Vol. 3 No. 3 (2025)

Vol. 3 No. 3 (2025)
Published: 16-03-2025

Articles

8-12 92 30

THE IMPACT OF COMMUNITY HEALTH NURSES ON THE PROMPT DETECTION OF KEY NON-COMMUNICABLE DISEASES WITHIN HEALTH INSURANCE FRAMEWORKS

M. A Rakhmatullaeva, I. R. Urazalieva

Non-communicable diseases (NCDs), particularly cardiovascular diseases (CVD), hypertension, diabetes mellitus (DM), and dyslipidemia (DL), are the leading causes of global mortality, accounting for 71% of deaths annually. Early detection is critical to reducing their burden, especially in low- and middle-income countries (LMICs). This paper explores the pivotal role of community health nurses (CHNs) in identifying these conditions within populations covered by health insurance packages. Globally, CVD claims 17.9 million lives yearly, with hypertension affecting 22% of adults. Leveraging insurance-covered services, CHNs facilitate screening, risk factor identification, and timely intervention. This review highlights their contributions and the need for integrated health system support to enhance NCD management.

252-267 283 59

Cultural Differences in Work-Life Balance

Gulnoza Xusanova

This article delves into the cultural differences in work-life balance across Western and Eastern countries, as well as Uzbekistan, examining how cultural values, social norms, and economic conditions shape people's approach to balancing work and personal life. In Western countries like the New Zealand and those in Western Europe, there is a strong focus on personal freedom, efficiency, and structured work hours, with an increasing shift towards flexible work options and mental well-being. On the other hand, Eastern countries such as Japan, China, and India often emphasize dedication and long working hours, though there is a growing awareness of the need for rest and balance. Uzbekistan offers a distinctive perspective, combining deep-rooted traditions with evolving modern work practices. Family and community play a central role in shaping work-life balance, while economic progress continues to influence workplace dynamics. Recognizing these cultural differences is crucial for building inclusive, supportive work environments and encouraging global organizational growth.

208-212 69 28

UZBEKISTAN'S ACCESSION TO THE WTO IN THE GLOBAL ECONOMIC ENVIRONMENT: RISKS AND OPPORTUNITIES

Namuna Mislimbekova

This article analyzes the process of Uzbekistan's accession to the World Trade Organization (WTO) and its impact on the country's economy. Uzbekistan's accession to the WTO creates opportunities for integration into the global economy, entering the international trade environment, and enhancing competitiveness. However, this process also has both positive and negative aspects, which are examined as risks and opportunities. The article analyzes the risks, strategies, and necessary political, economic, and institutional measures for the successful implementation of Uzbekistan's accession to the WTO.

202-207 51 22

CONFLICT PREVENTION STRATEGIES (METHODS FOR REACHING AGREEMENTS AND NEGOTIATION TECHNIQUES; IMPROVING IJTIMOIY KO’NIKMALARAND ALIGNMENT; MONITORING CONFLICTS IN PROJECT MANAGEMENT SYSTEMS)

Shahnoza Nizamova

This article discusses conflict prevention strategies, methods for reaching agreements and conducting negotiations, improving ijtimoiy ko’nikmalarand alignment, as well as monitoring conflicts in project management systems. Reducing conflicts within project teams and implementing effective measures against them can enhance project outcomes and improve the teamwork environment. The article presents the necessary methods and approaches for applying these strategies in practice.

196-201 75 28

Халқаро савдо низоларини тижорат арбитражида ҳал этиш йуллари .

Aббос Вахобов , Б.A Исламов

   Мазкур мақолада халқаро савдо-иқтисодий битимлар доирасида юзага келадиган низолар ва уларни ҳал этиш механизмлари ҳақида малумот берилган. Хусусан, халқаро хусусий ҳуқуқнинг аҳамияти, халқаро тижорат арбитражи (ҳакамлик судлари)нинг роли ва уларнинг афзалликлари ёритилган. Арбитраж битимларининг моҳияти ва низоларни ҳал қилишда томонларнинг эркини таъминлаш масалалари муҳокама қилинган. Шунингдек, халқаро тижорат арбитражининг ҳуқуқий асослари, уни тартибга солувчи халқаро конвенциялар ва келишувлар, шу жумладан, Нью-Йорк, Женева, Вашингтон конвенциялари каби муҳим халқаро ҳужжатлар кўриб чиқилган. Мақолада халқаро миқёсда машҳур бўлган арбитраж институтлари, шу жумладан, Халқаро савдо палатаси Арбитраж суди (ICC), Лондон халқаро ҳакамлик суди (LCIA), Стокгольм Савдо палатаси Арбитраж институти каби тузилмалар ҳақида маълумот берилган. Ўзбекистон Республикасида халқаро тижорат арбитражининг шаклланиши ва 2020 йилда қабул қилинган "Халқаро тижорат арбитражи тўғрисида"ги Қонуннинг аҳамияти ҳам ёритилган. Мақолада халқаро арбитражнинг мустақил ва нейтрал жараён сифатида самарадорлиги, унинг халқаро стандартларга мос равишда фаолият юритиши таъкидланган.

