MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
148
IJTIMOIY PEDAGOG FAOLIYATI MODELI
Choriyeva Durdona Anvarovna Nizomiy nomidagi Toshkent davlat
pedagogika universiteti “Maktabgacha ta’lim” fakulteti Maktabgacha ta’lim
psixologiyasi va pedagogikasi kafedrasi dotsenti,
Shodiyeva Mashhura Eshmamat qizi “Maktabgacha ta’lim
psixologiyasi va pedagogikasi” yo’nalishining 4 kurs talabasi
Pedagogik faoliyat - ta’lim va tarbiya orqali ijtimoiy-madaniy tajribani
berishga yo’naltirilgan kasbiy faoliyat turidir. Bu faoliyat ta’lim standartlari, o’quv
rejalari, dasturlari bilan belgilanadi.
Ijtimoiy pedagogik faoliyat-bolaga ijtimoiylashuvi jarayonida (bolaning
jamiyatga kirishi) yordam ko’rsatishga qaratilgan kasbiy faoliyat turidir. Bola bilan
ish olib borishi mumkin bo’lgan turli xil ta’lim muassasalari, tashkilotlari,
birlashmalari o’z ishlarini ijtimoiy pedagoglar orqali amalga oshiradilar.
Ijtimoiy pedagogik faoliyat har doim aniq bir bolaga va uning
ijtimoilashuviga, uni jamiyatga integratsiyalash jarayonida yuzaga keladigan
muamolarini hal etishga yo’naltirilgan bo’ladi.
Kasbiy faoliyat tuzilmasi — har qanday faoliyat o’z tuzilmasiga egadir. Ular
faoliyat elementlarining o’zaro bog’liqligini va o’zaro shartlarini aniqlaydi. Ijtimoiy
pedagog faoliyati tuzilmasi quyidagi komponentlardan iborat: subyekt (faoliyatni
amalga oshiruvchi tomon), obyekt (faoliyat yo’naltirilgan tomon), maqsad (faoliyat
orqali nimaga intilinadi), vazifa (faoliyat orqali nimalar amalga oshiriladi), vositalar
(faoliyat qaysi usul yoki texnika yordamida amalga oshiriladi).
Ijtimoiy pedagog faoliyatining obyekti jamiyatga moslashish jarayonidagi
yordamga muhtoj bolalar va yoshlardir. Bu toifaga intellektual, ruxiy, ijtimoiy
nuqsoni bor bolalar, shuningdek, jismoniy, ruxiy yoki aqliy shakllanishi buzilgan
bolalarning katta qismi (ko’zi ojiz, kar—soqov, aqliy ojiz va bolalar serebral
falajligiga chalinganlar) kiritiladi. Ular jamiyatning alohida mehriga muhtojdir.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
149
Agar bolaning jamiyatdagi shakllanishi normal kechsa unda ijtimoiy pedagog
yordami zarur bo’lmaydi. Bordiyu, ota-onalar va maktab uning shakllanishi,
tarbiyalanishi va ta’lim olishini ta’minlay olmasa u holda ijtimoiy pedagog xizmati
kerak bo’ladi.
Ijtimoiy pedagog faoliyatining maqsadi bolaning ruhiy sog’ligi va xavfsizligi
uchun sharoit yaratish, uning oilasi, maktabi va atrofidagi unga salbiy ta’sir
kursatuvchi omillardan ogohlantiruvchi va ularni yengib o’tuvchi ijtimoiy, huquqiy,
ruxiy, tibbiy va pedagogik muammolarini kompleks ravishda hal etish maqsadida turli
mutaxassislar (ruxiyatshunoslar, tibbiy xodimlar, ijtimoiy xodimlar va yuristlar)
hamda ma’muriy organlar va idoralarning (ta’lim, sog’likni saqlash, ijtimoiy himoya
sohasidagi) mazkur masalaga yo’naltirilgan sa’y-harakatlarni muvofiqlashtirib
turishda vositachi bo’la olishi kerak.
Ijtimoiy pedagog faoliyatidagi muhim yo’nalish — bu BMT Konvensiyasida
e’lon qilingan bolaning yashashga, sog’lom shakllanishiga, ta’lim olishiga, o’z
qarashlarini erkin ifoda etishiga, kamsitishning har qanday turidan himoyalashga
qaratilagan huquqlarini himoya qilishdir.
