YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
22
ZAMONAVIY O‘QITUVCHI PORTFOLIOSINI O‘RGANISH VA TAHLIL QILISH
Jumanova Sitora Axadulla qizi
SHDPI talabasi
Nurullayeva Malika Baxtiyor qizi
Shahrisabz davlat pedagogika instituti talabasi
Yaxiyaxonova Muxiba Maxmudjonovna
Ilmiy maslahatchi: Shahrisabz davlat pedagogika instituti katta oʻqituvchisi
https://doi.org/10.5281/zenodo.15400599
Annotatsiya.
Ushbu maqolada zamonaviy o‘qituvchi portfeliosining o‘rni va ahamiyati
tahlil qilinadi. O‘qituvchining portfeliosi uning kasbiy faoliyatini baholash, o‘z-o‘zini tahlil
qilish, pedagogik yondashuvlarni yangilash va rivojlantirishda samarali vosita sifatida ko‘rib
chiqiladi. Maqolada o‘qituvchilarning portfeliolarini to‘ldirish va ularni baholash jarayonidagi
metodik yondashuvlar, xorijiy va o‘zbek olimlarining tadqiqotlari asosida o‘qituvchining
professional o‘sishi va ta’lim samaradorligi bilan bog’liq fikrlar keltirilgan. Tadqiqotda,
portfelioning o‘qituvchining metodik va psixologik malakasini rivojlantirishdagi roli,
shuningdek, o‘qituvchining dars jarayonidagi yutuqlari va kamchiliklarini tahlil qilish
imkoniyatlari muhokama qilinadi. Ushbu maqola ta’lim sohasida ishlaydigan mutaxassislar,
o‘qituvchilar va ta’lim tashkilotlari uchun amaliy tavsiyalar beradi.
Kalit so‘zlar:
Zamonaviy o‘qituvchi, portfelio, kasbiy rivojlanish, metodik yondashuv,
pedagogik faoliyat, o‘qituvchining malakasi, ta’lim samaradorligi, innovatsion usullar,
o‘qituvchi portfeliosi.
Kirish.
Zamonaviy o‘qituvchining portfeliosi - bu o‘qituvchining professionallik darajasini,
pedagogik faoliyatini, o‘qish jarayonidagi yutuqlarini va o‘zini rivojlantirish yo‘llarini tahlil
qiluvchi, zamon talablariga javob beradigan muhim vositadir. Bugungi ta’lim tizimida,
o‘qituvchining faqat dars berish mahorati emas, balki o‘z-o‘zini baholash, yangiliklarga
moslashish, shuningdek, pedagogik innovatsiyalarni joriy etish kabi ko‘nikmalar ham
ahamiyatli hisoblanadi. Shuning uchun, zamonaviy o‘qituvchining portfeliosi uning malakasini
oshirishda, bilimlarini doimiy ravishda yangilashda, shuningdek, ta’limdagi samaradorlikni
oshirishda muhim vosita sifatida qaraladi. Portfelioda o‘qituvchining dars rejalari,
o‘quvchilarning yutuqlari, o‘qituvchi tomonidan o‘tkazilgan tahlillar, metodik yondashuvlar va
kelajakdagi rivojlanish rejalarining aks etishi, uning kasbiy faoliyatining shaffofligini
ta’minlaydi. Shunday ekan, zamonaviy o‘qituvchi portfeliosini o‘rganish va tahlil qilish, ta’lim
sohasida sifatli o‘zgarishlarni amalga oshirish uchun zaruriy vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Adabiyotlar tahlili.
Zamonaviy o‘qituvchi portfeliosi masalasi zamonaviy
pedagogikadagi muhim yo‘nalishlardan biridir. O‘qituvchining professional o‘sishi,
samaradorligi va innovatsion faoliyati bilan bog’liq bo‘lgan bu mavzu dunyo bo‘ylab
tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilgan.
