Том 3 № 15 (2024): Development of pedagogical technologies in modern sciences

Rossiya imperiyasi 1721-yildan  1917-yilning  fevral oyigacha  mavjud  bo’lgan  qudratli  davlatlardan  biri  dunyo  tarixida  o’zining  munosib  o’rniga  ega  davlat   hisoblangan bo’lib,   uning  tarkibiga   Sharqiy  va  Shimoliy  Yevropa,  Shimoliy  va  Markaziy  Osiyo,  Kavkaz hududlari kirgan. XIX  asrning   birinchi  yarmi   Rossiya tarixida   olamshumul  voqealarga  boy  bo’ldi. Ayni  shu  vaqda Rossiya imperiyasida  mamlakat  iqtisodiy tizimini  tubdan  o’zgartirish  uchun asosiy   shart-sharoit   ayni  shu  davrda  qo’yildi.

Rossiya imperiyasi (1721-1917-yillar) ham dunyodagi qudratli mamlakatlardan biri  edi. Uning tarkibiga Kavkaz, Markaziy Osiyo, Rech Pospolita, shunngdek Alyaska hududlari kirgan. Mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirish yuzasidan XVIII-XIX-XX asrlarda Rossiya hukmdorlari tomonidan bir qator islohotlar amalga oshirilib kelingan. Pyor I tomonidan amalga oshirilgan islohotlar davlat hayotining barcha jabhalarini xususan tashqi savdoni ham qamrab olgan edi.

Human resources represent a significant challenge for hotel executives striving for operational efficiency (Enz 2001, 2009) and have long been a focal point of research among scholars in tourism and hospitality (Baum, 2007, 2015; Baum & Szivas, 2008; Guerrier & Deery, 1998). Notably, labor shortages have emerged as the most persistent issue for hotels across nearly all global regions (Wang, 2009), with approximately 90 percent of the hospitality sector frequently facing under-staffing (Poulston, 2008). These ongoing challenges related to human capital may stem from the prevalent employment of young, female, and unskilled or semi-skilled workers, which poses specific difficulties in workforce management within the tourism and hospitality industry (Kusluvan et al., 2010).

The article examines the theoretical and methodological foundations of developing professional competence in future pedagogues based on a creative-pedagogical approach, the technological system of developing professional competence in future pedagogues based on a creative-pedagogical approach, and the effectiveness of developing professional competence in future pedagogues based on a creative-pedagogical approach. Also, the possibilities of a creative-pedagogical approach to the training of future pedagogues were analyzed.

Korpus lingvistikasi - bu tabiiy ravishda uchraydigan og'zaki va yozma matnlarning katta, elektron to'plamlaridan foydalanish orqali tildan foydalanishning kompyuterga asoslangan empirik tahlillarini (ham miqdoriy, ham sifat) o'z ichiga olgan metodologiya. Korpus lingvistikasi tillarning tabiati, tuzilishi va qoʻllanilishini tavsiflovchi dalil manbai sifatida ogʻzaki va yozma matnlar toʻplamini toʻplash va tahlil qilishni oʻz ichiga oladi. Hozirgi korpus lingvistikasi tilning barcha darajalarini, jumladan, fonologiya, leksika, grammatika va nutqni o‘rganuvchi, lingvistik tavsif uchun empirik asos sifatida matnlardan foydalanishning uzoq an’analaridan kelib chiqdi.

по данным ВОЗ, в последние десятилетия нарастание нейрокогнитивного дефицита у больных параноидной шизофрениейявляется одной из важнейших медико-социальных проблем современной психиатрии. Медико-социальная значимость проблемы заключается в том,что среди больных шизофренией значительный удельный вес составляют лица трудоспособного возраста, а также достаточно высокий процент ихинвалидизации.

Халқаро меҳнат бозори талаблари, интеграцион жараёнларнинг жадаллашуви, рақамлаштириш, саноатдаги технологик инқилоблар замон талабларига мос кўникма ва малакаларга эга рақобатбардош ўрта бўғин мутахассисларини тайёрлашни, касб-ҳунар таълими соҳасида янги тизимни – халқаро андозаларга мос профессионал таълим тизимини ислоҳ қилишни талаб қилади. Президентимиз томонидан соҳада туб ислоҳотларни амалга ошириш ва замонавий профессионал таълим тизимини барпо этишнинг мақсад ва устувор вазифалари, бир сўз билан айтганда, соҳанинг янги миссияси белгилаб берилди. Шу маънода 2019 йилдаги “Ўзбекистон Республикаси олий таълим тизимини 2030 йилгача ривожлантириш концепцияси тўғрисидаги” Қарорида бир қанча масалаларга алоҳида тўхталиб ўтилган бўлиб, шулардан:

Qadim zamоnlardan bоshlab dunyо madaniy taraqqiyоtida ma’lum о‘rin tutib kelayоtgan О‘rta Оsiyо me’mоrchiligiga qiziqish bugungi kunda ham nihоyatda о‘sib bоrmоqda. Ayni paytda zamоnaviy  shaharsоzligimiz va me’mоrchiligimiz nafaqat sayyоhlarning e’tibоrini о‘ziga jalb qila оlmay, balki bu hududda yashayоtgan хalq talablari va ehtiyоjlariga ham javоb bera оlmayapti.  Buning asоsiy sababi zamоnaviy me’mоrchiligimiz о‘zining teran tоmirlaridan   ajratilgan hоlda rivоjlanayоtganligidadir.

