Mualliflar

  • Shahzoda Tursunova
    NAMANGAN DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI

DOI:

https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.universaljurnal.120455

Kalit so‘zlar:

ESG tamoyillari environmental social governance korporativ soha ekologik ong ijtimoiy yondoshuv tejamkor texnologiya yashil tafakkur energiya tejovchi qurilma integratsiya korrupsiya infratuzilma

Annotasiya

Mazkur maqolada ESG tamoyillari zamonaviy taʼlim tizimining tarkibiy qismiga aylanmoqda. Bu yondashuv orqali faqat bilim emas, balki barqaror rivojlanish, ijtimoiy adolat va halol boshqaruvga asoslangan tafakkur tarbiyalanadi. O‘zbekiston bu yoʻlda muhim qadamlarga erishgan bo‘lsa-da, hali oldinda keng imkoniyatlar va masʼuliyatli vazifalar mavjud. ESG yondashuvining to‘liq joriy etilishi taʼlim tizimining jahon miqyosidagi raqobatbardoshligini oshiradi, fuqarolik jamiyatining yetuk shakllanishiga hissa qo‘shadi va barqaror kelajak poydevorini yaratadi. Ana shundagina taʼlim haqiqatda inson, jamiyat va tabiat o‘rtasidagi uyg‘unlikni taʼminlaydigan kuchga aylanadi.


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

348

INTEGRATSIYASI: YUTUQLAR, MUAMMOLAR VA ISTIQBOLLARI

Namangan davlat pedagogika instituti

Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari

Annotatsiya:

tarkibiy qismiga aylanmoqda. Bu yondashuv orqali faqat bilim emas, balki barqaror
rivojlanish, ijtimoiy adolat va halol boshqaruvga asoslangan tafakkur tarbiyalanadi.

-da, hali oldinda keng

ESG tamoyillari, environmental, social, governance, korporativ

soha, ekologik ong, ijtimoiy yondoshuv,tejamkor texnologiya, yashil tafakkur, energiya
tejovchi qurilma, integratsiya, korrupsiya, infratuzilma

-


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

349

INTEGRATION OF ESG PRINCIPLES INTO EDUCATION IN

UZBEKISTAN: ACHIEVEMENTS, CHALLENGES, AND PROSPECTS

Namangan State Pedagogical Institute

Department of Intellectual Sciences and Information Technologies

Senior Lecturer (PhD) Tursunova Shahzoda Bakhromovna

Abstract:

This article discusses how ESG principles are becoming an integral part

of the modern education system. This approach promotes not only knowledge but also a
mindset based on sustainable development, social justice, and transparent governance.
Although Uzbekistan has made significant strides in this direction, there remain vast
opportunities and serious responsibilities ahead. Full implementation of the ESG approach
will enhance the global competitiveness of the education system, contribute to the mature
development of civil society, and lay the foundation for a sustainable future. Only then
will education truly become a force that ensures harmony between humanity, society, and
nature.

Keywords:

ESG principles, environmental, social, governance, corporate sector,

ecological awareness, social approach, energy-efficient technology, green thinking,
energy-saving devices, integration, corruption, infrastructure

ESG (Environmental, Social, and Governance)

bu atrof-muhit, ijtimoiy mas'uliyat

mohiyati nafaqat ekologik mas'uliyatni, balki ijtimoiy adolat va samarali boshqaruvni ham

ta'minlashda
nafaqat biznesning, balki ta'lim tizimlarining ham yangi talablar bilan yuzlashishiga olib
keldi.[1]

klar

insoniyatning umumiy farovonligini oshirish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish,
ijtimoiy tenglikni ta'minlash va samarali boshqaruvni rivojlantirishdan iboratdir. ESGning

chiqarishning atrof-
ilmiy ishlar, shuningdek, tabiiy resurslar va ekologik tizimlarning zaiflashishi, global isish
va biologik xilma-xillikning kamayishi kabi xavf-

ta'minlashga qaratilgan. Ijtimoiy mas'uliyat tamoyilining asosiy maqsadi

barcha

guruhlar uchun, ayniqsa kam ta'minlangan va maxsus ehtiyojli shaxslar uchun teng


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

350

himoya kabi sohalarda tenglikni ta'minlash kiradi. Ijtimoiy mas'uliyatning boshqa muhim
jih
yaxshilashdir.[7]

