Jild 3 № 1 (2025)

Jild 3 № 1 (2025)
Nashr qilingan: 14-05-2025

Maqolalar

80-83 45 14

IQTISODIYOT VA IJTIMOIY SOHALARDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLANILISHI

Xamitillayeva Jasmina Jaxongir qizi

Annotatsiya: Bugungi kunda raqamli texnologiyalar hayotimizning barcha jabhalariga kirib bormoqda. Iqtisodiyot va ijtimoiy sohalar ham bundan mustasno emas. Raqamli texnologiyalar, xususan, internet, sun'iy intellekt, katta ma'lumotlar va bulutli hisoblash kabi innovatsiyalar iqtisodiy jarayonlarni va ijtimoiy munosabatlarni tubdan o'zgartiradi. Ushbu maqolada raqamli texnologiyalarni iqtisodiyot va ijtimoiy sohalarda qo‘llanilishi, ularning afzalliklari va muammolari haqida ma'lumotlar berilgan.

197-201 46 5

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

191-196 56 7

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

178-184 28 13

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

185-190 29 15

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

191-196 57 14

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

197-201 50 13

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

142-147 35 9

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

148-154 30 8

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

155-161 27 10

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

162-170 24 7

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

171-177 32 5

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

142-147 34 6

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

178-184 28 6

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

148-154 31 8

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

185-190 34 7

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

155-161 39 7

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

191-196 48 7

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

142-147 29 9

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

212-218 29 7

МЕТОДИКА КОЛЕБАНИЯ ЧАСТОТ СОБСТВЕННЫХ КОЛЕБАНИЙ КРИВОЛИНЕЙНОГО УЧАСТКА ТРУБОПРОВОДА

НАБИЕВ АБДУЛЛО АБДУВАХИДОВИЧ

Аннотация: Задача собственных колебаний упругих линейных деформируемых тел к решению системы однородных линейных алгебраических уравнений, которые представим в матричной форме. Поскольку решение этой однородной системы линейных алгебраических уравнений отличны о т нуля, для её решения определитель системы приводиться к виду характеристического уравнения n-ой степени для квадратной матрицы.

219-225 27 11

METHODOLOGY OF TEACHING AND OBTAINING CRITERIA DEPENDENCIES IN THE COURSE OF SPECIAL DISCIPLINES OF THERMAL ENGINEERING PROFILE

NABIEV ABDULO ABDUVOKHIDOVICH

ANNOTATION: In the context of integration of science, education and technology, in order to prepare specialists in the heat and power engineering profile, information is needed on theoretical and experimental research methods, on methods of processing results used in this field of science. It is necessary to emphasize that the main attention should be paid to the disclosure of the theory, tasks, types and forms and the basics of planning the experiment. This work proposes a methodology for teaching the above-mentioned topic and obtaining criteria, as well as dependencies characterizing heat and mass transfer processes in industrial heat exchangers.

226-232 22 5

O‘QITISH METODIKASI VA MEZONLARNI OLISH ISSILIK MUHANJANSIYA PROFILINING MAXSUS FANLARI KURSINING BOG'LIKLARI.

NABIEV ABDULLO ABDUVOKHIDOVICH

ANNOTATSIYA: Ta'lim va texnika integratsiyasi sharoitida issiqlik-energetika profili bo'yicha mutaxassislar tayyorlash uchun nazariy va eksperimental tadqiqot usullari, fanning ushbu sohasida qo'llaniladigan natijalarni qayta ishlash usullari haqida ma'lumotlar zarur. Ta'kidlash joizki, eksperimental rejalashtirishning nazariyasi, vazifalari, turlari va shakllari va asoslarini ochib berishga asosiy e'tibor qaratish lozim. Ushbu maqolada yuqorida ko'rsatilgan mavzuni o'qitish metodikasi va mezonlarni olish, shuningdek, sanoat issiqlik almashinuvi qurilmalarida issiqlik va massa uzatish jarayonlarini tavsiflovchi bog'liqliklarni taklif qiladi.