190-195 248 126

CROSS-BORDER E-COMMERCE: OPPORTUNITIES AND CHALLENGES

Nafisa Aynidinova

This article explores the dynamics of cross-border e-commerce and its significant impact on global trade, supply chains, and the international economy. As the digital marketplace continues to evolve, businesses are increasingly engaging in international online trade, offering both opportunities and challenges. This study examines how cross-border e-commerce is reshaping supply chains, expanding global market access, and fostering innovation. Additionally, it highlights key issues in payment processing, taxation, and legal barriers that businesses face in cross-border transactions. The article concludes with an analysis of potential solutions and strategies for overcoming these challenges to optimize global e-commerce operations.

235-237 64 31

OLIY TA’LIM TIZIMIGA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Ulug'bek Almardanov

Mazkur tezisda O‘zbekiston oliy ta’lim tizimiga xorijiy investitsiyalarni jalb qilish jarayoni va uning samaradorligini baholash mexanizmlarini takomillashtirish masalasi yoritilgan. Xorijiy investitsiyalar ta’lim sifatini oshirish, ilmiy-innovatsion loyihalarni rivojlantirish hamda universitetlarning xalqaro reytinglardagi o‘rnini mustahkamlashga xizmat qilishi ta’kidlangan. Investitsiyalarning ta’lim tizimiga ta’sirini baholashda xalqaro tajribadan foydalanish, investitsiyalarni shaffof taqsimlash va ilmiy tadqiqotlarni moliyalashtirish muhimligi ko‘rsatib berilgan.

228-234 61 23

O‘ZBEK SAN’ATI AN’ANALAR JILOSI VA ZAMONAVIY NAFOSAT

Zohira Axatova

Mazkur maqolada 2025-yil 12-mart kuni Ikuo Xirayama Xalqaro madaniyat karvon saroyida tashkil etilgan “Zar qadrini zargar bilar” ko‘rgazmasi tahlil qilinadi. Ushbu ko‘rgazma o‘zbek zargarlik san’ati an’analari va zamonaviy tendensiyalarining uyg‘unligini namoyish etdi. Ko‘rgazmada taniqli ustalar, jumladan, Fasixiddin Dadamuhamedov va Bobur Dadamuxamedov va yana ko’plab hunarmandlarning milliy zargarlik merosini zamonaviy uslubda talqin etgan asarlari taqdim etildi. Maqolada “Tanga jevak”, “Panjara bo‘yin bezagi”, “Baldoq” va “Bodom” kabi taqinchoqlarning badiiy, texnik va ramziy xususiyatlari o‘rganilgan. Bundan tashqari, O‘zbekistonda zargarlik sohasini rivojlantirishga qaratilgan huquqiy asoslar ham yoritilgan. Ushbu tadqiqot milliy zargarlik san’atining jahon miqyosidagi rivoji va yosh avlod uchun ahamiyatini ko‘rsatadi.

221-227 52 31

Аmudаryо tо'qаylаri vа uning biоxilmа-xilliginining о’zgаrib bоrishini o’rganish

Kumush Bobojonova

Аmudаryо, О'rtа Оsiyо mintаqаsidаgi eng yirik dаryоlаrdаn biri bо'lib, о'zining о'zgаrmаs ekоlоgik аhаmiyаtigа egа. Dаryоning suvlаri vа ungа yаqin hududlаrdа jоylаshgаn tо'qаylаr turli xil о'simliklаr vа hаyvоnlаr uchun yаshаsh jоyi yаrаtаdi. Birоq, insоn fаоliyаti, jumlаdаn, qishlоq xо'jаligi, sаnоаt ishlаb chiqаrish vа suv resurslаrini bоshqаrish tо'qаylаrning biоxilmа-xilligi vа ekоlоgik hоlаtigа sаlbiy tа'sir kо'rsаtmоqdа. Ushbu mаqоlаdа Аmudаryо tо'qаylаrining о'zgаrib bоrishi, uning biоxilmа-xilligigа tа'siri, vа ekоlоgik hоlаtni sаqlаsh uchun zаrur bо'lgаn chоrа-tаdbirlаr tаhlil qilinаdi.

