Том 3 № 7 (2024): Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования

Том 3 № 7 (2024): Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования
Опубликован: 06-06-2024

«Zamonaviy dunyoda ijtimoiy fanlar: Nazariy va amaliy izlanishlar» - это национальная онлайн-конференция с открытым доступом, на которой публикуются обзорные тезисы, относящиеся к различным областям. Главная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу для национальных ученых, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований. Все рукописи должны быть подготовлены на узбекском, английском или русском языках.

Статьи

4-5 34 18

JINOIY ODIL SUDLOVNI ISLOH QILISH: KATTALAR VA YOSHLAR AXLOQ TUZATISH MUASSASALARINING XILMA-XIL YO'LLARI

Madina Qodirjonova

Jinoyat-Ijroiya kodeksini amalga oshirish, ayniqsa, kattalar axloq tuzatish muassasalarida muhim muammolarga duch keldi. Biroq, yosh huquqbuzarlar uchun jazoni o'taydigan muassasalarda kodeks tamoyillari ko'proq muvaffaqiyat qozondi. Ushbu maqolada kattalar qamoqxonalarida Jinoyat-Ijroiya kodeksining tuzoqlari va yoshlar axloq tuzatish muassasalarida nisbatan qulayroq natijalar ko'rib chiqiladi. Bu Ijroiya kodeksining transformatsion salohiyatini samarali amalga oshirish uchun ixtisoslashgan, resurslarga mos va maqsadli yondashuvning muhimligini ta'kidlaydi.

6-9 76 81

KONFLIKTLI MATNLARNI LINGVISTIK EKSPERTIZA QILISHNING YURIDIK ASPEKTI

Kamola Musulmonova

Lingvistik ekspertizada asosiy e’tibor ekspert oldiga qo‘yilgan savollarga javob topishga qaratiladi. Odatda masalaning yuridik jihatiga diqqat qaratilmaydi. Matnning yuridik aspekti ekspert e’tiboridan chetda qoladi. Biroq ayrim hollarda ekspert xulosalarini shakllantirishda yuridik va lingvistik jihatlar farqlanmaydi. Maqolada lingvistik ekspertizaning asosiy yuridik jihati, ekspert yonndashuviining o‘ziga xosligi masalasiga diqqat qaratiladi.

10-12 42 83

O‘ZBEK VA INGLIZ ERTAKLARI POETIKASINI QIYOSIY TIPOLOGIK TAHLIL QILISH

Bibixon Shomurotova

Ertaklar xalq og‘zaki ijodining eng ko‘p o‘rganilgan va keng o‘rganilgan janrlaridan biridir. Ingliz va o‘zbek xalq ertaklaridagi o‘xshash mavzular alohida bo‘lim sifatida o‘rganiladi. Etnik o'xshashliklarni hatto uzoq hududlarga ega bo'lgan mamlakatlarda ham, madaniyati tubdan farq qiladigan ikki xalqning folklorida ham uchratish mumkin. Ingliz va o‘zbek xalq ertaklarida o‘xshash mavzular – o‘gay ona, o‘gay qiz, dev, sehrli oyna, pari va boshqa personajlar qo‘llaniladi.Ingliz va oʻzbek xalq ertaklarida oʻxshash mavzular xalq ogʻzaki ijodida hudud jihatidan emas, balki maʼno jihatidan kuzatiladi.

13-16 91 33

РОЛЬ СОЦИАЛЬНО-ФИЛОСОФСКИХ ВЗГЛЯДОВ ДЖАДИДОВ В СОЦИАЛЬНОЙ СТАБИЛЬНОСТИ ОБЩЕСТВА

К.А. Пулатов

В данной статье рассматривается роль социально-философских взглядов джадидов в обеспечении социальной стабильности общества. Анализируются основные идеи джадидизма, такие как модернизация образования, приобщение к достижениям науки и техники, активное участие в общественной жизни, и демонстрируется, как эти идеи могут способствовать социальной стабильности. Особое внимание уделяется тому, как джадидизм может помочь предотвратить религиозный экстремизм и радикализм.

