Vol. 19 No. 2 (2025)
Articles
TIAZOL HOSILALARINING 3D METALLAR BILAN HOSIL QILGAN KOMPLEKS BIRIKMALARI VA ULARNING HOZIRGI KUNDA TIBBIYOTDAGI AHAMIYATI
Tiazol hosilalarining 3D metallar bilan hosil qilgan kompleks birikmalari va ularning tibbiyotdagi ahamiyati zamonaviy kimyo va tibbiyotning kesishgan nuqtasida joylashgan ilmiy tadqiqot yo‘nalishidir. Ushbu maqolada tiazol hosilalari asosida sintez qilingan komplekslarning kimyoviy tuzilmalari, ularning fizik-kimyoviy xossalari va biologik faolligi keng ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot davomida kompleks birikmalar yadro magnit rezonansi (NMR) usullari yordamida tahlil qilingan. Olingan komplekslarning antibakterial, antitumor va antioksidant faolligi o‘rganilgan bo‘lib, ularning tibbiyotda foydalanish imkoniyatlari aniqlangan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, tiazol hosilalarining 3D metallar bilan hosil qilingan komplekslari yuqori biologik faollikka ega bo‘lib, yuqumli kasalliklar va saraton kasalliklarini davolashda yangi dori vositalari sifatida foydalanilishi mumkin.
ERKAKLARNING BEPUSHTLIGIDA SPERMA MORFOLOGIYASINING KLINIK OMILLARI
Erkaklarning bepushtligi butun dunyo bo'ylab millionlab juftliklarga ta'sir qiladigan jiddiy tibbiy va ijtimoiy muammodir. Ayolning homilador bo'lish qobiliyatiga ta'sir qiluvchi asosiy omillardan biri bu sperma sifati, shu jumladan ularning morfologik xususiyatlari. Spermatozoidlarning morfologiyasi erkaklarning bepushtligini aniqlashning asosiy usuli bo'lgan standart spermogramma doirasida baholanadi.
ВНЕМАТОЧНАЯ БЕРЕМЕННОСТЬ – ЗАБОЛЕВАНИЕ, ТРЕБУЮЩЕЕ НЕОТЛОЖНОЙ ПОМОЩИ
Внематочная беременность (международное название – «эктопическая беременность») – это патологическая беременность, когда прикрепление оплодотворенной яйцеклетки происходит вне полости матки. Внематочную беременность относят к состояниям, требующим неотложной медицинской помощи. В случае несвоевременной диагностики и отсутствия адекватного лечения внематочная беременность может представлять опасность для жизни, связанную с развитием массивного внутрибрюшного кровотечения.
МОРФОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ ТРИХОМОНИАЗА
Трихомониаз - заболевание мочеполовой системы, вызываемое простейшим одноклеточным паразитом Trichomonas vaginalis. Заболевание передаётся половым путём и, в крайне редких случаях, возможно заражение через контаминированные поверхности. В мире трихомониазом страдает примерно 170 млн. человек [28]. Болезнь не имеет сезонного характера, поражает все слои населения. Несмотря на интенсивное изучение, имеются определённые трудности в диагностике трихомониаза и его лечении.
РАЗРЫВ МАТКИ – СЕРЬЕЗНОЕ ОСЛОЖНЕНИЕ В АКУШЕРСТВЕ
Разрыв матки (РМ) в родах — осложнение, которое может приводить к массивному кровотечению, являясь самой драматичной причиной материнской и перинатальной смертности. Нарушение целости стенки неоперированной матки считается одним из показателей неправильного ведения родов и некачественного оказания акушерской помощи в целом.
REPRODUKTIV BUZISHLI AYOLLARDA SURUNKALI AUTOIMMUN ENDOMETRITNNING KECHISHI
Ayollarning reproduktiv funksiyasi tuzilishida ichki jinsiy a'zolarning yallig'lanish kasalliklarining asosiy roli, shuningdek, surunkali endometrit, bachadon bepushtligining sababi sifatida barqaror o'sish tendentsiyasiga ega. Endometriydagi surunkali yallig'lanish jarayonlarining rivojlanishi va mexanizmining etiologik xavf omillari, endometritning patogenezi va klinik ko'rinishining xususiyatlari aniqlangan. Endometritning morfologik diagnostikasi mezonlari, yallig'lanish jarayonining otoimmun tabiati bilan endometritning morfologik belgilari va endometriumdagi turli xil ekstranozologik strukturaviy va funktsional buzilishlar aniqlandi. Immunogistokimyoviy usuldan foydalangan holda autoimmun surunkali endometritni tashxislashning ahamiyati , retseptorlar ifodasini va endometriydagi mahalliy immunitetning zo'ravonligini baholash uchun immunohistokimyoviy tadqiqotning maqsadga muvofiqligi , alfa-2-mikroglobulinning tug'ilish oqsilini aniqlash zarurati, patogen bakterial va qin, bachadon bo'yni kanali va bachadon bo'shlig'idagi virusli mikroflora reproduktiv yo'qotishlarning oldini olish va bachadondan kelib chiqadigan bepushtlikni davolashda endometriy hujayralarining differentsiatsiyasi va embriogenez jarayonlarini sinxronlashtirish zarurati va jinsiy steroidlarning endometriyga ta'siri aniqlandi.