Masalan, Danielson S.
o‘z asarida o‘qituvchi portfeliosining ta’lim tizimidagi ahamiyatini
tushuntiradi. U o‘qituvchining portfeliosi orqali uning dars jarayonidagi faoliyati, o‘quvchilarga
ta’siri, o‘z-o‘zini baholash va kasbiy yutuqlarini kuzatib borish mumkinligini ta’kidlab o‘tgan.
Danielsonning fikricha, portfeliolar o‘qituvchining professional o‘sishini rag’batlantiradi va
uning faoliyatini yanada samarali qilishga yordam beradi.[1]
Shuningdek, Stiggins R. J. ning asarlarida ham o‘qituvchi portfeliosini o‘qituvchilarni
baholashda va o‘qitish samaradorligini oshirishda muhim vosita sifatida ko‘rib chiqilgan. U
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
23
portfelioni o‘qituvchining baholash ko‘nikmalarini rivojlantirish va o‘quvchilarning
o‘zgarishlarini tahlil qilishda samarali deb hisoblaydi.[2]
O‘zbek olimi Saidov A. T. tadqiqotida portfelioning o‘qituvchining o‘zini tahlil qilishda,
o‘quvchilar bilan aloqani yaxshilashda va yangi metodlarni joriy etishda qanday yordam berishi
haqida "Zamonaviy o‘qituvchining portfeliosi uning pedagogik yondashuvlarini yangilashda va
samarali o‘qitish metodlarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi" degan fikrlarni ilgari
surgan.[3]
Shu qatorda, Xolmatova N. A. "O‘qituvchining kasbiy faoliyatini baholash va rivojlantirish"
nomli tadqiqotida o‘qituvchi portfelosining o‘qituvchining professionallik darajasini
baholashda qanday rol o‘ynashini tahlil qiladi. U o‘qituvchining portfelosini o‘z-o‘zini tahlil
qilish, o‘qituvchining pedagogik mahoratini rivojlantirish vositasi sifatida ko‘rib chiqadi.[4]
Zamonaviy o‘qituvchi portfeliosi talabalarga nafaqat o‘zining o‘qituvchilik metodikalarini,
balki pedagogik yondashuvlarini va o‘qituvchilik malakasini rivojlantirishga yo‘naltirilgan
faoliyatni ham aks ettiradi. Portfelioda o‘qituvchi o‘zining faoliyatini tahlil qilish, metodik
yondashuvlarni takomillashtirish va o‘z ish uslubini yangi pedagogik texnologiyalar bilan
uyg’unlashtirish imkoniyatini topadi. Shu bilan birga, portfel orqali o‘qituvchilar o‘zining ijodiy
yondashuvlarini, bilim va malakalarini sinovdan o‘tkazib, o‘z ustida ishlashga imkon yaratadi.
Zamonaviy pedagogik yondashuvlar o‘qituvchidan faqat bilim berishni emas, balki
talabalarning fikrlash, ijodkorlik va mustaqil ishlash ko‘nikmalarini ham rivojlantirishni talab
qiladi. Shu sababli, o‘qituvchining portfeliosi uning individual pedagogik faoliyatini chuqur
tahlil qilish va uni yanada takomillashtirishga yordam beradigan vositaga aylanishi kerak. Bu
portfel orqali o‘qituvchi o‘zining kuchli tomonlarini aniqlab, zaif tomonlarini rivojlantirish
uchun takliflar ishlab chiqadi.
Portfelioni yaratish, o‘qituvchining o‘z malakasini oshirishga, yangi texnologiyalar va
innovatsion yondashuvlar bilan tanishishga, o‘quvchilarni yuqori darajada o‘qitishga
qaratilgan doimiy o‘zgarishlarni amalga oshirishga yordam beradi. Zamonaviy o‘qituvchi
portfeliosi, shuningdek, ta’lim sohasidagi o‘zgarishlarga moslashish, pedagogik bilimlarni
zamon bilan uyg’unlashtirish va o‘z faoliyatini tahlil qilib, o‘quvchilarga eng yuqori sifatli ta’lim
berishga xizmat qiladi. Shuning uchun, zamonaviy o‘qituvchi portfeliosi faqat o‘qituvchining
ishlash jarayonini hujjatlashtiruvchi vosita emas, balki o‘qituvchining pedagogik
yondashuvlarini yanada takomillashtirish va o‘zini rivojlantirishga yordam beradigan samarali
bir usuldir.
