ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
842
BUXORODAGI ME’MORIY OBIDALARNING QURILISHIDA SHARQ VA G’ARB
AN’ANLARINING UYG’UNLIGI
To‘rayev Anvar Ismoilovich
Osiyo xalqaro unversiteti, Tarix va filologiya kafedrasi katta o‘qituvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14208846
Annotatsiya. Ushbu maqolada Buxoro amirligi davrida qurilgan, me’moriy echimga ega
bo’lgan tarixiy obidalarning qurilish tarixi, uslubi sharq va g’arb qurilish an’analarining
uyg’unlashuviga doir ma’lumotlar manbalar orqali yoritilib o’tilgan. Shuningdek, XIX asr
oxirida Buxorodan Zapiskiy temir yo’lining o’tkazilishi va bu yerga yirik bank kapitalining kirib
kelish munosabati bilan shaharlarda bank binolari, dorixonalar, kasalxonalar, pochta, telefon
idorasi, vokzal, shahar markazidagi savdo timi qurilishi bilan bo’liq bo’lgan ma’lumorlar ham
maqolada bayon etilgan.
Kalit so‘zlar: Sitorai Mohi xosa, O’rta Osiyo, me’morchilik, arxitektura, amir, Yevropa
shaharsozligi, sakkiz burchakli, Buxoro vohasi, Sirdaryo, oq zal, mang’itlar sulolasi.
HARMONY OF EASTERN AND WESTERN TRADITIONS IN THE CONSTRUCTION
OF ARCHITECTURAL MONUMENTS IN BUKHARA
Abstract. In this article, the construction history and style of historical monuments built
during the Bukhara Emirate, with an architectural solution, and information on the combination
of eastern and western construction traditions, are highlighted through sources. Also, at the end
of the 19th century, in connection with the transfer of the Zapisky railway from Bukhara and the
influx of large banking capital, it is connected with the construction of bank buildings, pharmacies,
hospitals, post offices, telephone offices, railway stations, and shopping centers in the city center.
The informants are also described in the article.
Key words: Sitorai Mohi Khosa, Central Asia, architecture, architecture, emir, European
urbanism, octagonal, Bukhara oasis, Syrdarya, white hall, Mangit dynasty.
ГАРМОНИЯ ВОСТОЧНЫХ И ЗАПАДНЫХ ТРАДИЦИЙ ПРИ СТРОИТЕЛЬСТВЕ
АРХИТЕКТУРНЫХ ПАМЯТНИКОВ В БУХАРЕ
Аннотация. В данной статье через источники освещены история и стиль
исторических памятников, построенных во времена Бухарского эмирата, с
архитектурным решением, а также сведения о сочетании восточных и западных
строительных традиций. Также в конце XIX века, в связи с переводом Записской железной
дороги из Бухары и притоком крупного банковского капитала, это связано со
строительством банковских зданий, аптек, больниц, почтовых отделений, телефонных
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
843
станций, железных дорог. станции и торговые центры в центре города. Информаторы
также описаны в статье.
Ключевые слова: Ситораи Мохи Хоса, Средняя Азия, архитектура, зодчество,
эмир, европейский урбанизм, восьмиугольник, Бухарский оазис, Сырдарья, белый зал,
династия Мангит.
KIRISH
XIX asr oxiri XX asr boshlarida nafaqat Buxoro balki butun O’rta Osiyo me’morchiligi va
shaharsozligi quyidagi uch yo’sinda taraqqiy etdi.
1.
Yevropa shaharsozligining kirib kelishi va O’rta Osiyo shaharlarining yangicha qiyofasi.
2.
Mahalliy me’morchilik va rus arxitekturasining o’zaro ta’siri natijasida yuzaga kelgan
yangi muhandislik qurilishi yechimlari.
3.
Ananaviy me’morchilik rivoji [1,137].
XIX asr oxiri XX asr boshlarida Buxoro vohasida qurilgan me’moriy obidalar, ychimi
ko’rkamligi jihatdan boshqa davr me’moriy inshoatlardan ajralib turadi. Shunday obidalardan biri
Sitorai Mohi Xossadir.