IMMUNOLOGICAL CHARACTERISTICS OF THE ENDOMETRIUM IN WOMEN WITH IMPAIRED FERTILITY
The main morphological criterion of chronic endometritis is the presence of inflammatory infiltrates consisting mainly of lymphoid elements and plasma cells with focal or diffuse location in the stroma and glands. Immunological research allows to evaluate the phenotypic composition of endometrial cells, identify the number of cytotoxic cells that limit embryo implantation and contribute to reproductive dysfunction, and determine the need for complex therapy.
REPRODUKTIV BUZISHLI AYOLLARDA ENDOMETRIYNING IMMUNOLOGIK XUSUSIYATLARI
Surunkali endometritning asosiy morfologik mezoni stroma va bezlarda fokal yoki diffuz joylashuvga ega bo'lgan asosan limfoid elementlar va plazma hujayralaridan iborat yallig'lanish infiltratlarining mavjudligi hisoblanadi. Immunologik tadqiqotlar endometriy qavati hujayralarining fenotipik tarkibini baholashga, embrion implantatsiyasini cheklaydigan va reproduktiv disfunktsiyaga hissa qo'shadigan sitotoksik hujayralar sonini aniqlashga, shuningdek kompleks terapiya zarurligini aniqlashga imkon beradi.
КЛИНИЧЕСКОЕ ФАКТОРЫ СТРОЕНИЕ СПЕРМАТОЗОИДОВ ПРИ МУЖСКОГО БЕСПЛОДИЯ
Мужское бесплодие — это серьёзная медицинская и социальная проблема, которая затрагивает миллионы пар по всему миру. Одним из ключевых факторов, влияющих на способность мужчины к зачатию, является качество сперматозоидов, включая их морфологические характеристики. Морфология сперматозоидов оценивается в рамках стандартного спермограммы, являющейся основным методом диагностики мужского бесплодия.
ПРЕЖДЕВРЕМЕННАЯ ОТСЛОЙКА ПЛАЦЕНТЫ
Плацента – это эмбриональный орган, соединяющий организм матери и ребенка. Ее уникальность в том, что это единственный «одноразовый» орган. Плацента начинает развиваться со 2 недели беременности, формируется до 15-16 недели и достигает полной функциональной зрелости к 36 неделе. А после рождения плода (в третьем периоде родов), она отделяется и покидает тело матери, запуская на эндокринологическом уровне процесс лактации.
Плацента выполняет такие важные функции, как газообмен, обмен питательных веществ между материнским организмом и ребенком, обеспечивает иммунологическую защиту и работает как железа внутренней секреции, вырабатывая гормоны, необходимые для развития плода и нормального течения беременности. Каждую минуту в плаценту поступает около 500 мл крови, но при этом она является своеобразным барьером, который не позволяет смешиваться крови матери и ребенка, а также препятствует попаданию многих токсических веществ в кровяное русло малыша.
TUXUMDON PATOLOGIYASINING GINEKOLOGIK KASALLIKLAR KELIB CHIQISHIDAGI XUSUSIYATLARI
Tuxumdon patologiyasi ginekologik kasalliklar tarkibida muhim o'rin tutadi. Tuxumdonlarning o'simta va o'simtaga o'xshash shakllanishi chastotasi bo'yicha ayol jinsiy a'zolarining neoplazmalari orasida ikkinchi o'rinni egallaydi va barcha ginekologik kasalliklarning 8-19 foizini tashkil qiladi [20]. Hozirgi vaqtda bepushtlik muammosi nafaqat tibbiy, ijtimoiy-demografik, balki iqtisodiy ahamiyatga ham ega.
ОСОБЕННОСТИ ПАТОЛОГИЯ ЯИЧНИКОВ В СТРУКТУРЕ ГИНЕКОЛОГИЧЕСКОЙ ЗАБОЛЕВАЕМОСТИ
Патология яичников занимает существенное место в структуре гинекологической заболеваемости. По частоте возникновения опухоли и опухолевидные образования яичников занимают второе место среди новообразований женских половых органов и составляют 8-19% всех гинекологических заболеваний [20]. Проблема бесплодия в настоящее время имеет не только медицинское, социально-демографическое, но и экономическое значение.
ГИСТОЛОГИЧЕСКАЯ СТРУКТУРНАЯ МОРФОЛОГИЯ НЕФРОНОВ
Нефроны являются основной функциональной единицей почек и участвуют в процессе фильтрации крови и образования мочи. Каждая почка содержит около 1-1,5 миллиона нефронов. Строение нефронов сложное и состоит из нескольких частей. Ниже приводится подробная информация о гистологическом строении нефронов.
