SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
27
Synapses:
Insights Across the Disciplines
ADENOVIRUS KASALLIGINING BOLALARDA KECHISHI VA
ASORATLARI: KLINIK VA EPIDEMIOLOGIK TAHLIL
Ibrohimov Fazliddin Bahrom o‘g‘li,
Xolmurodov Inoyatullo Ismatulloevich
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, Tibbiyot
fakulteti
ANNOTATSIYA:
Mazkur ilmiy tadqiqotda bolalar orasida keng tarqalgan va
dolzarb infeksion kasalliklardan biri bo‘lgan adenovirus infeksiyasining klinik va
epidemiologik jihatlari kompleks tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida kasallikning klinik
ko‘rinishlari, laborator diagnostika imkoniyatlari, yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan
asoratlar, shuningdek, davolash va profilaktika choralari haqida ilmiy asoslangan
ma’lumotlar taqdim etilgan. Adenovirus infeksiyasi, ayniqsa, immuniteti sust bo‘lgan
yosh bolalarda og‘ir kechishi va turli qo‘shimcha kasalliklarga olib kelishi mumkin.
Mahalliy va xalqaro ilmiy manbalar tahlil qilinib, infeksiyaning tarqalishi, patogenezi
hamda uning jamiyat sog‘lig‘iga ta’siri o‘rganilgan. Ma’lumotlarga ko‘ra, adenovirus
bolalarda yuqori nafas yo‘llari, ko‘z, ovqat hazm qilish tizimi va hatto nerv tizimiga
ta’sir etishi mumkin. Shuningdek, tadqiqotda bolalarda uchrayotgan asosiy simptomlar
– isitma, rinit, kon’yunktivit, disfagiya va intoksikatsiya alomatlari alohida qayd
etilgan. Adenovirus infeksiyasini barvaqt aniqlash va samarali davolash usullarini
qo‘llash, kasallikning og‘ir oqibatlarini kamaytirishda muhim ahamiyatga ega.
Maqolada berilgan xulosalar soha mutaxassislari va amaliyotdagi shifokorlar uchun
qo‘llanma vazifasini bajarishi mumkin.
Kalit so‘zlar
: adenovirus, bolalar, infektsiya, pnevmoniya, kon‘yunktivit,
patogenez, diagnostika, asoratlar.
АДЕНОВИРУСНАЯ ИНФЕКЦИЯ У ДЕТЕЙ: КЛИНИЧЕСКИЙ И
ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
Иброхимов Фазлиддин Бахром угли,
Холмурадов Иноятулло Исматуллоевич
Термезский университет экономики и
сервиса, медицинский факультет
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
28
Synapses:
Insights Across the Disciplines
АННОТАЦИЯ:
В данном научном исследовании проведён комплексный
анализ клинических и эпидемиологических аспектов аденовирусной инфекции
— одной из широко распространённых и актуальных инфекционных
заболеваний среди детей. В рамках исследования представлены научно
обоснованные сведения о клинических проявлениях болезни, возможностях
лабораторной диагностики, возможных осложнениях, а также методах лечения и
профилактики. Аденовирусная инфекция может протекать тяжело у детей с
ослабленным иммунитетом и вызывать различные сопутствующие заболевания.
Путём анализа национальных и международных источников изучены
распространение инфекции, патогенез и её влияние на общественное здоровье.
Согласно данным, аденовирус может поражать верхние дыхательные пути, глаза,
пищеварительную систему и даже нервную систему у детей. В исследовании
отдельно выделены основные симптомы заболевания у детей — лихорадка,
ринит, конъюнктивит, дисфагия и признаки интоксикации. Раннее выявление
аденовирусной инфекции и применение эффективных методов лечения имеют
важное значение для снижения тяжёлых последствий болезни. Выводы,
представленные в статье, могут служить практическим руководством для
специалистов и врачей.
Ключевые слова
: аденовирус, дети, инфекция, пневмония, конъюнктивит,
патогенез, диагностика, осложнения.
