55
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue 05 YO’TA
LOYIHALARGA INNOVATSIYALARNI JALB QILISH
JARAYONLARI
Qodirov Farrux Ergash o‘g‘li
Matematika va ta’limda axborot texnologiyasi kafedrasi mudiri
Bo’riyeva Fayyoza Baxodirovna
Shahrisabz davlat pedagogika instituti,
Maktabgacha ta’lim yo’nalishi 1-bosqich magistranti.
E-mail: fayyozaboriyeva@gmail.com
ORCID-0009-0007-1726-567X.
https://doi.org/10.5281/zenodo.15393048
ARTICLE INFO
ABSTRACT
Qabul qilindi: 05- May 2025 yil
Ma’qullandi: 10- May 2025 yil
Nashr qilindi: 13- May 2025 yil
Ushbu maqolada innovatsiyalarni loyihalarga jalb qilish
jarayonlari, ularning samaradorligini oshirish usullari,
rivojlangan davlatlar va O’zbekiston tajribasi tahlil
qilinadi.
Innivatsion
loyihalarni
shakllantirish
bosqichlari, boshqaruv yondashuvlari va ularning
iqtisodiy-ijtimoiy ahamiyati yoritiladi.
KEY WORDS
Loyiha, investitsiya, innovatsiya,
iqtisodiyot, texnologiya, startap.
Bugungi kunda innovatsiyalar iqtisodiy rivojlanishning asosiy drayverlaridan biri bo‘lib,
mamlakatlarning global raqobatbardoshligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonda
ham innovatsion texnologiyalarni loyihalarga jalb qilish bo‘yicha davlat tomonidan qator
chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyevning "Raqamli
O‘zbekiston – 2030" strategiyasi, Innovatsion rivojlanish vazirligi tomonidan ilgari surilgan
loyihalar va startap ekotizimining shakllanishi innovatsion muhitni rivojlantirishga
qaratilgan. Ushbu maqolada loyihalarga innovatsiyalarni jalb qilish jarayonlari, mavjud
muammolar va ularning yechimlari tahlil qilinadi.
Mavzuga oid adabiyotlar tahlili
. Ushbu tadqiqotda loyihalarga innovatsiyalarni jalb
qilish jarayonlarini tahlil qilish uchun turli xil ilmiy va amaliy manbalardan foydalanildi.
Mirziyoyev Sh. “Yangi O‘zbekiston – yangi taraqqiyot bosqichida” T.: O‘zbekiston, 2022. Ushbu
kitobda O‘zbekistonning iqtisodiy rivojlanish strategiyalari, innovatsion islohotlar va davlat
tomonidan amalga oshirilayotgan chora-tadbirlar haqida batafsil ma’lumot berilgan. Kitobda
innovatsiyalarni jalb qilishning huquqiy va institutsional asoslari, shuningdek, davlat
tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan dasturlar haqida muhim ma’lumotlar keltirilgan. Ushbu
manba O‘zbekistonning innovatsion rivojlanish strategiyasini tushunish uchun asosiy
material bo‘lib xizmat qiladi. Prezident tomonidan belgilangan ustuvor yo‘nalishlar
innovatsion loyihalarni amalga oshirish jarayoniga qanday ta’sir qilishini tushunish uchun
muhim hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni “Raqamli O‘zbekiston –
2030” strategiyasi, 2020 yil 5-oktyabr. Ushbu farmonda O‘zbekistonda raqamli
transformatsiyani rivojlantirish, IT infratuzilmasini kengaytirish va innovatsiyalarni qo‘llab-
quvvatlash bo‘yicha rejalar belgilangan.
Raqamli iqtisodiyotning innovatsion loyihalarga ta’siri, davlat tomonidan taqdim
etilayotgan imkoniyatlar va kelajakdagi rejalarga oid asosiy ma’lumotlarni taqdim etadi.