Ijtimoiy pedagog faoliyatidagi yana bir yo’nalish-bu bolani shakllanishiga
ko’maklashuvchi ijtimoiy loyihalar va dasturlar, xususiy tashabbuslarni ishlab
chiqishda ishtirok etishdir.
Shunday qilib, ijtimoiy pedagog faoliyatiga quyidagi vazifalarni biriktirish
mumkin: .
— tashxis quyish;
— vositachilik;
— to’g’irlash va qayta tiklash;
— himoyalash;
— ogohlantirish va profilaktika;
— evristika (ijodiy fikrlash).
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
150
Pedagogning barcha faoliyati vositalar yordamida amalga oshiriladi. Bular
safiga maqsadga erishishda zarur bo’ladigan barcha harakatlar, predmetlar, qurollar,
usullar va texnologiyalarni kiritish mumkin.
Shu kunga qadar ijtimoiy pedagogning vazifasini bir-biri bilan bog’liq
bo’lgan tibbiyot, sport, madaniyat tashkilotlari xodimlariga yuklatilib kelindi.
Natijada jamiyat a’zolari ongida bolalar tarbiyasi bilan faqat o’qituvchi va ota-onalar
shug’ullanishi lozim degan fikr o’rnashib qoldi.
Yurtimizda ijtimoiy ishni kasb darajasiga olib chiqish hamda bu borada
mutaxassis kadrlarni tayyorlash jamiyatda tarbiyaviy muammolarni hal etishda
insonlarning yashash sharoitini yaxshilashda, eng asosiysi-har bir jamiyat a’zosini
ijtimoiy himoyalashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ijtimoiy pedagog oldiga
qo’yiladigan kasbiy talablar:
• ijtimoiy axborot berish, ya’ni bolalarga beriladigan ijtimoiy yordam va
xizmat ko’rsatish spektrlari haqida ma’lumot berish;
• ijtimoiy-huquqiy yordam, ya’ni bolalarga, jamiyat a’zolariga o’z haq -
huquqlarini anglashga yordam berish;
• ijtimoiy-reabilitatsion xizmat, ya’ni insonldrning ma’naviy –
, ruhiy holatlarinn taklashga yordam berish;
• ijtimoiy-iqtisodiy yordam, ya’ni qo’llanma, konpensatsiya, nafaqalarni
olishda hamkorlik qilish bolalar uylari bitiruvchilariga, yetimlarga moddiy yordam
berishni tashkillashtirish;
• ijtimoiy-tibbiy yordam berish, ya’ni bolalarni ijtimoiy patranaj qilish,
voyaga yetmaganlar orasida kashandachilik, alkogolizm kabi holatlarni profilaktika
va reabilitatsiya qilish;
▪ ijtimoiy-psixologik, ya'ni oilada, turli mikrojamiyatda sog’lom muhitni
tashkil etishga yordam berish;
▪ ijtimoiy-pedagogik, ya'ni bolalarni tarbiyalashda ota-onalarning o’z haq-
huquqlarini anglash, ularga sharoitlar yaratish, tarbiyachi va bola orasidagi
ziddiyatlarni hal etish kabilardan iborat.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
151
Ijtimoiy pedagog bu vazifalarni amalga oshirish uchun, albatta quyidagi
sohalarda o’z bilimlarini boyitib borishi shart:
▪ milliy istiqlol g’oyasi huquqiy-me'yoriy baza (qarorlar, aktlar, buyruqlar,
ko’rsatmalar, tashkilot tuzulmalari va h.k.),
▪ ijtimoiy pedagogikaning tarixi va nazariyasi;
▪ yosh davrlar psixologiyasi;
▪ sotsiologiya;
▪ ijtimoiy-pedagogik ishlarni olib borish hamda rejalashirish metodlari va h.k.