QON YARATUVCHI A'ZOLARNING ZAMONAVIY MORFOLOGIYASI
Qon yaratuvchi a’zolar organizmning hayotiy muhim funksiyalarini ta'minlaydigan murakkab tuzilmalardir. Ular qon hujayralarining shakllanishi, rivojlanishi va buzilishida ishtirok etadi. Ushbu maqolada qon yaratuvchi a’zolarning morfologik xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
СОВРЕМЕННАЯ МОРФОЛОГИЯ КРОВЕТВОРНЫХ ОРГАНОВ
Кроветворные органы представляют собой сложные структуры, обеспечивающие жизненно важные функции организма. Они участвуют в образовании, развитии и разрушении клеток крови. В этой статье будут рассмотрены морфологические особенности кроветворных органов.
РОЛЬ ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ ДИАГНОСТИКИ И КОРРЕКЦИИ В ДОШКОЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ
Ushbu maqolada o'quv faoliyati jarayonida maktabgacha yoshdagi bolalarining kattalar va tengdoshlari bilan qiladigan muomala munosabatlari, tarbiyachining maktabgacha yoshdagi bolalarga ta’sir ko'rsatishi va munosabatining uslublari, bolaning o'qishga qiziqishlarini rivojlantirib borish chora-tadbirlari yoritib berilgan.This article covers the interaction of preschoolers with adults and peers during educational activities, methods of influence and the teacher’s attitude towards preschoolers, measures to develop the child’s interest in learning.
В данной статье освещены взаимодействие дошкольников со взрослыми и сверстниками в ходе учебной деятельности, методы воздействия и отношения педагога к дошкольникам, меры по развитию интереса ребенка к учебе.
O‘YIN BOLALARNI RIVOJLANTIRISH VA TARBIYALASH
O‘yin bolalarni rivojlantirish va tarbiyalash vositasidir. Psixologlar o‘yinni maktabgacha yosh davrida yetakchi faoliyat deb hisoblaydilar. O‘yin tufayli bolaning yuqori rivojlanish bosqichiga o‘tishini ta’minlovchi sifatlar shakllanadi, uni ruhiyatida sezilarli o‘zgarishlar yuz beradi.
ФОРМИРОВАНИЕ ТВОРЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ У ПЕДАГОГА
Maqolada maktabgacha ta’lim tarbiyachilarining kreativ qobiliyatini rivojlantirish masalasi, kreativlikni ijodkorlikning alohida turi va tarbiyachi kreativ qobiliyatini rivojlantirishning muhim shartlari yoritilgan.
В статье раскрыта проблема развития творческих способностей педагогов дошкольного образования, творчество как особый вид творчества, а также важные условия развития творческих способностей воспитателей.
The article reveals the problem of developing creative abilities of preschool teachers, creativity as a special type of creativity, as well as important conditions for developing creative abilities of educators.
LAMPALAR VA ULARNING TURLARI
- Suyultirilgan kvars
- Xekseloll 3 Argon. 4.Lyuminafor. 5. Tomas Edinson 6. Spiral bispiral
MODERN MORPHOLOGY OF HEMATOPOIETIC ORGANS
Hematopoietic organs are complex structures that provide vital body functions. They are involved in the formation, development and destruction of blood cells. In this article, the morphological features of hematopoietic organs will be considered.
NEFRONLARNING GISTOLOGIK TUZILISH MORFOLOGIYASI
Nefronlar buyrakning asosiy funktsional birligi bo'lib, ular qonning filtrlanishi va siydik hosil bo'lish jarayonida ishtirok etadi. Har bir buyrakda taxminan 1-1,5 million nefron mavjud. Nefronlarning tuzilishi murakkab bo'lib, u bir nechta qismlardan iborat. Quyida nefronlarning gistologik tuzilishi haqida batafsil ma'lumot keltiriladi.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИСКУССТВЕННЫХ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ИНТЕГРАТИВНОМ ОБУЧЕНИИ АНГЛИЙСКОМУ И ЛАТИНСКОМУ ЯЗЫКАМ: МАТЕМАТИКО-СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
ЖЕНСКОЕ БЕСПЛОДИЕ КЛАССИФИКАЦИЯ ЭТИОЛОГИЯ МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ И ПРОФИЛАКТИЧЕСКИЕ МЕРЫ
В данной работе рассматриваются виды женского бесплодия, их причины, методы лечения и профилактики. Бесплодие является значимой медицинской и социальной проблемой, затрагивающей миллионы женщин по всему миру. Выделяются основные формы женского бесплодия: первичное, вторичное, абсолютное, относительное, иммунологическое, эндокринное, маточное, трубное, генетическое и психологическое. Описываются современные методы лечения, включая консервативные, хирургические и вспомогательные репродуктивные технологии (ВРТ). Особое внимание уделено профилактическим мерам, направленным на сохранение репродуктивного здоровья женщин. Работа подчёркивает важность регулярных медицинских обследований, здорового образа жизни и своевременного лечения заболеваний.