Ushbu maqolada o’qituvchining mantiqiy fikrlashi va intellektual rivojlanishining bog’liqligi va uni rivojlantirish masalalari xususida so’z boradi.

Среди гинекологических заболеваний у женщин репродуктивного возраста патология шейки матки составляет от 10% до 15% , из них на долю фоновых заболеваний приходится до 85% [1].

В статье изучены  особенности анатомо-гистологическое строение желчевыделительной системы у крыс. У крыс отсутствует желчный пузырь В некоторых вариантах, правый и левый печеночные протоки подходили к двенадцатиперстной кишке отдельно и лишь при впадении в нее, они соединялись.

2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida mamlakatda investitsiya muhitini yanada yaxshilash va uning jozibadorligini oshirishga doir qator maqsad va vazifalar nazarda tutildi. Jumladan, Iqtisodiyot tarmoqlarida barqaror yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash orqali kelgusi besh yilda aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulotni — 1,6 baravar va 2030 yilga borib aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromadni 4 ming AQSH dollaridan oshirish hamda «daromadi o‘rtachadan yuqori bo‘lgan davlatlar» qatoriga kirish uchun zamin yaratish ko‘zda tutilgan.

В этой статье рассматривается принцип 4К как один из современных навыков в системе образования, который можно считать ключевым инструментом в воспитании и обучении школьников.

Мазкур мақолада хозирда мамлакатимизда оммалашиб бораётган “Одам савдоси” жиноятларининг умумий, махсус, якка тартибдаги ва виктимологик профилактикаси масалалари тўғрисида айрим миллий ҳамда хорижий тадқиқотчиларнинг илмий изланишларидан келиб чиқиб таҳлил қилинганлиги тўғрисида сўз борган.

This article analyzes the concept of digital economy and its role and advantages in the economy.

This article analyzes the development prospects of sports psychology in Uzbekistan, current problems and strategies for solving them. The author examines best practices, international methodologies and modern technologies aimed at improving the psychological preparation of athletes, and sheds light on the possibilities of adaptation to local conditions. The importance of sports psychology in the field of national sports, the development of its scientific and practical foundations and the methodological aspects of training psychologists have been widely considered. Also, the article contains recommendations on strengthening research activities in the field of sports psychology and putting them into practice.

This article examines the management processes of tourism service enterprises in the Fergana Valley, emphasizing the need for a cohesive management approach supported by government structures. The author discusses the complex socio-economic system of tourism services, highlighting the essential role of efficient management in providing quality services for profitability. Addressing risk factors and their uncertainties, the article suggests a multi-scenario approach to forecast future industry conditions, accommodating tourism services' evolutionary dynamics. The paper also explores the hierarchical structure of tourism service systems, from global to local levels, advocating for scientific development of tourism taxonomy to better understand regional interdependencies within the industry. This study underscores the importance of tourism services as a significant part of regional economic development and the social need for leisure activities.

This article describes an effective method of working with gifted students through educational platforms. The importance of identifying talented students, forming an individual approach to them, and using modern educational technologies is analyzed. The article also examines the effectiveness of personalization of the educational process using platforms, problem-based learning, project methodology, and methods of collaborative activity. The obtained results suggest an educational strategy that serves gifted students to achieve high results in their field.

Fan-texnika rivojlangan zamonamizda, har kim o‘zi istagan kontentni (ma’lum bir mavzu bo‘yicha ma’lumot, xabar) topishi va undan qaysidir faoliyati davomida foydalanishi mumkin. Bugungi ijtimoiy tarmoqlar rivojlangan davrda insonlar biror-bir mavzuga bag‘ishlangan  video yoki o‘qigan mal’um bir xabarlari ostiga o‘zlari istagan izohlarni yozib qoldirishlari mumkin. Biz yuqorida sanab o‘tgan holatlar ayniqsa diniy yoki tarixiy mazmundagi kontent bo‘lsa, izoh yozayotganlar aksariyat hollarda ikki guruhga ajraladilar. Biz ushbu maqolamiz  nomida tilga olingan “shaxs” ham hozirda ijtimoiy tarmoqlarda muhokama mavzularidan biriga aylanib ulgurdi. Bir taraf Muqanna shaxsiyatini buzg‘unchi va fribgar desa, boshqa bir taraf uni tarixda vatan qahramoni sifatida olqishlaydi va uni “bosqinchi arablarga” qarshi kurashgan xalq himoyachisi deb e’tirof etishadi. Maqolada ushbu holatga oid qarashlarni tarixiy manbalarda keltirilgan ma’lumotlar asosida tahlil qilamiz.