Shuningdek, ijtimoiy pedagogdan quyidagi malaka va ko’nikmalarga ega
bo’lishi talab etiladi:
▪ analitik, ya'ni sotsiumda ro’y berayotgan jarayonlarni nazariy tahlil etish,
bolaning ruhiy olamini anglay bilish, ularning muammolarini hal etishga doir
hamkorlik faoliyatini tashkil etish;
▪ prognostik, ya'ni tashkil etilgan ijtimoiy-pedagogik faoliyat bo’yicha
bolaning muammolarini hal etish yo’llarini bashorat qilish;
▪ loyiqalash, ya'ni ijtimoiy-pedagogik faoliyatning mazmunini aniqlash va
rejalashtirish;
▪ refleksiv, ya'ni ijtimoiy pedagog o’zining faoliyatini tahlil etib borishi;
▪ kommunikativ, ya'ni ijtimoiy pedagogning insonlararo muloqot
madaniyatini egallashi. U boshqalar fikrini eshita bilish, muloqotga kirisha bilish,
faktlar to’plash singari faoliyatlarni o’z ichiga oladi.
▪ Kasbiy status-bu kasb kodeksida ko’rsatilib, subyektning insonlararo
, huquqlari, majburiyatlaridir.
Ijtimoiy pedagog asosan xalq ommasi bilan ishlaydigan shaxsdir. U o’z
faoliyati jarayonida turli xarakterdagi insonlar bilan muloqotga kirishishiga to’qri
keladi. Bu vaziyatda ular bilan turli xil ziddiyatlarga bormaslik, ularning har birining
ko’ngliga, yuragiga kirib borish uchun sifat va fazilatlarga ega bo’lishi talab etiladi:
empatiya (dunyoni boshqalarning ko’zi bilan ko’rish, tushuna bilish), xayrixohlik,
ezgulik, to’qrilik, ochiq ko’ngillik, aniq mo’ljal olish, samimiylik, kommunikabellik
(boshqalar bilan chiqisha bilish). Ijtimoiy pedagogning ahloqiy majburiyatlari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
152
ijtimoiy pedagog o’z mijozlarining qalbiga kirib borishida uning ahloqiy
majburiyatlari muhim ahamiyat kasb etadi. Ijtimoiy pedagogning ahloqiy
majburiyatlari o’ziga xosligi bilan ajralib turadi. Bular: o’z mijozlariga nisbatan
axloqiy muloqotda bo’lish, ya'ni ularning haq huquqlari va imtiyozlarini birinchi
darajali deb bilish;
▪ ular bilan muloqotga kirishishda ahloq me'yorlarga amal qilish (hurmat,
haqqoniyat, hushmuomilalik, alohida etibor va h.k.)
▪ rahbarlar yoki yetakchi tashkilotlarga nisbatan yetuk majburiyatlar
▪ o’z kasbi oldidagi axloq majburiyatlar, ya'ni o’z kasbining mazmuni va
mohiyatini anglash, mas'uliyatni his etish, faollik ko’rsatish va h.k.
Ijtimoiy pedagogning kasbiy faoliyati subyekti sifatida: shaxsiy tavsif va
kasbiy omilkorligidir.
Ijtimoiy pedagogning shaxsiy tavsifnomasi ko`rib chiqiladigan bo`lsa, avvalo
mazkur faoliyat subyektini - o’z sohasini mukammal biluvchi mutaxassisni belgilab
olishimiz zarur bo’ladi. U bola haqidagi ijtimoiy va boshqa qiyinchiliklarni chuqur
farqlay biladi va unga yordamga kela oladi. U umum nazariy va maxsus bilimlarga,
malaka va ko`nikmalarga, ma’lum darajadagi qobiliyatlarga ega bo’ladi.
Kundalik hayotda biz kasb inson ongida, uning xatti-harakatlarida va
dunyoqarashida o’ziga xos iz qoldirishiga guvoh bo`lamiz. Psixologiyada bu narsa
“kasbiy mentallik” deb ataladi. Mentallik - bu insonning olamga munosabatini va
uning kundalik xatti-harakatlarini aks ettiruvchi ma’lum ijtimoiy-ruxiy qarashlar va
qadriyatlar majmuidir. Mentallik o’zida individning ijtimoiy va madaniy tajribasini
mujassamlashtirgan bo’lib, insonning qaysi ijtimoiy qatlamga, yoshga, jinsga,
millatga va kasbga mansubligi bilan aniqlanadi.