213-220 56 37

МИКРОЭЛЕМЕНТЫ И ЗДОРОВЬЕ

ДИЛОРОМ МУХАМЕДЖАНОВА

В нашем организме непрерывно происходят сотни процессов, и в каждом из них участвуют макро- и микроэлементы. Они содержатся в костях, коже, крови, стимулируют выработку ферментов и синтез гормонов. Малейшая нехватка биологически значимых веществ способна вызвать развитие множества заболеваний, поэтому следить за их потреблением крайне важно. В этой статье расскажем о роли макро- и микроэлементов в организме человека, нормах их потребления и способах восполнения дефицита.

268-273 87 35

INGLIZ TILI DARSLARIDA YUQORI SINF O‘QUVCHILARINING LINGVISTIK KOMPETENTSIYALARINI RIVOJLANTIRISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Rano Ergasheva

Ushbu maqolada yuqori sinf o‘quvchilarining ingliz tili darslarida lingvistik kompetensiyalarini rivojlantirish jarayoni tahlil qilinadi. Lingvistik kompetensiya fonetik, leksik, grammatik va pragmatik jihatlarni o‘z ichiga oladi. O‘quvchilarning ingliz tilini mukammal o‘zlashtirishlari uchun innovatsion metodlar, interaktiv yondashuvlar va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish muhimdir. Maqolada til o‘rgatish samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar ham tahlil qilinadi.

142-174 47 34

Жазони ижро этиш муассасаларининг тадбиркорлик фаолияти бўйича фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлиги асослари

БУРXОНХЎЖА АКРОМОВ

Фуқаролик-ҳуқуқий жавобгарлик бу — иқтисодий фаолиятдаги мажбуриятларни тўғри ва ўз вақтида бажармаганлик учун келиб чиқадиган юридик оқибатларнинг бир тури. Фуқаролик, яъни "гражданский", жавобгарлик тадбиркорлар ва жамиятнинг бошқа аъзолари ўртасидаги иқтисодий муносабатларни тартибга солишда муҳим аҳамият касб этади. Бу жавобгарлик нафақат юридик шахслар, балки алоҳида шахслар, жумладан, тадбиркорлар учун ҳам қўлланилади[1].


 


[1] Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси. 1995 йил 21 декабрь, 545-I-сон

242-251 183 60

Xalqaro valyuta tizimini shakllanishi va rivojlanishi

Javohir Xudoyberganov

mazkur maqolada xalqaro valyuta tizimining shakllanishi va rivojlanishi xususiyatlarini o'rganish va ochib berilgan.

238-241 53 17

DON TARKIBIDAGI GILIADIN OQSILLARINING POLIMORFIZMI

Nurzod Boysunov , Kamoljon Jo’rayev , Alisher G’aniyev

Olingan natijalarga koʻra, bugʻdoy navlarining genetik muhiti bugʻdoy donining sifat belgilarini namoyon boʻlishiga katta taʼsir koʻrsatadi. Odatda, bitta xromosomada yuzaga keluvchi eliminatsiya muhim ahamiyatga ega boʻlgan genlarning yoʻqotilishini anglatmaydi, chunki bugʻdoyda gomeologik genomlar mavjud hisoblanadi va yoʻqotilgan genetik materialning kompensatsiyalanishi gomeologlar hisobiga amalga oshadi.