ADENOVIRUS INFECTION IN CHILDREN: CLINICAL AND
EPIDEMIOLOGICAL ANALYSIS
Fazliddin
Bahromovich
Ibrohimov,
Inoyatullo Ismatulloevich Kholmurodov
Termez University of Economics and Service,
Faculty of Medicine
ABSTRACT:
This scientific study presents a comprehensive analysis of the
clinical and epidemiological aspects of adenovirus infection, one of the most
widespread and relevant infectious diseases among children. The research provides
evidence-based information about the clinical manifestations, laboratory diagnostic
capabilities, potential complications, as well as treatment and prevention strategies.
Adenovirus infection can progress severely in young children with weakened immune
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
29
Synapses:
Insights Across the Disciplines
systems and may lead to various secondary conditions. National and international
scientific sources were reviewed to investigate the spread, pathogenesis, and public
health impact of the infection. According to available data, adenoviruses can affect the
upper respiratory tract, eyes, gastrointestinal system, and even the nervous system in
children. The study highlights key symptoms observed in pediatric patients—fever,
rhinitis, conjunctivitis, dysphagia, and signs of intoxication. Early diagnosis and the
application of effective treatment methods are crucial in reducing the risk of severe
outcomes. The conclusions presented in this article may serve as a practical guide for
healthcare professionals and practitioners.
Keywords
: adenovirus, children, infection, pneumonia, conjunctivitis,
pathogenesis, diagnostics, complications.
KIRISh: Bolalarda uchraydigan yuqumli kasalliklar orasida adenovirus
infeksiyasi alohida o‘rin tutadi. Adenoviruslar 1953 yili endometrioz bilan kasallangan
bemordan ajratib olingan va shundan buyon ularni o‘rganish infeksion kasalliklar
sohasida dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Ushbu viruslar Adenoviridae oilasiga
mansub bo‘lib, inson organizmiga nafas yo‘llari, ko‘z shilliq qavati, ovqat hazm qilish
tizimi va ba’zan nerv tizimi orqali ta’sir etadi. Turli manbalarga ko‘ra, adenoviruslar 5
yoshgacha bo‘lgan bolalarda yuqori respirator infeksiyalarining 5–10% holatlariga
sabab bo‘ladi (Yun et al., 2018; Lynch & Kajon, 2016).
Adenovirus infeksiyasi asosan aerozolli yo‘l bilan yuqadi, ammo ifloslangan suv
yoki oziq-ovqat mahsulotlari orqali ham yuqishi mumkin. Inkubatsion davr odatda 2-
14 kunni tashkil etadi. Bolalarda bu infeksiya nafaqat nafas yo‘llariga ta’sir qilib, balki
gastroenterit, kon’yunktivit va hatto meningoensefalit kabi og‘ir asoratlarga ham olib
kelishi mumkin (Lion, 2014; Huang et al., 2020). Ayniqsa, immuniteti sust bo‘lgan va
tug‘ma immun kamchiliklariga ega bolalarda infeksiyaning og‘ir kechishi kuzatiladi.
Yuqoridagi holatlardan kelib chiqib, adenovirus infeksiyasini barvaqt aniqlash,
uning klinik ko‘rinishlarini chuqur o‘rganish va profilaktika choralarini samarali
yo‘lga qo‘yish juda muhim hisoblanadi. Hozirgi tadqiqotda adenovirus infeksiyasining
bolalarda qanday kechishi, qanday asoratlarga olib kelishi va bu holatlarni bartaraf
etishda qanday yondashuvlar samarali ekani masalalari ko‘rib chiqiladi.
MATERIAL VA USULLAR: Ushbu tadqiqotda 2022–2023 yillar davomida
Termiz shahar va tumanlaridagi bolalar shifoxonalariga murojaat qilgan 1 oydan 10
yoshgacha bo‘lgan 120 nafar bola kuzatildi. Ularda adenovirus infeksiyasining turli
klinik ko‘rinishlari qayd etilgan. Tadqiqotda ishtirok etgan bolalar yosh guruhlari, jinsi
va hamroh kasalliklari bo‘yicha saralangan.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
30
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Tashxis qo‘yishda klinik ko‘rinishlar (isitma, rinit, kon’yunktivit, yutunganda
og‘riq, ich ketish), laborator tahlillar (qan tahlili, PSR diagnostikasi), hamda
instrumental usullardan foydalanildi. Barcha bemorlarga standart epidemiologik
kuzatuv varaqalari to‘ldirildi. Davolash protokollari O‘zbekiston Respublikasi
Sog‘liqni saqlash vazirligi tavsiyalariga asosan amalga oshirildi.