Psixologik tadqiqotlarda kasbiy mentallik ma’lum bir kasb egalariga xos
bo’lgan xususiyat sifatida e’tirof etiladi.
Hozirgi pedagogning muhim vazifalaridan biri milliy istiqlol g’oyasini bolalar
va bolalar ongida shakllantirish tadbirlari va mexanizmlarini ishlab chiqib, uni amalga
oshirishdan iboratdir. Oliy ta’lim muassasalarida pedagoglar ikki bosqichda
o’qitiladi. Birinchi bosqichda, ya’ni bakalavriatda mutaxassis o’zi tanlagan soha
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
153
bo’yicha 4 yil davomida ta’lim oladi. Ikkinchi bosqich magistraturada davom
ettiriladi. “Ijtimoiy pedagog” sohasiga tegishli barcha mutaxassilarning xam umumiy
o’ziga xos xususiyatlari mavjud bo’ladi. Bir qator tadqiqotchilar ularning shaxsiy
tavsifnomasi sifatida individual-ruxiy xususiyatlar va maxsus qobiliyatlarni
ko’rsatmoqda.
Kuzatuvchanlik, murakkab vaziyatda tez yo’lga tusha bilish, fahm-farosat
bilan seza olish, o’zini boshqa odam o’rniga qo’ya olish va uning hissiyotlarini
tushuna bilish, o’zini boshqara olish va refleksiya (fikr yuritib uni taxlil qilish)
maxsus qobiliyatlar jumlasidandir. Shuningdek, ijtimoiy pedagog dilkashlik, odamlar
bilan ishlay olish, qiziqqonlik, o’z fikrini o’tkaza olish, bahsli vaziyatlarda yo’l topa
bilish, tirishqoqlik kabi ijtimoiy sohaning barcha xodimlariga xos xususiyatlarga ham
ega bo’lmog`i darkor.
Xorijiy tadqiqotchilar ham pedagogning individual-ruxiy xususiyatlari
to’g`risida o’z fikrlarini bildirganlar. Masalan, Buyuk Britaniyalik olimlar bunday
xususiyatlar qatoriga yuqori darajadagi aqliy salohiyatga egalik, tartiblilik va o’z-
o’zini boshqara bilish, jismonan kuchlilik, odamlarga qiyin vaziyatlarda yordam bera
, sezgirlik kabilarni kiritadilar.
AQSHning mashxur psixologlaridan sanalgan J.Xoland o’zining “o’ziga
yo’naltirilgan qidiruv” metodikasida ijtimoiy soha kasbi egasiga xos xususiyatlarni
ko’rsatgan. Bular: realistlik (haqqoniylik), tadqiqotchilik, artistlik, ijtimoiy,
tadbirkorlik, konventsional xususiyatlardir. U ijtimoiy pedagogga xos insonparvarlik,
ideallik, mas’uliyatlilik, axloqlilik, xushmuomalalik, iliqlik, odoblilik, o’zgalarni
do’st tuta olish kabi xususiyatlarni ham ko’rsatadi.
Ijtimoiy pedagog kasbi insonlar o’rtasidagi munosabatlar tizimida faoliyat
yurituvchi ko’pqirrali soha bo’lib, pedagogning qaysi ishda ishlashidan qat’iy nazar
odamlar bilan va avvalo bolalar bilan ishlashga yo’naltirilganligidadir. Muloqot
jarayonida pedagog ko’plab ruxiy zo`riqish va charchoqni o’zida sinashiga to’gri
keladi. Shu bois uning asab tizimi ham mustahkam bo’lishi darkor. Bu narsa unga
ijtimoiy-pedagogik, ruxiy-terapevtik jarayonlarda emotsional qiyinchiliklar bilan
to’qnashuvida yordam beradi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
154
Ijtimoiy pedagogga xos yana bir xarakter xususiyati, bu “Men — obrazidir”
Bu narsa pedagogning o’ziga nisbatan ijobiy munosabatda bo’lishini hamda
boshqalar tomonidan o’ziga yuqori baxo berilishini ifodalaydi. Mazkur xarakter
pedagogga boshqa odamlar bilan erkin muloqot qilish va ularni oson qabul qilish
imkonini beradi.