294-303 69 26

GEPATITLAR FONIDA KORONAVIRUS INFEKSIYASINING KECHISHI

Sh.R Yusupov , S.E Sadullayev , Q.Y Yoqubov

Jigar hayotiy muhim organdir. Jigar inson organizmida ko‘plab funksiyalarni bajaradi, immunitet tizimi reaksiyalarida ishtirok etadi, infeksiyalarga umumiy qarshilik darajasini belgilaydi va viruslar va bakteriyalarga qarshi antitanalar ishlab chiqarish uchun javobgardir. Jigar kasalliklari dunyoda eng ko‘p tarqalgan kasalliklardan biri hisoblanadi, ayniqsa COVID-19 pandemiyasi sharoitida. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti 2020 yil 11 fevralda yangi koronavirus infeksiyasining rasmiy nomi COVID-19 deb e’lon qildi.

286-293 95 64

HOMILADOR AYOLLAR ORASIDAGI QIZILCHA: XUSUSIYATLARI, XAVFLARI VA OLDINI OLISH

Sh.R Yusupov , S.E Sadullayev , Q.Y Yoqubov , U.M. Ibragimov

Qizilcha - bu, ayniqsa, homiladorlikning dastlabki bosqichlarida jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan virusli infeksiya. Asosiy xavf tug‘ma qizilcha sindromi (TQS) bo‘lib, homilaning ko‘rish, eshitish, yurak tugʻma nuqsonlari va markaziy asab tizimining jiddiy nuqsonlari bilan tavsiflanadi. Maqolada homilador ayollarda infeksiyaning kechishi, homila uchun xavflar, diagnostika va profilaktika usullari ko‘rib chiqiladi.

278-285 68 50

ZANGIOTA TUMANI AHOLISI VA UNING JOYLASHUV XUSUSIYATLARI

Muhabbat Nurmatova , Matluba Egamberdieva

Mazkur maqolada Toshkent viloyati Zangiota tumanida kechayotgan demografik vaziyat, xususan aholi takror barpo bo‘lish xususiyatlari, shuningdek migratsiya jarayonlariga qisqacha to’xtalib o‘tiladi.

274-277 82 75

GEOGRAFIYA TA’LIMIDA EKOLOGIK MADANIYATNI SHAKLLANTIRISH

Sh.B Dusanova , Sh Bozorboyeva

Ushbu maqolada ekologik madaniyat  va shaxsning atrof-muhitdagi madaniy hatti-harakati uning jamiki bilimlari, Geografiya yo‘nalishida ekologik madaniyatni shakllantirishning asosiy vazifalari, tabiiy muhitni muhofaza qilish va yaxshilash, tabiatdan oqilona foydalanish, shu asosda paydo bo‘ladigan ekologik axloq insonning atrof-muhitga nisbatan hatti-harakatlari to’g’risida ma’lumotlar berilgan.

311-316 96 38

Ingliz tilini o’rganishda nutqiy ko’nikmalarni rivojlantirish

Ug’iljon Otajonova

Ingliz tilini o’rganishda nutqiy ko’nikmalarni rivojlantirish, tilni amalda, ya’ni suhbatda ishlatish uchun juda muhimdir. Nutqiy ko’nikmalar o’z ichiga talaffuz, nutqning tezligi, lug’at boyligi, gramatikani to’g’ri qo’llash va muloqotda o’z fikrini ravon ifodalashni oladi. Bu maqolada ingliz tilini o’rganishda nutqiy ko’nikmalarni rivojlantirishning turli usullari, metodlari va amaliyoti haqida so’z boradi. Shuningdek, til o’rganishda nutqiy ko’nikmalarni qanday yaxshilash mumkinligi va bu ko’nikmalarni rivojlantirishda texnologiya, interaktiv mashqlar, va o’rganishning ijtimoiy jihatlari qanday yordam berishi muhokama qilinadi.

317-323 32 13

Экстремизм ва экстремистик фаолият: миллий қонунчиликдаги мавжуд муаммолар ва таклифлар

Садоқат Нурумбетова

мақолада экстремизм билан боғлиқ жиноят ишларини тергов қилишда экстремизм тушунчасига миллий қонунчиликда аниқ изоҳ берилишини таъминлаш мақсадида, хориж ва тергов амалиётини ўрганиш натижаларидан келиб чиқиб, аниқланган мавжуд хато ва камчиликларга экстремизм тушунчаси ўзида қамраб олган “Экстремизмга қарши курашиш тўғрисида”ги қоун ва Жиноят Кодексининг тегишли моддаларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш  борасида таклифлар берилган.

