573
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
IBN BATTUTANING “SAYOHATNOMA” ASARI MUHIM MANBA SIFATIDA.
Yuldosheva Feruza Yashin qizi
Osiyo Xalqaro Universiteti o’qituvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14871738
Annotatsiya. "Ibn Battutaning Sayohatnoma asari muhim manba sifatida" nomli maqolada
mashhur arab sayyohi Ibn Battutaning asari tarixiy va madaniy jihatdan ahamiyati tahlil qilinadi.
Muallif Ibn Battutaning XIV asrda amalga oshirgan sayohatlari natijasida yaratilgan
Sayohatnoma asari Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdo, madaniyat, siyosat va kundalik hayot
haqida qimmatli ma’lumotlar berishini asoslaydi. Shuningdek, maqolada ushbu asarning boshqa
tarixiy manbalar bilan solishtirilishi va ilmiy tadqiqotlardagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Maqola
Sayohatnoma ning ishonchliligi va uning tarixiy faktlarni o‘rganishdagi o‘rnini yoritib beradi.
Kalitsoʻzlar: Sayohatnoma, sayyoh, ipak yo‘li, islom, sayohat.
IBN BATTUTA'S "TRAVELOGUE" AS AN IMPORTANT SOURCE.
Abstract. The article "Ibn Battuta's Travelogue as an Important Source" analyzes the
historical and cultural significance of the work of the famous Arab traveler Ibn Battuta. The author
argues that the Travelogue, created as a result of Ibn Battuta's travels in the 14th century, provides
valuable information about trade, culture, politics, and everyday life between the East and the
West. The article also examines the comparison of this work with other historical sources and its
role in scientific research. The article sheds light on the reliability of the Travelogue and its role
in the study of historical facts.
Keywords: Travelogue, traveler, Silk Road, Islam, travel.
«ПУТЕШЕСТВИЕ» ИБН БАТТУТЫ КАК ВАЖНЫЙ ИСТОЧНИК.
Аннотация. В статье «Путешествия Ибн Баттуты как важный источник»
анализируется историческое и культурное значение творчества известного арабского
путешественника Ибн Баттуты. Автор утверждает, что «Путешествия», созданные в
результате путешествий Ибн Баттуты в XIV веке, содержат ценную информацию о
торговле, культуре, политике и повседневной жизни между Востоком и Западом. В
статье также рассматривается сравнение данного произведения с другими
историческими источниками и его роль в научных исследованиях. В статье
рассматривается достоверность «Травелога» и его место в изучении исторических
фактов.
Ключевые слова: путевые заметки, путешественник, Шелковый путь, Ислам,
путешествие.
574
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Ibn Battuta (1304–1369) – mashhur arab sayyohi, geograf va yozuvchi bo‘lib, u o‘zining
dunyo bo‘ylab qilgan uzoq safarlari bilan mashhurdir. Uning "Sayohatnoma" (arabcha: ةفحت راظنلا
يف بئارغ راصملأا بئاجعو رافسلأا – "Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajaib as-safar") asari
Sharq va G‘arb olimlari tomonidan qimmatli tarixiy va geografik manba sifatida e’tirof etiladi.
Bu asar XIV asr dunyosining madaniy, iqtisodiy va siyosiy hayotini o‘rganish uchun
bebaho manbalardan biridir.
Ibn Battuta 1325-yilda o‘zining ilk safarini Makkaga haj ziyorati uchun boshlagan. Biroq
bu safar faqatgina haj bilan chegaralanib qolmay, u qariyb 30 yil davomida dunyoning turli
mamlakatlariga sayohat qilgan. Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo, Hindiston, Xitoy
va Malayziya kabi hududlarni kezib chiqqan.
"Sayohatnoma"da u safarlari davomida duch kelgan shaharlar, odatlar, hukmdorlar va xalq
hayoti haqida batafsil tasvir bergan. Ayniqsa, o‘sha davrning siyosiy holati, iqtisodiy
munosabatlari, savdo yo‘llari va madaniy aloqalari haqida qimmatli ma’lumotlar keltirilgan. Ibn
Battutaning yozishicha, u Movarounnahr, jumladan, Buxoro va Samarqand shaharlariga ham
tashrif buyurgan.