Использование технологии «Квест» на сегодняшний день является инновационной, поскольку выстраивает образовательную модель: преподаватель-новатор – студент нового поколения – успешный, креативно мыслящий специалист, востребованный на рынке труда. Образовательный квест как современная методика обучения ориентирована не только на получение знаний, но и на способы их усвоения, на особенности мышления и на развитие коммуникативных навыков обучающихся. Образовательный квест  решает следующие задачи:

This article provides detailed information about the effectiveness of interactive teaching of natural sciences using modern methods and new technologies based on the "4K" model.

Ушбу мақолада олий таълимда тарих фанини ўқитиш жараёнида мустақил таълим топшириқларининг аҳамияти ва уларни самарали ишлаб чиқишнинг методик асослари таҳлил қилинган. Муаллиф мустақил таълим орқали талабаларнинг танқидий фикрлаш қобилияти, мустақил тадқиқотлар олиб бориш ва таълим жараёнида фаол иштирок этиш имкониятларини ривожлантиришга эътибор қаратади. Ушбу тадқиқотда таълим топшириқларини ишлаб чиқишда эътиборга олиниши керак бўлган тамойиллар ва тавсиялар берилган. Асосий калит сўзлар: тарих фани, олий таълим, мустақил таълим, топшириқлар, методика, тадқиқот, танқидий фикрлаш.

maqolada boshlang`ich sinf o`quvchilarida kreativ fikrlashni o`rgatishda Finlyandiya ta’lim dasturining ahamiyati, o`quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, o`qish va savodxonlik malakalarini oshirishda ko`p qirrali ijodiy topshiriqlar tahliliga o`rgatishning ayrim tamoyillari haqida fikr yuritilgan.

Raqamlі texnologіyalar yordamіda talabalar turіzm madanіyatіnі rіvojlantіrіsh jarayonіda іnnovatsіon yondashuvlarnі qo‘llash, o‘quv materіallarіnі raqamlі formatda taqdіm etіsh va іnteraktіv o‘qіtіsh usullarіnі jorіy etіsh іmkonіyatlarіnі yaratadі. Ushbu jarayon talabalarnі zamonavіy mehnat bozorіda raqobatbardosh qіlіb tayyorlash va ularnіng shaxsіy rіvojlanіshіda katta rol o‘ynaydі.

Мазкур мақолада профилактика инспекторлари ва тезкор қидирув хизматлари ўртасидаги ҳамкорликнинг жиноятларни фош этишдаги аҳамияти тўғрисида фикрлар илгари сурилган. Шунингдек, икки тузилма ўртасидаги ҳамкорликнинг шакллари, унинг самарадорлиги ва айрим муаммоларни ҳал қилиш усуллари кўриб чиқилган.

Ушбу мақолада Тошкент шағри шароитида интродукция қилинган Monarda turkumiga mansub Monarda didyma турининг дастлабки онтогенез босқич ва даврлари ҳақида маьлумотлар берилган. Онтогенезнинг виргинил ва генератив даврларининг ўзига жараёнлари ёритилган.

Мақолада бугунги глобаллашув даврда мамлакатимизда гиёҳванд моддаларини ноқонуний айланишига қарши курашиш фаолияти бўйича амалга оширилаётган муҳим вазифалар, илғор хорижий тажрибалар, гиёҳвандликка қарши курашиш фаолияти бўйича дунёдаги, Республикадаги ҳамда Қашқадарё вилоятидаги вазият таҳлил қилиниб, мазкур жиноятларни олдини олиш, уларга қарши курашишда давлат органларининг ўрни муҳокама қилинган ҳамда гиёҳвандликка қарши курашиш самарадорлигини ошириш йўналишлари бўйича таклифлар ишлаб чиқилган.

Uzbekistan, with its rich cultural history, ancient Silk Road cities, and diverse landscapes, is a growing tourist destination. As tourism expands, effective communication between native Uzbeks and international tourists has become crucial for cultural exchange and mutual understanding. Language plays an essential role in bridging the gap between locals and visitors, enhancing the travel experience, and boosting Uzbekistan’s reputation as a welcoming destination.

Ушбу мақола ахборот хуружлари ва тарихий хотирага таҳдидлар масаласига бағишланган. Глобаллашув ва ахборот технологияларининг тез ривожланиши шароитида, тарихий ахборотни фактларни манипуляция қилиш   муаммоси кўпроқ долзарб бўлиб бормоқда. Мақолада тарихий хотирага бўлган асосий таҳдидлар ва уларга қарши курашиш усуллари, жумладан ахборот хавфсизлигини таъминлаш, таълим тизимини ривожлантириш ва маданий меросни ҳимоя қилиш каби чоралар кўриб чиқилган.  Шунингдек, миллий қадриятлар ва   жамият барқарорлигини сақлашдаа ахборот хуруждларига қарши туришнинг  аҳамиятига алоҳида эътибор берилган.