Dekabr, 2024-Yil
672
YOSHLARNI TADBIRKORLIKKA JALB QILISH
Mirzayeva Sevinch Jumaboy qizi
O‘zbekiston Milliy universiteti,
Ijtimoiy fanlar fakulteti Sotsiologiya yo‘nalishi 1-kurs talabasi.
Ilhomov U.U
Ilmiy rahbar: Oʻzbekiston milliy universiteti oʻqituvchisi.
https://doi.org/10.5281/zenodo.14476391
Annotatsiya.
Ushbu tezisda tadbirkorlik va kichik biznes faoliyatining jamiyatdagi amaliy
ahamiyati hamda so‘nggi yillarda sohadagi o‘zgarishlar, yaratilgan sharoitlar tadbirkorlik va
kichik biznes faoliyati haqida so‘z boradi.
Kalit so‘zlar:
tadbirkorlik, kichik biznes, korxona, fabrika, mahsulot, kapital, ish o‘rni,
bozor, import, eksport, kredit.
ПРИВЛЕЧЕНИЕ МОЛОДЕЖИ К ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВУ
Аннотация
. В статье говорится о практическом значении предпринимательства
и малой деловой активности в обществе, а также об изменениях в отрасли за последние
годы, создавших условия для предпринимательской и малой предпринимательской
деятельности.
Ключевые слова
: Предпринимательство, малый бизнес, предприятие,
завод, продукция, капитал, рабочее место, рынок, импорт, экспорт, кредит.
YOUTH INVOLVEMENT IN ENTREPRENEURSHIP
Abstract.
The article discusses the role of entrepreneurship and small business in society
practical significance and changes in the field in recent years, created The conditions are when it
comes to entrepreneurship and small business activities.
Keywords
: Entrepreneurship, small business, enterprise, factory, product, capital, jobs,
market, import, export, credit.
Tadbirkorlik yoki biznes (inglizcha: business – “bandlik“), deb har qanday qonuniy tijorat
faoliyatiga aytiladi. Tadbirkorlik bilan shugʻullanuvchi shaxs tadbirkor, deyiladi. Xususiy
tadbirkorlik kapitalistik iqtisodiyot negizidir. Sotsialistik iqtisodiyotlarda tadbirkorlik bilan
hukumat, jamiyat yoki ishchilar kasaba uyushmalari shugʻullanadi. Tadbirkorlik xoʻjalik yuritish
koʻlamiga qarab, yirik, oʻrta va kichik turlarga boʻlinadi. Yirik tadbirkorlik ishlab chiqarishda 500
dan ortiq kishi band boʻlgan, oʻrta tadbirkorlik esa 20–500 kishi band boʻlgan korxona (firma) lar,
kichik tadbirkorlik 10–20 va undan kam kishi ishlaydigan korxonalarni qamraydi.
Dekabr, 2024-Yil
673
Yirik va oʻrta tadbirkorlikka, asosan, yirik ishlab-chiqarish, koʻp sonli tovarlar
chiqaradigan, mexanizatsiyalashgan hamda avtomatlashgan sohalar kiradi.
Kichik tadbirkorlik qishloq xoʻjaligi, aholiga xizmat koʻrsatish sohalarida keng tarqalgan.
Kichik tadbirkorlik sharoitga tez moslasha olishi bilan boshqalaridan farqlanadi va shu bois
u keng tarqalgan [1].
Bugungi globallashuv davrida taraqqiyotning yuksak marralarini koʻzlab intilayotgan har
bir davlat oldida yoshlarning qalbi va ongini yot gʻoyalardan asrashdek muhim vazifalar
koʻndalang boʻlib turibdi. Bunga erishish uchun, avvalo, yoshlarning ijtimoiy-iqtisodiy
muammolarini hal etish lozim. Jumladan, bu masala mamlakatimiz uchun ham dolzarbdir.