17-20 40 17

СОЦИАЛЬНАЯ ЗНАЧИМОСТЬ ФОРМИРОВАНИЯ И РАЗВИТИЯ КОНЦЕПЦИИ СЕКУЛЯРИЗМА

К.А. Пулатов

В данной статье рассматривается социальная значимость формирования и развития концепции секуляризма. Анализируются исторические предпосылки его зарождения, а также его влияние на различные сферы жизни общества: политическую, экономическую, культурную и духовную. Особое внимание уделяется роли секуляризма в обеспечении мирного сосуществования людей с различными религиозными убеждениями, а также его вкладу в развитие демократии и прав человека.

21-23 31 74

КАТЕГОРИЯ НОМЕРА НА УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКЕ

Угилой Турсункулова

В данной статье рассматривается категория, числовая категория и ее особенности, а также сравнение на нескольких языках.

24-26 34 39

TURIZM, XALQARO ALOQALARNI RIVOJLANTIRISH

Murat Ramatov

Maqolaxalqaro turizmning bugungi kunda O'zbekiston iqtisodiyotida tutgan o'rni, ushbu soha rivojlanishiga ta'siri xususida va mustaqillik yillaridan songi xalqaro turizm munosabatlarni rivojlantirish va madaniy tushunishni rivojlantirishga yordam beradigan turli usullarni muhokama qiladi.

27-30 51 24

СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ПРАВОВОГО РЕГУЛИРОВАНИЯ ДИСТАНЦИОННОГО ОБРАЗОВАНИЯ ДЛЯ ИНОСТРАННЫХ ГРАЖДАН В УЗБЕКИСТАНЕ И ДРУГИХ СТРАНАХ

Руслан Бухаров

Дистанционное образование становится все более популярным среди иностранных студентов, и правовое регулирование этой области играет ключевую роль в обеспечении качества и доступности образования. В данной работе проводится сравнительный анализ правовых норм, регулирующих дистанционное образование для иностранных граждан в Узбекистане и ряде других стран.

31-35 51 44

АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ СОҲАСИДАГИ ЎҒИРЛИК ЖИНОЯТЛАРНИ ТЕРГОВ ҚИЛИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Шукурулло Агоев , Дониёр Асатуллаев

Ҳозирги кунда оммалашиб кетаётган ижтимоий олам инсонлар учун бир неча қулайликларни яратмоқда. Инсонлар ўзларига тегишли бўлган смартфонлар ёки компьютерлар орқали алоқа, коммунал тўловлар, киберспорт  ҳамда бошқа маиший ва ижтимоий ҳаракатларни амалга оширмоқдалар. Шу ернинг ўзида, кибермакон инсонлар учун замонавий хавфларни хам  туғдирмоқда, булар кибермаконда содир этилаётган турли хил жиноятлар ҳисобланади. Буларнинг ичида фирибгарлик жиноятлари инсонлар учун катта хавф туғдирмоқда. Бу мақоладан мақсад, кибермаконда содир этилаётган фирибгарлик жиноятларни тергов қилишда ўзига хос хусусиятларни такомиллаштиришдан иборат.  .

36-48 46 42

AYBGA IQRORLIK TO‘G‘RISIDA KELISHUVNI TUZISHDA PROKUROR VA HIMOYACHINING ISHTIROKI: NAZARIYA VA AMALIYOT

Shaxzod Suyunov, Xojiakbar Ibragimov

Ushbu maqola aybga iqrorlik to‘g‘risidagi kelishuv, uning ahamiyati, bu institutni qo‘llashdagi protsessual qonunchilikda belgilangan tartiblar, shartlar, huquqni qo‘llash amaliyotida aybga iqrorlik to‘g‘risida kelishuv institutini tuzishda prokuror va himoyachining ishtirokidagi ayrim jihatlar, muammolar, xorijiy davlatlar tajribasi asosida ishlab chiqilgan taklif va tavsiyalarga bag‘ishlanadi.