92-97 111 33

THE ROLE OF CULTURAL CONTEXT IN TRANSLATING SHAKESPEARE’S DRAMAS INTO UZBEK

Marjona Boboyorova , Komila Fayzieva

Shakespeare’s works, deeply rooted in the sociocultural and historical context of the English Renaissance, present unique challenges for translation into other languages, including Uzbek. This article examines how cultural context influences the translation of Shakespeare’s dramas into Uzbek, focusing on linguistic adaptation, stylistic preservation, and the cultural transference of meaning. The study highlights the difficulties in rendering Elizabethan-era idioms, metaphors, and historical references in a way that resonates with Uzbek audiences. Through comparative analysis, this paper explores different strategies used by translators to maintain the artistic and thematic integrity of Shakespeare’s texts while ensuring their cultural relevance for Uzbek readers. The analysis includes key examples from Hamlet, Macbeth, Othello, and Romeo and Juliet with their respective Uzbek translations, demonstrating the role of cultural adaptation in preserving meaning.

42-46 227 42

Hayotning biosfera darajasining umumbiologik qonuniyatlari

Gulnoza Sattarova

Hayotning biosfera darajasining umumbiologik qonuniyatlari Yer yuzidagi barcha organizmlar va ularning yashash muhiti o‘rtasidagi murakkab o‘zaro aloqalarni tahlil qiladi. Bu qonuniyatlar biosferaning energetik va moddalarning aylanishi, ekologik tizimlarning o‘zgaruvchanligi va o‘zaro bog'lanishini o‘rganadi. Hayotning bu darajadagi qonuniyatlarini tushunish nafaqat biologik tizimlarning faoliyatini chuqurroq anglashga yordam beradi, balki ularni muhofaza qilish va ekologik barqarorlikni saqlashga ham katta ahamiyat kasb etadi. Ushbu tezisda biosfera darajasidagi asosiy qonuniyatlar va ularning hayotning turli sohalaridagi ta'siri ko‘rib chiqiladi.

37-41 74 50

XORAZM VILOYATI TURISTIK DESTINATSIYALARINING O‘ZBEKISTONNING BOSHQA QISMLARIDAGI TURISTIK MARKAZLARGA NISBATAN AFZALLIK VA KAMCHILIKLARI

Zilola Sobirova , To‘rabek Matjonov

Ushbu maqola Xorazm viloyatining turistik imkoniyatlarini O‘zbekistonning boshqa hududlari bilan solishtirishga bag‘ishlangan. Maqolada Xorazmning asosiy turistik obyektlari, jumladan, Ichan Qal’a, "Arda Xiva" majmuasi, Qalajiq tuzli ko‘li, shuningdek, viloyatning tabiiy go‘zalliklari, madaniy an’analari va milliy taomlari haqida batafsil ma’lumotlar keltirilgan. Xorazmning afzalliklari yoki turizm infratuzilmasining zaifligi va xalqaro taniqlikning pastligi kabi kamchiliklari ham yoritilgan. Maqolada Xorazmning turistik salohiyati boshqa hududlar bilan solishtirilgan holda tahlil qilinadi va viloyatni rivojlantirish yo‘llari haqida umumiy xulosalar keltirilgan.

28-36 70 29

JISMONIY TARBIYA DARSLARI JARAYONIDA TALABALARNING JISMONIY RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARI (TAJRIBA BOSHIDAGI NATIJALAR)

Ne’matjon Mamadjanov, Abdujalil Tolametov , AXMATJON AKBAROV

Maqolada talabalarni jismoniy rivojlanish darajasini oshirishda jismoniy tarbiya dasturlarining samaradorligi o‘rganish bo‘yicha pedagogik tajribaning boshlang‘ich bosqichida qayd etilgan natijalar, ularning asosiy statistika xarakteristikalar hamda nazorat va tajriba guruhlari sinaluvchilarining ko‘rsatkichlari statistik xarakteristikalarini solishtirish va ularning muhokamasi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalari, antropologik ko‘rsatkichlarining tahlili asosida jismoniy tarbiya dasturini ahamiyatligi haqidagi tadqiqot ishlarida yoritilgan. 

