Authors

  • Feruza Yuldosheva

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.science-research.66524

Abstract

"Ibn Battutaning Sayohatnoma asari muhim manba sifatida" nomli maqolada mashhur arab sayyohi Ibn Battutaning asari tarixiy va madaniy jihatdan ahamiyati tahlil qilinadi. Muallif Ibn Battutaning XIV asrda amalga oshirgan sayohatlari natijasida yaratilgan Sayohatnoma asari Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, madaniyat, siyosat va kundalik hayot haqida qimmatli ma’lumotlar berishini asoslaydi. Shuningdek, maqolada ushbu asarning boshqa tarixiy manbalar bilan solishtirilishi va ilmiy tadqiqotlardagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Maqola Sayohatnoma ning ishonchliligi va uning tarixiy faktlarni o‘rganishdagi o‘rnini yoritib beradi.

background image

573

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI MUHIM MANBA SIFATIDA.

Yuldosheva Feruza Yashin qizi

Osiyo Xalqaro Universiteti o’qituvchisi.

yuldoshevaftarix@gmail.com

https://doi.org/10.5281/zenodo.14871738

Annotatsiya. "Ibn Battutaning Sayohatnoma asari muhim manba sifatida" nomli maqolada

mashhur arab sayyohi Ibn Battutaning asari tarixiy va madaniy jihatdan ahamiyati tahlil qilinadi.

Muallif Ibn Battutaning XIV asrda amalga oshirgan sayohatlari natijasida yaratilgan

Sayohatnoma asari Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, madaniyat, siyosat va kundalik hayot

haqida qimmatli ma’lumotlar berishini asoslaydi. Shuningdek, maqolada ushbu asarning boshqa

tarixiy manbalar bilan solishtirilishi va ilmiy tadqiqotlardagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Maqola

Sayohatnoma ning ishonchliligi va uning tarixiy faktlarni o‘rganishdagi o‘rnini yoritib beradi.

Kalitsoʻzlar: Sayohatnoma, sayyoh, ipak yo‘li, islom, sayohat.

IBN BATTUTA'S "TRAVELOGUE" AS AN IMPORTANT SOURCE.

Abstract. The article "Ibn Battuta's Travelogue as an Important Source" analyzes the

historical and cultural significance of the work of the famous Arab traveler Ibn Battuta. The author

argues that the Travelogue, created as a result of Ibn Battuta's travels in the 14th century, provides

valuable information about trade, culture, politics, and everyday life between the East and the

West. The article also examines the comparison of this work with other historical sources and its

role in scientific research. The article sheds light on the reliability of the Travelogue and its role

in the study of historical facts.

Keywords: Travelogue, traveler, Silk Road, Islam, travel.

«ПУТЕШЕСТВИЕ» ИБН БАТТУТЫ КАК ВАЖНЫЙ ИСТОЧНИК.

Аннотация. В статье «Путешествия Ибн Баттуты как важный источник»

анализируется историческое и культурное значение творчества известного арабского

путешественника Ибн Баттуты. Автор утверждает, что «Путешествия», созданные в

результате путешествий Ибн Баттуты в XIV веке, содержат ценную информацию о

торговле, культуре, политике и повседневной жизни между Востоком и Западом. В

статье также рассматривается сравнение данного произведения с другими

историческими источниками и его роль в научных исследованиях. В статье

рассматривается достоверность «Травелога» и его место в изучении исторических

фактов.

Ключевые слова: путевые заметки, путешественник, Шелковый путь, Ислам,

путешествие.


background image

574

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

Ibn Battuta (1304–1369) – mashhur arab sayyohi, geograf va yozuvchi bo‘lib, u o‘zining

dunyo bo‘ylab qilgan uzoq safarlari bilan mashhurdir. Uning "Sayohatnoma" (arabcha: ةفحت راظنلا

يف بئارغ راصملأا بئاجعو رافسلأا – "Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajaib as-safar") asari

Sharq va G‘arb olimlari tomonidan qimmatli tarixiy va geografik manba sifatida e’tirof etiladi.

Bu asar XIV asr dunyosining madaniy, iqtisodiy va siyosiy hayotini o‘rganish uchun

bebaho manbalardan biridir.

Ibn Battuta 1325-yilda o‘zining ilk safarini Makkaga haj ziyorati uchun boshlagan. Biroq

bu safar faqatgina haj bilan chegaralanib qolmay, u qariyb 30 yil davomida dunyoning turli

mamlakatlariga sayohat qilgan. Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo, Hindiston, Xitoy

va Malayziya kabi hududlarni kezib chiqqan.