Bugun yurtimizda 30 yoshgacha boʻlgan yoshlar soni 18 milliondan oshdi va ularga oid
masalalar bilan ishlashda yangicha yondashuv va talablarni yuzaga chiqarmoqda.
Jamiyatimizdagi islohotlar jarayonida bu masalalarga ustuvor ahamiyat berilayotgani
navqiron avlodni ertangi kunimizning munosib davomchilari etib tarbiyalashda muhim omil
boʻlayotir.
Davlatimiz rahbarining tegishli farmoni bilan tasdiqlangan “Yoshlarni qoʻllab-quvvatlash
va aholi salomatligini mustahkamlash yili” davlat dasturida belgilangan ustuvor vazifalar
yoshlarning ijtimoiy-iqtisodiy muammolarini hal etishga qaratilgani bilan ham nihoyatda
ahamiyatlidir. Xususan, davlat dasturining 96 ta bandida ijtimoiy sohani rivojlantirish va yoshlarni
qoʻllab-quvvatlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar hamda muhim vazifalar belgilangan.
Birinchi navbatda, fuqarolarni ijtimoiy himoya qilish va salomatligini muhofazalash,
yoshlar bandligi va real daromadlarini oshirish hamda 2021–2023-yillarda Yoshlar uylarini qurish
dasturini amalga oshirish, nogironligi boʻlgan shaxslarni har tomonlama qoʻllab-quvvatlash kabi
ustuvor vazifalar shular jumlasidandir.
Bugun yurtimizda 30 yoshgacha boʻlgan yoshlar soni 18 milliondan oshdi va ularga oid
masalalar bilan ishlashda yangicha yondashuv va talablarni yuzaga chiqarmoqda.
Jamiyatimizdagi islohotlar jarayonida bu masalalarga ustuvor ahamiyat berilayotgani
navqiron avlodni ertangi kunimizning munosib davomchilari etib tarbiyalashda muhim omil
boʻlayotir.
Yoshlar bandligini taʼminlash omillaridan biri ularni talab etilayotgan kasb boʻyicha
ixtisoslashtirishdir. Shu bois, davlat “Har bir tadbirkor – yoshlarga madadkor” tamoyili asosida
koʻngilli dasturida tadbirkorlarni jalb etgan holda 1 nafar tadbirkorga 1 nafardan ishsiz yoshni
biriktirish tashabbusini amalga oshirish vazifasi qoʻyilgani, ayniqsa, ahamiyatlidir.
Dekabr, 2024-Yil
674
“Yoshlar: 1+1” dasturi doirasida uyushmagan va ishsiz yoshlarni kasb-hunar va
tadbirkorlikka oʻqitish, ularda biznes koʻnikmalarini shakllantirish, imtiyozli kreditlar ajratish
orqali oʻz faoliyatini boshlashga koʻmaklashish vazifalari belgilandi. Davlat dasturida nazarda
tutilgan mazkur vazifalarning amaliyotga toʻlaqonli joriy etilishi natijasida yoshlarning arzon
ishchi kuchi sifatida mehnat bozoriga kirib kelishining oldi olinib, bugungi kun talabiga javob
beradigan raqobatdosh kadrlar boʻlib yetishishiga erishiladi[2].
Xulosa o‘rnida shuni takidlash mumkinki, O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikni qo‘lga
kiritgach hamma sohada bo‘lgani kabi tadbirkorlik va kichik biznes sohasida katta muvaffaqiyatlar
qozondi va qozonib kelmoqda. Istiqlol yillari davlatimmiz tomonidan Tadbirkorlik qilish istagida
bo‘lgan insonlarga barcha sharoitlar yaratib berildi. Ma’lumki, O‘zbekiston hududida qadimdan
hunarmandchilikning turli sohalari shakllangan va istiqlol davrida hunarmandchilik sohasi bilan
shug‘ullanib kelayotga fuqorolarga ham tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanishi asosida katta-
katta tadbirkorlik subyektlari paydo bo‘ldi.