233-239 33 10

МЕТОДИКА ІІРЕПОДАВАНИЯ И ПОЛУЧЕННЯ КРИТЕРИАЛЬНЫХ ЗАВИСИМОСТЕЙ В КУРСЕ СПЕЦИАЛЬНЫХ ДИСЦИПЛИН ТЕПЛОТЕХНИЧЕСКОГО ПРОФИЛЯ

НАБИЕВ АБДУЛЛО АБДУВОХИДОВИЧ

АННОТАЦИЯ: В условиях интеграции науки, образования  и  техники чтобы подготовить специалистов теплоэнергетического  профиля , нужны сведения о теоретических и экспериментальных методах  исследования, о способах обработки результатов,  используемых в данной области науки. Необходимо подчеркнуть, что главное внимание следует уделить раскрытию теории, задачам, видам и формам   и основам планирования эксперимента. В данной работе  предлагается методика преподавания выше названной темы и получения критериев, а также зависимостей характеризующие тепломассообменные процессы в промышленных  теплообменных аппаратах.

142-147 24 15

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

148-154 33 8

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

155-161 34 8

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

162-170 26 6

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

171-177 26 6

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

148-154 32 9

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

171-177 27 8

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

155-161 26 8

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

178-184 34 15

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

162-170 23 6

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

185-190 34 13

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

162-170 27 5

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

84-92 49 11

KELAJAK KASBLARI VA YOSHLARNING IMKONIYATLARI

Akimova Jazira Kadirbekovna

  Annotatsiya: Ushbu maqolada kelajakda eng talabgir bo‘lishi kutilayotgan kasblar haqida so‘z yuritiladi. Texnologik taraqqiyot, ekologik muammolar va global tendensiyalar natijasida yangi kasblar shakllanib bormoqda. Sun’iy intellekt, kiberxavfsizlik, biotexnologiya, ekologiya va kosmik sanoat sohalari kelajakda katta ahamiyat kasb etishi kutilmoqda. Yangi kasblarga moslashish uchun raqamli ko‘nikmalar, kreativ yondashuv va analitik fikrlash muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqola kelajak kasblarining rivojlanish yo‘nalishlari va ularga tayyorgarlik ko‘rishning ahamiyatini yoritadi.Yoshlar ishlari agentligi “Ke­lajak kasblari” loyihasini yo‘lga qo‘ygan. Bu loyihadan ko‘zlangan asosiy maqsad nima? Kelajak kasblari deganda qaysi soha­lar nazarda tutilmoqda? Loyiha doirasidagi subsidiyalar kim­larga beriladi? Miqdori qancha? Viloyatlarda ahvol qanday? Bu kabi savollarga ushbu maqolada javob berishga harakat qilamiz va bu to`g`risida batafsilroq to`xtalib o`tamiz.


Аннотация: В этой статье рассматриваются профессии, которые, как ожидается, будут наиболее востребованы в будущем. В результате технического прогресса, экологических проблем и глобальных тенденций формируются новые профессии. Ожидается, что в будущем искусственный интеллект, кибербезопасность, биотехнологии, экология и космическая промышленность приобретут все большее значение. Цифровые навыки, творческий подход и аналитическое мышление важны для адаптации к новым профессиям. В данной статье освещаются направления развития будущих профессий и важность подготовки к ним. В этой статье агентство по делам молодежи запускает проект “профессии будущего”. Какова основная цель этого проекта? Какие отрасли промышленности относятся к будущим профессиям? Кому предоставляются субсидии в рамках проекта? Сколько стоит сумма? Как обстоят дела в регионах? На подобные вопросы мы постараемся ответить в данной статье и остановимся на этом более подробно.


Annotation: This article will talk about the professions that are expected to be the most demanding in the future. As a result of technological progress, environmental problems and global trends, new professions are taking shape. The fields of artificial intelligence, cyber security, biotechnology, ecology and space industries are expected to be of great importance in the future. Digital skills, a creative approach and analytical thinking are important to adapt to new professions. This article will highlight the areas of development of future professions and the importance of preparing for them. This article is based on the project of the agency for Youth Affairs “future professions”. What is the main goal of this project? What areas are meant by future professions? Who will receive subsidies within the scope of the project? What is the amount? What is the situation in the regions? We will try to answer such questions in this article and dwell on this in more detail.

148-154 44 13

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

155-161 37 7

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

162-170 40 8

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

171-177 42 16

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

178-184 39 6

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

185-190 38 8

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

191-196 51 7

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

197-201 52 14

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

142-147 45 9

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.

93-102 44 10

OLIY TA’LIM XODIMLARINI MALAKASINI OSHIRISHNING AHAMIYATI

X. Mamadaliyeva

Annotatsiya: Ushbu maqolada mustaqillik yillarida O’zbekistonda ta’lim tizimi, jumladan, oliy ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan professor-o’qituvchilarni hamda boshqa xodimlarni rag’batlantirish tizimini amalga tadbiq etishda ularning malakasini oshirishning ahamiyati yoritilgan.