49-51 41 27

ГУВОХЛАНТИРИШ ТЕРГОВ ХАРАКАТИНИ ЎТКАЗИШНИНГ АХАМИЯТИ

Шукурулло Агоев , Аббосжон Абдухамидов

Мазкур мақолада жиноят ишларини юритиш фаолиятида гувохлантириш тергов ҳаракати мухим ўрин эгаллашини ҳисобга олсак, уни амалга ошириш асослари ва процессуал тартиби билан боғлиқ хусусиятларнинг мазмун-моҳиятини ўрганиш жуда катта амалий аҳамиятга эга ҳисобланади. Ушбу тергов ҳаракатлари тергов амалиётида кўп учрасада, улар билан боғлиқ муаммолар ўз ечимини топган деб айта олмаймиз. Ушбу мақола орқали тергов ҳаракатини ўтказиш билан боғлиқ қонунчилик ва ундаги қарама-қаршиликлар хамда уларнинг ечимлари, назария ва амалиётдаги муаммоларни кўриб чиқамиз.

52-57 70 85

ГИЁҲВАНДЛИК ВОСИТАЛАРИ, УЛАРНИНГ АНАЛОГЛАРИ ЁКИ ПСИХОТРОП МОДДАЛАРНИ ЎТКАЗИШ МАҚСАДИНИ КЎЗЛАМАЙ ҚОНУНГА ХИЛОФ РАВИШДА ТАЙЁРЛАШ, ЭГАЛЛАШ, САҚЛАШ ЖИНОЯТИНИ ТЕРГОВ ҚИЛИШНИНГ АЙРИМ ЖИҲАТЛАРИ

Шахзод Суюнов, Музаффар Журабоев

Ушбу мақолада гиёҳвандлик воситалари, уларнинг аналоглари ёки психотроп моддаларни ўтказиш мақсадини кўзламай қонунга хилоф равишда тайёрлаш, эгаллаш, сақлаш ва бошқа ҳаракатлар жиноятлари учун жиноий жавобгарликни белгиловчи жиноят-ҳуқуқий нормаларни ҳамда суд-тергов жараёнида уларни тергов қилиш ва фош этишнинг назарий, ташкилий ва процессуал жиҳатларини такомиллаштиришга қаратилган илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.

58-61 78 33

УГОЛОВНО-ПРАВОВАЯ ПРИРОДА МАЛОЗНАЧИТЕЛЬНОГО ДЕЯНИЯ

Азамат Таджиев , Саидали Жўраев

В настоящей статье раскрываются понятие и уголовно-правовая сущность малозначительного деяния, отражается актуальность изучения малозначительных деяний. Настоящая работа подготовлена на основании изучения опыта не только органов предварительного следствия, дознания и суда, но и зарубежных государств.

62-65 121 100

TANOSIL YOKI OIV KASALLIGI/ OITSNI TARQATISH JINOYATINI TERGOV QILISHNI TAKOMILLASHTIRISH

Toxir Kurambaev , Javoxir Qayumov

Ushbu maqola jinsiy yo'l bilan yuqadigan kasalliklar (STD) yoki odamning immunitet tanqisligi virusi/orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OIV/OITS) tarqalishi bilan bog'liq jinoyatlarni tergov qilishning keng qamrovli sharhini beradi. Ma'lumotnomalar turli jihatlarni, jumladan, aholi salomatligiga ta'siri, huquqiy va axloqiy muammolar, hamkorlikdagi yondashuvlar va oldini olish strategiyalarini qamrab oladi. Ularda mazkur jinoyatlarni tergov qilishning murakkab jihatlari ko‘rsatilib, ularni samarali hal etishda ko‘p tarmoqli yondashuv zarurligi ta’kidlangan.

