Kivi o’simligini xalq xo’jaligidagi ahamiyati

inLibrary
Google Scholar
Журнал:
Выпуск:
CC BY f
1267-1269
21

Скачивания

Данные скачивания пока недоступны.
Поделиться
Ботиров, А., & Пулатова, С. (2023). Kivi o’simligini xalq xo’jaligidagi ahamiyati . in Library, 1(2), 1267–1269. извлечено от https://inlibrary.uz/index.php/archive/article/view/23438
Crossref
Сrossref
Scopus
Scopus

Аннотация

В данной статье представлена ​​информация о значении киви в народном хозяйстве, его происхождении, действующих веществах и их полезных свойствах для организма человека.

Похожие статьи


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

1267

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

KIVI O’SIMLIGINI XALQ XO’JALIGIDAGI AHAMIYATI

Alisher Botirov

Akademik M.Mirzayev nomli bog’dorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot

instituti doktoranti (DSc), Toshkent davlat agrar universiteti Samarqand filiali katta

o‘qituvchisi, q.x.f.f.d (PhD)

Sevara Po‘latova

Toshkent davlat agrar universiteti Samarqand filiali, bakalavr talabasi

ANOTATSIYA

Ushbu maqolada kivining xalq xo’jaligidagi ahamiyati, kelib chiqishi,

tarkibidagi faol moddalar va ularning inson organizmiga foydali xususiyatlari haqida
ma’lumotlar berilgan.

Kalit so’zlar:

kivi, C vitamini, tibbiyotda ahamiyati, parvarishi, urug’lari.

ABSTARCT

This article provides information about the importance of kiwi in the national

economy, its origin, active ingredients and their beneficial properties for the human
div.

Keywords:

kiwi, vitamin C, importance in medicine, care, seeds.


Kirish

Kivi o'simligi yaqinda mashhur bo'lgan ekzotik meva navidir. Bu meva janubiy

Xitoy va Yaponiyada tabiiy ravishda o'sadi va hozir dunyoning ko'p joylarida
etishtiriladi. Kivi o'zining tashqi ko'rinishi, ta'mi va sog'liq uchun foydasi bilan
iste'molchilar tomonidan seviladigan mevaga aylandi va ko'plab qishloq xo'jaligi
hududlarida etishtiriladi. Kivi biologik nuqta’i nazardan rezavor mevadir. XX asrning
boshlarida Xitoydan dunyoning bir qancha davlariga olib ketilgan. Mevaning nomi
Yangi Zellandiyaning ramzi kivi qushiga o’xshashligi bilan bog’liq. Ushbu maqolada
kivining kelib chiqishi va tarqalishi hamda biologik xususiyatlari haqida qisqacha
ma’lumotlar berilgan [1, 2, 3, 4].


Tibbiyotda ahamiyati

Kivi mevasining meva qismida aktinidin fermenti mavjud.

Bu oqsillarni parchalash va ovqat hazm qilishni osonlashtirish


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

1268

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

uchun kerak. Aktinidiga qo’shimcha ravishda meva kislotalari ovqat hazm qilishda
yordam beradi.

Butun dunyoda tijorat maqsadida yetishtiriladigan kivi ko‘plab mamlakatlarda

iqtisodiy resursga aylandi. Kivi etishtirish Avstraliya, Yangi Zelandiya, Xitoy,
Italiya, Ispaniya, Chili va AQSh kabi mamlakatlarda keng tarqalgan.

Xitoy tibbiyotida kivi mevasi yillar davomida ovqat hazm qilish tizimini

normallashtirish va buyrak toshlari xavfini kamaytirish uchun iste’mol qilingan. Kivi
mevasidagi C vitamini kuchli tabiiy antioksidantdir. U hujayralarni shikastlanishdan
himoya qiladi, yallig’lanishning rivojlanishiga to’sqinlik qiladi, qarishni
sekinlashtiradi va terining holatini sezilarli darajda yaxshilaydi. C vitaminining yana
bir muhim foydasi shundaki u organizmning kollagen ishlab chiqarishini ta’minlaydi.
Meva imunetet tizimini mustahkamlashga yordam beradi, meva doimiy ravishda
istemol qilinsa tanani viruslar va kasallik qo’zg’atuvchi bakteriyalardan himoya
qiladigan immunoglobulin ishlab chiqarishni orttiradi.