Boshqaruv tamoyillari esa tashkilotlar ichida shaffoflik, hisobdorlik va samarali

ta'minlashdir. Bu tamoyil nafaqat kompaniyalar, balki ta'lim muassasalari va davlat

i

yaratish uchun ESG tamoyillarini qabul qilish va amalga oshirish zarur. Boshqaruvning
ESG tamoyillari orqali yuksalishi nafaqat iqtisodiy samaradorlikni, balki ijtimoiy va
ekologik farovonlikni ham oshiradi.[14]

Global ahamiyatga kelsak, ESG tamoyillari

asosiy tamoyillariga aylandi. 1990-yillarda ESG atamasi birinchi marta global moliya
bozorlarida faoliyat yuritayotgan investorlarga qaratilgan tavsiyalar sifatida paydo

orporativ sohada, balki hukumatlar va

lim tizimlari uchun ham muhimdir, chunki

mas'uliyatli tarzda tashkil etishlari kerak.[2]

imkoniy

ahamiyatlidir. E
sharoitlarga mos ravishda, barqaror rivojlanish va yosh avlodni global mas'uliyatli jamiyat

Shu sababli, ESG tamoyillari, faqat moliya yoki korporativ boshqaruvni emas, balki

ta'lim tizimlarini ham shakllantirishda, jamiyatlar uchun yangi imkoniyatlar yaratishda

ining tarixi va ularning bugungi

kundagi ahamiyati, jamiyatlarni rivojlantirishning eng muhim aspektlaridan biri sifatida
qaralishi kerak. Bularning barchasi, kelajakdagi ta'lim tizimlari va global rivojlanish

dolzarb mavzulardan biriga aylandi. ESG atamasi atrof-muhit (Environmental), ijtimoiy

modelini bil


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

351

-

tizimida ESG tamoyillarining joriy etilishi, uni xalqaro standartlarga yaqinlashtirish,
barqaror taraqqiyotga xizmat qiluvchi bilim va qadriyatlarni shakllantirish uchun muhim

ekologik bilimlar, atrof-muhitni asrash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish kabi

-muhitga nisbatan

assasalarida

ekologik loyihalar, daraxt ekish aksiyalari, energiya tejamkor texnologiyalardan

i, ijtimoiy adolat, madaniy xilma-xillikka hurmat kabi

qadriyatlar ilgari surilmoqda. Ijtimoiy inklyuziya orqali nafaqat bilim berish, balki

chiqarish maqsad qilinmoqda. Bu jarayonda pedagogik kadrlarning malakasini oshirish,

va korrupsiyaga qarshi kurash masa

baholovchi reyting tizimlarining joriy qilinishi boshqaruvni samarali qilishga xizmat
qilmoqda.

tiborga molik. Davlat siyosatida barqaror rivojlanish

oshirish, energiya tejovchi qurilmalar joriy etilishi, yashil kampuslar tashkil etilishi ESG

oid normativ-huquqiy hujjatlarning ishlab chiqilishi, barcha qatlamlar uchun ochiq va


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

352

tamoyillariga asoslangan boshqaruv tizimi shakllanmagan. Ekologik loyihalarga

raqamli boshqaruv tizimining barcha hududlarda bir xil darajada joriy etilmaganligi,

integratsiya

barqaror rivojlanish, ekologik xavfsizlik, fuqarolik mas'uliyati, shaffof boshqaruv kabi

oshirish, ularni jamiyat bilan faol hamkorlikka undash, korrupsiyaga nisbatan "nol
bardoshlik" siyosatini kuchaytirish orqali ESG tamoyillari hayotga tatbiq qilinadi.

kiradi.[]

va boshqaruvda halollikka asoslangan avlod tarbiyalanadi. Yutuqlarga qaramay, mavjud

tamoyillarini samarali amalga oshirishning kalitidir.

iyasi global ijtimoiy, ekologik va

boshqaruv standartlariga javob beruvchi, barqaror rivojlanishga xizmat qiluvchi bilimlar
tizimini yaratishga xizmat qiladi. Bu yondashuv bugungi kunda nafaqat iqtisodiy

barqarorlikka asoslangan tafakkur shakllanadi, inson huquqlari va teng imkoniyatlar

i. Bu esa zamonaviy demokratik

avlodni atrof-
Bu j


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

353

rivojlantirish orqali nafaqat individual, balki institutsional darajadagi qarorlar qabul qilish
madaniyati shakllanadi.[7]