Farmon innovatsion loyihalar uchun huquqiy va iqtisodiy sharoitlarni tushunishda muhim
ahamiyatga ega. OECD. "Venture Capital Trends and Policies." Paris, 2022. Ushbu tadqiqot
56
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue 05 YO’TA
venchur kapital bozori va uning innovatsion loyihalarni rivojlantirishdagi o‘rni haqida batafsil
ma’lumot beradi. Turli mamlakatlarning venchur kapital siyosatlari, investitsiya jalb qilish
usullari va startap ekotizimlarini qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari tahlil qilingan. Harvard
Business Review. "Bridging the Gap Between Research and Market." Boston, 2021. McKinsey
& Company. "The Future of Digital Innovation." New York, 2023. Ushbu adabiyotlar
innovatsiyalarni jalb qilish jarayonlarini tushunish va takomillashtirish bo‘yicha muhim
nazariy va amaliy ma’lumotlarni taqdim etdi. O‘zbekiston Prezidenti tomonidan ilgari surilgan
innovatsion strategiyalar milliy darajada innovatsiyalarni rivojlantirish yo‘nalishlarini
tushunishga yordam berdi, xalqaro tadqiqotlar esa venchur kapital, ilm-fan va biznes
integratsiyasi hamda raqamli transformatsiya bo‘yicha ilg‘or tajribalarni o‘rganish imkonini
berdi. Ushbu sharh innovatsion loyihalarni samarali boshqarish va ularni qo‘llab-quvvatlash
strategiyalarini ishlab chiqishda muhim manbalar bo‘lib xizmat qiladi.
Tadqiqot metodologiyasi
. Quyidagi usullar foydalanib tadqiqot ishi olib borildi Nazariy
tahlil metodi, innovatsion iqtisodiyot, loyiha boshqaruvi va startap ekotizimi bo‘yicha ilmiy
manbalar o‘rganildi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining innovatsiyalarni rivojlantirishga
oid asarlari va qarorlari tahlil qilindi. Xalqaro tajriba va rivojlangan davlatlardagi innovatsion
jarayonlar o‘rganildi.
Empirik tadqiqot metodi, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan innovatsion loyihalar va
ular bo‘yicha statistik ma’lumotlar tahlil qilindi. Xalqaro tashkilotlarning innovatsion
rivojlanish bo‘yicha hisobotlari o‘rganildi. Startap ekotizimi va venchur kapital bozorining
hozirgi holati baholandi.
Amaliy yondashuvlarga asoslangan metodlar, Innovatsion loyiha boshqaruvi va
startaplar uchun moliyaviy mexanizmlar tahlil qilindi. Innovatsion ekotizimni rivojlantirish
uchun tavsiyalar ishlab chiqildi.
Tahlil va natijalar
. Loyihaning tahlil natijalariga ko‘ra quyidagi asosiy jihatlar
aniqlangan. Soʻnggi yillarda Oʻzbekistonda startap va innovatsion loyihalar soni sezilarli
darajada oshdi. Ayniqsa, IT, qishloq xoʻjaligi, energetika va sogʻliqni saqlash sohalarida
innovatsion yechimlar keng qoʻllanilmoqda. Innovatsion loyihalar orqali yangi ish oʻrinlari
yaratilmoqda va iqtisodiyotning turli sohalarida samaradorlik oshmoqda. Innovatsion
rivojlanishda hali ham muammolar mavjud. Masalan, moliyaviy resurslarning chekliligi,
innovatsion madaniyatning yetarlicha rivojlanmaganligi va xalqaro bozorga kirishdagi
qiyinchiliklar kabi toʻsiqlar mavjud. Kelajakdagi yoʻnalishlar innovatsion loyihalarni qoʻllab-
quvvatlash tizimini yanada takomillashtirish, xususiy sektorning ishtirokini kuchaytirish va
xalqaro hamkorlikni kengaytirish rejalashtirilmoqda. Sunʼiy intellekt, katta maʼlumotlar (big
data), blokcheyn va boshqa zamonaviy texnologiyalarni rivojlantirishga alohida eʼtibor
qaratilmoqda. Oʻzbekistonda innovatsion loyihalarni qoʻllab-quvvatlash tizimi ijobiy
yoʻnalishda rivojlanmoqda, ammo hali ham yanada samarali va barqaror rivojlanish uchun
qoʻshimcha chora-tadbirlar talab etilmoqda.Innovatsion loyihalarni qo‘llab-quvvatlash tizimi
rivojlanmoqda. "Innovatsion rivojlanish strategiyasi – 2030" doirasida startaplar va
texnoparklarga subsidiya ajratish tizimi shakllanmoqda. Raqamli texnologiyalar va sun’iy
intellektni rivojlantirish bo‘yicha davlat dasturlari ishlab chiqilmoqda. Startap ekotizimi
rivojlanayotgan bo‘lsa-da, venchur kapital bozori hali shakllanmagan. Dunyo tajribasiga ko‘ra,
muvaffaqiyatli innovatsion loyihalarning aksariyati xususiy investitsiyalar bilan qo‘llab-
quvvatlanadi. O‘zbekistonda esa venchur kapital investitsiyalari hali ham rivojlanish
57
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue 05 YO’TA
bosqichida. Innovatsion loyiha boshqaruvi samaradorlikni oshiradi. “Agile”, “Lean Startup” va
“Design Thinking” kabi zamonaviy metodlar loyiha jarayonlarini tezlashtirish va
natijadorligini oshirishga yordam beradi. Texnoparklar va inkubatorlarning soni ortmoqda.