Аннотация: В данной статье освещается важность повышения квалификации профессорско-преподавательского состава и других сотрудников, работающих в системе высшего образования, а также внедрение системы их стимулирования в годы независимости Узбекистана. 


Annotation: This article highlights the importance of improving the qualifications of professors, teachers, and other staff working in the education system, particularly in higher education, as well as the implementation of a system for their motivation during the years of independence in Uzbekistan. 


 

103-107 44 11

FOREIGN EXPERIENCE IN DEVELOPING SMALL BUSINESS AND PRIVATE ENTREPRENEURSHIP

Suyunov Jabbor Makhmudovich

Abstract. This article develops scientific proposals and recommendations on the current importance of small business and private entrepreneurship, on the use of advanced experience of foreign countries in the development of their activities.


Аннотация. В данной статье разработаны научные предложения и рекомендации по актуальному значению малого бизнеса и частного предпринимательства, по использованию передового опыта зарубежных стран в развитии их деятельности.


Annotatsiya. Ushbu maqolada kichik biznеs va хususiy tadbirkоrlikning hozirgi kundagi ahamiyati, ular faоliyatini rivоjlantirishda xorijiy mamlakatlarning ilg‘or  tajribasidan foydalanish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

108-111 40 10

QISHLOQ XO‘JALIGI YERLAR HISOBI NATIJALARI ASOSIDA IQTISODIY SAMARADORLIK MASALALARI

Tashbayeva Hulkaroy Xolmurod qizi

Annotatsiya. Ushbu maqola qishloq xo‘jaligi yerlari, ularning mamlakatimiz iqtisodiyotida tutgan o‘rni, shu bilan bir qatorda qishloq xo‘jaligi yerlari hisobini to‘g‘ri, aniq va doimiy yurutishning iqtisodiyotga ta’siri haqida so‘z yurutilgan.

112-116 39 14

OQOVA SUVLARNI TOZALASH INSHOOTLARIDA XAVFSIZLIKNI TA’MINLASH UCHUN CHORA-TADBIRLAR: MINERALOGIK BOYLIKLAR VA ULARNING KELAJAKDAGI ISTIQBOLLARI BILAN BOG'LIQLIGI

Lutfullayeva Nargiza Baxodirovna, Mo'minova Asliya Rasuljon qizi, Ibroximova Sevinch Azamjon qizi

ANNOTATSIYA:” Oqova suvlarining hayotimizdagi o'rni juda muhim. Ularning quyidagi asosiy ahamiyatlari bor:

117-121 33 10

ОСОБЕННОСТИ ТЕЧЕНИЯ БЕРЕМЕННОСТИ И РОДОВ У ЖЕНЩИН С ПЕРЕНОШЕННОЙ БЕРЕМЕННОСТЬЮ, ПРОЖИВАЮЩИХ В АНДИЖАНСКОМ РЕГИОНЕ.

Икрамова Шохсанам Сарварбек кизи

Аннотация: В тезисы рассматриваются особенности течения беременности и родов у женщин с переношенной беременностью, проживающих в Андижанском регионе. Проведён анализ клинических данных, выявлены факторы риска, осложнения и перинатальные исходы. Установлено, что переношенная беременность в данном регионе сопровождается повышенной частотой аномалий родовой деятельности, гипоксии плода и необходимости оперативного родоразрешения. Результаты исследования подчеркивают важность своевременной диагностики и комплексного ведения таких беременностей для снижения материнской и перинатальной заболеваемости.

122-126 45 6

THE ROLE OF BRAVERY AS A CENTRAL THEME IN LONDON'S NARRATIVES

Rajabov Jamshid Rustam o'g'li

 Annotation: Jack London's literary works frequently explore the theme of bravery, particularly in the context of survival, natural struggles, and societal expectations. This paper analyzes how bravery manifests in his narratives, examining its role in character development, plot progression, and thematic depth. Through literature analysis and thematic exploration, the study reveals how London portrays bravery as both an innate human trait and a learned survival mechanism.

127-138 44 11

QASHQADARYO VILOYATIDA BALIQCHILIKNI RIVOJLANTIRISHNING IQTISODIY GEOGRAFIK JIHATLARI

Nurmatov N.E.