Asarning ahamiyati
"Sayohatnoma" o‘z davrida ham, hozirgi kunda ham geografiya, tarix, etnografiya va
madaniyatshunoslik sohalari uchun muhim manba hisoblanadi. Asar quyidagi jihatlari bilan
qimmatlidir: Tarixiy manba sifatida – XIV asrdagi turli mamlakatlarning siyosiy va ijtimoiy hayoti
haqida ma’lumot beradi. Geografik ahamiyati – O‘sha davrdagi savdo yo‘llari, shaharlari va tabiiy
muhit haqida aniq tasvirlar keltirilgan. Madaniy xususiyatlari – Turli xalqlarning urf-odatlari,
diniy e’tiqodlari va kundalik turmush tarzini tasvirlaydi. Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari
o‘zining mazmuni jihatidan juda keng qamrovli bo‘lib, XIV asr dunyosining ijtimoiy, siyosiy va
madaniy hayotini tasvirlab beradi. Quyida asarda keltirilgan asosiy mavzularni aniqroq ko‘rib
chiqamiz:
Ibn Battuta o‘z safarlari davomida ko‘plab mamlakatlarga tashrif buyurgan va ularning
holati haqida batafsil ma’lumot bergan. Jumladan, quyidagi hududlar tasvirlangan:
Shimoliy Afrika – Tunis, Marokash, Misr
Yaqin Sharq – Suriya, Iroq, Arabiston yarim oroli
Markaziy Osiyo – Xuroson, Buxoro, Samarqand
Hindiston – Dehli sultoni Muhammad Tug‘luq saroyi
Janubi-Sharqiy Osiyo – Malayziya, Indoneziya
Xitoy – Yuan sulolasi davridagi shaharlar
G‘arbiy Afrika – Mali imperiyasi, Timbuktu
575
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
U har bir joyning tabiati, iqlimi, aholisi va infratuzilmasi haqida qimmatli ma’lumotlar
bergan.
Siyosiy va davlat boshqaruvi haqida ham fiklar bayon etilgan. Ibn Battuta o‘zi tashrif
buyurgan davlatlarning siyosiy tuzilishini tasvirlab, ularning hukmdorlari, sud tizimi va boshqaruv
shakli haqida yozgan. Masalan: Misr va Suriyada Mamluklar davlati boshqaruvi, Dehli
sultonligida Muhammad Tug‘luqning zolimona siyosati, Xitoyda Yuan sulolasining
markazlashgan boshqaruvi, Mali imperiyasida Mansa Musaning adolatli hukmronligi Bu tasvirlar
XIV asrning siyosiy manzarasini o‘rganish uchun muhim tarixiy manba bo‘lib xizmat qiladi.
Savdo yo‘llari va iqtisodiyot
Asarda o‘sha davrning iqtisodiy hayoti, savdo-sotiq va bozorlar haqida batafsil ma’lumot
berilgan: Ipak yo‘li va uning Samarqand, Buxoro kabi markazlari,Hind okeani savdo tizimi va
dengiz savdogarlari, Mali imperiyasidagi oltin savdosi va Timbuktu bozorlari, Dehli sultonligida
soliq tizimi va pul muomalasi.Bu ma’lumotlar XIV asrda xalqaro savdo qanday ishlaganini
tushunishga yordam beradi.
Ibn Battuta safarlari davomida turli xalqlarning hayoti, urf-odatlari va kundalik turmush
tarzini kuzatgan: Marokash va Andalusiyadagi islomiy an’analar, Hindistonda kastalar tizimi va
hindular diniy marosimlari, Xitoyda buddaviylik va Konfutsiy ta’limotining ta’siri, Mali
imperiyasida islom dinining tarqalishi va mahalliy odatlar. Bu kuzatishlar XIV asr jamiyatlari
haqida aniq tasavvur hosil qilishga yordam beradi.
Din va diniy hayot
Ibn Battuta o‘zi sayohat qilgan hududlardagi diniy hayotni kuzatgan va yozib qoldirgan:
Makkaga haj safari va islom dunyosidagi ziyoratgohlar, turli mintaqalardagi islom ulamolari va
tasavvuf tariqatlari, Hindistonda musulmonlar va hindular o‘rtasidagi diniy munosabatlar,
Afrikada islom dinining tarqalishi va mahalliy an’analar bilan uyg‘unlashuvi. U islom dunyosidagi
madaniy farqlarni ham tasvirlab, ulamolar va hukmdorlar bilan uchrashuvlarini yozib qoldirgan.