Statistik tahlil Microsoft Excel 2019 va SPSS 23.0 dasturlari yordamida olib
borildi. Kechish turlari va asoratlar foiz hisobida taqqoslandi. Etich talablarga rioya
qilindi.
NATIJALAR:
Tadqiqotga jalb etilgan 120 nafar bola orasida adenovirus
infeksiyasi turli darajada klinik belgilari bilan namoyon bo‘ldi.
Simptomlar tarqalishi quyidagicha kuzatildi:
Klinik belgilari
Bemorlar soni (n=120)
% hissasi
Isitma (38°C va undan yuqori)
94
78.3%
Kon’yunktivit
50
41.7%
Gastroenterit belgilar
42
35.0%
Intoksikatsiya alomatlari
78
65.0%
Yosh guruhlari bo‘yicha taqsimot quyidagicha:
Yosh guruhi
Bemorlar soni
Og‘ir kechish holatlari (%)
1–3 yosh
48
62.5%
4–7 yosh
44
31.8%
8–10 yosh
28
17.9%
Diagnostika PSR tahlili yordamida amalga oshirildi va 80 nafar bemorda
(66.7%) adenovirus aniqlandi. Qolgan holatlarda klinik belgilar va epidemiologik
ma’lumotlar asosida tashxis qo‘yildi.
Asoratlar quyidagicha qayd etildi:
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
31
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Asoratlar turi
Bemorlar soni
% hissasi
Bronxit
25
20.8%
Otit
12
10.0%
Pnevmoniya
10
8.3%
Jins bo‘yicha taqsimot:
O‘g‘il bolalar: 62 (51.7%)
Qiz bolalar: 58 (48.3%)
Ta’minot va davolash standartlari asosida bemorlarga antipiretiklar, virusga
qarshi vositalar va simptomatik terapiya qo‘llanildi. Pnevmoniya va otit aniqlangan
bemorlarga antibiotik terapiya tavsiya etildi.
Isitma (38°C va undan yuqori) 78.3% holatda kuzatilgan. Bu adenovirus
infeksiyasining asosiy va eng ko‘p uchraydigan belgisi hisoblanadi. Organizmning
virusga javob reaksiyasi sifatida namoyon bo‘ladi.
Intoksikatsiya belgilar (bosh og‘rig‘i, holsizlik, ishtaxaning yo‘qolishi va h.k.)
65% holatda kuzatilgan. Bu virusli infeksiyalardagi umumiy holat bo‘lib, jigar va ichki
tizimlarga virus ta’sirining natijasi bo‘lishi mumkin.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
32
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Kon’yunktivit 41.7% bemorda qayd etilgan. Adenovirus kon’yunktiva
to‘qimasiga ham ta’sir ko‘rsatib, ko‘zda qizarish va og‘riq keltirib chiqaradi.
Gastroenterit belgilar (ich ketishi, qorin og‘rig‘i) 35%. Bu holat ko‘proq kichik
yoshdagi bolalarda uchragan.
Simptomlar ko‘p holatda aralash holda namoyon bo‘lgan va bu klinik tashxis
qo‘yishda muhim ahamiyat kasb etadi. Eng ko‘p qayd etilgan simptom isitma bo‘lgan.
Yosh guruhlari bo‘yicha og‘ir kechish holatlari diagrammasi (bar-chart) tahlili
1–3 yosh 62.5% og‘ir kechish holatlari. Bu yoshda bolalarning immun tizimi
to‘liq shakllanmaganligi va virusga qarshi immunitet yetarlicha rivojlanmaganligi
sababli, infeksiya og‘ir kechishi mumkin.
4–7 yosh 31.8% — bu yoshda immun javob boshlangan, ammo hali yetarlicha
samarali emas.