FARMATSEVTIK TERMINOLOGIYADA MA’NOLI QISMLAR
Ushbu maqolada dori preparatlarining terapevtik, anatomik yoki fiziologik xarakterga ko'ra farqlashga imkon beradigan ko'plab ma’noli qismlar va ularning ma’nolari misollar orqali keltiriladi. Ma’noli qismlardan foydalanishdan maqsad dori-darmonlarni ularning organizmga ta'siri bo'yicha tizimlashtirish, shuningdek ulardan foydalanish ko'rsatkichlarini shakllantirishdan iborat.
CHANGES IN OTHER ORGANS DUE TO THYROID CHANGES
Hormonal disorders of the thyroid gland, which are part of endocrinological diseases, are accompanied by hair loss, brittle nails, obesity, weight loss, stress, infertility, memory loss, and eye problems. It is recommended to consume iodized table salt to prevent thyroid diseases. Modern diagnostic methods for endocrinological diseases are being developed in the regions by providing endocrinology dispensaries with the necessary reagents.
JAMIYATDA XOTIN-QIZLARNING ZO‘RAVONLIK JABRLANUVCHISI BO‘LIB QOLISHINING OLDINI OLISH MASALALARI
Ushbu ilmiy maqola xotin-qizlarning huquq va erkinliklarini davlat siyosati darajasiga olib chiqqan holda kuchli himoya qilish hamda ularning konstitutsion huquqlarini mustahkamlash va shu bilan birga amaliyotda ularning poymol etilishini oldini olish kabi masalalarni, chet el qonunchiligining samarali faoliyatidan foydalanish asosida hamda Yangi O‘zbekistonimizdagi sa’y-harakatalar zamirida ushbu faoliyatni qanday yo‘sinda amalga oshirilayotgani va qanday o‘zgarishlar bo‘lsa yanada ko‘zlangan maqsadimizga erishishimiz osonlashishini nazarda tutadi.
YARIMO'TKAZGICHLAR
- Yarimo'tkazgichlar
- Monokristall 3.Toza kristall. 4.Arsenid. 5. Tranzistor. 6. Dopantlar
СПКЯ-ОДНА ИЗ ПРИЧИН БЕСПЛОДИЯ
LAZER VA ULARNING TURLARI
- Lazerning ishlash tamoyilari
2.Divergensiya 3 Optik kvant. 4.Ultirabinafsha. 5. T.Meyman 6. Yuqori orbita
NISBIYLIK NAZARIYASI
- Albert Einstein 2.Klassik fizika 3 invariant. 4.inersial sanoq sistema. 5. Galileo Galiley 6.A.Michelson. 7.Hendrik Lorentz. 8.Henri Poinar
KOSMIK TEZLIKLAR VA QUYOSH SUNI'Y YO'LDOSHLARI
- Birinchi kosmik tezlik 2.Ikkinchi kosmik tezlik 3. Uchinchi kosmik tezlik. 4. Quyosh sun'iy yo'ldoshlari
TUMANLIKLAR
- Galatik tumanlik. 2.Yulduz to'dalari 3.Nurlanuvchi Galatik. 4. Planetar Galatik. 5. Jan Filipp de Shezo. 6. E.E.Barnard.
MAGNIT MAYDONI
1.Vektor magnit. 2.Skalyar magnit 3.M.Faraday. 4. A..Amper. 5.Magnitlanish elektr 6. Magnitlanganlik xossasi
THE MAIN CHARACTERISTICS OF THE STRUCTURE OF THE OVUM OF THE FEMALE BODY
Female germ cells are called eggs, and male germ cells are called spermatozoa. Both of them are involved in fertilization. The egg matures every month in the left or right ovary, and then leaves it to meet the male sex cell. Let's take a closer look at the structure of the egg in order to learn more about the processes that take place inside us.
ЗАДАЧИ ДИАГНОСТИКИ И КОРРЕКЦИИ ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida pedagogik diagnostika va korreksiyalashning о‘ziga xos xususiyatlari hamda bolalar jamoasidagi ijtimoiy munosabatlarni xususiy korreksiyalarni olib borish chora-tadbirlari yoritib berilgan.
This article highlights the features of pedagogical diagnostics and correction in preschool educational organizations, as well as measures to implement private correction of social relations in the children's community.
В данной статье освещены особенности педагогической диагностики и коррекции в дошкольных образовательных организациях, а также мероприятия по осуществлению частной коррекции социальных отношений в детском сообществе.