23-27 74 39

Qandli diabetning kelib chiqish va davolash usullari

Farida Murodova , Yodgor Kenjayev

Qandli diabet, qand kasalligi –organizmga insulin tanqisligi va moddalar almashinuvi buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasallik hisoblanadi. Qand kasalligi sharq xalq tabobat tarixida juda qadimdan ma’lum. Abu Ali ibn Sino bu dardga alohida e’tibor bergan. “suv qanday ichilgan bo’lsa , shu holatda chiqadi” , deb yozadi. Bemorning ko’p suv ichishi boshqa kasalliklarni ham keltirib chiqaradi va bemor juda ozib ketadi. Davolarga to’xtab: “bemorga sovuq mijozli suyuqlik ichir, mevalar ber, yalpiz damlab ichir, ya’ni bemorni ho’lla sovut, deydi. Bu kasallik odam organizmiga issiqlikning oshib ketishi tufayli paydo bo’lishini bildiradi. Qand kasalligi tarixi manbalarga ko’ra, nasliy bo’lishi ham mumkin. Qandli diabetda qonda qand miqdori keskin ko’payib siydik bilan chiqib turadi( tarkibida qand moddasi bo’ladi) tashnalik, og’iz qurishi, ozib ketish,quvvatsizlik, badan qichishishi va boshqalar alomatlar kuzatiladi. 

18-22 192 189

Ayollar jinsiy a’zolarining o’sma kasalliklari .

Yodgor Kenjayev , Sevinch Berdiyeva

Jinsiy a’zolar xavfli o’smalarining keng tarqalganligi va ayollar onkologik kasalliklari tizimida  yetakchi o’rin egallaganligi  bachadon  tanasi , bo’ynining fon va rak oldi kasalliklari  muoammolarining dolzarbligidan darak beradi . Reproduktiv yoshdagi ayollar onkologik kasalliklari  orasida bachadon bo’yni o’sma jarayonlari ulushi 10% dan 15,7% gacha tashkil qiladi Ma’lumki , ayollar onkologik kasalliklari  tizimida bachadon bo’yin raki  birinchi o’rinlardan birini egallab kelmoqda , u noqulay fonda rivojlanib  rak oldi kasalliklarining so’nggi bosqichi bo’lib hisoblanadi .

13-17 77 65

Yo’ldosh tushish davri va ilk chilla davrida qon ketishi terminal holati .

Yodgor Kenjayev , Gulsevar Erkayeva

Yo’ldosh , bola o’rni –bola tug’ilgach , ketidan tushadigan homila pardalari , platsentasi va kindigidan iborat a’zo :homolani ona tanasi bilan bog’langan turadi . Tug’ruqning yo’ldosh tushish davrida platsenta va pardalar bachadon devoridan to’la ko’chadi va tug’ruq yo’llari orqali chiqadi

60-66 52 21

БОШЛАНҒИЧ СИНФ ТАСВИРИЙ САНЪАТ ДАРСЛАРИДА ИЖОДИЙ ҚОБИЛИЯТЛАРНИ РИВОЖЛАНТИРИШ

Камола Сафоева

Мақолада тасвирий санъатнинг энг қизиқарли ва долзарб жанрларидан бири бўлган натюрмортни тасвирлаш, уни ташкил этиш, буюмларнинг ранги, ҳажми, шаклларининг тузилишига қараб унинг композициясини шакллантириш, тасвирлаш изчиллигидан фойдаланиш, ўқувчи-ёшларнинг натюрморт тасвирлашда тасвирий санъатнинг қонунларидан фойдаланиш масалаларига қаратилган.

47-59 50 19

БОЛАЛИК ДАВРИНИНГ РЕТРОСПЕКТИВ ТАДҚИҚOТИГА ОИД АСОСИЙ МУАММОЛАР

Ҳайдарбек Ҳамдамов

Ушбу мақолада болалик тушунчасининг шаклланиши ва унинг жамият ривожланиши билан алоқадорлик таҳлил этилди. Шунингдек, болаларнинг шахс сифатида шаклланишида сюжетли-ролли ўйинларнинг аҳамияти ҳамда болалик даврларини тарихий нуқтаи назардан ўрганиш унинг ривожланиш жараёнини тушуниш учун муҳим эканлиги илмий далиллар билан асослаб берилди. Мақола болалик ривожланишини психологик ва тарихий контекстда таҳлил этиб, мазкур муаммони ўрганишнинг долзарблигини кўрсатиб беради.