Zamonaviy o‘qituvchining portfeliosi - bu o‘qituvchining kasbiy rivojlanishini, metodik
faoliyatini baholashda samarali vositadir. O‘qituvchining portfeliosi uning pedagogik faoliyatini
har tomonlama o‘rganishga imkon beradi va o‘qituvchining kasbiy malakasini oshirishda
muhim ahamiyatga ega. Zamonaviy o‘qituvchining portfeliosi nafaqat o‘quvchilarning
yutuqlarini kuzatish, balki o‘qituvchining metodik va psixologik yondashuvlarini
rivojlantirishda ham muhim ahamiyatga ega. Yuqoridagi fikrlar asosida quyidagilarni taklif
etaman:
O‘qituvchining portfelosini tizimli ravishda rivojlantirish va yangilab borish muhimdir.
Shu maqsadda, har bir o‘qituvchi o‘z faoliyatini muntazam ravishda tahlil qilishi va yangi
metodlar, yondashuvlar, dars rejalari bilan tanishib borishi kerak.
Portfelolarni ta’lim jarayonida faol foydalanish uchun maxsus o‘qituvchilarni tayyorlash
kurslari va treninglar tashkil etilishi lozim. Bunda o‘qituvchilarga portfeloni qanday
to‘ldirish, baholash va o‘z malakalarini oshirish haqida amaliy tavsiyalar berilishi kerak.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
24
Ta’lim muassasalarida o‘qituvchilarning portfelosini baholash tizimini joriy etish zarur.
Bu tizim, o‘qituvchining pedagogik yutuqlarini va kasbiy o‘sishini aniq va adolatli
baholash imkonini yaratadi.
O‘qituvchilar uchun raqamli portfeliolar yaratish va ularni zamonaviy texnologiyalar
yordamida tizimlashtirish, portfeliolarni to‘plash va tahlil qilishni osonlashtiradi.
References:
Используемая литература:
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Danielson, Charlotte.
Enhancing Professional Practice: A Framework for Teaching
. ASCD,
2007.
2.
Stiggins, Richard J.
Assessment for Learning: An Action Guide for School Leaders
. Solution
Tree Press, 2005.
3.
Xolmatova, N. A.
O‘qituvchining Kasbiy Faoliyatini Baholash va Rivojlantirish
. O‘qituvchi
nashriyoti, 2014.
4.
Saidov, A. T.
Pedagogik Innovatsiyalar va O‘qituvchining Malakasini Oshirish
. Fan va
Texnologiya nashriyoti, 2018.
5.
Sherdil, Tillayev, and Yaxiyaxonova Muxiba Maxmudjonovna. "INFORMATIK AVA
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN DARSDAN TASHQARI MASHGULOTLARNI TASHKIL
ETISH METODIKASI."
PEDAGOGIK ISLOHOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI
13.02 (2025): 152-
155.
6.
Maxmudjonovna, Yaxiyaxonova Muxiba, and Xolboyev Baxtishod Hamdam o‘g‘li.
"INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN FAN OYLIKLARINI TASHKIL
ETISH."
PEDAGOGIK ISLOHOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI
13.02 (2025): 166-171.
7.
Maxmudjonovna,
Yaxiyaxonova
Muxiba.
"INFORMATIKA
VA
AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI FANINI O ‘QITISHDA MEDIASAVODXONLIGINING O ‘RNI."
PEDAGOGIK
ISLOHOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI
13.02 (2025): 176-179.
8.
Турсунова,
Луиза
Шамсиддинов
Гиесжон.
"ОБРАЗ
ПЕДАГОГА
В
ИНФОРМАЦИОННОМ МИРЕ." Uz-conferences. No. 1. 2024.