O‘zbekistonda "Yashnobod" texnoparki, "IT Park" va boshqa innovatsion markazlar tashkil
etilgan bo‘lsa-da, ularning samaradorligi oshirilishi lozim. Raqamli iqtisodiyotning o‘sishi
innovatsiyalarni jadallashtirishga xizmat qilmoqda. Davlat xizmatlarining raqamlashtirilishi
va IT infratuzilmaning kengayishi innovatsion loyihalarni tezroq tatbiq etish imkonini
bermoqda.
Xulosa va tavsiyalar
. Moliyaviy qo‘llab-quvvatlash tizimini kengaytirish. Venchur
kapital fondlarini rivojlantirish, startaplar uchun grant dasturlarini kengaytirish va soliq
imtiyozlarini oshirish kerak. Bank kreditlari va xususiy investorlarni jalb qilish
mexanizmlarini soddalashtirish lozim. Ilm-fan va biznes hamkorligini mustahkamlash.
Universitetlarda startap inkubatorlari va texnoparklarni rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlarni
tijoratlashtirish tizimini yaratish lozim. Innovatsion ekotizimni rivojlantirish.Xalqaro
texnologik markazlar bilan hamkorlikni kengaytirish va mahalliy tadbirkorlarni
innovatsiyalarga jalb qilish maqsadida maxsus trening va seminarlar o‘tkazish zarur. Raqamli
transformatsiyani jadallashtirish. IT sohasida malakali kadrlar tayyorlash uchun maxsus
dasturlarni yo‘lga qo‘yish. Davlat xizmatlarini raqamlashtirish jarayonini tezlashtirish.
O‘zbekistonda innovatsiyalarni loyihalarga jalb qilish bo‘yicha tizimli islohotlar amalga
oshirilmoqda. Biroq moliyalashtirish tizimi, ilm-fan va ishlab chiqarish integratsiyasi, venchur
kapital va startap ekotizimi bo‘yicha muammolar mavjud. Ularni bartaraf etish orqali
mamlakatning innovatsion salohiyatini oshirish va global bozor bilan integratsiyalashuvi
ta’minlanishi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Gʻiyosjon Shamsiddinov, Gulandom Raxmatova, MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALAR (FINTECH)
VA BANK XIZMATLARINING RAQAMLASHTIRILISHI, Прикладные науки в современном
мире: проблемы и решения, 2024/12/16, 33-37.
2.
G Shamsiddinov, „iyosjon, Jasmina Murodulloyeva, and Durdona Turayeva." GLOBAL IQLIM
O „ZGARISHI SHAROITIDA EKOLOGIK BARQARORLIKNI SAQLASHNING ZAMONAVIY,
INNOVATSION USULLARI." Инновационные исследования в современном мире: теория и
практика, 2024, 103-106.
3.
G’iyosjon Shamsiddinov, Gulandom Raxmatova, Zilola Rajapova, KLIENT-SERVER
ARXITEKTURALARI, Наука и инновация, 2025/3/25, 113-119.
4.
G’iyosjon Shamsiddinov, Gulandom Raxmatova, Zilola Rajapova, VIRTUAL BORLIQ VA
UNING ASOSIY TUSHINCHALARI, Наука и инновация, 2025/3/24, 52-58.
5.
G‘iyosjon Shamsiddinov, Barchin Ro‘ziqulova, Laziza Inatillayeva, BOSHLANG ‘ICH
TA’LIMDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH USULLARI VA AFZALLIKLARI,
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и практические
исследования, 2024/10/21, 39-41.
6.
Л Турсунова, С Жураев, ЭФФЕКТИВНЫЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ КАЧЕСТВА
ОБРАЗОВАНИЯ, Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования, 2024, 35-37.
58
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue 05 YO’TA
7.
DO Israilovich, TL Komilovna, Optimization of Validity of Text Information Based On
Mechanisms with Soft Clustering, European journal of innovation in nonformal education,
2022, 369-373.
8.
Ro‘Ziqulova Marjona Jonuzoq Qizi, Tursunova Luiza Komilovna, INFORMATIKA FANINI O
‘QITISHDA SAMARALI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR, Central Asian Journal of
Multidisciplinary Research and Management Studies, 2025, 63-66.
9.