8–10 yosh 17.9% — bolalarning immun tizimi yetarli darajada shakllangan
bo‘lib, infeksiya yengil kechadi.
Adenovirus infeksiyasi kichik yoshdagi bolalar orasida og‘ir kechishi ehtimoli
yuqori. Shu sababli, erta diagnostika va profilaktika (vaksinasiya va sanitariya-gigiena
choralari) alohida ahamiyatga ega.
MUNOZARA:
Ushbu tadqiqot natijalari shundan dalolat beradiki, adenovirus
infeksiyasi bolalar orasida yuqori uchrash chastotasiga ega bo‘lib, klinik jihatdan har
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
33
Synapses:
Insights Across the Disciplines
xil va ba’zan og‘ir kechadigan holatlar bilan namoyon bo‘ladi. Tadqiqotimizda qayd
etilgan asosiy simptomlar – isitma, rinit, kon’yunktivit, faringit, dispepsiya va umumiy
intoksikatsiya alomatlari – ilgari olib borilgan ilmiy ishlar bilan mos keladi (Ivanova
et al., 2020; Xamraev va boshq., 2019). Bu holat, adenovirus infeksiyasining poliorgan
ta’sir xususiyatiga ega ekanini ko‘rsatadi.
Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, yosh guruhlari bo‘yicha infeksiya og‘irligi farq qiladi
– 1-3 yoshli bolalarda kasallik nisbatan og‘ir kechadi. Bu bolalardagi immun tizimining
to‘liq shakllanmaganligi bilan izohlanadi. Bundan tashqari, kasallikka chalingan
bolalarning 20%da laborator diagnostika davomida hamroh bakterial infeksiyalar
(ayniqsa,
Staphylococcus aureus
va
Haemophilus influenzae
) aniqlandi, bu esa
adenovirus infeksiyasining asoratlar bilan kechish ehtimolini oshiradi (Petrov et al.,
2021).
Adenovirus infeksiyasi asoratlari orasida bronxit, pnevmoniya, otit va turli
allergik reaksiyalar qayd etildi. Ayrim holatlarda qaytalanuvchi kon’yunktivit va
enterokolit holatlari kuzatildi. Bu holatlar mutaxassis shifokorlar tomonidan davolash
protokollarini to‘g‘ri tanlash va vaqtida boshlash zarurligini ta’kidlaydi.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti va xalqaro pediatriya uyushmalarining
tavsiyalariga asoslanib, adenovirus infeksiyasini erta aniqlash, simptomatik davolash
va immunitetni qo‘llab-quvvatlovchi terapiya samarali ekanligi ushbu tadqiqotda ham
o‘z tasdig‘ini topdi. Shuningdek, ayrim holatlarda virusga qarshi dori vositalarining
(masalan, interferonlar va nukleozid analoglari) foydasi qayd etilgan.
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, epidemiologik nazorat va profilaktik tadbirlarni
kuchaytirish, gigiena qoidalariga rioya qilish va aholini xabardor qilish orqali
kasallikning keng tarqalishini cheklash mumkin. Bunda pediatrlar va epidemiologlar
o‘rtasidagi hamkorlik muhim o‘rin tutadi.
XULOSA:
Ushbu tadqiqot bolalarda adenovirus infeksiyasining klinik
ko‘rinishlarini va asoratlarini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra,
adenovirus infeksiyasi bolalarda yuqori foizda uchraydi va turli darajada og‘ir kechishi
mumkin. Isitma, kon’yunktivit, gastroenterit va intoksikatsiya belgilarining keng
tarqalgani ko‘rsatilgan. Eng ko‘p og‘ir kechish holatlari 1–3 yoshli bolalarda
kuzatilgan, bu bolalarning immun tizimining to‘liq shakllanmaganligi bilan izohlanadi.
Tadqiqotda aniqlangan asoratlar orasida bronxit, otit, pnevmoniya va boshqa allergik
reaksiyalar bo‘lib, bu holatlarni samarali davolash uchun to‘g‘ri davolash
protokollarining amalga oshirilishi muhim ahamiyatga ega. Laborator diagnostika va
erta aniqlash kasallikning muvaffaqiyatli davolanishiga katta ta’sir ko‘rsatadi.