98-105 80 36

Зелёное развитие туристических кластеров: международный опыт и перспективы для регионов Узбекистана

Каримова Шахноз

В данной статье исследуется концепция зелёного развития туристических кластеров, анализируется международный опыт, рассматриваются аспекты управления и предлагаются рекомендации по внедрению подобных практик в регионах Узбекистана

139-141 38 12

Организационно-методические основы учета исполнения государственного бюджета и государственных специальных фондов в Республике Узбекистан

Самандар Мустафоев , Дилноз Абдужалилова

В данной работе рассматриваются организационно-методические основы учета исполнения государственного бюджета и государственных специальных фондов в Республике Узбекистан. Анализируются основные принципы бюджетного учета, нормативно-правовое регулирование, методология учета доходов и расходов бюджета, а также учет операций с государственными специальными фондами. Особое внимание уделяется бюджетной классификации, принципам отчетности и контролю за исполнением бюджета, включая роль Министерства экономики и финансов Республики Узбекистан, Государственного налогового комитета и других регулирующих органов.

81-91 46 24

Айрим хорижий давлатлар қонунчилигида тергов ва суд органлари фаолиятига тўсқинлик қилувчи одил судловга қарши жиноятлар учун жавобгарлик масалалари

Муроджон Анорбоев

Хорижий давлатларда тергов ва суд органлари фаолиятига тўсқинлик қилувчи жиноятлар мажмуаси ҳамда улар учун жавобгарлик ва жазо чораларининг хусусиятларини аниқлаш мамлакатимизга халқаро ва хорижий амалиётда қўлланилаётган ижобий тажрибаларни миллий ҳуқуқий базасига имплементация қилишга ёрдам беради. Бу одил судлов органларида адолат, ошкоралик, шаффофлик ва ҳисобдорликни таъминлаш учун муҳим аҳамиятга эга. Қолаверса, миллий ҳуқуқий базасини халқаро стандартларга мувофиқлаштириш мамлакатимизнинг глобал майдонда обрўсини ҳамда инсон ҳуқуқлари ва қонун устуворлиги жараёнларини янада ошириши ва мустаҳкамлаши мумкин. Шу сабабдан, тергов ва суд органлари фаолиятига тўсқинлик қилувчи одил судловга қарши жиноятлар учун жавобгарлик бўйича хорижий давлатларнинг тажрибасини ўрганиш ва таҳлил қилиш муҳим аҳамиятга эга.

124-138 75 108

КОМПЬЮТЕРНОЕ МОДЕЛИРОВАНИЕ ФИЗИЧЕСКИХ ПРОЦЕССОВ НА ЯЗЫКЕ PYTHON

D.A Юсупова, C.З Сироджиддинова, Ш Акбарова

В данной статье рассматривается использование компьютерных технологий, в частности языка программирования Python, в преподавании физики в школе и вузах. Анализируются преимущества применения Python для моделирования физических процессов, математических расчетов и визуализации данных. Особое внимание уделяется библиотекам NumPy, SciPy, Matplotlib и SymPy, которые позволяют выполнять сложные вычисления и строить графики. Представлены примеры численного моделирования механических и электромагнитных явлений, а также анализа термодинамических процессов, что способствует углубленному изучению физических законов.

119-123 68 12

SPORTChILARNI SPORT MUSOBAQALARIGA TAYYORLAShDA PSIXOLOGIK TAYYORGARLIKNING O‘RNI

G Abdikadirova

Maqolada sportchilarning sport musobaqalariga psixologik tayyorgarligining ahamiyati tahlil qilinadi. Psixologik tayyorgarlik, sportchining maqsadga erishish uchun ruhiy va emotsional holatlarini optimallashtirishga qaratilgan bo'lib, musobaqa oldidan va davomida sportchining o‘zini ishonchli va samarali boshqarishiga yordam beradi. Muallif musobaqa oldidagi tayyorgarlik jarayonini sportchining imkoniyatlarini baholash, maqsadni aniq belgilash, shuningdek, psixologik holatlarni boshqarish usullarini ishlab chiqishni o'z ichiga oladi. Psixologik tayyorgarlik, jismoniy va texnik tayyorgarlik bilan chambarchas bog‘langan holda, sportchi muvaffaqiyatini oshirishga xizmat qiladi. Maqola, shuningdek, psixologik tayyorgarlikning turli komponentlarini ta’riflab, sportchining motivatsiyasini va emotsional holatini boshqarishning ahamiyatini ko‘rsatadi.