Sayohatning qiyinchiliklari va xavf-xatarlari. Asarda sayohatlar davomida duch kelgan
muammolar ham batafsil bayon qilingan: Cho‘llardan o‘tish va suv tanqisligi, qaroqchilar va
bosqinchilar hujumi, dengiz safarlarida bo‘ron va kemalar halokati.
Xulosa.
Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari nafaqat o‘z davri, balki bugungi kunda ham katta
ahamiyatga ega bo‘lgan ilmiy manbadir. U Sharq va G‘arb olimlari tomonidan o‘rganilgan va
tarjima qilingan. Asar orqali biz o‘rta asrlardagi dunyo xaritasi, xalqlarning madaniyati va ijtimoiy
hayoti haqida qimmatli bilimlarga ega bo‘lamiz.
Ibn Battutaning "Sayohatnoma" asari faqatgina geografik tavsif emas, balki o‘sha davrning
siyosiy, iqtisodiy, madaniy va diniy hayotini o‘z ichiga olgan noyob manbadir.
576
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Asar tufayli biz XIV asr dunyosining turli mintaqalaridagi hayot tarzini, savdo yo‘llari va
davlat tuzilmalarini o‘rganishimiz mumkin.
REFERENCES
1.
Ibn Battuta. Tuhfat an-nuzzor fi g‘aroib al-amsor va ajaib as-safar – ("Sayohatnoma") 2011
yil
2.
Dunn, Ross E. The Adventures of Ibn Battuta: A Muslim Traveler of the 14th Century.
University of California Press, 1986.
3.
Yuldosheva, F. (2024). MIRZO ULUG’BEK KUTUBXONASI VA BUGUNGI
TAQDIRI.
Modern
Science
and
Research
,
3
(12),
741–749.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/-research/article/view/58564
4.
Yuldosheva F. (2024). BOLA TUG’ILISHI BILAN BOG’LIQ MAROSIMLAR O’ZBEK
XALQI HAYOTINING AJRALMAS QISMI SIFATIDA.
Modern Science and
Research
,
3
(11),
788–791.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
5.
Yuldosheva F. Y. qizi. (2023). LEV NIKOLAYEVICH GUMILYOVNING “QADIMGI
TURKLAR” ASARIDA KOʻKTURKLAR YODGORLIKLARI XUSUSIDA.
GOLDEN
BRAIN
,
1
(16),
338–342.
Retrieved
from
https://researchedu.org/index.php//article/view/3908
6.
Yuldosheva F. (2025). MAHMUDXO‘JA BEHBUDIY – MILLATNING O‘Z TAQDIRINI
ANGLASHIDA YORQIN YULDUZ VA MILLIY UYG‘ONISH DAVRINING
RAMZI.
Modern
Science
and
Research
,
4
(1),
420–427.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/60832
7.
Yuldosheva, F. & Abdihamidova , F. . (2025). BEHBUDIYNI KIM O’LDIRGAN?.
Modern
Science and Research
,
4
(1), 359–366. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
8.
Ярашова, М. (2024). ЖАҲОН ЭТНОЛОГИЯСИ ФАНИ ВА УНИ ЎҚИТИШНИНГ
ЗАМОНАВИЙ МЕТОДОЛОГИЯСИ.
Modern Science and Research
,
3
(10), 362–368.
Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/44901
9.
Ярашова, М. (2024). БУХОРО ВОҲАСИДА МАТО ВА МАТО ТАЙЁРЛАШ
УСУЛЛАРИ.
Modern Science and Research
,
3
(11), 782–787. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/48057
10.
Yarashova Mohlaroyim Shuhratovna. (2024). Muyiddin Ibn Arabiyning Tasavvuf
Ta’limotida Tahsil Olgan Ayol Ustozlari Va Ta’lim Bergan Ayol Shogirdlari.
Miasto
577
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
Przyszłości
,
52
,
622–625.
Retrieved
from
https://miastoprzyszlosci.com.pl/index.php/mp/article/view/4679
11.
Yarashova, M. (2024). ILK O’RTA ASR MANBALARIDA KIYIM-KECHAKLAR VA
ULAR BILAN BOG’LIQ ATAMALAR TAVSIFI.
