2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
134
TALABA-YOSHLARDA KITOBXONLIK FAOLIYATINI OSHIRISH
Nurqulov Bunyod G‘ofir о‘g‘li
О‘zMU Sotsiologiya kafedrasi
stajyor о‘qituvchisi.
e-mail:
nurkulov_b@nuu.uz
Mamatova Gulsanam Mardon qizi
O‘zbekiston Milliy Universiteti,
Ijtimoiy fanlar fakulteti “Sotsiologiya“ yo‘nalishi 1-kurs talabasi.
e-mail:
https://doi.org/10.5281/zenodo.14420153
Annotatsiya.
Mamlakatimizda
kitobxonlikni
yanada
rivojlantirish,
talaba
–
yoshlarimizning kitobga boʻlgan eʼtiborini hamda dunyoqarashini, intellektual salohiyatini
yuksaltirishga qaratilgan chora – tadbirlar ishlab chiqilmoqda. Undan tashqari yurtboshimiz
tomonidan kitobxonlikni keng targʻib etish borasidagi “Kitob mahsulotlarini nashr etish va
tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik maʼdaniyatini oshirish hamda
targʻib qilish boʻyicha kompleks chora tadbirlar dasturi toʻgʻrisidagi“ qaror xalqimizga taqdim
etildi.[1]
Kalit soʻzlar:
Kitob mutolaasi, kitobxonlik maʼdaniyati, noshirlik va matbaa sohalari,
axborot – kutubxona faoliyati, ilmiy – ommabop kitoblarning moddiy – texnik baʼzasi, onlayn
hamda oflayn kutubxonalar.
INCREASING READING ACTIVITY AMONG STUDENTS AND YOUTH
Abstract.
Measures are being developed in our country to further develop reading,
increase the attention to books, worldview, and intellectual potential of our students and youth. In
addition, the President of the Republic of Uzbekistan presented to our people a resolution “On the
development of the system of publishing and distributing book products, the improvement and
promotion of book reading and reading culture“ to widely promote reading.
Keywords:
Book reading, reading culture, publishing and printing industries, information
– library activities, material and technical base of scientific and poular books, online and offline
libraries.
БИБЛИОТЕЧНАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ У СТУДЕНТОВ МОЛОДЕЖИ
УВЕЛИЧИВАТЬ
Аннотация
. В нашей стране разрабатываются мероприятия, направленные на
дальнейшее развитие чтения, повышение внимания наших студентов и молодежи к
книгам, их мировоззрению, интеллектуальному потенциалу. Кроме того, президент нашей
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
135
страны представил нашему народу постановление «О развитии системы издания и
распространения книжной продукции, программу комплексных мер по повышению и
развитию культуры книжного чтения и чтения».[1]
Ключевые
слова:
книгочтение,
культура
чтения
книг,
издательско-
полиграфическая отрасль, информационно-библиотечная деятельность, материально-
техническая база научной и популярной книги, онлайн- и офлайн-библиотеки.
Kitob - zamonlar to‘lqinida suzuvchi, o‘zidagi ma’nolar xazinasini ajdodlardan avlodlarga
avaylab yetkazuvchi tafakkur kemasidir. Uning har bir sahifasi hikmatlarga boy va dillarga
ro‘shnolik kiritib, ezgu tuyg‘ularni uyg‘otmoqqa qodir. Shu bois so‘nggi yillarda mamlakatimizda
kitob mutolaasi va targ‘iboti, kitobxonlik ma’daniyatini oshirishga oid qator qarorlar va farmonlar
qabul qilinib, yurtimizning barcha hududlarida, xususan OTM larda talabalar orasida kitobxonlikni
keng targ‘ib qilishga asosiy e’tibor qaratilmoqda .