"Sayohatnoma"da u safarlari davomida duch kelgan shaharlar, odatlar, hukmdorlar va xalq

hayoti haqida batafsil tasvir bergan. Ayniqsa, o‘sha davrning siyosiy holati, iqtisodiy

munosabatlari, savdo yo‘llari va madaniy aloqalari haqida qimmatli ma’lumotlar keltirilgan. Ibn

Battutaning yozishicha, u Movarounnahr, jumladan, Buxoro va Samarqand shaharlariga ham

tashrif buyurgan.

Asarning ahamiyati

"Sayohatnoma" o‘z davrida ham, hozirgi kunda ham geografiya, tarix, etnografiya va

madaniyatshunoslik sohalari uchun muhim manba hisoblanadi. Asar quyidagi jihatlari bilan

qimmatlidir: Tarixiy manba sifatida – XIV asrdagi turli mamlakatlarning siyosiy va ijtimoiy hayoti

haqida ma’lumot beradi. Geografik ahamiyati – O‘sha davrdagi savdo yo‘llari, shaharlari va tabiiy

muhit haqida aniq tasvirlar keltirilgan. Madaniy xususiyatlari – Turli xalqlarning urf-odatlari,

diniy e’tiqodlari va kundalik turmush tarzini tasvirlaydi. Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari

o‘zining mazmuni jihatidan juda keng qamrovli bo‘lib, XIV asr dunyosining ijtimoiy, siyosiy va

madaniy hayotini tasvirlab beradi. Quyida asarda keltirilgan asosiy mavzularni aniqroq ko‘rib

chiqamiz:

Ibn Battuta o‘z safarlari davomida ko‘plab mamlakatlarga tashrif buyurgan va ularning

holati haqida batafsil ma’lumot bergan. Jumladan, quyidagi hududlar tasvirlangan:

Shimoliy Afrika – Tunis, Marokash, Misr

Yaqin Sharq – Suriya, Iroq, Arabiston yarim oroli

Markaziy Osiyo – Xuroson, Buxoro, Samarqand

Hindiston – Dehli sultoni Muhammad Tug‘luq saroyi

Janubi-Sharqiy Osiyo – Malayziya, Indoneziya

Xitoy – Yuan sulolasi davridagi shaharlar

G‘arbiy Afrika – Mali imperiyasi, Timbuktu


background image

575

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

U har bir joyning tabiati, iqlimi, aholisi va infratuzilmasi haqida qimmatli ma’lumotlar

bergan.

Siyosiy va davlat boshqaruvi haqida ham fiklar bayon etilgan. Ibn Battuta o‘zi tashrif

buyurgan davlatlarning siyosiy tuzilishini tasvirlab, ularning hukmdorlari, sud tizimi va boshqaruv

shakli haqida yozgan. Masalan: Misr va Suriyada Mamluklar davlati boshqaruvi, Dehli

sultonligida Muhammad Tug‘luqning zolimona siyosati, Xitoyda Yuan sulolasining

markazlashgan boshqaruvi, Mali imperiyasida Mansa Musaning adolatli hukmronligi Bu tasvirlar

XIV asrning siyosiy manzarasini o‘rganish uchun muhim tarixiy manba bo‘lib xizmat qiladi.

Savdo yo‘llari va iqtisodiyot

Asarda o‘sha davrning iqtisodiy hayoti, savdo-sotiq va bozorlar haqida batafsil ma’lumot

berilgan: Ipak yo‘li va uning Samarqand, Buxoro kabi markazlari,Hind okeani savdo tizimi va

dengiz savdogarlari, Mali imperiyasidagi oltin savdosi va Timbuktu bozorlari, Dehli sultonligida

soliq tizimi va pul muomalasi.Bu ma’lumotlar XIV asrda xalqaro savdo qanday ishlaganini

tushunishga yordam beradi.

Ibn Battuta safarlari davomida turli xalqlarning hayoti, urf-odatlari va kundalik turmush

tarzini kuzatgan: Marokash va Andalusiyadagi islomiy an’analar, Hindistonda kastalar tizimi va

hindular diniy marosimlari, Xitoyda buddaviylik va Konfutsiy ta’limotining ta’siri, Mali

imperiyasida islom dinining tarqalishi va mahalliy odatlar. Bu kuzatishlar XIV asr jamiyatlari

haqida aniq tasavvur hosil qilishga yordam beradi.