ADOLF DISTERVERGNING ILMIY FAOLIYATI VA TA’LIMGA QO‘SHGAN HISSASI
Ushbu maqolada nemis pedagogi va metodisti Adolf Distervergning ilmiy faoliyati, ta’lim tizimiga qo‘shgan hissasi hamda uning g‘oyalari ta’lim nazariyasi va amaliyotida qanday qo‘llanilgani tahlil qilinadi. U o‘qituvchilarning malakasini oshirish, pedagogik erkinlik va shaxsiy yondashuv kabi tushunchalarni ilgari surgan. Uning ilmiy merosi zamonaviy pedagogika rivojida ham muhim o‘rin egallaydi.
AVTOMOBIL YO’LLARIDA XARAKAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH
Avtomobil yo‘llari va shahar ko‘chalarida harakat xavfsizligini ta’minlash asosiy dolzarb muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. Oxirgi o‘n yil ichida sodir etilgan yo‘l-transport hodisalarining tahlili shuni ko‘rsatmoqdaki, ularning o‘rtacha bir yillik soni 10-11 ming darajasidan pastga tushmayotganligi, buning natijasida esa respublikamiz fuqarolaridan ikki ming kishi halok bo‘lishi va 10-12 ming inson tan jarohati olishi qayd etilmoqda.
HARAKAT XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH LOYIHASI
Ushbu maqola yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash loyihasining mazmuni, ahamiyati va amalga oshirish strategiyalarini yoritadi. Harakat xavfsizligini oshirish uchun yo‘l infratuzilmasini modernizatsiya qilish, texnologiyalarni joriy etish, qonuniy nazoratni kuchaytirish, aholi bilan ma’rifiy ishlarni olib borish va tizimli monitoring o‘tkazish kabi chora-tadbirlar taklif etiladi. Maqolada xalqaro tajribalar, xususan, Shvetsiyaning "Vision Zero" dasturi, Singapurning aqlli transport tizimlari va Yaponiya modelining mahalliy hamkorlikka asoslangan yondashuvlari tahlil qilinadi. Loyihaning asosiy maqsadi yo‘l-transport hodisalarining oldini olish va jamiyatda yo‘l harakati madaniyatini rivojlantirishdir. Ushbu maqola harakat xavfsizligini oshirishga doir davlat va jamiyat uchun strategik yo‘nalishlarni ko‘rsatib beradi.
QIDIRILAYOTGAN SHAXSNI TANIB OLISH VA AUTENTIFIKASIYALASH MEZONINI YARATISH
Ushbu maqolada qidiralayotgan shaxsni ma’lumotlar bazasidan tanib olish va autentifikasiyalashda koeffisent korreliasiya usuli yordamida aniqlash mumkinligi to’g’risida to’liq ma’lumot berib o’tilgan.
ONA TILI VA ADABIYOT DARSLARIDA TA’LIMIY O‘YINLARDAN FOYDALANISH
“Ona tili va adabiyot darslarida ta’limiy o‘yinlardan foydalanish” mavzusida tayyorlangan ushbu metodik tavsiya orqali ona tili va adabiyot fani oʻqituvchilarini kreativ, zamonaviy gʻоyаlаr bilаn tаnishtirish, darslarda turli xil oʻyin, topshiriq va jadvallar bilan ishlash, fanlararo bog‘liqlikka asoslanib, turli metodlardan foydalanishning zаmоnаviy hаyоtdаgi rоlini оchib bеrishga harakat qildik. Shundаy еkаn, о‘qitish sаmаrаdоrligini оshirish, о‘quv mаshgʻulоtlаrini tаshkil еtish hаmdа darslarni qiziqarli о‘tkаzishdа psixologik va pеdаgоgik tехnоlоgiyаlаrdаn kеng fоydаlаnish, о‘qitish mаzmunigа mоs dаsturiy tа’minоtini ishlаb chiqish, ulаrni о‘quv jаrаyоnigа jоriy еtish аsоsiy vаzifаlаrdаn hisоblаnаdi. Ushbu vаzifаlаrni dоlzаrbligini е’tibоrgа оlgаn hоldа ona tili fanini о‘qitishdа yangi metodikalardаn fоydаlаnish hоlаtini о‘rgаnish, tаhlil еtish, ulаrdаn sаmаrаli fоydаlаnish, mоs metodik tаvsiyаlаrni ishlаb chiqish zаrurligini inobatga olgan holda ushbu metodik tavsiya ishlab chiqildi.
Методическое руководство «Использование образовательных игр на уроках родного языка и литературы» направлено на ознакомление учителей с креативными и современными идеями, различными играми, заданиями и таблицами, а также методами междисциплинарной интеграции в образовательном процессе. Основной целью является повышение эффективности обучения, организация учебных занятий и проведение увлекательных уроков с применением психологических и педагогических технологий. Важно разрабатывать и внедрять соответствующее программное обеспечение, отвечающее содержанию обучения. Учитывая актуальность данных задач, данное методическое руководство разработано с целью изучения, анализа и эффективного применения новых методик в преподавании родного языка.
