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63958
43.
Qaxxorov, B., Kenjayev, Y., & Xolboyev, N. (2024). Gipertenziya kasalligi
oldini olish choratadbirlari: xavf omillari, erta diagnostika va davolash
yondoshuvlari. Synapses: Insights across the Disciplines, 1(4), 280–285.
Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63956
44.
Kenjayev, Y., & O’roqova, S. (2024). Saramas касаллиги: кекса ёшли аёлларда
кечиши ва касалликни оптималлаштириш. Synapses: Insights across the
Disciplines, 1(4),
230–234.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/63950