Annotatsiya. Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatida baliqchilikni rivojlantirishning iqtisodiy-geografik jihatlari tahlil qilingan. Viloyatning tabiiy-geografik sharoiti, suv resurslari va iqlim xususiyatlari baliqchilikni rivojlantirish imkoniyatlariga ta’siri o‘rganilgan. Shuningdek, baliqchilik xo‘jaliklarining hududiy joylashuvi, ishlab chiqarish hajmi va sohadagi iqtisodiy samaradorlik masalalariga e’tibor qaratilgan. Maqolada baliqchilikni rivojlantirishdagi muammolar, ekologik omillar va sohaga oid investitsion imkoniyatlar tahlil qilinib, istiqboldagi yo‘nalishlar bo‘yicha tavsiyalar berilgan.


Annotation. This article analyzes the economic and geographical aspects of the development of fisheries in the Kashkadarya region. The impact of the natural and geographical conditions, water resources and climatic features of the region on the development of fisheries is studied. Attention is also paid to the territorial location of fisheries, production volumes and economic efficiency in the industry. The article analyzes the problems of fisheries development, environmental factors and investment opportunities in the industry, and gives recommendations on future directions.

139-141 37 16

ПОТРЕБЛЕНИЕ СЕРЫ АРТИШОКОМ КОЛЮЧИМ В РАЗЛИЧНЫХ ПОЧВЕННЫХ УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА.

Мадаминова М.А,

АННОТАЦИЯ: Потребление серы артишоком колючим в различных почвенных условиях Узбекистана.


  Annotation: Consumption of sulfur by artichoke prickly in various soil conditions of    Uzbekistan

197-201 42 6

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

191-196 47 14

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

185-190 35 7

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

178-184 42 13

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

197-201 65 12

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

171-177 37 9

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

191-196 41 6

IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BANK XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Oʻzbekistonda ham bank xizmat turlarini rivojlantirish xususan, unda axborot kommunikasion texnologiyalardan keng foydalangan holda bank xizmatlarining yangi turlarini joriy etish masalasi bugungi kunda dolzarb hisoblanadi. Jumladan, banklar tomonidan kichik va yirik moliyaviy texnologiya kompaniyalari mijozlarga koʻrsatiladigan hizmatlarni yaxshilash uchun “sun'iy aql-idrok” (artificial intelligence) va raqamli texnologiyalardan keng foydalanilmoqda. Chunki, bozordagi yangi raqobatchilar barcha oʻlchamdagi eski moliyaviy institutlarga tahdid sola boshladi. Shu bilan birga yangi texnologiyalar bank xizmatlari bozorida katta imkoniyatlar eshigini ochmoqda.

185-190 36 9

ТИЖОРАТ БАНКЛАРИНИ РАҚАМЛАШТИРИШДА БЛОКЧЕЙН ТЕХНОЛОГИЯСИНИНГ ИСТИҚБОЛЛАРИ

Рустамов Элдор Баратович

Мамлакатимизда молиявий-иқтисодий секторни замонавий талаблар асосида ривожлантириш, 2030 йилгача бўлган даврда корпоратив тузилмалар фаолиятини рақамлаштиришни босқичма-босқич жорий этиш, бу жараёнда замонавий молиявий моделлардан фойдаланиш орқали молиявий хавфсиз-ликни таъминлаш каби йўналишларда кенг қамровли мақсадли чора-тадбиралар амалга оширилмоқда. «Иқтисодиётнинг реал сектори корпоратив тузилмаларида ахборот тизимлари ва дастурий маҳсулотларни кенг жорий қилиш, корпоратив тузилмаларнинг молиявий бошқарувини замонавий телекоммуникация инфратузилмаси, алоқа технологияси, электрон тижорат ва дастурий таъминот бозорининг фаол иштирокчига айлантириш ҳамда рақамли иқтисодиётни ташкил этиш» [2] каби вазифалар белгиланган.

162-170 30 6

ФУНКЦИЯ ЯЗЫКОВОЙ ИНТЕРФЕРЕНЦИИ В КОНТЕКСТЕ ОСВОЕНИЯ НЕМЕЦКОГО ЯЗЫКА

Askarova Sh.I.