Ijtimoiy pedagogning quyidagi shaxsiy fazilatlarini alohida ajratishimiz
mumkin:
-Insoniylik xususiyatlari (mehribonlik, boshqalar manfaatini ustun qo’yish,
o’z shaxsiy qadr-qimmati hissi)
- Ruxiy barqarorlik, yuqori darajadagi hissiy va irodaviy xususiyatlar)
-Ruxiy taxlilchilik xususiyatlari (o’zini idora qila olish, o’ziga tanqidiy
qarash, o’zini baxolay olish)
-ruxiy-pedagogik xususiyatlar ( kirishuvchanlik, gapga chechanlik.)
Yuqorida keltirilgan xususiyatlar bilan tanishar ekanmiz, har qanday odam
ham ijtimoiy-pedagogik faoliyatni olib borish qobiliyatiga ega bo’lavermasligiga
ishonch hosil qilamiz.
Har bir pedagogning kasbiy omilkorligi, ya’ni uning o’z faoliyatini olib
borishga amaliy va nazariy tomondan tayyorligi me’yoriy-xuquqiy xujjatlar
yordamida tartibga solinadi. Mazkur xujjatlar o’z ichiga mutaxassis-pedagogning
kasbiy majburiyatlarini, mehnat tavsifnomasini, bilim va malakasini oladi.
Ijtimoiy ish – axolining ijtimoiy himoyalanmagan qatlamlariga yordam
ko`rsatish hisoblanadi. Ijtimoiy ishlarning obyekti inson hisoblanadi, lekin hamma
emas, balki faqatgina muammolari bo`lganlari (ekologik, ijtimoiy, texnogen,
millatlararo keskin o’zgarishlar, buzilishlar natijasida) yoki sog`lom bo`lmagan,
jismoniy yoki psixik nuqsonlari bo`lganlar hisoblanadi.
“Kasbiy majburiyatlar” - Bolalarni ijtimoiy himoya, qo`llab-quvvatlash
hamda bu borada xizmat ko`rsatuvchi muassasalar to’g`risida zarur axborotlar bilan
ta’minlanadi.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
155
- Inson va bola huquqlarini himoya qilishga qaratilgan, turli toifadagi
bolalarning haq-huquqlarini ta’minlashga, bolalarni huquqiy jihatdan tarbiyalashga
yo’naltirilgan ijtimoiy-huquqiy yordamni ko`rsatilishi;
- Ruxiy va emotsional yordamga muxtoj bolalarga ijtimoiy-reabilitatsion
yordam ko`rsatish;
- Kam ta’miilangan oilalarda yashovchi bolalarning maishiy hayotini
yaxshilash maqsadida ularga ijtimoiy yordam kursatish;
- Bemor bolalarga zarur tibbiy—ijtimoiy yordamni ko`rsatish. Alkogolizm,
giyohvandlik bilan shug`ullanuvchi voyaga yetmaganlarni davolash.
Ijtimoiy pedagogdan quyidgicha kasbiy bilimlar: o’z faoliyatining me`yoriy-
huquqiy asosini (qonunlar, farmonlar, qarorlar va yuriqnomalar), ijtimoiy pedagogika
nazariyasi va tarixini, turli muhitlarda turli toifa bolalari bilan ishlash metodikasi va
texnologiyasini, bola shaxsini, uning jismoniy, ma’naviy va ijtimoiy shakllanishini
o`rganuvchi psixologiyani, odamlarning uyushma va guruxlari (Oila, maktab va
mehnat jamoasi)ni o`rganuvchi sotsiologiyani; o’z kasbiy tadqiqot faoliyatini ijtimoiy
boshqarish va rejalashtirish metodini bilish talab etiladi.
Ijtimoiy pedagogdan quyidagi kasbiy malakalar: taxlil qila olish qobiliyati
talab etiladi. Bolaning shakllanishida unga muhitning salbiy va ijobiy ta’sir
ko`rsatuvchi harakatlarini aniqlab taxlil qila bilish lozim.
Bashoratchilik qobiliyati: faoliyat olib borish usullarini belgilab olib uni aniq
maqsad tomon yo’naltirish, duch kelishi mukin bo’lgan muammolarni oldindan ko`ra
bilish va hisobga olib, vaqtni to’g`ri taqsimlashdir.