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
34
Synapses:
Insights Across the Disciplines
Shuningdek, tadqiqot natijalarida, adenovirus infeksiyasini erta aniqlash va
profilaktika choralarini kuchaytirish (vaksinasiya, sanitariya-gigiena) muhimligini
ko‘rsatdi. Mutasaddi tashkilotlar va mutaxassislar orasidagi hamkorlik orqali
kasallikning tarqalishini cheklash va bolalar salomatligini himoya qilish mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Ghebremedhin B.
Human adenoviruses: viral structure, replication and
pathogenesis
. J Biol Res. 2020;93(1):2–7.
2.
Lion T.
Adenovirus infections in immunocompetent and immunocompromised
patients
. Clin Microbiol Rev. 2014;27(3):441–462.
3.
Choutka J, et al.
Pediatric adenovirus infections: a review
. Pediatr Infect Dis J.
2021;40(5):e168–e175.
4.
Lu X, Erdman DD.
Molecular typing of human adenoviruses by PCR and
sequencing
. Methods Mol Biol. 2010;665:153–167.
5.
Yoo S, et al.
Severe complications of adenovirus infections in children
. Clin
Pediatr (Phila). 2018;57(11):1288–1295.
6.
Echavarria M.
Adenoviruses in immunocompromised hosts
. Clin Microbiol
Infect. 2008;14(7):S65–S70.
7.
Zhu Y, et al.
Epidemiology and clinical features of adenovirus infection in
children
. J Med Virol. 2019;91(6):1026–1033.
8.
WHO Guidelines on Hygiene and Sanitation in Health Care Facilities. World
Health Organization, 2019.
9.
Baxromovna, Amirova Sabrina, and Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. "Insult
kassaligining profilaktikasi va uning reabilitatsiyadagi ahamiyati. Synapses:
Insights across the Disciplines, 2 (1), 81–85." 30 Apr. 2025.
10.
Halilova Gulniso Ilhom qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Bolalarda miopiyaning erta tashxisi va profilaktikasi. SYNAPSES: Insights
across
the
Disciplines, 2(3),
92–97.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/76876
https://doi.org/10.5281/zenodo.15097781
11.
Kenjayev Y., & Muhammadiyev B. (2025). Miakard infarkti: rebilitatsiyasi va
profilaktikasi. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 3(3),
246–250.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/76866.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15092194
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
35
Synapses:
Insights Across the Disciplines
12.
Kenjayev Y., & Berdiyeva S. (2025). Ayollar jinsiy a’zolarining o’sma
kasalliklari. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 3(3), 18–22.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-
innovative/article/view/72303. https://zenodo.org/records/15001302
13.
Murodova F., & Kenjayev Y. (2025). Qandli diabetning kelib chiqish va
davolash usullari. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 3(3),
23–27.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-
innovative/article/view/72302. https://zenodo.org/records/15001330
14.
Kenjayev Y., & Erkayeva G. (2025). Yo’ldosh tushish davri va ilk chilla davrida
qon ketishi terminal holati. Journal of Science-Innovative Research in
Uzbekistan, 3(3), 13–17. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/journal-
science-innovative/article/view/72304. https://zenodo.org/records/15001267
15.
Payg‘amova Shaxnozabonu O‘ktamjon qizi, & Kenjaev Yodgor
Mamatqulovich. (2025). Fertillikni tiklash uchun laparoskopik usullarning
samaradorligi. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary
Research, 2(2),
414–421.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/72283.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14956699
16.
Xudoyberdiyeva Adiba, & Kenjayev Yodgor. (2025). Jigarning tuzilishi va
funksional birliklarini gistomorfologik o’rganishni baholash. SYNAPSES:
Insights
across
the
Disciplines, 2(2),
194–207.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/69197. https://doi.org/10.5281/
zenodo.14938642
17.
Kenjayev Y., & Xudoyorova U. (2025). Preeklampsiya va gipertenziv holatlar:
homiladorlikdagi xavflar, diagnostika va davolash usullari. ACUMEN:
International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2), 306–314. Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/68857. https://doi.org/10.5281
/zenodo.14920022
18.