COMPARATIVE TYPOLOGY AS A BRANCH OF GENERAL LINGUISTICS
This article explores comparative typology as a branch of general linguistics, discussing its significance, research methods, results, and practical applications. By examining linguistic similarities and differences, comparative typology contributes to a deeper understanding of language universals, structural variations, and the cognitive foundations of human language.
Ushbu maqolada qiyosiy tipologiya umumiy tilshunoslikning bir tarmog‘i sifatida o‘rganilib, uning ahamiyati, tadqiqot usullari, natijalari va amaliy qo‘llanilishi muhokama qilinadi. Qiyosiy tipologiya tildagi oʻxshashlik va farqlarni oʻrganib, til universalligi, strukturaviy oʻzgarishlar va inson tilining kognitiv asoslarini chuqurroq tushunishga yordam beradi.
В данной статье рассматривается сравнительная типология как раздел общего языкознания, обсуждаются ее значение, методы исследования, результаты и практическое применение. Изучая лингвистические сходства и различия, сравнительная типология способствует более глубокому пониманию языковых универсалий, структурных вариаций и когнитивных основ человеческого языка.
MILLATNI UYG‘OTGAN ADIB OYBEK
Har bir millat yuksalish uchun o‘z tarixi, ajdodlarini bilmog‘i ulardan o‘rnak olmog‘i hamda ularga mos davomchi bo‘lib yashamog‘i zarur. Bu maqolani yozishdan maqsad buyuk adiblarimizdan bo‘lgan Muso Toshmuhammad o‘g‘li Oybek hayoti va ijodiga bo‘lgan qiziqishlarni yanada oshirishga kamtarona urunishdir. Axir o‘z tarixini bilmaydigan, kechagi kunini unutgan millatning kelajagi yo‘q.
OLTIN MISRALARGA NAQSHLANGAN QALB
Dunyodagi buyuk shoir olimlardan biri Muso Toshmuhammad о‘g‘li Oybekdir. Adib Muso Toshmuhammad о‘g‘li Oybekning boy adabiy ijodini amalga oshirgan ishlarini о‘rganuvchi tadqiqodchilar judayam kо‘p. Biz esa uning “Oltin misralarga naqshlangan qalb” davri haqida fikir yuritiladi.
Одним из величайших поэтов и учёных мира является Ойбек, сын Мусы Ташмухаммада. Многие исследователи изучают творчество сына писателя Мусы Ташмухаммеда Айбека. И мы подумаем о его периоде “Сердце, украшенном золотыми стихами”.
One of the world's greatest poets and scholars is Oybek, the son of Musa Tashmuhammad. There are many researchers who study the works of the writer Musa Tashmuhammad’s son Aibek. And we will think about his period of “A heart emblazoned with golden verses”.
ABDULLA AVLONIYNING ILMIY MEROSI TAHLILI
Ushbu maqolada Abdulla Avloniy ijodiy va ilmiy merosining o‘zbek ilm-fani, ma’rifatparvarlik harakati va ta’lim sohasidagi o‘rniga bag‘ishlangan tahlil o‘rin olgan. Uning pedagogik qarashlari, ilmiy ishlari, milliy uyg‘onish harakatidagi roli va jamiyatni isloh qilishga qaratilgan faoliyati keng yoritiladi. Tadqiqot natijalari Avloniyning ilmiy merosi nafaqat tarixiy jihatdan, balki hozirgi o‘zbek ilm-fani va ta’lim tizimi uchun ham dolzarb ekanligini ko‘rsatadi
KO‘PRIKLARNING MATERIALLARI ASOSIDA QURILISH USULLARI
Ushbu kurs ishida yog’och ko’prik turlaridan biri haqida tavsif beriladi va uning yaratilishi bo’yicha , agar ko’prikning tayanchi qoziqlardan yasalgan bo’lsa, og’ir yuklar bilan kichik daryolar yoki oqimlarni kesib o’tish uchun ishlatilishi to’g’risida keng qamrovli tasniflar va tushunchalar taqdim etiladi. Davrlar o’tib, zamonaviy ko’priklarga bo’lgan talab oshishi asosida, ko’prikshunoslik sohasidagi olimlarning tadqiqotlari, izlanish va ilmiy ishlar sari bajarilishi yoki yangilanishi kerak bo’lgan juda ko’p ishlar kutayotganligini ko’rsatadi.
BARKAMOL SHAXS FAZILATLARINI TARKIB TOPTIRISHDA TARBIYA METODLARILARINING O`RNI
Zamonaviy pedagogikada ba’zilari amaliy vazifalarni hal etishga, ba’zilari faqat nazariy vazifalarni o’zida aks ettiradigan o’nlab tarbiya tasniflari mavjud.
MAKTABNING BOLA SHAXSIGA QO`YADIGAN ASOSIY TALABLARI
Maktabning bola shaxsiga qo`yadigan asosiy talablaridan biri psixologik tayyorgarlikdir. Bolaning psixologik tayyorligi uning jamiyatdagi ijtimoiy mavqeini o`zgarishi va kichik maktab yosh davridagi bolalar o`quv faoliyatining o`ziga xosligi bilan uzviy bogliq.
