Аграрные отношения и агробизнес

inLibrary
Google Scholar
Журнал:
Выпуск:
CC BY f
1-6
0

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.
Поделиться
Урунбаева , Ю., & Бахтиёров, О. (2024). Аграрные отношения и агробизнес. in Library, 1(1), 1–6. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/archive/article/view/35119
Юлдуз Урунбаева , Самаркандский институт экономики и сервиса

Самаркандский институт экономики и сервиса, доцент кафедры экономической теории, доктор философских наук по экономике

Crossref
Сrossref
Scopus
Scopus

Аннотация

В данной статье рассматривается сложная динамика аграрных отношений и развивающаяся сфера агробизнеса в современном сельском хозяйстве. В нем исследуется взаимосвязь между традиционными методами ведения сельского хозяйства, структурами землевладения и превращением агробизнеса в доминирующую силу, определяющую сельскохозяйственное производство и распределение. В статье рассматривается исторический контекст аграрных отношений, обсуждается влияние индустриализации, глобализации и технического прогресса на сельскохозяйственную практику.


background image

AGRAR MUNOSABATLAR VA AGROBIZNES

Samarqand Iqtisodiyot va Servis instituti

O’rinboyeva Yulduz Pirnazarovna

– I.f.f.dok. dotsent

Baxtiyorov Otabek Elmurod oʻgʻli

Buxgalteriya hisobi va Menejment fakulteti MN-423 guruh talabasi

Anotatsiya:

Ushbu maqola agrar munosabatlarning murakkab dinamikasini va

bugungi qishloq xo'jaligida agrobiznesning rivojlanayotgan sohasini o'rganadi. U
an’anaviy dehqonchilik amaliyotlari, yerga egalik tuzilmalari va qishloq xo‘jaligi
ishlab chiqarishi va taqsimotini shakllantiruvchi hukmron kuch sifatida
agrobiznesning paydo bo‘lishi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni o‘rganadi. Maqolada
agrar munosabatlarning tarixiy konteksti ko'rib chiqiladi, sanoatlashtirish,
globallashuv va texnologik taraqqiyotning qishloq xo'jaligi amaliyotiga ta'siri
muhokama qilinadi.

Annotation

: This article examines the complex dynamics of agrarian relations and

the evolving field of agribusiness in modern agriculture. It explores the relationship
between traditional farming practices, land tenure structures and the emergence of
agribusiness as the dominant force shaping agricultural production and distribution.
The article examines the historical context of agrarian relations and discusses the
impact of industrialization, globalization and technological progress on agricultural
practices.

Аннотация:

В данной статье рассматривается сложная динамика аграрных

отношений и развивающаяся сфера агробизнеса в современном сельском
хозяйстве. В нем исследуется взаимосвязь между традиционными методами
ведения сельского хозяйства, структурами землевладения и превращением
агробизнеса в доминирующую силу, определяющую сельскохозяйственное
производство и распределение. В статье рассматривается исторический
контекст аграрных отношений, обсуждается влияние индустриализации,
глобализации и технического прогресса на сельскохозяйственную практику.

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru


background image

Kalit so’zlar:

Dehqonchilik, zararkunandalar, qishloq xo'jaligi, tizimlar, innovatsion

loyihalar, siyosiy sohalar, investitsiyalar.

Keywords:

Farming, pests, agriculture, systems, innovation projects, policy areas,

investment.

Ключевые слова:

Фермерство, вредители, сельское хозяйство, системы,

инновационные проекты, политические сферы, инвестиции.