Modern Science and Research
,
3
(12),
https://inlibrary.uz/index.php/science-research/article/view/58456
12.
Ярашова, М. (2025). ПАРАНЖИ ВА УНИНГ ЎРГАНИЛИШ ТАРИХИ.
Modern
Science and Research
,
4
(1), 160–168. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
13.
Yarashova, M., Sa’dullayev, U., & Yo’ldosheva, F. (2025). BUXORO VOHASI
AYOLLARINING AN’ANAVIY BOSH KIYIMLARI- DO‘PPI VA RO‘MOL.
Modern
Science and Research
,
4
(1), 600–607. Retrieved from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
14.
Yarashova M. & Sultonova, M. (2025). BUXORO VOHASI DAFN MAROSIMI
KIYIMLARI VA ULAR BILAN BOG’LIQ IRIM-SIRIMLAR.
Modern Science and
Research
,
4
(1),
352–358.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/science-
15.
Toshpo’latova, S. (2025). FOROBIYNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA
O’QUVCHILARNI TARIX FANIGA QIZIQTIRISH METODIKASI.
Modern Science and
Research
,
4
(1), 177-186.
16.
Toshpo‘latova, S., Gadayeva, M., & Sadullayev, U. (2024). SHARQ ALLOMALARINING
DIDAKTIK QARASHLARI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 985-993.
17.
Gadayeva, M., Toshpolatova, S., & Sadullayev, U. (2024). TARIX FANLARINI
OQITISHDA MUZEYLARNING ORNI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 994-1003.
18.
Sadullayev, U., Gadayeva, M., & Toshpo‘latova, S. (2024). MAHALLA–QADRIYATLAR
BESHIGI.
Modern Science and Research
,
3
(12), 1228-1238.
19.
Toshpo'latova
Shaxnoza
Shuhratovna.
(2024).
ILK
UYG'ONISH
DAVRI
NAMOYONDALARNING DIDAKTIK QARASHLARI ASOSIDA O'QUVCHILARNI
TARIX FANIGA QIZIQTIRIS METODIKASI.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14520996
20.
Toshpo’latova,
S.
(2024).
TARIX
FANINI
O’QITISHDA
SAMARALI
METODLAR.
Modern Science and Research
,
3
(11), 774-782.
21.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS.
Журнал универсальных научных
исследований
,
2
(5), 453-462.
22.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR.
Modern Science and
Research
,
3
(5), 522-529.
578
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
23.
Toshpo’latova, S. (2024). O’RTA ASRLARDA OILA PEDAGOGIKASIGA OID
FIKRLAR.
Modern Science and Research
,
3
(12), 353-361.
24.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot
District.
Modern Science And Research
,
3
(5), 148-151.
25.
Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL
MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT.
Modern Science and Research
,
3
(2), 447-450.
26.
Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of
Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology.
SPAST
Reports
,
1
(7).
27.
Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology.
European Journal Of Innovation In
Nonformal Education
,
4
(3), 432-437.
28.
Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO
XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI.
Innovations in Technology and
Science Education
,
2
(8), 1214-1222.
29.
Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani.
Modern
Science and Research
,
3
(2), 87-93.
30.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara.
Modern Science
and Research
,
3
(2), 1004-1011.
31.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics.
Modern Science and Research
,
3
(2), 500-507.
32.
Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology.
Modern Science and Research
,
3
(1),
504-510.
33.
Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life.
American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)
,
1
(10), 655-659.
34.
Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev.
International Journal Of History And Political
Sciences
,
3
(12), 42-47.
35.
Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career.
Modern Science and
Research
,
2
(12), 801-807.
36.
Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony.
International Journal
Of History And Political Sciences
,
3
(11), 17-23.
37.
Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE
WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI".
Modern Science and Research
,
2
(9),
404-409.
579
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
38.
Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL
CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN
THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV.
Modern Science and Research
,
2
(10), 291-299.
39.
Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS
OF AFGHANISTAN.
Modern Science and Research
,
2
(9), 84-89.
40.
Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of
Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”.
International Journal of Intellectual
Cultural Heritage
,
3
(1), 12-16.
41.
Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”
Marosimining Etnologik Tahlili.
Scholar
,
1
(28), 395-401.
42.