Ijtimoiy komponent esa jamiyatda tenglik, adolat va inklyuzivlikni ilgari suradi.

vakillari, ayollar va qishloq hududlaridagi yoshlarga nisbatan ijtimoiy adolatning qaror

ok eta oladi.

ga qarshi

ng

t

boshqaruvda raqamli texnologiyalarning joriy qilinishi, korrupsiyaga qarshi siyosatlar
bularning barchasi amaliy misollardir. Ayniqsa, yoshlar ongida barqarorlik, ekologik va

qadriyatlari atrofida birlashtirish mumkin.[7]

bu yondashuv faqat deklarativ bayonot sifatida qolib ketishi mumkin. Shu bois

infratuzilmani inklyuziv va ekologik xavfsiz qilish, shaffof va adolatli boshqaruv

egik rejalari va faoliyatini ESG mezonlariga

muvofiqlashtirishi kerak.[5]


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

354

qayerda esa sust amalga oshirilayotgani aniqlanadi va tizimli chora-tadbirlar belgilanishi
mumkin.

limda ESG tamoyillarining muvaffaqiyatli integratsiyasi uchun xalqaro

muassasalari bilan ESG sohasida hamkorlikni kuchaytirishi lozim. Bu nafaqat nazariy

birga, milliy madaniyat, qadriyatlar va ijtimoiy kontekstga mos ESG modeli
shakllantirilishi kerak.

qismiga aylanmoqda. Bu yondashuv orqali faqat bilim emas, balki barqaror rivojlanish,

y

-da, hali oldinda keng imkoniyatlar va

jahon miqyosidagi raqobatbardoshligini oshiradi, fuqarolik jamiyatining yetuk
shakllanish

aylanadi.

Foydalanilgan adabiyotlar

1.

2022

2.

3.

T.:

4. Yusupova N. "Yashil tafakkur va ekologik madaniyat asoslari"

5.
6. Karimova D. "Barqaror rivojlanish va inson kapitali"
7.

.

.

//Academic research in educational

sciences. 2021.

. 2.

6.

-830.

8.

3


background image

P

mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Namangan 2025-yil.

355

9.

.

.

//Science and Education. 2021.

. 2.

3.

-381

.

10.

T.:

11. Tursunova S. B. T. S. B., Abdurazzaqova G. TEXNOLOGIYA DARSLARI

ORQALI

OQUVCHILARDA

TEXNIK

FIKRLASH

QOBILYATLARINI

RIVOJLANTIRISH //Universal xalqaro ilmiy jurnal. 2024.

. 1.

12.

-

537.

12.

T.:

13. Tursunova, S. B. T. S. B., & Abdurazzaqova, G. (2024). TEXNOLOGIYA

DARSLARI ORQALI OQUVCHILARDA TEXNIK FIKRLASH QOBILYATLARINI
RIVOJLANTIRISH.

Universal xalqaro ilmiy jurnal

,

1

(12), 535-537.

14. Nazarov M. "ESG tamoyillari va ularning ijtimoiy ta

T.:

15.

.,

.

//Journal of new century innovations. 2022.

. 4.

1.

452-455.

Bibliografik manbalar

"Barqaror taraqqiyot va taʼlim: zamonaviy yondashuvlar" – T.: OʻzMU nashriyoti, 2022

Mamatqulov O., Raxmatullaeva D. "Ijtimoiy adolat va inklyuziv taʼlim asoslari" – T.: “Fan va taraqqiyot”, 2023

Ibragimov M.H., Rahimov Sh.E. "Taʼlim tizimida boshqaruv va shaffoflik" – T.: “Ilm ziyo”, 2022

Yusupova N. "Yashil tafakkur va ekologik madaniyat asoslari" – T.: “Yangi asr avlodi”, 2021

Abduvaliyeva S. "Korrupsiyaga qarshi kurash va taʼlim tizimi" – T.: “Adolat”, 2022

Karimova D. "Barqaror rivojlanish va inson kapitali" – T.: “Oʻqituvchi”, 2020

Турсунова Ш. Б. ОЛИЙ ТАЪЛИМ МУАССАСАЛАРИДА БЎЛАЖАК ТЕХНОЛОГИК ТАЪЛИМИ ЎҚИТУВЧИЛАРИНИНГ КАСБИЙ КОМПЕТЕНТЛИГИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ //Academic research in educational sciences. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 824-830.