Kirish:

Agrar sektor fermerlar, bozorlar va agrobiznes o'rtasidagi murakkab

munosabatlarni o'zaro bog'lab turgan ko'plab iqtisodiyotlarning tayanchi bo'lib xizmat

qiladi. Ushbu maqola agrar munosabatlar va agrobiznesning dinamik manzarasini

o'rganadi, an'anaviy dehqonchilik amaliyoti va zamonaviy qishloq xo'jaligi

korxonalari o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni yoritadi. Fermer xo‘jaligi va

agrobiznesning rivojlanayotgan dinamikasini o‘rganish orqali biz ushbu muhim

sohadagi asosiy tendentsiyalar, muammolar va imkoniyatlarni ochib berishni harakat

qilganmiz.

Qadimgi dehqonchilik texnikalari dunyoning ko'p joylarida zamonaviy

mexanizatsiyalashgan dehqonchilik bilan almashtirilgan. Ammo tobora o'sib

borayotgan barqaror qishloq xo'jaligi harakati, global isish ta'siridan xavotir bilan

birgalikda, bundan taxminan 10-12 ming yil oldin dehqonchilikning dastlabki

ixtirochilari va novatorlarining jarayonlari va kurashlariga qiziqishning kuchayishiga

olib keldi. Asl dehqonlar turli muhitda o'sib-ulg'ayadigan ekinlar va hayvonlarni

rivojlantirdilar. Bu jarayonda ular tuproqni saqlash, sovuqdan va muzlash davrlarini

oldini olish va hosilni hayvonlardan himoya qilish uchun moslashtirishlarni ishlab

chiqdilar.

Aralash ekinlar, shuningdek, o'zaro ekin ekish yoki birgalikda etishtirish

deb nomlanuvchi qishloq xo'jaligining bir turi bo'lib, bir vaqtning o'zida bitta dalada

ikki yoki undan ortiq o'simlik ekishni o'z ichiga oladi. Bugungi monokultural

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru


background image

tizimlarimizdan farqli o'laroq (fotosuratda ko'rsatilgan), o'zaro ekinlar bir qator

afzalliklarni beradi, shu jumladan ekinlar kasalliklari, zararkunandalar va

qurg'oqchiliklarga tabiiy qarshilik.

Zamonaviy texnologiyalar va aqli ferma konseptlari, yengil texnologiyalar va

intellektual quvvatlar bilan birlashgan yangi fikrlar va usullar jamlanmasini

ifodalaydi. Bu muhitning agrar sohasidagi aqli va texnologik imkoniyatlarini

yaxshilaydi va uning boshqarilishini yanada sodda qiladi. Aqli fermalar, ma'lumotlar

analizi, robototexnika, Internet of Things (IoT), va bir qancha boshqa texnologiyalarni

jamlash orqali fermada avtomatlashtirilgan va texnikaviy jarayonlarning

o'zlashtirilgan vazifalarini bajarish uchun qo'llaniladi. Bu texnologiyalar fermalarni

avtomatlashtirish, ma'lumotlarni to'plash va tahlil qilish, resurslarni samarali

foydalanish, va mahsulot sifatini yaxshilashda yordam beradi.

Aqli fermalar asosan ma'lumotlarni to'plash, ana-analiz qilish, va jarayonlarni

boshqarishda ishlatiladi. Ular o'rganish, maslahat berish, va fermadagi muammo va

zaruratlarga boy texnologik javobgarlikni o'zlashtirishda muhim rol o'ynaydi. Bu esa

fermalarni muvaffaqiyatli, samarali va sifatli mahsulotlar ishlab chiqarishga yo'l

qo'ymoqda. Bu qanday fermalar texnologik jarayonlardan foydalanib, yengil

texnologiyalarning imkoniyatlaridan foydalanishadi, shuningdek, ma'lumotlarni

samarali boshqarish va qaror qabul qilishda aqli ferma konseptlarini qo'llab-

quvvatlaydi. Natijada, bu muhitning effektivligini, samaradorligini, va o'zlashtirilgan

resurslarini yaxshilaydi.