Prezidentimiz tashabbusi bilan ilgari surilgan 5 muhim tashabbusni talaba – yoshlar orasida
keng targ‘ib qilish , ularning bo‘sh vaqtlaridan samarali foydalanish, shuningdek, qishki ta’tilda
dam olish kunlarini ham mazmunli o‘tkazishni yanada orttirish, kitobxonlik va kitob mutolaasiga
samarali jalb etish borasida amalga oshirilayotgan ishlar yuqoridagi fikrlarimiz tasdig‘i sanaladi.
Bugungi
jamiyatimizda
kitobxonlikni
rivojlantirish,
mutolaa
madaniyatini
takomillashtirish borasida har doimgi davrdan bir necha barobar ko‘p miqdorda samarali ishlar
amalga oshmoqda, tashviqot – targ‘ibotlar olib borilmoqda. Ma’naviy barkamol kitobxon avlod
tarbiyasida har bir o‘quvchi, muhim va mustahkam poydevordir.
Ma’naviy hayotimizmni yuksaltirishda ulkan ahamiyatga ega bo‘lgan ana shunday muhim
vazifalarni kompleks hal qilish, kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini
takomillashtirish, o‘zbek va dunyo adabiyotining eng yaxshi namunalarini internet tarmoqlariga
joylashtirish va ularni targ‘ib qilish hamda keng kitobxonlar ommasiga yetkazish ishlarini samarali
tashkil etish maqsadida bir nechta qarorlar qabul qilinmoqda.
Kitob mahsulotlarini nashr etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va
kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ib qilish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar dasturi
ilovaga muvofiq tasdiqlandi. Undan tashqari kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish, noshirlik
va matbaa sohalarini yanada rivojlantirishga oid normativ-huquqiy bazani takomillashtirish,
ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan kitoblarni, ayniqsa, bolalarga mo‘ljallangan adabiyotlarni chop
etish kabi ishlar davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlandi.
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
136
Bundan tashqri nashriyot va matbaa sohasi bilan shug‘ullanuvchi mutaxassislarni
yetishtirish, badiiy va texnik muharrirlar, grafikachi rassomlar, axborot-kutubxona xodimlarini
tayyorlash va ularning malakasini oshirishga qaratilgan bir nechta ishlar olib borildi.
Prezidentimiz tomonidan lotin yozuviga asoslangan yangi o‘zbek alifbosidagi ilmiy –
texnik, adabiy – badiiy va ensiklopedik adabiyotlarni yanada ko‘paytirishga asoslangan qaororlar
ishlab chiqildi.
Kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirishga doir targ‘ibot ishlarini tizimli va
samarali tashkil etish borasida kitobxonlar, kutubxonachi va targ‘ibotchilar o‘rtasida “Eng faol
kitobxon maktab”, “Eng faol kitobxon mahalla”, “Eng faol kitobxon oila”, “Eng faol
kutubxonachi” kabi ko‘rik-tanlovlarning saralash va respublika bosqichlarini yuqori saviyada
o‘tkazish yo‘lga qo‘yildi. [2]
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev kitobxonlikni va
kutubxonalarning soni va salmog‘ini kenggaytirish borasida 20-fevral kuni Anqara shahrida
Turkiya Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xalq kutubxonasining ochilish marosimida ishtirok
etganligi yuqoridagi ma’lumotlarimizning dalilidir.
Yurtboshimiz ushbu anjumanda dunyoda o‘ta noyob bo‘lgan “Usmon Mushafi”ning
xattotlarimiz tomonidan ko‘chirilgan nusxasi, Jaloliddin Rumiyning mashhur “Masnaviy” asari
hamda Abu Bakr ar-Roziyning “Kasalliklar tarixi” asari qo‘lyozmalarining faksimile nusxalari,
“Alisher Navoiy asarlarining Istanbul kutubxonalaridagi tasviriy nusxalari” nomli kitob-albom,
Yunus Emro she’rlarining o‘zbek tiliga tarjimasi jamlangan “O‘lmas ko‘ngul” deb nomlangan
kitoblarni kutubxonaga tuhfa qildi. Shuningdek, Turkiya Prezidenti huzuridagi, Xalq
kutubxonasiga 350 dan ziyod turli mavzudagi kitoblar taqdim etildi.[3]
Xulosa o‘rnida shuni ta’kidlash joizki – Kitoblar bizning yo‘limizni yoritib turuvchi
mayoqdir. Uning bizga beradigan ma’lumotlari asrlar davomida bizni parokandalik illatidan
qutqaradi to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatadi.