Аннотация: В данной работе рассматривается функция языковой интерференции в процессе освоения немецкого языка носителями узбекского языка. Языковая интерференция, как результат переноса языковых элементов родного языка на целевой, оказывает значительное влияние на формирование языковой компетенции учащихся. В исследовании выделяются основные типы интерференции, включая фонетическую, грамматическую и лексико-семантическую, а также анализируется степень их проявления на различных этапах обучения.

178-184 48 8

MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Azimjonova Mohichexra, Mo’minova Zarnigor, To’xtasheva Sevinch

Annotatsiya: Ushbu maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlarinig ahamiyati yoritilgan. Hamda maqolada Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarning rivojlanish yoshi va o’ziga xos xususiyatlar haqida muhum tavsiyalar berilgan.


Аннотация: В данной статье подчеркивается значение возраста развития и особенностей детей дошкольного возраста. Также в статье даны важные рекомендации по возрасту развития и особенностям детей дошкольного возраста.


Abstract: This article highlights the importance of the developmental age and specific characteristics of preschool children. The article also provides important recommendations on the developmental age and specific characteristics of preschool children.

155-161 30 10

ИННОВАЦИОННЫЕ ПОДХОДЫ ФОРМИРОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧИТЕЛЕЙ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ

Тошмуродова Мухаббат Назаралиевна

Annotatsiya: Ushbu maqolada inklyuziv ta’limda o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishning ilmiy-nazariy asoslari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim barcha o‘quvchilarga, jumladan, jismoniy va aqliy imkoniyatlari cheklangan bolalarga sifatli ta’lim olish imkoniyatini yaratishga yo‘naltirilgan. Pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishda zamonaviy texnologiyalar, differensial yondashuvlar, mentorlik tizimi hamda xalqaro tajribalar asosida amalga oshiriladigan metodlar tahlil qilinadi.


Аннотация: В данной статье анализируются научно-теоретические основы и инновационные подходы к формированию профессиональных компетенций учителей в инклюзивном образовании. Инклюзивное образование направлено на создание равных возможностей для всех учащихся, включая детей с ограниченными физическими и интеллектуальными возможностями. В статье рассматриваются методы, основанные на современных технологиях, дифференцированных подходах, системе наставничества и международном опыте. Результаты исследования показывают, что уровень подготовки учителей, методические подходы и эффективность использования информационно-коммуникационных технологий являются ключевыми факторами успеха инклюзивной образовательной среды.


Annotation: This article analyzes the scientific and theoretical foundations and innovative approaches to the formation of professional competencies of teachers in inclusive education. Inclusive education is aimed at creating opportunities for all students, including children with physical and mental disabilities, to receive quality education. Methods for developing teachers' professional competencies based on modern technologies, differential approaches, mentoring systems, and international experience are analyzed.

171-177 33 10

SUG‘ORILADIGAN EKIN YERLARDAN FOYDALANISH TAHLILI

Abdisalomov Abdirauf Abdisalom o‘g‘li, Nazarov Zavqiy Shavkat o‘g‘li

Annotatsiya: Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasi sug‘oriladigan ekin yer maydonlaridan foydalanish holati tahlil qilinadi. Sug‘oriladigan maydonlar qishloq xo‘jaligida asosiy ishlab chiqarish resursi hisoblanib, ulardan samarali foydalanish oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va agrar sektor barqarorligini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot davomida sug‘oriladigan ekin yerlarining hozirgi holati, ularga ta’sir etuvchi tabiiy, iqtisodiy va ijtimoiy omillar, shuningdek, resurs tejamkor texnologiyalarni joriy etish zaruriyati o‘rganilgan. Sug‘oriladigan yerlarning sho‘rlanish darajasi va meliorativ holati ularning unumdorligiga bevosita ta’sir qilishi bois, GIS texnologiyalaridan foydalanish orqali monitoring tizimini shakllantirish taklif etiladi. Xususan, suv resurslaridan oqilona foydalanish, zamonaviy irrigatsiya tizimlarini tatbiq etish va agrotexnik tadbirlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.


 


Аннотация: В статье анализируется использование орошаемых пахотных земель в Республике Узбекистан. Орошаемые земли являются ключевым производственным ресурсом в сельском хозяйстве, и их эффективное использование имеет решающее значение для обеспечения продовольственной безопасности и повышения устойчивости аграрного сектора. В ходе исследования были изучены современное состояние орошаемых пахотных земель, природные, экономические и социальные факторы, влияющие на него, а также необходимость внедрения ресурсосберегающих технологий. Поскольку уровень засоления и мелиоративное состояние орошаемых земель напрямую влияют на их продуктивность, предлагается сформировать систему мониторинга с использованием ГИС-технологий. В частности, были выдвинуты предложения по рациональному использованию водных ресурсов, внедрению современных систем орошения, разработке агротехнических мероприятий.