Siyosiy va iqtisodiy o'zgarishlar va tendensiyalar global darajada mavjud bo'lishi

mumkin. Bir nechta muhim tendensiyalar va o'zgarishlar keng jihatdan ko'rinadi:

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru


background image

1. Qora energiya va o'zaro bog'liqlik: Energetika sohasida qora energiya manbalariga

o'girish davom etadi. Mamlakatlar o'zlarini fosil yoki iste'mol qilish darajasini pastroq

qilishga qaratilganlar, va bu esa yashil energiya iste'molini oshiradi. O'zaro bog'liqlik

va yashil energiya sohasidagi investitsiyalar katta darajada oshmoqda.

2. Teknologik rivojlanish: Intellektual quvvatlar, robototexnika, ma'lumotlar analizi,

va boshqa yengil texnologiyalar sohasidagi rivojlanish davom etmoqda. Bu

rivojlanishlar faqat mahsulot ishlab chiqarishni osonlashtirmaydi, balki hizmatlar

sohasini ham o'z ichiga oladi.

3. G'aznatish va iqtisodiy rivojlanish: Bir nechta mamlakatlar o'z iqtisodiy tizimlarini

yangilash uchun qat'iy to'g'ri yo'lga qo'yildilar. Bu tarzda o'zgartirishlar moliyaviy

tizimlar, korporativ hisob-kitob tizimlari, va dastlabki ma'lumotlarni o'zgartirishni o'z

ichiga oladi.

4. Global savdo va tijorat: Dastlabki tijorat har bir davlat uchun muhimdir, ammo

global tijorat juda muhim ahamiyatga ega. Tijorat tashqi mablag'lar bilan bo'lgan

bog'liqlikni ko'paytiradi va mamlakatlar o'rtasidagi iqtisodiy aloqalar, savdo

shartnomalari, va rivojlanishni kuchaytiradi.

5. Dastlabki innovatsiyalar va startaplar: Innovatsiyalar va startaplar har bir soha

uchun muhimdir. Har yili bir nechta yangi startaplar va innovatsion loyihalar chiqadi

va ularning ko'plab innovatsiyalari global iqtisodiy va siyosiy muhitni o'zgartiradi.

Bu o'zgarishlar va tendensiyalar faqatgina dunyodagi siyosiy va iqtisodiy muhitni

o'zgartirmaydi, balki bizning kunduzgi hayotimizga ham ta'sir qiladi. O'zgarishlar va

tendensiyalar bilan tartibga solingan, biz moliyaviy, ijtimoiy, va siyosiy sohalarda

qanday harakat qilishimiz kerakligini ko'rsatadi.

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru


background image

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru

Ekinlar

Yer
maydon
i

Yer
solig’i

Yerni
ekingacha
tayyorlashga
ketadigan
xarajatlar

Dori va
oziqaviy
o’g’itlar
uchun
xarajatlar

Urug’
narxlari

Mahsulotlarni
umumiy
hajmi

Umu-
miy
so’m-
masi

Ishchi
kuchi
xara-
jatlari

Daro-
mad

Bo’g’doy

3.15 gk

1 gk =
700.000
3.15 =
2 mln
205.000

1gk =
1.100.000
3.15 gk =
3.465.000

2 xil
1gk =
300.000
945.000
1gk=250k
3.15gk=787k
2.675.800

1gk=
250kg
6mln
300 m

9.450 k

34mln
20 m

18
mln
429
m
200
so’m

Tamaki
(basma)

2 gk

1 mln
400.000 2.200.000

Dori
1gk=400 m
2gk=800 m
O’g’it
1gk=300kg
50kg=170m
2.040.000

Tekin

2400 k

70mln
200 m

3mln

61
mln
670
m

Tamaki
(verjeniya) 2 gk

1 mln
400.000

2.200.000

Dori
1gk=300 m
2gk= 600 m
O’g’it
1gk=400kg
50kg= 170 m
2.720.000

Tekin

19 t
600 k

57mln
624 m

5 mln

45
mln
704
m

Makka-
jo’xori

1.5 gk

1 mln
50.000

1.650.000

Dori
600.000
O’g’it
1.500kg
50kg=170 m
5.100.000

34.5kg
3 mln
105 m

25.5 t

76mln
500 m

Texnika
8 mln

56
mln
995
m

Semichka

0.35 gk

245.000 385.000

Dori
200.000
O’g’it
250kg
50kg=170 m
850.000

7kg
280 m

1.75 t

18mln

16
mln
40 m

Tut

1 gk

700.000

130 k

4 mln
800 m

4 mln
800
m

Jami:

8 gk


background image

Quyidagi jadvalda qishloq fermer xo’jaligida 8 gektar yer maydoni uchun bohorgi 1

chi yil boshida ekiladigan ekinlar ro’yxati aks ettirilgan va ulardan olinadigan

daromad va ekinlar uchun ketadigan umumiy xarajatlar hammasi umumiy qilib hisob-

kitob qilib ko’rsatilgan

Umumiy daromad :

Tamaki (basma) bilan =157.394.200 so’m

Tamaki (verjeniya) bilan = 141.968.200 so’m

Tushuntirish :

Bo’g’doy urug’i kilosi 8000 so’m , qabul qilishi 3600 so’m va plan bo’yicha 1 gk yer

uchun 2600 kg.

Tamaki (basma) umumiy qabul qilishi 3 xil sortda qabul qiladi, 1-sort 1kg=35000, 2-
sort 1kg=23000, 3- sort 1kg=13000 so’m. Qabul qilishi: 1-sort 1500 kg, 2-sort 600 kg
3-sort 300 kg .

Yuqoridagi jadvalda Tamaki ekining ikki turi ko’rsatilgan va ulardan bir turini
ko’rsatilgan 2 gektar yer maydoni uchun ekish kerak va umumiy daromadda har 1-
(basma) yoki2-( verginiya) navlari uchun alohida alohida ketadigan umumiy
xarajatlar va umumiy daromadlar aks ettirilgan.(2023)

Foydalanilgan adabiyotlar :

1.

https://uz.socmedarch.org/ancient-farming-concepts-techniques-171877-4778

2.

https://uzdon.uz/news/info/uzbekistan/102/

3.

https://oefen.uz/uz/documents/referatlar/umumiy/dehqonchilik-tizimi-va-uning-

rivojlanish-tarixi

4.

https://worldlyjournals.com/index.php/IJSR/article/download/1302/1746

5.

https://e-itt.uz/index.php/eitt/article/view/742

________________________________________________________________

"Экономика и социум" №4(119) 2024 www.iupr.ru

Библиографические ссылки

inLibrary — это научная электронная библиотека inConference - научно-практические конференции inScience - Журнал Общество и инновации UACD - Антикоррупционный дайджест Узбекистана UZDA - Ассоциации стоматологов Узбекистана АСТ - Архитектура, строительство, транспорт Open Journal System - Престиж вашего журнала в международных базах данных inDesigner - Разработка сайта - создание сайтов под ключ в веб студии Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil - ilmiy elektron jurnali yuridik va jismoniy shaxslarning in-Academy - Innovative Academy RSC MENC LEGIS - Адвокатское бюро SPORT-SCIENCE - Актуальные проблемы спортивной науки GLOTEC - Внедрение цифровых технологий в организации MuviPoisk - Смотрите фильмы онлайн, большая коллекция, новинки кинопроката Megatorg - Доска объявлений Megatorg.net: сайт бесплатных частных объявлений Skinormil - Космецевтика активного действия Pils - Мультибрендовый онлайн шоп METAMED - Фармацевтическая компания с полным спектром услуг Dexaflu - от симптомов гриппа и простуды SMARTY - Увеличение продаж вашей компании ELECARS - Электромобили в Ташкенте, Узбекистане CHINA MOTORS - Купи автомобиль своей мечты! PROKAT24 - Прокат и аренда строительных инструментов