IJTIMOIY PEDAGOG FAOLIYATINING MAQSADI
Pedagogik faoliyat-ta’lim va tarbiya orqali ijtimoiy-madaniy tajribani berishga yo‘naltirilgan kasbiy faoliyat turidir. Bu faoliyat ta’lim standartlari, o‘quv rejalari, dasturlari bilan belgilanadi. Ijtimoiy pedagogik faoliyat-bolaga ijtimoiylashuvi jarayonida (bolaning jamiyatga kirishi) yordam ko‘rsatishga qaratilgan kasbiy faoliyat turidir. Bola bilan turli xil ta’lim muassasalari, tashqilotlari, birlashmalari, ijtimoiy pedagoglar bilan amalga oshiriladi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI MEHNAT TARBIYASIGA O`RGATISH
Mehnat tarbiyasi – bu bolalar va yoshlarning mehnatga bo'lgan munosabatini shakllantirish, ularni mehnat faoliyatiga tayyorlash va mas'uliyatni his qilishga o'rgatish jarayonidir. Maktabgacha yoshdagi bolalarni mehnat tarbiyasiga o'rgatish, ularni erkin faoliyat, mustaqillik va mehnatni qadrlashga tayyorlash maqsadida amalga oshiriladi. Maktabgacha yoshdagi bolalar, odatda 3-7 yoshgacha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi va bu yoshda mehnat tarbiyasining boshlanishi juda muhimdir, chunki bu davrda bolalarning aqliy va emotsional rivojlanishi uchun asosiy omillar shakllanadi.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNI JISMONIY RIVOJLANTIRISH
Maktabgacha yoshdagi bolalarni jismoniy rivojlantirish — bu ularning tana shaklini, mushak kuchini, harakatlanish ko'nikmalarini, jismoniy sog'lig'ini va umumiy rivojlanishini oshirishga qaratilgan faoliyatdir. Bu davrda bolaning jismoniy rivojlanishi nafaqat sog'lig'ining yaxshilanishi, balki aqliy va emotsional rivojlanishiga ham ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Jismoniy rivojlanish, shuningdek, bola o'zini ijtimoiy muhitda erkin tutish, mustaqil harakat qilish, mashaqqatlarni yengib o'tish va o'z tana qobiliyatlarini anglash uchun zarur.
MAKTABGACHA TA’LIM YOSHIDAGI BOLALARNING ESTETIK DIDINI RIVOJLANISHIDAGI O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLAR
Shaxsning estetik xususiyatlari tug’ma emas, ammo ular ijtimoiy muhit va faol pedagogik rahbarlik sharoitida ilk yoshdan boshlab rivojlanib boradi. Estetik rivojlanish jarayonida bolalarni estetik idrok, tasavvur, tushunchalar, mulohazalar, qiziqishlar, xis-tuyg’ular, badiiy va ijodiy qobiliyatlarni tarkib toptirish amalga oshiriladi.
MAKTABGACHA TA`LIM TASHKILOTLARINING OILA BILAN HAMKORLIGI
MTTning ota-onalar bilan ishlashining jamoa tarzida va yakkama-yakka xolda ishlash shakllarini mohirlik bilan qo‘shib olib borish, keng aholi orasida pedagogik tashviqot ishlarini tashkil etish tufayli bolalarni tarbiyalshda ijobiy natijalarga erishish mumkin. MTT xodimlarini ota-onalar va oila bilan hamkorlikdagi ishlarining eng keng tarqalgan shakllari:
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA PSIXOLOG XIZMATINI TASHKIL ETISH ASOSLARI
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida psixolog xizmatini tashkil etish asoslari — bu maktabgacha yoshdagi bolalar uchun psixologik yordam ko‘rsatish va ularning rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilgan tizimli yondoshuvni anglatadi. Psixologik xizmat, bolalar va ularning oilalari uchun ta'lim jarayonida, shuningdek, bolalarning emotsional, ijtimoiy va aqliy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi. Maktabgacha ta’lim muassasalarida psixologlarning roli juda muhim, chunki ular bolalarning psixologik holatini tahlil qilib, kerakli yordamni taqdim etadilar va ularning to‘g‘ri rivojlanishiga hissa qo‘shadilar.
IJTIMOIY PEDAGOGIKANING ASOSIY KATEGORIYALARI VA ASOSIY TAMOYILLARI
Ijtimoiy pedagogika — bu insonlar o'rtasida ijtimoiy munosabatlarni o'rganish, shuningdek, bu munosabatlarni yaxshilash va rivojlantirish uchun ta'lim va tarbiya jarayonlarida asosiy tamoyillarni ishlab chiqadigan fan. Ijtimoiy pedagogika odamlarning ijtimoiy va shaxsiy rivojlanishiga, jamiyatdagi o'zaro aloqalar va munosabatlar orqali ta'lim va tarbiya masalalariga yondashuvni o'rganadi.