Sitorai Mohi Xossa – mang’itlar sulolasining saroyi. Saroyning dastlabki imoratlari amir
Muzaffarxon (1860-1885) hukmronligi davrida qurilgan. Biroq bu yerda saroy va xushmanzara
bog’ barpo etish amir Abdulahadxon hukmronligi davrida (1885-1910) boshlangan. Dehqonlar va
amir askarlari kuchi bilan botqoqlik quritilib, chorbog’ bunyod etilgan. Saroy Yevropa va Isfaxon
saroylari hamda Buxoro arxitekturasi negizida qurilgan. Qurilishda saroy me’mori Hoji Hafiz
rahbarlik qilgan. Amir Olimxon hukmronligi davriga kelib (1910-1920) yangi saroy tiklangan va
shu davrdan boshlab saroy kompleksi yangi va eski saroyga ajratiladigan bo’ldi.
ASOSIY QISM
Amir Muzaffarxon davrida Sitorai Mohi Xossada barpo qilingan inshootlar saqlanib
qolmagan. Ko’p yillardan buyon tamirtalab bo’lgan qo’shsinchli katta mehmonxona 1986- yilda
qulab tushib, uning surati saqlangan xolos.
Sirasini aytganda, mazkur hukmdor davrida saroyda ko’p qurilishlar amalga oshirilganiga
umid bog’lash qiyin. Chunki, ko’p o’tmay rus bosqinchilari mamlakatga hujum qilib amir
qo’shinlari Sirdaryoda bo’lgan janglarda mag’lubiyatga uchrab chekinishga majbur bo’lgan.
Muzaffarxon amirlikning Kattaqo’rg’ongacha bo’lgan keng hududini Rossiya ixtiyoriga
topshirib va katta xiroj to’lab, sulh tuzishga majbur bo’lgan.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
844
Buning oqibatida mamlakatda iqtisodiy inqiroz yuz berib, xalq o’rtasida ochlik va vabo
boshlangan. Tabiiyki, bunday vaziyatda qarorgoh qurilishi to’xtatib qo’yilgan.
Amir Muzaffarxon vafotidan so’ng, taxtga uning o’g’li Abdulahadxon o’tirdi. Bu amir
davrida iqtisodiy inqiroz tugatilib, saroy qurilishi yana davom ettirilgan. Bu ishga saroy me’mori
Usta Hoji Hafiz rahbarlik qilgan. Asosiy binolar loyihalarini esa Ostonqul Hafiz o’g’li va Usta
Nasrulloboy yaratib amalgam oshirishni boshqargan. Saroyni bunyod etishda yana Rostov-don,
Peterburg, Toshkent va Lodz shaharlaridan taklif qilingan binokor mutaxassislar qatnashganlar.
Saroyni tomosha qilgan kishi uning bazi xonalari va zallari yevropacha uslubda
planlashtirilganinig guvohi bo’ladi. Chunki, saroy qurilishidan oldin amir Abdulahadxon
Peterburg va Moskva shaharlariga sayohat qilib, ko’pgina saroylar hamda arxitektura
yodgorliklarini ko’rgan edi. Suning uchun saroyni qurish, bezash va jihozlashda Rossiyadan taklif
qilingan mutaxassislar ham qatnashdilar. Rostov-dondan taklif qilingan V.N Kovalevskiy saroy
binolariga sirli bo’yoqlar bilan jilo berdi. Lodz shaharlaridan taklif qilingan mutaxassisl Krauza
ko’pgina nodir ishlarni bajardi [3].
Abdullaxon davrida rus askarlarining kuch g’ayrati bilan Buxoroda to’rtburchak uzunchoq
pishiq g’ishtlarni ishlab chiqarishga kirishilgan va bu g’ishtlar xalq o’rtasida “salloti” nomini
olgan. Shundan keyin Buxoroda qurilgan ko’pgina binolar, shu jumladan Sitorai Mohi Xossa
qarorgohida qad ko’targan inshootlar mana shunday shakldagi g’ishtlar bilan terilgan.