Loyixalashtira bilish-faoliyatni aniq bir loyixa asosida, tarbiyalanuvchining
shart-sharoitlari va mavjud muhit talablarini hisobga olib, aniq bir tartibda olib borish,
o’z faoliyatining har bir bosqichida ijobiy va salbiy natijalarini to’gri taxlil qila olish;
kirishuvchanlik— ya’ni bolani eshitish va tinglay olish, bola bilan muloqot jarayonini
osonlashtirish, bola muammosini to’gri tushunish uchuy zarur axborot va
ma’lumotlarni to`plash lozim.
Ijtimoiy ish bilan har kim ham shug’ullana olmaydi. Ijtimoiy pedagog turli xil
xarakterdagi insonlar bilan muloqotda bo’ladi. Bu insonlar o’zlarining muammolari
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
156
bilan, albatta, ijtimoiy pedagog shaxsiga qarshi ta'sir ko’rsatadi. Mijozlarga yordam
beruvchi mutaxassisdan esa ularga o’z ta'sirini o’tkaza bilishi talab etiladi. Bu
muloqot negativ va pozitiv bo’lishi mumkin. Ijtimoiy pedagogning vazifasi
birinchidan, negativ ta'sirga qarshi tura olishi, ikkinchidan madaniy empatiyani
amalga oshirgan holda vaziyatdan chiqib ketish talab etiladi. Bunga mijozga ta'sir
o’tkazish, ishontirish, singdirish, xissiy zararsizlantirish kabi metodlardan
foydalaniladi.
Yoshlar ishi bo`yicha idoralarda mazkur lavozim 8 xil muassasada ro`yxatga
kiritilgan. Bular: bolalar klublari, bolalar ijodiy
, yoshlar yotoqxonasi,
o`smirlar dam olish maskanlari, yoshlar ta’lim markazlari, kasbiy yo’naltirish
markazlari, bandlik markazlari, bolalar va yoshlar mehnat birjalaridir.
Ta’lim sohasida esa pedagog 6 xil muassasada ro`yxatiga kiritilgan. Bular:
maktabgacha tarbiya tashkilotlari, umumta’lim muassalari, umumta’lim internatlari,
boquvchisini yo`qotgan bolalar uchun umumta’lim idoralari, maxsus ta’lim
muassasalari, boshlang`ich kasbiy ta’lim muassasalaridir.
Ijtimoiy pedagog lavozimi mazkur ikki idorada joriy etilgan bo`lsada, aslida
ularga bo’lgan talab yana ham kengroq. Bunday lavozim deyarli barcha ijtimoiy
sohalarda joriy etilgan.
Ijtimoiy pedagogik ishlar faol g’oyaviy – ahloqiy imkoniyatlarga ega. U shaxs
xulqida paydo bo’lgan salbiy elementlarga qarshi kurashda muhim omilga aylanadi.
U ijtimoiy fikrni shakllantirish yo`li bilan jamoada sog`lom ma’naviy – axloqiy muhit
hosil qilishga ta’sir ko`rsatadi, ilg`or ijtimoiy qadriyatlarni mustahkamlaydi, shaxs
qadr – qimmatini ta’minlaydi, qonunni hurmat qilishga o’rgatadi. Bu ayniqsa bugungi
kunda, jamiyat ma’naviy yangilanish jarayonini boshidan kechirayotgan bir davrda
muhim aqamiyatga ega.
Tarbiyaviy faoliyatning muhim zaxiralaridan yana biri – ommaviy targ`ibot
bilan bogliq bo’lib, g’oyaviy – tarbiyaviy ishlarning barcha shakllarida g`ayrat va
tashabbus talab etiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI:
1.
D.Ro`ziyeva “Ijtimoiy pedagogika” o`quv qo`llanma 2015 y.
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
157
2.
N.Egamberdiyeva “Ijtimoiy pedagogika” o`quv qo`llanma 2009 y.
3.
Chorieva,
D.
(2020).
DIAGNOSTICS
AS
A
BRANCH
OF
PSYCHOLOGICAL AND PEDAGOGICAL KNOWLEDGE AND TYPE OF
RESEARCH ACTIVITY OF A TEACHER. European Journal of Research and
Reflection in Educational Sciences Vol, 8(3).