Jamiyatimizning aksariyat qismini yoshlarimiz qamrab olgan. Har bir millatning
taraqqiyotini ana shu yoshlarimiz belgilab beradi. Shunday ekan kitobga bo‘lgan muhabbatni keng
targ‘ib etish siz – u bizning asosiy vazifamizdir. Eng avvalo ilmga bo‘lgan muhabbat oilada,
bolaning go‘daklik chog‘ida uyg‘onmog‘i lozim. Zero kitob o‘qishni odat qilmagan oila ma’naviy
qashshoq oiladir deb ta’kidlashadi.
Bugungi jamiyatimizda kitobxonlik ma’daniyatini rivojlantirish, talaba – yoshlarning
kitobga bo‘lgan qiziqishini orttirish zamonamizning diqqat markazidagi mavzuga aylanmoqda.
2024
DECEMBER
NEW RENAISSANCE
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
VOLUME 1
|
ISSUE 10
137
Axborot – texnalogiyalar asriga aylangan bu davrda yoshlarimizning kitob mutolaasiga
bo‘lan e’tibori, sezilarli darajada pasaymoqda. Internet tarmog‘ining biz kitobxonlar , kitobni
sevuvchilar uchun ijobiy tomonlari ham mavjud. Badiiy, ilmiy va boshqa turdagi kitoblarni
elektron variantda o‘qish, bundan tashqari, boshqa tildagi kitoblarni o‘z tilimizga tarjima qilib
mutolaa qilishimiz mumkin. Xususan mamlakatimizda ham kitobxonlikni keng targ‘ib etish, kitob
mutolaasini yoshlarimiz orasida kengaytirish borasida yangidan yangi – zamon talabiga to‘la-qonli
javob beradigan kutubxonalar tashkil etilmoqda.
Yuqorida amalga oshirilayotgan islohotlarimiz o‘zining nafaqat mintaqaviy, yanada
yuksak darajali global samarasini bermoqda. Chunki yoshlarimizning erishayotgan barcha
yutuqlarida kitobning hissasi beqiyosdir.
Prezidentimiz tomonidan talaba-yoshlarda kitobxonlikni oshirishga qaratilgan juda ko‘plab
qarorlar qabul qilindi, Respublika miqyosidagi ko‘rik-tanlovlar o‘tkazildi. Bularning barchasi
xalqimizning ma’naviy tafakkurini yuksaltirishga qaratilgan chora-tadbirlarning amaldagi
natijsidir.
AZIZ YOSHLARIMIZ! Kitobni e’zozlashimiz, ardoqlashimiz lozimdir, zero yangi
tafakkurning qasriga ehtirom ila kirmog‘imiz uchun ..! ( A. Jomiy ).
REFERENCES
1.
https://kun.uz/31524052?q=%2Fuz%2F31524052
2.
https://kun.uz/31524052?q=%2Fuz%2F31524052
3.
https://president.uz/oz/lists/view/3373
4.
NURQULOV B. YOSHLARNING IJTIMOIY-SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISH
OMILLARI //UzMU xabarlari. – 2024. – Т. 1. – №. 1.3. 1. – С. 190-193.
5.
Nurqulоv B. G. THE MAIN THEORETICAL APPROACHES TO THE CONCEPT OF
POLITICAL SOCIALIZATION //Academic research in educational sciences. – 2024. –
№. 3. – С. 426-431.
6.
Nurqulov B. G. SAYLOV VA UNING YOSHLAR FAOLIYATIDA TUTGAN OʻRNI
//Academic research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 432-436