REFERENCES
1.
2.
3.
NURQULOV B. YOSHLARNING IJTIMOIY-SIYOSIY FAOLLIGINI OSHIRISH
OMILLARI //UzMU xabarlari. – 2024. – Т. 1. – №. 1.3. 1. – С. 190-193.
4.
Nurqulоv B. G. THE MAIN THEORETICAL APPROACHES TO THE CONCEPT OF
POLITICAL SOCIALIZATION //Academic research in educational sciences. – 2024. – №.
3. – С. 426-431.
5.
Nurqulov B. G. SAYLOV VA UNING YOSHLAR FAOLIYATIDA TUTGAN OʻRNI
//Academic research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 432-436.
6.
Нуркулов Б., Равшанова О. JORJ GERBERT MIDNING RAMZIY INTERAKSIONIZM
NAZARIYASI //NRJ. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 402-405.
7.
Nurqulov B. et al. PITRIM SOROKINNING “SOTSIAL VA MADANIY DINAMIKA”
ASARI //NRJ. – 2024. – Т. 1. – №. 3. – С. 289-291.
8.
Panjiyeva Z. et al. RAZMIY INTERAKTSIONIZM TAMOYILLARI //NRJ. – 2024. – Т. 1.
– №. 3. – С. 292-295.
9.
A’ZAMXONOV S. OLIY TA’LIM TIZIMIDA TALABALARNING MUSTAQIL TA’LIM
OLISHLARNI TASHKIL ETISH //News of UzMU journal. – 2024. – Т. 1. – №. 1.1. 1. – С.
63-66
Dekabr, 2024-Yil
675
10.
Saidabzalkhan A. MODERN CONCEPTS OF HUMAN CAPITA MEASUREMENT
https://farspublishers.
org/index.
php/ijessh/article/view/1527
https://zenodo.
org/records/8003552#. – 2023.
11.
A‘zamxonov S. X. Ta’lim jarayonida o ‘qituvchi faoliyatining o ‘ziga xos xususiyatlari
//IJODKOR O'QITUVCHI. – 2022. – Т. 2. – №. 22. – С. 381-386.
12.
Аъзамхонов С. TALABALAR MUSTAQIL TA’LIM OLISHINI OSHIRISHNING
NAZARIY ASOSLARI //ЖУРНАЛ СОЦИАЛЬНЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ. – 2024. – №.
SI-1.
13.
Azamkhanov S. SOCIOLOGICAL ANALYSIS OF MODERN FORMS OF ORGANIZING
STUDENTS'INDEPENDENT WORK //Modern Science and Research. – 2024. – Т. 3. – №.
5.
14.
Ilxomov,
Umrbek,
and
Parizod
Nasirdinova.
"IRVING
GOFFMANNING
DRAMATURGIYASI." NRJ 1.3 (2024): 239-245.
15.
ILXOMOV,
Umrbek.
"SOTSIAL
MOBILLIK
YOSHLAR
INTELLEKTUAL
SALOHIYATNING OMILI SIFATIDA." News of UzMU journal 1.1.2. 1 (2024): 110-114.
16.
.Ilxomov, U. U., and P. Sh Nasirdinova. "UMUMIY-O „RTA TA „LIM
MUASSASALARIDA O „QITISH METODI VA BITIRUVCHI YOSHLARNI KASBGA
YO „NALTIRILGANLIGI DOLZARB MASALA." Academic research in educational
sciences 3 (2024): 252-256.
17.
Ilxomov U. U. YOSHLARDA DEVIANT XULQ-ATVOR MUAMMOLARINING
INDEKATORI //Academic research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 263-268.
18.
Ilxomov U. U. YOSHLAR ISHSIZLIGI IJTIMOIY MUAMMO SIFATIDA //Academic
research in educational sciences. – 2024. – №. 3. – С. 257-262