Din va diniy hayot

Ibn Battuta o‘zi sayohat qilgan hududlardagi diniy hayotni kuzatgan va yozib qoldirgan:

Makkaga haj safari va islom dunyosidagi ziyoratgohlar, turli mintaqalardagi islom ulamolari va

tasavvuf tariqatlari, Hindistonda musulmonlar va hindular o‘rtasidagi diniy munosabatlar,

Afrikada islom dinining tarqalishi va mahalliy an’analar bilan uyg‘unlashuvi. U islom dunyosidagi

madaniy farqlarni ham tasvirlab, ulamolar va hukmdorlar bilan uchrashuvlarini yozib qoldirgan.

Sayohatning qiyinchiliklari va xavf-xatarlari. Asarda sayohatlar davomida duch kelgan

muammolar ham batafsil bayon qilingan: Cho‘llardan o‘tish va suv tanqisligi, qaroqchilar va

bosqinchilar hujumi, dengiz safarlarida bo‘ron va kemalar halokati.

Xulosa.

Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari nafaqat o‘z davri, balki bugungi kunda ham katta

ahamiyatga ega bo‘lgan ilmiy manbadir. U Sharq va G‘arb olimlari tomonidan o‘rganilgan va

tarjima qilingan. Asar orqali biz o‘rta asrlardagi dunyo xaritasi, xalqlarning madaniyati va ijtimoiy

hayoti haqida qimmatli bilimlarga ega bo‘lamiz.

Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari faqatgina geografik tavsif emas, balki o‘sha davrning

siyosiy, iqtisodiy, madaniy va diniy hayotini o‘z ichiga olgan noyob manbadir.


background image

576

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

Asar tufayli biz XIV asr dunyosining turli mintaqalaridagi hayot tarzini, savdo yo‘llari va

davlat tuzilmalarini o‘rganishimiz mumkin.

REFERENCES

1.

Ibn Battuta. Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajaib as-safar – ("Sayohatnoma") 2011

yil

2.

Dunn, Ross E. The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the 14th Century.

University of California Press, 1986.

3.

Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI

TAQDIRI.

Modern

Science

and

Research

,

3

(12),

741–749.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

4.

Yuldosheva F. (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK

XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA.

Modern Science and

Research

,

3

(11),

788–791.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/48058

5.

Yuldosheva F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI

TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA.

GOLDEN

BRAIN

,

1

(16),

338–342.

Retrieved

from

https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

6.

Yuldosheva F. (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z TAQDIRINI

ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH DAVRINING

RAMZI.

Modern

Science

and

Research

,

4

(1),

420–427.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60832

7.

Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.

Modern

Science and Research

,

4

(1), 359–366. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/63681

8.

Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ

ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.

Modern Science and Research

,

3

(10), 362–368.

Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

9.

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ

УСУЛЛАРИ.

Modern Science and Research

,

3

(11), 782–787. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

10.

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf

Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.

Miasto


background image

577

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

Przyszłości

,

52

,

622–625.

Retrieved

from

https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

11.

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA

ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.

Modern Science and Research

,

3

(12),

621–632. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

12.

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.

Modern

Science and Research

,

4

(1), 160–168. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/60323

13.

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI

AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL.

Modern

Science and Research

,

4

(1), 600–607. Retrieved from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/64116

14.

Yarashova M. & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI

KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR.

Modern Science and

Research

,

4

(1),

352–358.

Retrieved

from

https://inlibrary.uz/index.php/science-

research/article/view/63674

15.

Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA

O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI.

Modern Science and

Research

,

4

(1), 177-186.

16.

Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING

DIDAKTIK QARASHLARI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 985-993.

17.

Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI

OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 994-1003.

18.

Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR

BESHIGI.

Modern Science and Research

,

3

(12), 1228-1238.

19.

Toshpo'latova

Shaxnoza

Shuhratovna.

(2024).

ILK

UYG'ONISH

DAVRI

NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI

TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI.

https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996

20.

Toshpo’latova,

S.

(2024).

TARIX

FANINI

O’QITISHDA

SAMARALI

METODLAR.

Modern Science and Research

,

3

(11), 774-782.

21.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS.

Журнал универсальных научных

исследований

,

2

(5), 453-462.

22.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR.

Modern Science and

Research

,

3

(5), 522-529.


background image

578

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

23.

Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID

FIKRLAR.

Modern Science and Research

,

3

(12), 353-361.

24.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot

District.

Modern Science And Research

,

3

(5), 148-151.

25.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL

MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT.

Modern Science and Research

,

3

(2), 447-450.

26.

Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of

Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology.

SPAST

Reports

,

1

(7).

27.

Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology.

European Journal Of Innovation In

Nonformal Education

,

4

(3), 432-437.

28.

Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO

XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI.

Innovations in Technology and

Science Education

,

2

(8), 1214-1222.

29.

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani.

Modern

Science and Research

,

3

(2), 87-93.

30.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara.

Modern Science

and Research

,

3

(2), 1004-1011.

31.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics.

Modern Science and Research

,

3

(2), 500-507.

32.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology.

Modern Science and Research

,

3

(1),

504-510.

33.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life.

American Journal of

Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)

,

1

(10), 655-659.

34.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of

Tajiks In The Works Of MS Andreyev.

International Journal Of History And Political

Sciences

,

3

(12), 42-47.

35.

Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career.

Modern Science and

Research

,

2

(12), 801-807.

36.

Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony.

International Journal

Of History And Political Sciences

,

3

(11), 17-23.

37.

Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE

WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI".

Modern Science and Research

,

2

(9),

404-409.


background image

579

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

38.

Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL

CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN

THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV.

Modern Science and Research

,

2

(10), 291-299.

39.

Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS

OF AFGHANISTAN.

Modern Science and Research

,

2

(9), 84-89.

40.

Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of

Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”.

International Journal of Intellectual

Cultural Heritage

,

3

(1), 12-16.

41.

Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”

Marosimining Etnologik Tahlili.

Scholar

,

1

(28), 395-401.

42.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT

(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073

43.

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE

TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

44.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.

EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-

183.

45.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS

DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

46.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA

HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

47.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA

O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12),

339-343.

48.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI

VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR

TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

49.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991

YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

50.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР

НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

51.

Xayrullayev,

U.

F.

(2023).

1918-1939

YILLARDA

POLSHANING

ICHKI

SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

52.

Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR

AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.


background image

580

ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2

53.

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA

AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.

TA'LIM VA

RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI

,

4

(5), 97-102.

54.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The

“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.

SPAST Reports

,

1

(7).

55.

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH

AHAMIYATI.

Научный Фокус

,

1

(5), 178-180.

56.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION

TEXNOLOGIYALARDAN

FOYDALANISHNING

AHAMIYATI.

Научный

Фокус

,

1

(5), 175-177.

57.

Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth

Psychology In Improving People'S Lives.

Modern Science and Research

,

3

(2), 676-683.

58.

Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-

Pedagogical Skills In Pedagogical Activity.

Modern Science and Research

,

3

(2), 684-689.

59.

Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL

WOMEN'S DRESS.

Modern Science and Research

,

3

(2), 1097-1103.

60.

Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL

SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN.

Modern

Science and Research

,

2

(10), 459-464.

61.

Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini

Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том

1 Июль 2023 Год.

Лучшие интеллектуальные исследования

,

1

(1), 11-16.

References

Ibn Battuta. Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajaib as-safar – ("Sayohatnoma") 2011 yil

Dunn, Ross E. The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the 14th Century. University of California Press, 1986.

Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI. Modern Science and Research, 3(12), 741–749. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564

Yuldosheva F. (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA. Modern Science and Research, 3(11), 788–791. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48058

Yuldosheva F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA. GOLDEN BRAIN, 1(16), 338–342. Retrieved from https://researchedu.org/index.php//article/view/3908

Yuldosheva F. (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z TAQDIRINI ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH DAVRINING RAMZI. Modern Science and Research, 4(1), 420–427. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60832

Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?. Modern Science and Research, 4(1), 359–366. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63681

Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ. Modern Science and Research, 3(10), 362–368. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901

Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ УСУЛЛАРИ. Modern Science and Research, 3(11), 782–787. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057

Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari. Miasto Przyszłości, 52, 622–625. Retrieved from https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679

Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 3(12), 621–632. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456

Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ. Modern Science and Research, 4(1), 160–168. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60323

Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL. Modern Science and Research, 4(1), 600–607. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/64116

Yarashova M. & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR. Modern Science and Research, 4(1), 352–358. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/63674

Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI. Modern Science and Research, 4(1), 177-186.

Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING DIDAKTIK QARASHLARI. Modern Science and Research, 3(12), 985-993.

Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI. Modern Science and Research, 3(12), 994-1003.

Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR BESHIGI. Modern Science and Research, 3(12), 1228-1238.

Toshpo'latova Shaxnoza Shuhratovna. (2024). ILK UYG'ONISH DAVRI NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI. https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996

Toshpo’latova, S. (2024). TARIX FANINI O’QITISHDA SAMARALI METODLAR. Modern Science and Research, 3(11), 774-782.

Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 453-462.

Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR. Modern Science and Research, 3(5), 522-529.

Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID FIKRLAR. Modern Science and Research, 3(12), 353-361.

Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot District. Modern Science And Research, 3(5), 148-151.

Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT. Modern Science and Research, 3(2), 447-450.

Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology. SPAST Reports, 1(7).

Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology. European Journal Of Innovation In Nonformal Education, 4(3), 432-437.

Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI. Innovations in Technology and Science Education, 2(8), 1214-1222.

Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani. Modern Science and Research, 3(2), 87-93.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara. Modern Science and Research, 3(2), 1004-1011.

Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics. Modern Science and Research, 3(2), 500-507.

Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology. Modern Science and Research, 3(1), 504-510.

Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769), 1(10), 655-659.

Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of Tajiks In The Works Of MS Andreyev. International Journal Of History And Political Sciences, 3(12), 42-47.

Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career. Modern Science and Research, 2(12), 801-807.

Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony. International Journal Of History And Political Sciences, 3(11), 17-23.

Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI". Modern Science and Research, 2(9), 404-409.

Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV. Modern Science and Research, 2(10), 291-299.

Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS OF AFGHANISTAN. Modern Science and Research, 2(9), 84-89.

Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”. International Journal of Intellectual Cultural Heritage, 3(1), 12-16.

Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak” Marosimining Etnologik Tahlili. Scholar, 1(28), 395-401.

Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT (RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073

Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.

Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-183.

Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.

Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.

Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12), 339-343.

Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.

Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991 YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.

Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).

Xayrullayev, U. F. (2023). 1918-1939 YILLARDA POLSHANING ICHKI SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.

Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.

Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI. TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI, 4(5), 97-102.

Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The “Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture. SPAST Reports, 1(7).

Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 178-180.

Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING AHAMIYATI. Научный Фокус, 1(5), 175-177.

Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth Psychology In Improving People'S Lives. Modern Science and Research, 3(2), 676-683.

Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-Pedagogical Skills In Pedagogical Activity. Modern Science and Research, 3(2), 684-689.

Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL WOMEN'S DRESS. Modern Science and Research, 3(2), 1097-1103.

Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN. Modern Science and Research, 2(10), 459-464.

Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том 1 Июль 2023 Год. Лучшие интеллектуальные исследования, 1(1), 11-16.

Most read articles by the same author(s)

Feruza Yuldosheva, ZARDUSHTIYLIK DINI MAROSIMLARI HAQIDA , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, ТARIXIY KARTOGRAFIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI, SHAKLLANISHI VA TARAQQIYOTI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI TAQDIRI , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 12 (2024): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Bekali Muyiddinov, Feruza Yuldosheva, TADQIQOTLARDA MANBALARNI O’RGANISH: ANIQLASH, TIKLASH, TAHLIL QILISHNING AHAMIYATI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Bekali Muyiddinov, Umid Xayrullayev, AMIR TEMUR VORISLARI: SIYOSIY, HARBIY VA MADANIY MEROSNING DAVOMIYLIGI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 4 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva , BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA , Modern Science and Research: Vol. 3 No. 11 (2024): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, TA’LIM OLISH TARTIBI: YANGILANISH VA O’ZGARISHLAR. MASOFAVIY, DUAL VA INKLYUZIV TA’LIM. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 2 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Fotima Abdilhamidova , AMIR TEMUR VA UNING DAVRIDA MADANIYAT SOHASIDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Feruza Yuldosheva, Mehriddin Haqqulov, Mohlaroyim Yarashova, QADIMGI TURKIY XALQLARDA “QUT” MAROSIMI XUSUSIDA. , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 3 (2025): Modern science and research

Mohlaroyim Yarashova, Feruza Yuldosheva, Umidjon Xayrullayev, IJTIMOIY TARMOQLARNING MEDIA MAKONDAGI O‘RNI , Modern Science and Research: Vol. 4 No. 5 (2025): Modern science and research

1 2 3 > >>