9.
Турсунова, Луиза. "РОЛЬ ИНФОРМАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В РАЗВИТИИ
ТУРИЗМА." YANGI O ‘ZBEKISTONDA MILLIY TURIZM ISTIQBOLLARI 1.01 (2024).
10.
Xoliqulovna, Normurodova Sadoqat, and Norova Dilobar Baxromovna. "APP GYVER
PLATFORMA IMKONIYATLARINI OʻRGANISH." Modern education and development 17.4
(2025). 152-159.
11.
Normurodova, S. X., et al. "Using mind maps in formation of imagination and creative
thinking skills in 5-6year-old children." European Journal of Molecular and Clinical Medicine
7.11 (2020). 339-343.
12.
Normurodova, Sadoqat, Sevinch Xaydarova, and Shaxina Asadova. "O ‘QITUVCHI
PORTFOLIOSINI YARATISH USULLARI VA VOSITALARI." Молодые ученые 3.5 (2025). 126-
129.
13.
Normurodova, Sadoqat, Durdona Zayniddinova, and Shaxina Asadova. "MAʼLUMOTLAR
BAZASI BOʻLIMINI OʻQITISH METODIKASI." Молодые ученые 3.5 (2025). 130-134.
YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
25
14.
Normurodova, Sadoqat, Farangiz Ziyodullayeva, and Shaxina Asadova. "OʻQUV-TARBIYA
ISHLARINI TASHKIL ETISHDA INTERNETDAN FOYDALANISH." Наука и инновация 3.4
(2025). 128-133.
15.
Normurodova, Sadoqat, Dilshod Xolyorov, and Shaxina Asadova. "MATN VA GRAFIK
MUHARRIRLARI BO ‘LIMINI O ‘QITISH METODIKASI." Наука и инновация 3.4 (2025). 125-
127.
16.
Milinorov, XX va DN Eshmuratova. “O‘ZBEK URNAVALARI, MAROSIMLARI VA
ODAMLARINI SHAXS TARBIYoTIDAGI O‘RNI”. Web of Teachers: Inderscience Research 2.5
(2024): 205-209.
17.
Milinorov, X. X., and D. N. Eshmuratova. "THE ROLE OF UZBEK TRADITIONS,
CEREMONIES AND CUSTOMS IN PERSONALITY DEVELOPMENT." Web of Teachers:
Inderscience Research 2.5 (2024): 205-209.
18.
Anatolyevna, Boyarkina Yulia, Sokhibov Akram Rustamovich, and Milinorov Khusniddin
Khushmatovich. "EDUCATIONAL TOURISM AS A POTENTIAL FOR THE DEVELOPMENT OF THE
REGION." Web of Teachers: Inderscience Research 2.6 (2024): 185-189.
19.
Shamsiddinov, G’iyosjon, Gulandom Raxmatova, and Zilola Rajapova. "KLIENT-SERVER
ARXITEKTURALARI."
Наука и инновация
3.6 (2025): 113-119.
20.
Shamsiddinov, G’iyosjon, Gulandom Raxmatova, and Zilola Rajapova. "VIRTUAL BORLIQ
VA UNING ASOSIY TUSHINCHALARI."
Наука и инновация
3.6 (2025): 52-58.
21.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, Barchin Ro‘ziqulova, and Laziza Inatillayeva. "BOSHLANG ‘ICH
TA’LIMDA
AXBOROT
TEXNOLOGIYALARIDAN
FOYDALANISH
USULLARI
VA
AFZALLIKLARI."
Педагогика и психология в современном мире: теоретические и
практические исследования
3.10 (2024): 39-41.
22.
Shamsiddinov, G‘iyosjon, and Gulandom Raxmatova. "O ‘ZBEKISTONDA AXBOROT
HAVFSIZLIGINI MA’NAVIY VA HUQUQIY ASOSLARI."
Решение социальных проблем в
управлении и экономике
3.4 (2024): 45-57.