Abdullaxon hukmronligi davrida qurilib, davrimizgacha yetib kelgan saroy inshootlari
o’ziga xos tuzilishga ega. Undagi to’g’ri to’rtburchak shaklidagi katta xona saroyning qoq markazi
hisoblanadi. Katta xonaning ikki tomonida bir- biriga qarama-qarshi joylashgan va bir xilda sayqal
berilgan sakkiz burchakli bir juft kichik zal mavjud. Toshdan yo’nib yasalgan ramziy zinapoya bu
ikki zal o’rtasida o’ziga xos supa hosil qilgan. Supaning ikki tomoni aylanma shaklda qurilib,
pastki vayuqorisiga bezak berib qurilgan ustunlar kirish yo’lagiga alohida husn tarovat baxsh etadi.
Muzaffarxon va Abdullaxon barpo qilgan inshootlarda sharqona me’morchilik uslubining
Buxoro va Isfaxon maktablari amali qisman ko’rinib turadi xolos. Bu bejiz emas. Ikkala hukmdor
ham Buxoro me’morchiligi uchun yangilik bo’lgan g’arb uslubini qo’llashga harakat qilishgan.
Saroy qurilishidan muqaddam bir guruh ustalar g’arb qurilish uslubibni o’rganish uchun
Peterburg va Yalta shaharlariga borib kelishgan. Bu ham kamlik qilib rus muhandisi Sakovich
qarorgoh qurilishiga taklif etilgan [4,21].
Afsuski, hozirgi vaqtga kelib, Muzaffarxon va Abdullaxon davrida qarorgohda barpo
qilingan binolar buzilgan yoxud ularga jiddiy shikast yetgan, ko’pgina xonalarning asl tarxini
keltirish qiyin. Chunki, ular keyinchalik qayta qurilgan.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
845
Ayni mahalda yupqa ipak qog’ozga chizilgan Sitorai Mohi Xossa saroyining tarixi Buxoro
davlat badiiy me’morchilik muzey qo’riqxonasining qo’lyozmalar fondida saqlanadi.
Undagi yozuvlar arab yozuvida bo’lib, fors tilida bitilgan. Tarxdagi ko’plab shiyponlar,
hovuzchalar, ko’shklar, pavilonlar va aylanasimon filxona binolari bizgacha saqlnmagan. Afsuski
tarxning muallifi noma’lum. U o’z ism-sharifini yozib qoldirmagan.
1937 yilda mashhur rus me’mori, akademik Vinogradov tiklagan chizmalar asosida
ko’pgina binolar devorlari ikki va bir qatorli sinchlardan ko’tarilgani va shuning uchun devorlarda
ko’plab past balaand tokchalar hamda ravoqchalar mavjudligini qayd etmoq mumkin.
Shunisi diqqatga sazovorki, ikkala eski saroyda ham derazalarning ko’pchiligi shimolga
qaratilib, xonalarning yoz jaziramasida rohatbaxsh salqinlikni olib kirgan. Bu esa me’morlar issiq
iqlim sharoitida qasrni chinakkam jannatmakon go’shaga aylantirish maqsadida turli usullarni
qo’llaganliklaridan dalolat beradi.
Buxoroning so’nggi amiri Sayyid Olimxon hukmronligi davrida Buxoroda qurilish
ishlarining moliyalashtirilishi, boshqarilishi to’g’risida qisqacha izoh berishni lozim topdim.
O’sha vaqtlarda barcha qurilish ishlari maxsus devon nazoratida olib borilar edi. (Az baroi
imorati podshoi komissiya) Bu komissiya-guruh tarkibiga rus muhandislari Morgules va
Sakovichlar bilan birga Usta Hoji Abdurahim Hayotov, Usta Abdug’affor miroxo’r, qushbegi
vakili Mirzo Isomiddin Qorovulbegi kirishgan edi. Qurilish topshiriqlari hukumat boshlig’i
sifatida “Qo’shbegii Bolo” tomonidan berilib, mablag’ bilan ta’minlash esa moliya vazifasini
bajaradigan “Qo’shbegii poyin” amalga oshirar edi. Shahar ichkarisidagi qurilish ishlarini Husayn
devonbegi boshqarar, shahar tashqarisidagi qurilish ishlariga esa, Latif devonbegi boshchilik qilar
edi.