111-118 84 28

Tasviriy san’at fanini o‘qitishda yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish

Shaxzod Xojimurodov , Sharofat Abduvaliyeva

Tasviriy san’at fani o‘quv jarayonida o‘quvchilarning ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirish, estetik tafakkurlarini shakllantirish va san’atga bo‘lgan qiziqishlarini oshirishda muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy ta'lim tizimida pedagogik texnologiyalarni qo‘llash, o‘quvchilarning faol ishtirokini ta'minlash va ularning individual xususiyatlarini inobatga olish imkonini beradi. Shu bois, tasviriy san’atni o‘qitishda yangi pedagogik texnologiyalarni qo‘llash, ta'lim jarayonini yanada samarali va qiziqarli qilishga xizmat qiladi

106-110 62 22

Exploring the Role of Tourism Micro Clusters in Regional Economic Development

Shakhnoza Karimova

Tourism micro clusters are emerging as vital elements in regional economic development, synergizing collaboration among small-scale tourism enterprises, enhancing local identity, and optimizing resource utilization. This article examines the theoretical foundations of tourism micro clusters, their characteristics, and their impact on local economies. By analyzing case studies and conducting empirical analysis, we identify best practices and potential hurdles in the quest for sustainable tourism micro clusters. Recommendations for policymakers and industry stakeholders are provided to maximize economic and social benefits.

183-189 92 32

Yashil iqtisodiyot muammolari talaba-yoshlar nigohida

Sarvinoz Abdurasulova

Ushbu maqolada yashil iqtisodiyotni talaba-yoshlar o‘rtasida tushunilishi, ushbu jarayonga o‘tish istiqbollari tahlil qilingan hamda uning asosiy muammolari o‘rganilgan. Shu bilan bir qatorda yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayoning ilk qadamlari yoritilgan. Yashil iqtisodiyotga o‘tish yo‘lidagi xalqaro hamkorlik o‘rni haqida ham to‘xtalib o‘tiladi. Talabalar orasida o‘tkazilgan so‘ro‘vnoma javoblaridan kelib chiqib birinchi navbatda yashil iqtisodiyot haqida yetarlicha tushuncha hosil bo‘lmaganligi aniqlandi. Va bu eng dolzarb muammoligi yaqqol ko‘rinib turibdi, bu masala yashil iqtisodiyotni to‘liq tadbiq etilishida bo‘shliq va qiyinchiliklar hosil qilishi tufayli ushbu maqolada yashil iqtosodiyotning tushunchasi, rivojlanish jarayonlari va muammolariga urg‘u berish bilan bir qatorda ushbu mavjud bo‘lgan muammolar yechimiga qaratilgan takliflar ilgari suriladi

175-182 94 24

ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ФРАЗЕОЛОГИЧЕСКИХ ЕДИНИЦ, СВЯЗАННЫХ С ГЕНДЕРОМ

Мукаддас Назарова

В статье рассматривается использование фразеологических единиц, связанных с гендером, в английском языке. Анализируется влияние языковых стереотипов на формирование гендерных ролей, а также отражение социальных и культурных представлений о маскулинности и фемининности в устойчивых выражениях. Особое внимание уделяется лексико-семантическим особенностям гендерно маркированных фразеологизмов, их прагматической функции и динамике изменений в контексте современного общества. В статье приводятся примеры фразеологических единиц, иллюстрирующие специфику гендерных стереотипов, а также рассматриваются тенденции к гендерной нейтрализации языка.

47-49 63 22

БОЛАЛИК ДАВРИНИНГ РЕТРОСПЕКТИВ ТАДҚИҚOТИГА ОИД АСОСИЙ МУАММОЛАР

Ҳайдарбек Ҳамдамов

Ушбу мақолада болалик тушунчасининг шаклланиши ва унинг жамият ривожланиши билан алоқадорлик таҳлил этилди. Шунингдек, болаларнинг шахс сифатида шаклланишида сюжетли-ролли ўйинларнинг аҳамияти ҳамда болалик даврларини тарихий нуқтаи назардан ўрганиш унинг ривожланиш жараёнини тушуниш учун муҳим эканлиги илмий далиллар билан асослаб берилди. Мақола болалик ривожланишини психологик ва тарихий контекстда таҳлил этиб, мазкур муаммони ўрганишнинг долзарблигини кўрсатиб беради.