66-74 30 24

РОССИЯ ФЕДЕРАЦИЯСИ ВА ҚОЗОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ЖИНОЯТ-ПРОЦЕССУАЛ ҚОНУНЧИЛИГИДА СУД ЭКСПЕРТИЗАСИНИ ТАЙИНЛАШ ВА УНИ ЎТКАЗИШНИНГ ЎЗИГА ХОС ХУСУСИЯТЛАРИ

Шукурулло Агоев , Умид Ташев

В статье проведен сравнительный анализ нормативной правовой регламентации судебно-экспертной деятельности и процедуры производства судебных экспертиз в уголовном процессе России и Республики Казахстан, отражены особенности законодательного регулирования и правоприменительной практики, сформулированы предложения по совершенствованию современного уголовно-процессуального законодательства.

75-79 78 26

ОСОБЕННОСТИ СТАТУСА И РАЗЪЯСНЕНИЯ ПРАВ ПОДОЗРЕВАЕМОГО, В СООТВЕТСТВИИ С УГОЛОВНО-ПРОЦЕССУАЛЬНОГО ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

Азамат Таджиев, Мадинабону Юлдашева

в данной статье рассматривается статус участника уголовного процесса, как «подозреваемый» и его права и обязанности. Становление и этимология понятия «подозреваемый» в уголовном производстве. Обязанность дознавателя, следователя, прокурора и суда разъяснить права и обязанности подозреваемого и соблюдение всех процессуальных требований.

80-82 28 58

DINIY TA’LIMOTDAN SABOQ BERISH TARTIBINI BUZISH JINOYATINI TERGOV QILISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Najmiddin Usmanaliev , Doston Qodirov

Ushbu maqola diniy ta'limotlarni ta'lim sharoitida o'qitish tartibini buzish oqibatlarini o'rganadi. U individual tushunish, tanqidiy fikrlash qobiliyatlari, jamiyatdagi uyg'unlik va axloqiy me'yorlarga ta'sir ko'rsatadi. Annotatsiyada chuqurroq tushunish, birdamlikni mustahkamlash va diniy ta’limning yaxlitligini qo‘llab-quvvatlash uchun tuzilgan va ketma-ket o‘qitish amaliyotiga rioya qilish muhimligi ta’kidlangan.

83-86 46 121

HUQUQBUZARLIKLAR PROFILAKTIKASINI BEVOSITA AMALGA OSHIRUVCHI ORGANLAR VA MUASSASALAR HAMKORLIGINING ASOSIY YO‘NALISHLARI

Shaxzod Narziev , Xayrullaxo‘ja Azimxo‘jaev

Huquqbuzarliklarning oldini olish strategiyasini amalga oshirishda bevosita ishtirok etuvchi muassasalar. Unda ushbu subyektlar o‘rtasidagi hamkorlikning ahamiyati muhokama qilinadi va hamkorlik ayniqsa muhim bo'lgan ba'zi asosiy yo'nalishlarga e'tibor qaratiladi. Maqolada, shuningdek, bir nechta agentlik va muassasalar o‘rtasida sa'y-harakatlarni muvofiqlashtirishga urinishda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan ba'zi qiyinchiliklar muhokama qilinadi.

87-90 56 27

TA’LIMDA KASBIY FAOLIYATNING GENDER XUSUSIYATLARI

Marjona Sharifzoda

Ta’lim jarayoni ishtirokchilarining gender xususiyatlari va ularning o'quv faoliyati muvaffaqiyatiga ta'siri haqidagi ilmiy bilimlar chet tilini o'qitishni individuallashtirish va farqlash tamoyillarini amalga oshirishga yordam beradi. Mazkur tezisda ta’lim jarayonida hodimlar kasbiy faoliyatining gender xususiyatlari yoritib beriladi.

91-95 101 75

ANALYSIS AND TRANSLATION PROBLEMS OF ABDULLA ORIPOV'S POEM "LISTENING TO MUNOJOT"

Nazokat G`ofurova

In this article, the poetic analysis of a poem by Abdulla Oripov titled “Munojotni tinglab” has been analyzed and explained by details. It emphasized the meaning, the idea of the poem that the poet wanted to say to readers. The poem describes the value of this national classical music. And also, Abdulla Oripov admires the willpower and stamina of humanity even though they have failure and mishaps.