Shu jumladan, amir Sayyid Olimxon shahar tashqarisidagi yozgi saroyi Sitorai Mohi Xossa
saroyi qurilishini ham Latif devonbegi moliyaviy nazoratchi sifatida boshqargan. Odatga ko’ra
amir har bir yirik qurilishga bir taniqli ustani bosh me’mor qilib tayinlar edi. Tayinlangan bosh
ustaning unvoni eng kamida miroxo’r bo’lishi kerak edi. Amiri Sayyid Olimxon davriga kelib,
Buxoroda 50 nafar qorovulbegi unvoniga ega bo’lgan usta bo’lgan, Ustalar unvoninig eng yuqorisi
to’qsabo hisoblanar edi.
Qarorgohning hozirgi shaklidagi asosiy binolari mang’itla sulolasining so’nggi vakili Mir
Sayyid Olimxon hukmonligi (1911-1920) davrida barpo etilgan. Shuning uchun qarorgoh tuzilishi
eski va yangi saroylarga bo’lingan.
Buxoro amirligining Rossiya vassaliga aylangani saroy qurilishi uslubida ham o’z aksini
topgan.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
846
Olimxon qurilishlarini loyihalashtirishda rus muhandislari Sakovich va Morgules
xizmatidan foydalanganligi tufayli ko’pchilik binolarning tashqi ko’rinishi ovrupacha bo’lib, ichki
bezaklar esa milliy uslubda bajarilgan.
Rus muhandislari Abdullaxon saroyini tashqarida qoldirib, uning sharq tomonida
mahobatli bir me’moriy majmua loyihalashtirganlar va buxorolik ustalar ishtirokida uni amalga
oshirganlar.
XIX asr oxirida Buxorodan Zapiskiy temir yo’lining o’tkazilishi va bu yerga yirik bank
kapitalining kirib kelish munosabati bilan shaharlarda bank binolari, dorixonalar, ikkta kasalxona,
pochta, telefon idorasi, vokzal, shahar markazida ikkita savdo timi qurildi. Mazkur binolar
yevropacha me’morchilik uslubida ekaniga qaramay, tashqi tomonlarning g’ishtinligi tufayli
shaharning tarixiy binolari bilan uyg’unlashadi. Shaharning bazi ko’chalariga tosh yotqiziladi.
Buxoroning eski Kogon qishlaog’i o’rnida barpo etilgan Kogon stansiyasi yaqinida 1887
yili kichikroq kasaba vujudga kelib, u sata- sekin kengaya bordi va Yangi Buxoro nomini oldi.
Bu shaharchada asosan bir qavatli xom g’ishtli uylar bo’lib, ularning old tomoni pishiq
g’isht bilan qoplangan. Amirning Kogondagi saroyi eng yirik va ko’rkam bino bo’lib, tasirchan
me’morchilik uslublarida ishlangan. “Зодчий” jurnalining 1896 yildagi sonlaridan birida saroy
loyihasi ko’rsatilgan edi. Chizmalar ostidagi izohlardan shu narsa anglashildiki, loyiha “Me’mor
Aleksey Benua tomonidan tuzilgan”. Shunday qilib, ana shu ulkan inshootning muallifi
Turkistonda mashhur bo’lgan va g’oyat istedodli me’mor A. L Benuadir.
Saroyning to’g’ri burchakli tarxida bo’ylama o’q bo’ylab cho’zilgan yirik zallarning
biridan ikkinchisiga o’tiladi. Tarx markazida eng katta zal joylashgan [2,110].
XIX asr oxiri XX asr boshlarida Buxoroda madrasalar qurilishi ham davom etgan. Misol
qilib, amir Muzaffar davrida 1873- yilda Xo’ja Naqib, 1873 yilda Fathulloh Qushbegi guzarida
Sayyid Kamol madrasasi, 1873 yilda Naqib guzarida Naqib madrasasi, 1878- yilda Kakulai Xurd
guzarida Qozi Latif, Ixtiyorxon guzarida Ixtiyorxon madrasalarini keltirib o’tishimoz mumkin.
XULOSA
Xulosa qilib shuni aytish mumkinki, XIX asr oxiri XX asr boshlarida Buxoro vohasi
me’morchiligi mahalliy me’morchilik va rus arxitekturasining o’zaro ta’siri natijasida yuzaga
kelgan yangi muhandislik qurilishi yechimlari, an’anaviy me’morchilik rivoji kabilar tarqqiy etdi
desak xato bo’lmaydi.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
847
REFERENCES
1.