 


Abstract: This article analyzes the state of use of irrigated arable land in the Republic of Uzbekistan. Irrigated land is the main production resource in agriculture, and its effective use is of great importance in ensuring food security and increasing the stability of the agricultural sector. During the study, the current state of irrigated arable land, the natural, economic and social factors affecting it, as well as the need to introduce resource-saving technologies were studied. Since the salinity level and reclamation status of irrigated lands directly affect their productivity, it is proposed to form a monitoring system using GIS technologies. In particular, proposals are put forward for the rational use of water resources, the introduction of modern irrigation systems, and the development of agrotechnical measures.

148-154 26 4

MAMLAKATIMIZDA QO‘SHILGAN QIYMAT SOLIG‘INING MAMLAKATIMIZNING IQTISODIYOTGA TA’SIRI TAHLILI

Erkayev Nodir Xudayberdiyevich

Annotatsiya: Mamlakatimizda qo‘shilgan qiymat solig‘ining soliqqa tortish ma’murchiligi o‘rganlan holda ularni soliq solishni tartibiga solish, qo‘shilgan qiymat solig‘ini takomillashtirish bilan ham bog‘liqdir. Maqolada qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari, uni aniqlashdagi ayrim murakkabliklar va muammolar tahlil etilgan, soliq bazasining shakllantirishni takomillashtirish masalalariga e’tibor qaratiladi. Bundan tashqari qo‘shilgan qiymat solig‘i bazasini aniqlash va hisoblash yuzasidan kiritilgan o‘zgarishlar va qo‘shimchalarni qo‘llash natijalarga asoslanib tegishli xulosalar shakllantirilgan va tavsiyalar ishlab chiqilgan.

197-201 49 7

RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA MASOFAVIY BANK XIZMAT TURLARINI RIVOJLANTIRISH YO’LLARI

Rustamov Eldor Baratovich

Jahonda raqamli iqtisodiyot rivoji davrida bank xizmat turlarini zamonoviy texnologiyalarni qoʻllash orqali koʻrsatishni tadqiq qilish kabi masalalarga e'tibor kuchayib bormoqda. Bu sohada bank xizmat turlarini samarali boshqarishning zamonaviy integrallashgan axborot tizimlarini joriy etish, tizim ma'lumotlarining shaffofligi va himoyalanishini ta'minlash, raqamli iqtisodiyot texnologiyalarini qoʻllash hamda axborot tizimlarining oʻzaro axborot integrasiyasini samarali ravishda amalga oshirish metodikasini takomillashtirish masalalari asosiy tendensiyalardan hisoblanadi. Raqamli iqtisodiyot va innovasiyalarning keng rivojlanishi tijorat banklari tomonidan xizmat turlarini axborot tizimlarini takomillashtirib borishni taqozo etmoqda.

142-147 43 8

DUNYΟ AMALIYΟTIDA XUFYΟNA IQTISΟDIYΟTNI QISQARTIRISHDA SΟLIQ TIZIMIDAN SAMARALI FΟYDALANISH (XΟRIJ TAJRIBA)

Raximjonov Jaxongir Nabievich

Annotatsiya. Mazkur maqolada respublikamizda so‘ngi yillarda mamlakatda xufiyona iqtisodiyotni ulushini kamaytirishda moliyaviy instrumentlardan samarali foydalanish masalalari hamda soliq idoralari tomonidan soliq ma’murchiligi instrumentlaridan foydalanish orqali  yashirin iqtisodiyotga yordam beradigan sharoitlarni va huquqbuzarliklarni bartaraf etish, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash sxemalarini o‘z vaqtida oshkor qilish chora-tadbirlarini amalga oshirish, soliq ma’murchiligining samarasiz usullari bilan bog‘liq xarajatlarni kamaytirish, ayrim funksiyalarni markazlashtirish orqali soliq organlari tuzilmasini yanada optimallashtirish, soliq ma’murchiligi samaradorligini oshirish maqsadida sohaviy tadqiqotlar o‘tkazish va qonun hujjatlaridagi qaramaqarshiliklarni bartaraf etish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosa va takliflar ishlab chiqilgan.