96-98 59 36

ISLOM DININING PAYDO BO‘LISHI VA UNING HUKMRON MAVQEGA AYLANISHI

Salimjon EVATOV

Islom ilmiy uyg‘onish davrini turli tushunchalar bilan izohlanadi va bu tushunchalar g‘arblik va sharq olimlar o‘rtasida bahslarga sabab bo‘lmoqda. Bu yangi madaniyatning ilohiyot, falsafa, adabiyot, arxitektura kabi sohalarida islomning mafkura sifatida va arab tilining fan tili sifatida taʼsiri kuchli bo‘lgan.

99-102 27 24

ОБРАЗ ЧЕЛОВЕКА В РОМАНАХ ИСАДЖАНА СУЛТАНА

Нигора Махсутбаева

В этом эссе я рассмотрю различные способы, которыми Султан конструирует образ человека в своих романах, исследуя темы идентичности, морали и человеческого состояния.

103-105 30 21

LINGVISTIKADA KONSEPT VA UNING TA’TIFLARIGA OID QARASHLAR

Nargizoy Mirzayeva

Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikning asosiy jabhasi hisoblanmish konsept terminiga oid tilshunoslarning qarashlari keltirilgan hamda olam lingvistik manzarasini aks ettiruvchi madaniy va etnik komponenti yoritilgan.

106-108 36 28

“PECULIARITIES OF THE INSTITUTION OF A PLEA AGREEMENT”

Jahona Rahmonaliyeva

Introduction of the institution of a plea agreement into the criminal, criminal procedural legislation of our country is an important factor in promoting the protection of human rights, freedoms and legitimate interests to a higher level.

109-112 60 50

JINOYAT PROTSESSIDA ISBOT QILISH VA UNDA MUTAXASSIS ISHTIROKIGA OID AYRIM MULOHAZALAR

Sherzodbek Abduvahobov

Jinoyat protsessida isbot qilish dalillarni to‘plash, tekshirish va baholashni o‘z ichiga qamrab oladi. Isbot qilish jarayonining mazmuni va mohiyati yuzasidan hozirgacha turlicha fikrlar va mulohazalar bildirib kelinmoqda [1, B.25].

113-116 20 9

MUTAXASSISNING TERGOV HARAKATLARIDAGI ISHTIROKI VA UNING HUQUQIY MAQOMIGA OID AYRIM MULOHAZALAR

Sherzodbek Abduvahobov

Tergov amaliyotida isbot qilish jarayonida mutaxassis ish uchun ahamiyatli holatlarga aniqlik kiritish maqsadida tergovchi yoki ekspertga savollar berishi hamda tomonlar va sudga o‘z kasbiy vakolatlari doirasidagi masalalarni tushuntirish uchun protsessual harakatlarda ishtirok etishi uning faoliyatidagi mustaqil yo‘nalishlari hisoblanadi. Qonunda mutaxassis faoliyatining ushbu yo‘nalishlari natijalarini rasmiylashtirishning protsessual tartibi belgilanmagan.

117-120 32 16

JINOYAT PROTSESSIDA MUTAXASSIS FIKRIDAN DALIL SIFATIDA FOYDALANILISHI

Sherzodbek Abduvahobov

Jinoyat protsessida dastlabki tekshiruvga zaruriyat tug‘ilganda, maxsus bilimga ega bo‘lgan mutaxasislarga isbot qilishni amalga oshiruvchi mansabdor shaxslar tomonidan jalb qilinadi. Jumladan, dastlabki tekshiruv davomida mutaxassislar ishtirokiga ehtiyoj pul belgilarini qalbakilashtirish, giyohvandlik ekinlarini yetishtirish (agronomlar), giyohvandlik yoki psixotrop vositalari, ularning analoglarini saqlash (farmasevtlar), sog‘liqqa turli darajada zarar yetkazish (shifokorlarning dastlabki tibbiy xulosasi), elektron dalillarni qayd etish, qurol-yarog‘ yoki o‘q-dorilarni noqonuniy muomalaga chiqarish, diniy mazmundagi adabiyotlarni ajratib olish belgilarini baholashda yuzaga keladi.