4.
Choriyeva, D. (2022). TARBIYACHINING PEDAGOGIK MAHORATINI
OSHIRISHDA PEDAGOGIK TEXNIKANING ROLI. Zamonaviy dunyoda
pedagogika va psixologiya: Nazariy va amaliy izlanishlar, 1(24), 101-103.
5.
Чориева, Д. А. (2021). МЕТОДЫ И ПРИЕМЫ РАБОТЫ С
АГРЕССИВНЫМИ ДЕТЬМИ. In Человек в современном мире: пространство и
возможности для личностного роста (pp. 152-161).
6.
Чориева, Д. А. (2019). Педагогическая диагностика в условиях
дошкольного образования. Актуальные проблемы современного образования:
опыт и инновации, 86.
7.
Чориева, Д. А., & Ражабова, Г. Ф. (2022). ЗНАЧЕНИЕ
ПЕДАГОГИЧЕСКО-ПСИХОЛОГИЧЕСКОГО
ДИАГНОСТИЧЕСКОГО
СРЕДСТВА В ДОШКОЛЬНЫХ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ.
Results of National Scientific Research International Journal, 1(6), 327-343.
8.
Чориева, Д. А. (2022). ПЕДАГОГИК-ПСИХОЛОГИК ДИАГНОСТИКА
ФАОЛИЯТИ БИЛАН ШУҒУЛЛАНУВЧИ ШАХСГА ҚЎЙИЛАДИГАН
ТАЛАБЛАР: https://doi. org/10.53885/edinres. 2022.9. 09.014 Чориева Дурдона
Анваровна Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети
Мактабгача таълим факультети Мактабгача таълим психологияси ва
педагогикаси кафедраси педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), в.
б. доценти. Образование и инновационные исследования международный
научно-методический журнал, (9), 99-102.
9.
X.Meliyev, O.Jamoldinova “Tarbiyachining kasbiy kompetenti va mahorati”
O`quv qo`llanma 2021 y.
10.
Chorieva, D. A. BO‘LAJAK TARBIYACHILARNING KASBIY
MAHORATLARINI OSHIRISH YO‘LLARI. O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT
Выпуск журнала №-19
Часть–2_ Февраль –2025
158
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI
TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI, 385.
11.
Anvarovna, C. D. (2024). MANAGEMENT OF INNOVATIVE PROCESSES
IN
PRESCHOOL
EDUCATION.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 37(6), 58-62.
12.
Anvarovna, C. D. (2024). MAKTABGACHA TA’LIMDA PEDAGOGIK
DIAGNOSTIKA
VA
KORREKSIYALASHNING
О
‘ZIGA
XOS
XUSUSIYATLARI. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ, 37(6), 48-53.
13.
Anvarovna,
C.
D.
(2024).
TA’LIM-TARBIYA
JARAYONIDA
INNOVATSION
PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK
DIAGNOSTIK
SAMARALI
METODLARDAN
FOYDALANISH.
ОБРАЗОВАНИЕ
НАУКА
И
ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 37(6), 54-57.
14.
Choriyeva, D., & Ahmadova, S. (2023). Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida
ertaklarning ahamiyati. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali, 1(2-3).
15.
Durdona, C. (2023, December). KREATIVLIK ORQALI BOLALARNING
QOBILYATLARINI OSHIRISH. In " Conference on Universal Science Research
2023" (Vol. 1, No. 12, pp. 302-305).
16.
Durdona, C. (2023). BOLALARDA KREATIVLIK QOBILYATINI
RIVOJLANTIRISH. TECHNICAL SCIENCE RESEARCH IN UZBEKISTAN,
1(5), 265-270.
17.
Choriyeva, D. (2023). OILA VA MAKTABGACHA TA’LIM TIZIMIDA
AMALGA OSHIRILADIGAN IJTIMOIY VAZIFALAR. Talqin va tadqiqotlar,
1(32).
18.
DURDONA, C., & SHAHNOZA, K. (2023). MAKTABGACHA YOSHDAGI
BOLALARNING KREATIVLIGINI OSHIRISHDA TASVIRIY FAOLIYATNING
O ‘RNI. Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan, 1(7), 191-196.