Ахмедов М.К. Ўрта Осиё меъморчилиги тарихидан.-Т.: “Ўзбекистон’’, 1995. –Б. 247.
2.
Бухоро шарқ дурдонаси -Т.: “Шарқ” 1997. – Б. 384.
3.
Сайдалиев С. “Ситораи Моҳи Ҳосса”. Қишлоқ ҳақиқати// 1977. 8-dekabr.
4.
Jumayev Qoryog’di. Sitorai Mohi Xossa. -Buxoro. 2010. –Б. 154.
5.
Ismailovich, T. A. (2021). Migration of Turkmen Tribes to Zarafshan Oasis: History and
Analysis. Central Asian Journal of Social Sciences and History, 2(3), 47-52.
6.
To'rayev, A. (2023). O’ZBEKLARNING CHORJO’YDAGI HAYOT YO’LLARI. ЦЕНТР
НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 36(36).
7.
To'rayev, A. (2023). БУХОРОДАГИ ТУРКМАНЛАРИНИНГ АЪАНАВИЙ ТУРАР
ЖОЙЛАРИ ВА УНДАГИ ЗАМОНАВИЙ ЎЗГАРИШЛАР. ЦЕНТР НАУЧНЫХ
ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 35(35).
8.
To'rayev, A. (2023). English Buxorodagi turkmanlarning ananaviy turar joylari va undagi
zamonaviy ozgarishlar. ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz), 35(35).
9.
To'rayev A. BUXORO TURKMANLARI BILAN BOG ‘LIQ JOY NOMLARI TAHLILI
//ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). – 2022. – Т. 14. – №. 14.
10.
To’Rayev A. I., Hayotov F. U. Buxoro vohasi aholisining islom dinini qabul qilishi //Science
and Education. – 2022. – Т. 3. – №. 10. – С. 499-504.
11.
To’Rayev A. I. BUXORO VOHASIDA YASHAB KELGAN TURKMANLAR
HAYOTIDA CHORVACHILIKNING O’RNI //Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 1.
– С. 1165-1170.
12.
To'rayev A. A ЎҒУЗ ҚАБИЛА ВА УРУҒЛАРИНИНГ ТУРКМАН ХАЛҚИНИ
ШАКЛЛАНИШИДАГИ ЎРНИ: Xorijiymaqola //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ
(buxdu. uz). – 2020. – Т. 6. – №. 2.
13.
Muyiddinov, B. (2023). XII-XIII ASRLAR DAVRIDA BUXORODA ILM – FANNING
RIVOJLANISHI. SCHOLAR, 1(28), 341–345.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10027071
14.
Muyiddinov Bekali. (2023). MO’G’ULLAR BOSQINI DAVRIDA BUXORONING
AYANCHLI
TAQDIRI. TADQIQOTLAR.UZ, 25(2),
212–215.
Retrieved
from
http://tadqiqotlar.uz/index.php/new/article/view/308
15.
Muyiddinov Bekali. (2023). THE ROLE OF BUKHARA AND OTHER CITIES IN THE
MILITARY ART AND ARMY STRUCTURE OF KHOREZMSHAHS . ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 35(3), 55–58. Retrieved from
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
848
16.
Muyiddinov, B. (2024). BARTHOLD'S "СОЧИНЕНИЯ. ТОМ I. ТУРКЕСТАН В
ЭПОХУ МОНГОЛЬСКОГО НАШЕСТВИЯ" THE HISTORY OF THE CREATION OF
THE
WORK.
MODERN
SCIENCE
AND
RESEARCH,
3(1),
699–
https://doi.org/10.5281/zenodo.10552555
17.
Muyiddinov, B. (2024). THE ROLE OF MILITARY REFORMS IN THE BUKHARA
KHANATE IN THE LIFE OF THE STATE UNDER THE SHAYBANIDS. MODERN
SCIENCE AND RESEARCH, 3(2), 646–648.
https://doi.org/10.5281/zenodo.10668887
18.
MB Bahodir o’g’li. (2024). Military Art of Turkish Khaganate in the Early Middle Ages.