Xayrullayev, U. (2024). THE IDEA THAT MADE THE OTTOMAN STATE GREAT
(RED APPLE II). Modern Science and Research, 3(2), 1071-1073
43.
Xayrullayev, U. (2024). BRIEFLY ABOUT THE" RED APPLE" MYTHOLOGY OF THE
TURKS. Modern Science and Research, 3(1), 568-572.
44.
Umidjon, X. (2024). Literacy and Information Exchange in the Ancient East and West.
EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4(3), 179-
183.
45.
Xayrullayev, U. (2024). THE POSITION OF CENTRAL ASIAN GOVERNORSHIPS
DURING THE PERIOD OF THE TURKISH KHANATE AND THE ARAB INVASION.
46.
Xayrullayev, U. (2024). EFTALLAR DAVLATI VA TURK XOQONLIGIDA
HUKMDORLIK LEGITIMATSIYASI. Modern Science and Research, 3(12), 843-851.
47.
Xayrullayev, U. (2024). TURK XOQONLIGI VA ARABLAR BOSQINI DAVRIDA
O’RTA OSIYO HOKIMLIKLARINING MAVQEYI. Modern Science and Research, 3(12),
339-343.
48.
Xayrullayev, U., Sayfutdinov, F., & Rahmonova, S. (2025). SHAYBONIYLAR DAVLATI
VA USMONLI TURKLAR DAVLATI O’RTASIDAGI DASTLABKI ALOQALAR
TAVSIFI. Modern Science and Research, 4(1), 147-154.
49.
Xayrullayev, U. (2025). BUXORO VILOYATINING IQTISODIY HOLATI (1990-1991
YILLAR). Modern Science and Research, 4(1), 1018-1024.
50.
Umidjon, X. (2023). 1918-1939-yillarda Polshaning ichki siyosatidagi o'zgarishlar. ЦЕНТР
НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 42(42).
51.
Xayrullayev,
U.
F.
(2023).
1918-1939
YILLARDA
POLSHANING
ICHKI
SIYOSATIDAGI O ‘ZGARISHLAR. SCHOLAR, 1(28), 337-340.
52.
Muxamedovna, G. M. (2024). PARANJI TARIXI, YOXUD O'RTA ASR
AYOLLARINING KIYIMI HAQIDA.
580
ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 2
53.
Muxamedovna, G. M. (2024). TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA
AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARINING O ‘RNI.
TA'LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI
,
4
(5), 97-102.
54.
Mukhamedovna, G. M. (2024). The Sad Fate Of The Women Of Turkistan: About The
“Hujum” Movement And Its Impacts On Agriculture.
SPAST Reports
,
1
(7).
55.
Muxamedovna, G. M. (2023). MAKTABLARDA TARIX FANINI O'QITISH
AHAMIYATI.
Научный Фокус
,
1
(5), 178-180.
56.
Muxamedovna, G. M. (2023). TARIX FANINI O'QITISHDA INNOVATSION
TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISHNING
AHAMIYATI.
Научный
Фокус
,
1
(5), 175-177.
57.
Gadayeva, M., & Ismoilova, Z. (2024). The Importance Of Studying The Science Of Youth
Psychology In Improving People'S Lives.
Modern Science and Research
,
3
(2), 676-683.
58.
Gadayeva, M., & Hamroqulova, N. (2024). The Basis Of The Use Of Development-
Pedagogical Skills In Pedagogical Activity.
Modern Science and Research
,
3
(2), 684-689.
59.
Gadayeva, M. (2024). ABOUT THE HISTORY OF THE VEIL OR MEDIEVAL
WOMEN'S DRESS.
Modern Science and Research
,
3
(2), 1097-1103.
60.
Gadayeva, M. (2023). THE UNIQUE SIGNIFICANCE OF MASTERING SOCIAL
SCIENCES DURING THE DEVELOPMENT OF THE NEW UZBEKISTAN.
Modern
Science and Research
,
2
(10), 459-464.
61.
Universiteti, G. M. M. O. X. (2023). Uchinchi Renesans Davrida Ajdodlarimiz Merosini
Organish Orqali Integratsion Ta’Limni Yanada Takomillashtirish Tamoyillari: Часть 1 Том
1 Июль 2023 Год.
Лучшие интеллектуальные исследования
,
1
(1), 11-16.