Rashidov B. "Taʼlimda ijtimoiy inklyuziya tamoyillari" – T.: “Noshir”, 2023

Турсунова Ш. Б. Педагогик компетентлик ва уни самарали ривожлантириш //Science and Education. – 2021. – Т. 2. – №. 3. – С. 377-381.

Qodirov A. "Davlat boshqaruvida ochiqlik va taʼlimdagi aks ettirilishi" – T.: “Universitet”, 2021

Tursunova S. B. T. S. B., Abdurazzaqova G. TEXNOLOGIYA DARSLARI ORQALI OQUVCHILARDA TEXNIK FIKRLASH QOBILYATLARINI RIVOJLANTIRISH //Universal xalqaro ilmiy jurnal. – 2024. – Т. 1. – №. 12. – С. 535-537.

Shodmonova N. "Milliy taʼlim tizimida xalqaro tamoyillar integratsiyasi" – T.: “Fan”, 2023

Tursunova, S. B. T. S. B., & Abdurazzaqova, G. (2024). TEXNOLOGIYA DARSLARI ORQALI OQUVCHILARDA TEXNIK FIKRLASH QOBILYATLARINI RIVOJLANTIRISH. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 1(12), 535-537.

Nazarov M. "ESG tamoyillari va ularning ijtimoiy taʼsir mexanizmlari" – T.: “Iqbol”, 2024

Турсунова Ш., Сотиволдиева Г. ТЕХНОЛОГИК ТАЪЛИМИ ЎҚИТУВЧИНИНГ ТАЪЛИМ ТАРБИЯ СИФАТИНИ ОШИРИШДАГИ КОМПЕТЕНЦИЯСИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 4. – №. 1. – С. 452-455.

Муаллифнинг (муаллифоарнинг) энг кўп ўқилган мақолалари

Shahzoda Tursunova , Binonaoy Dedaxanova , PЕDАGОGIK ОLIY TА’LIM TRАNSFОRMАTSIYАSI JАRАYОNLАRIDА TАLАBАLАRNI KRЕАTIV FIKRLАSH KО‘NIKMАLАRINI RIVОJLАNTIRISH , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)

Shahzoda Tursunova , Xushro’y Hakimova , RAQAMLASHTIRILGAN TA’LIM RESURSLARIDAN «TEXNOLOGIYA» FANI DARSLARIDA FOYDALANISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)

Shahzoda Tursunova , Saidaxon Dehqonboyeva , AMALIY MASHG'ULOTLARDA NOANANAVIY METODLAR VA INNOVATSION TEXNOLOGIYALAR O‘RTASIDA BOG’LANISHINING TA'LIM JARAYONIDAGI O'RNI , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)

Shahzoda Tursunova , Madinabonu Rustamova , O’ZBEK MILLIY XALQ HUNARMANDCHILIGI SAN’ATI DARSLARINI TASHKIL ETISHNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 1 № 12 (2024)

Shahzoda Tursunova , Shoxruzabonu Masalbekova , O‘QUVCHILARNING IJODIY SALOHIYATINI RIVOJLANTIRISHDA PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARNI TAKOMILLASHTIRISH VA INNOVATSION TEXNOLOGIYANI INTEGRATSIYA QILISH , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)

Shahzoda Tursunova , Binonaoy Dedaxanova , O`QUVCHILARNI TEHNOLOGIYA FANIGA QIZIQTIRISH ORQALI INNOVATSION VA TADBIRKORLIK QOBILYATLARNI SHAKLLANTIRISH. , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 1 № 12 (2024)

Shahzoda Tursunova , Mushtariy Tolibjonova , OLIY TA’LIM MUASSASASI TALABALARIDA KREATIV SIFATLARI VA IJODIY TAFAKKURINI RIVOJLANTIRUVCHI METOD VA TEXNOLOGIYALAR , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)

Shahzoda Tursunova, TEXNOLOGIK TA’LIM TALABALARINI TADQIQOTCHILIK KOMPETENTSYASINI KLASTERLI TA’LIM MUHITIDA SHAKLLANTIRISH , Universal xalqaro ilmiy jurnal: Jild 2 № 5.1 (2025)