Kivida qonni suyulturuvchi tabiiy komponentlarga boy K elementi mavjud. K

vitamini qon quyuqlashish xavfini kamaytiradi yurak mushaklarini mustahkamlashdi.
Kivi parhezbop hisoblanadi, chunki unda shaker va kaloriya miqdori kam shuningdek
uni vazn tashlayotgan har bir kishining ratsioniga kiritishni tavsiya qiladi. Kivi
jig’ildon qaynashini oldini oladi kayfiyatni ko’taradi, saratonning oldini olishda
yordam beradi.

Kivi mevasini uy sharoitida yetishtirish qiziqarli jarayondir. Kivi o’simligi

quyoshni yaxshi ko’radigan joylarda o’stirilida. Kivini ekishda uni urug’idan
foydalanamiz mevani yaxshi samarali foyda berishi uchun sifatli yaxshi urug’larni
ko’chatlarni tanlab olamiz. Urug’ini ekishdan oldin bir necha bosqichlarni amalga
oshirishimiz kerak. Kivini urug’lari juda kichkina bo’lganligi sababli uni yaxshilab
yuvish kerak. Yuvilgan urug’lar xona haroratida bir stakan suvga solamiz va issiq
joyga quyamiz, keyin 8-10 kundan so’ng urug’lari ochiladi. Urug’ini yaxshi ochilishi
uchun suvini almashtirib turishimiz lozim. Uy sharoitida issiqxona sharoitlarini
yaratishimiz uchun, issiq va keng shinam joyga urug’larni ekamiz.

Kivi mevasini unib chiqishi uchun harorat +25C dan oshmasligi kerak,

shundagina urug’ yaxshi unib chiqadi. Urug’lar 5mm atrofidagi chuqurlikka ekiladi.
Kivi organik birikmalar bilan ta’minlangan tuproqlarda yaxshi o’sadi. Shu o’rinda
aytib o’tishimiz kerakki, Turdaliyeva. A. T. va kivining tuproq xususiyatlarini
o’rgangan, va aytilishicha kivi daraxti 3 marta o’g’itlanadi, tez-tez
sug’orilib turiladi. Kivi mevasini Sentabr-oktabr oylari hosil
berishni pishishni boshlaydi [5, 6, 7, 8].


background image

Samarkand branch of Tashkent State
Agrarian University

Volume 4 | SamTSAU Conference | 2023

Theoretical and practical foundations of
introducing smart agriculture in Uzbekistan

O‘zbekistonda aqlli qishloq xo‘jaligini joriy

etishning nazariy va amaliy asoslari

1269

May 12-13

https://samaguni.uz/ International Scientific and Practical Conference

Xulosa

Xulosa qilib aytganda kivi mevasi o’zining vitaminlariga boyligi bilan

mashhur. Natijada, kivi o'simligi va uning mevalari sog'liq uchun foydaliligi va
iqtisodiy foydalari bilan ham muhim rol o'ynaydi. Kivi mazali meva bo'lishidan
tashqari, inson salomatligi uchun foydali bo'lgan ko'plab komponentlarni o'z ichiga
oladi.


REFERENCES

1.

Bramley, P.M. (2012) Kivis. 2nd edn. Wallingford: CABI.

2.

Ferguson, A.R. and Huang, H. (2010) Actinidia. In: Kole, C. (ed.) Wild Crop

Relatives: Genomic and Breeding Resources. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin
Heidelberg., pp.1-32.
3.

Gamble, J.S. (ed.) (1911) The New Sydenham Society's Lexicon of Medicine and

the Allied Sciences: (Based on Mayne's Lexicon). London: Longmans, Green and Co.
4.

Huang, H., Ferguson, A.R. and Xu, Y. (2013) Actinidia. In: Baddeley, B., Thomas,

B., Smart, L. and Kingston-Smith, A. (eds.) The Biochemistry of Fruits and their
Products. Boca Raton: CRC Press, pp.229-248.
5.