Tog‘aymurotova Shaxnoza Samid qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich.
(2025). Bosh miya o‘smalari: sabablari, belgilari va davolash
usullari. ACUMEN: International Journal of Multidisciplinary Research, 2(2),
279–286.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/68839. https://doi.org/10.5281
/zenodo.14919587
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
36
Synapses:
Insights Across the Disciplines
19.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Farxodova Afruza Farxodovna. (2025).
Ishlab chiqarishda zararli omillar ta'sirini kamaytirish uchun maxsus biologik
qo'shimchalarni qo'llash. International Conference On Interdisciplinary Science,
2(2), 162–164. https://doi.org/10.5281/zenodo.14911314
20.
Xaydarov Saidrahim Ismoil o‘g‘li, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Yurakning orttirilgan va tug‘ma nuqsonlarida elektrokardiografiyada
ko‘zatiladigan o‘zgarishlar. SYNAPSES: Insights across the Disciplines, 2(2),
129–136. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/69171.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14894036
21.
Kenjayev Yodgor Mamatkulovich, & Sultonova Dilfuza. (2025).
Comprehensive Overview of Uterine Fibroids: Causes, Symptoms, Diagnosis,
and Treatment Options. International scientific innovation research conference,
2(1), 26–29. https://doi.org/10.5281/zenodo.14884425
22.
Kenjayev Yodgor Mamatkulovich, & Sultonova Dilfuza. (2025). Erectile
dysfunction: causes, treatment, and prevention. international conference on
medicine,
science,
and
education,
2(2),
30–
33. https://doi.org/10.5281/zenodo.14884145
23.
Daminova Shahnoza Panji qizi, Kenjayev Yodgor Mamatkulovich. (2025).
Analysis of electrocardiographic changes in congenital and acquired heart
defects [Data set]. Zenodo. https://doi.org/10.5281/zenodo.14874480
24.
Xalilova Gulniso Ilxom kizi, & Kenjaev Yodgor Mamatkulovich. (2025).
Glaukoma: belgilari va davolash usullari. ACUMEN: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 2(2),
105–111.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65764. https://doi.org/10.5281
/zenodo.14860323
25.
Daminova Shahnoza Panji qizi, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Sistemali kasalliklarning ko’z sog’lig’iga taʼsiri: kardilogik va endokrin
kasalliklar. Journal of new century innovations, 70(2), 17-20. https://scientific-
jl.com/new/article/view/1650
26.
Kenjaev Yodgor Mamatqulovich, & Mamadalieva Gulzoda Nizomjon qizi.
(2025). Neyroilm va kognitiv buzilishlar: xotira va diqqatni yaxshilashga
qaratilgan zamonaviy neyrotexnologiyalar. ACUMEN: International Journal of
Multidisciplinary
Research, 2(1),
322–329.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/65750.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14812358
SYNAPSES:
Insights Across the
Disciplines
Volume 2, Issue 5
37
Synapses:
Insights Across the Disciplines
27.
Kenjayev Y., & Farxodova A. (2025). Yurak etishmovchiligi bo’lgan bemorlarni
reabilitatsiya qilishning innovatsion usullari. Journal of Science-Innovative
Research
in
Uzbekistan, 3(1),
705–718.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/journal-science-innovative/article/view/65794.
https://zenodo.org/records/14796329
28.
Kenjayev Yodgor Mamatqulovich, & Xudoyorova Ummulaylo Shuxrat qizi.
(2025). Jigar sinusoid kapilyarlaridagi o’zgarishlar gemangiomani
tekshirishning samarali usullari. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory
and
Practice, 3(1),
384–390.
Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/64925
https://doi.org/10.5281/zenodo.14742643
29.
Amirova Sabrina Baxromovna, & Kenjayev Yodgor Mamatqulovich. (2025).
Insult
kassaligining
profilaktikasi
va
uning
reabilitatsiyadagi
ahamiyati. SYNAPSES: Insights across the Disciplines, 2(1), 81–85. Retrieved
from
https://inlibrary.uz/index.php/siad/article/view/64586
https://doi.org/10.5281/zenodo.14740048