Луиза Комиловна Турсунова, Гиесжон Шамсиддинов, Образ педагога в
информационном мире, “Qishloq va suv xo'jaligida innovatsion texnologiyalarni qo'llash
samaradorligi” mavzusidagi xalqaro ilmiy Anjuman, 2024/2/23, 421-426.
10.
Зебинисо Абдулхакимовна Абдувалиева, Турсунова Луиза Комиловна,
Математический аппарат методов принятия решения документооборота в ВУЗах, 2022,
286-289.
11.
Alijon Muhammadiyev, Shukurullo Aliqulov, PROSPECTS OF USING COMPUTER
TECHNOLOGIES IN MODERN EDUCATION, Наука и технология в современном мире, 2024,
90-92.
12.
Sh Aliqulov, M. Yaxiyaxonova. Taʻlim samaradorligini oshirishda kreativ va zamonaviy
metodlarning ahamiyati. Raqamli ta’lim muhitida fanlararo integratsiyani Qoʻllashning ta’lim
…, 2024.
13.
ALIQULOV SHUKURULLO FAYZULLO, TA'LIM JARAYONIDA MULTIMEDIA
VOSITALARINI QO‘LLASH, JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS VOLUME – 45 | ISSUE
– 2 January – 2024, 2024/1/2, 61-65.
14.
J.Toshpo‘lotova M.O‘ktamov, Sh.Aliqulov, Iqtidorli talabalarni fan, ta’lim va ishlab
chiqarish korxonalari bilan integratsiya qilishning zamonaviy usullari, Fan va texnika
taraqqiyotida intellektual yoshlarning o‘rn, 2024/4/29, 54-57.
15.
J.Toshpo‘lotova M.O‘ktamov, Sh.Aliqulov, Hozirgi globallashuv jarayonida intellektual
yoshlarning ijtimoiy rivojlanish davridagi roli, Fan va texnika taraqqiyotida intellektual
yoshlarning o‘rn, 2024/4/29, 40-43.
16.
Mavlonov Sh Sh, FB Jurayeva, ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR YORDAMIDA
MINTAQALAR IQTISODIYOTINI RIVOJLANTIRISH, Экономика и социум, 2024, 234-238.
17.
Feruza Jo‘rayeva, Sarvinoz Xurramova, MA’LUMOTLAR BAZASINI BOSHQARISH
TIZIMLARI TAHLILI, Прикладные науки в современном мире: проблемы и решения,
2024/12/9, 8-12.
18.
Feruza Jo’rayeva, TA’LIM JARAYONIDA AQL XARITALARIDAN FOYDALANISH VA
ULARNING AHAMIYATI, Молодые ученые, 2024/4/8, 159-166.
19.
Feruza Jo‘rayeva, Gulhayo Hamdamova, MEDIA SAVODXONLIK TUSHUNCHASI VA
UNING JAMIYATIMIZ HAYOTIDAGI AHAMIYATI, Педагогика и психология в современном
мире: теоретические и практические исследования, 2024/3/31, 31-35.
20.
Tuxtanazarova N. A Davletov A. J. , Mavlanberdiyev S. F., Norqulova Z. N., Jurayeva F. B.,
Jurayeva D. Sh, STUDY RATIO OF MOISTURE AND BIOME FOR EXTREME SITUATION,
ВЫСШАЯ ШКОЛА• №23 / 2021, 2021/12/23, 34-36.
21.
Nuriddinova, Nozima, and Dinora Norboboyeva. "CHET ELDA ALOHIDA YORDAMGA
MUHTOJ BOLALARNING INKLYUZIV TA'LIMI." Молодые ученые 3.8 (2025): 160-165.
59
YANGI OʻZBEKISTON TALABALARI
AXBOROTNOMASI
www.in-academy.uz
Volume 3 Issue 05 YO’TA
22.
Nuriddinova, Nozima, and Dinora Norboboyeva. "O ‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA
INKLYUZIV TA'LIMNING ME'YORIY-HUQUQIY BAZASI VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI."
Наука и инновация 3.8 (2025): 146-151.
23.
Salimova, Marjona, and Nozima Nuriddinova. "AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
TABIIY ILMIY FANLARNI OʻQITISHDA DOLZARB MUAMMOLAR VA ULARNI HAL QILISHNING
INNOVATSION USULLARI." Наука и инновация 2.38 (2024): 161-164.
24.
Nuriddinova, Sevinch, and Nozima Nuriddinova. "Increasing the effectiveness of
learning biology lessons by means of interactive games and interactive methods."
Multidisciplinary Journal of Science and Technology 4.7 (2024): 288-290.