Park Y.-S., Jung S.-T., Kang S.-G., et al. (2011) Antioxidative and Anticancer

Activities of Kiwi Fruit Extracts in Vitro. Food Science and Technology Research,
17(3), pp.239-244. doi: 10.3136/fstr.17.239.
6.

Alisher Botirov, & Mardon Isoqov (2023). O‘RIK YETISHTIRISHNING

VILOYAT MISOLIDA RAQAMLARDAGI TAHLILI. Academic research in
educational sciences, 4 (3), 123-127.
7.

Botirov, A. E., Xalmirzayeva, L. B., & Allaberdiev, X. G. U. (2023). ZAYTUN:

BOTANIKASI

VA

FIZIOLOGIYASI.

Academic

research

in

educational

sciences

,

4

(2), 68-71.

8.

Botirov, A., & Otajonova, H. (2023). MOMORDIKANING DORIVORLIK

XUSUSIYATLARI VA XALQ XO ‘JALIGIDAGI AHAMIYATI.

Academic

research in educational sciences

,

4

(2), 52-55.

View publication stats

Библиографические ссылки

Bramley, P.M. (2012) Kivis. 2nd edn. Wallingford: CABI.

Ferguson, A.R. and Huang, H. (2010) Actinidia. In: Kole, C. (ed.) Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg., pp.1-32.

Gamble, J.S. (ed.) (1911) The New Sydenham Society's Lexicon of Medicine and the Allied Sciences: (Based on Mayne's Lexicon). London: Longmans, Green and Co.

Huang, H., Ferguson, A.R. and Xu, Y. (2013) Actinidia. In: Baddeley, B., Thomas, B., Smart, L. and Kingston-Smith, A. (eds.) The Biochemistry of Fruits and their Products. Boca Raton: CRC Press, pp.229-248.

Park Y.-S., Jung S.-T., Kang S.-G., et al. (2011) Antioxidative and Anticancer Activities of Kiwi Fruit Extracts in Vitro. Food Science and Technology Research, 17(3), pp.239-244. doi: 10.3136/fstr.17.239.

Alisher Botirov, & Mardon Isoqov (2023). O‘RIK YETISHTIRISHNING VILOYAT MISOLIDA RAQAMLARDAGI TAHLILI. Academic research in educational sciences, 4 (3), 123-127.

Botirov, A. E., Xalmirzayeva, L. B., & Allaberdiev, X. G. U. (2023). ZAYTUN: BOTANIKASI VA FIZIOLOGIYASI. Academic research in educational sciences, 4(2), 68-71.

Botirov, A., & Otajonova, H. (2023). MOMORDIKANING DORIVORLIK XUSUSIYATLARI VA XALQ XO ‘JALIGIDAGI AHAMIYATI. Academic research in educational sciences, 4(2), 52-55.

inLibrary — это научная электронная библиотека inConference - научно-практические конференции inScience - Журнал Общество и инновации UACD - Антикоррупционный дайджест Узбекистана UZDA - Ассоциации стоматологов Узбекистана АСТ - Архитектура, строительство, транспорт Open Journal System - Престиж вашего журнала в международных базах данных inDesigner - Разработка сайта - создание сайтов под ключ в веб студии Iqtisodiy taraqqiyot va tahlil - ilmiy elektron jurnali yuridik va jismoniy shaxslarning in-Academy - Innovative Academy RSC MENC LEGIS - Адвокатское бюро SPORT-SCIENCE - Актуальные проблемы спортивной науки GLOTEC - Внедрение цифровых технологий в организации MuviPoisk - Смотрите фильмы онлайн, большая коллекция, новинки кинопроката Megatorg - Доска объявлений Megatorg.net: сайт бесплатных частных объявлений Skinormil - Космецевтика активного действия Pils - Мультибрендовый онлайн шоп METAMED - Фармацевтическая компания с полным спектром услуг Dexaflu - от симптомов гриппа и простуды SMARTY - Увеличение продаж вашей компании ELECARS - Электромобили в Ташкенте, Узбекистане CHINA MOTORS - Купи автомобиль своей мечты! PROKAT24 - Прокат и аренда строительных инструментов