European Journal of Innovation in Nonformal Education, 4
(16), 223–227.
https://inovatus.es/index.php/ejine/article/view/2705/2586
19.
Toshpo’latova, S. (2024). BUXORODAGI SAROYLAR.
Modern Science and
Research
,
3
(5), 522-529.
20.
Toshpo’latova, S., & Xudoyqulov, S. (2024). History And Ethnology Of Olot
District.
Modern Science And Research
,
3
(5), 148-151.
21.
Toshpo’latova, S., & Jo’rayeva, M. (2024). HISTORY AND ARCHITECTURAL
MONUMENTS OF JONDOR DISTRICT.
Modern Science and Research
,
3
(2), 447-450.
22.
Тошполатова, Ш. (2024). THE PRESENT IRANIANS.
Журнал универсальных научных
исследований
,
2
(5), 453-462.
23.
Shuhratovna, T. S. (2024). Linguistic Anthropology.
European Journal Of Innovation In
Nonformal Education
,
4
(3), 432-437.
24.
Qizi, R. S. S., Shukhratovna, T. S., & Karamatovna, M. A. (2024). Implementation of
Education and Protection of Children's Rights in the age of Technology.
SPAST
Reports
,
1
(7).
25.
Toshpo’latova, S., & Tursuntoshova, S. (2024). Khoja Abdulkholiq Gijduvani.
Modern
Science and Research
,
3
(2), 87-93.
26.
Toshpo‘latova, S. S., & Naimov, I. N. (2023). MS ANDREYEV–O’RTA OSIYO
XALQLARI ETNOGRAFIYASINING YIRIK OLIMI.
Innovations in Technology and
Science Education
,
2
(8), 1214-1222.
27.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics Of Ethnologies Of Bukhara.
Modern Science
and Research
,
3
(2), 1004-1011.
28.
Toshpo’latova, S. (2024). Ethnolinguistics.
Modern Science and Research
,
3
(2), 500-507.
29.
Toshpo’latova, S. (2024). Religious Anthropology.
Modern Science and Research
,
3
(1),
504-510.
ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 9
ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2
849
30.
Shakhnoza Shuhratovna, T. (2023). MS Andreyev’S Way Of Life.
American Journal of
Language, Literacy and Learning in STEM Education (2993-2769)
,
1
(10), 655-659.
31.
Naimov, I., & Toshpo‘latova, S. (2023). Marriage Ceremony Of Tajiks In The Work Of
Mikhail Stepanovich Andreyev “Tadjiki Dolini Khuf”.
International Journal of Intellectual
Cultural Heritage
,
3
(1), 12-16.
32.
Shuhratovna, T. S. (2023). Ethnological Analysis Of National Costumes And Rituals Of
Tajiks In The Works Of MS Andreyev.
International Journal Of History And Political
Sciences
,
3
(12), 42-47.
33.
Toshpo’latova, S. (2023). MS Andreyev-Scientific Career.
Modern Science and
Research
,
2
(12), 801-807.
34.
Shuhratovna, T. S. (2023). Etymology Of Tajik Marriage Ceremony.
International Journal
Of History And Political Sciences
,
3
(11), 17-23.
35.
Toshpo’latova, S., & Ashurova, G. (2023). THE HISTORY AND DESCRIPTION OF THE
WORK OF MS ANDREYEV-" ARK BUKHARI".
Modern Science and Research
,
2
(9),
404-409.
36.
Toshpo’latova, S. (2023). ETHNOLOGICAL ANALYSIS OF CALENDRICAL
CALCULATION AND LENGTH MEASUREMENTS OF KHUF VALLEY TAJIKS IN
THE RESEARCHES OF MS ANDREYEV.
Modern Science and Research
,
2
(10), 291-299.
37.
Toshpo‘latova, S. S. (2023). Tojiklar Milliy Kiyim-Kechaklari Va “Beshmorak”
Marosimining Etnologik Tahlili.
Scholar
,
1
(28), 395-401
38.
Toshpo’latova, S. (2023). A STUDY OF THE WEDDING CEREMONY OF THE TAJIKS
OF AFGHANISTAN.
Modern Science and Research
,
2
(9), 84-89.