MANAGEMENT OF INNOVATION PROCESSES
Ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimida innovatsion ta’lim faoliyatini amalga oshirish, o‘quv va texnik ko‘nikmalarni mukammal egallash, kasbiy o‘z-o‘zini rivojlantirish, shuningdek, maktabgacha ta’lim tizimini davr taraqqiyot darajasiga ko‘tarish chora-tadbirlari yoritilgan.В данной статье освещены меры по реализации инновационной образовательной деятельности в системе дошкольного образования, совершенному овладению учебно-техническими навыками, профессиональному саморазвитию, а также поднятию системы дошкольного образования на уровень развития эпохи.
This article highlights measures to implement innovative educational activities in the preschool education system, perfect mastery of educational and technical skills, professional self-development, as well as raising the preschool education system to the level of development of the era.
MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING IJTIMOIY KOMPETENSIYASINI SHAKLLANTIRISH
Bozor munosabatlari sharoitida mehnat bozorida ustuvor o‘rin egallagan kuchli raqobatga bardoshli bo‘lish har bir mutaxassisdan kasbiy kompetentlikka ega bo‘lish, uni izchil ravishda oshirib borishni taqozo etmoqda. Xo‘sh, kompetentlik nima? Inglizcha “competence” tushunchasi lug‘aviy jihatdan bevosita “qobiliyat” ma’nosini ifodalaydi. Mazmunan esa “faoliyatda nazariy bilimlardan samarali foydalanish, yuqori darajadagi kasbiy malaka, mahorat va iqtidorni namoyon eta olish”ni yoritishga xizmat qiladi
FAOLIYAT MARKAZLARIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR MEHNATINI TASHKIL ETISH
Mehnat tarbiyasining asosiy maqsadi bolalarni har tomonlama rivojlantirish, axloqli qilib tarbiyalash, kelajakdagi mehnat faoliyatiga ruxiy jixatdan tayyorlash, mehnat qilish xohishini singdirib borishdir.
EDUCATING CHILDREN THROUGH FAIRYTALES IN PRESCHOOL EDUCATIONAL ORGANIZATIONS
Maktabgacha yoshdagi bolalarga ertak terapiyasi orqali ma`naviy ahloqiy tarbiyalash, hamda ularga tarbiyaviy imkoniyatlarga boy milliy urf-odatlari, an’analari, tarixiy ma’naviy merosimizni o`rgatish, maktabga tayyorlashda boshlang`ich bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish va rivojlantirishning usul va vositalari maqolada o`z aksini topgan.
Духовно-нравственное воспитание детей дошкольного возраста посредством сказкотерапии, а также обучение их национальным обычаям, традициям, историческому и духовному наследию, богатому образовательными возможностями, формированию и развитию основных знаний, навыков и умений при подготовке к школе. отражено в статье.
Spiritual and moral education of preschool children through fairy tale therapy, as well as teaching them national customs, traditions, historical and spiritual heritage, rich in educational opportunities, the formation and development of basic knowledge, skills and abilities in preparation for school. reflected in the article.
IJTIMOIY PEDAGOG FAOLIYATI MODELI
Pedagogik faoliyat - ta’lim va tarbiya orqali ijtimoiy-madaniy tajribani berishga yo’naltirilgan kasbiy faoliyat turidir. Bu faoliyat ta’lim standartlari, o’quv rejalari, dasturlari bilan belgilanadi.
MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA TASVIRIY FAOLIYAT MASHG‘ULOTLARI
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tasviriy faoliyat mashg‘ulotlarda bolalar asosan amaliy ish bajaradilar, san’at asarlarini bilan rasmga qarab hikoya kilish kitobdagi rasmlarni ko‘rib chiqish jarayonida tanishadilar, maktabda tasviriy san’atning turlari rang tasvir, grafik, haykaltaroshlik va dekorativ san’at asarlar bilan yanada chuquroq tanishadilar. Maktabgacha ta’lim tashkilotida tasviriy faoliyat mashg‘ulotlari xilma-xildir, rasm, mazmunli dekorativ va loy, applikatsiya, qurish-yasash mashg‘ulotlari hisoblanadi
BOLANI PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK TEKSHIRISH
Bolani psixologik-pedagogik tekshirish — bu bolaning shaxsiy, aqliy, ijtimoiy-emotsional va o‘quv faoliyati ko‘rsatkichlarini aniqlashga qaratilgan tizimli tekshiruv jarayonidir. Bu tekshiruv bolalar bog‘chasi, maktab yoki maxsus ta’lim muassasalarida bolalarning rivojlanishidagi xususiyatlarni aniqlash uchun o‘tkaziladi.
РЕЧЕВОЕ РАЗВИТИЕ ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНИКА
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim tashkilotlarida nutq oʻstirish mashgʻulotlarini o‘tkazish jarayonida bolalarning ijodiy-kreativ faolligini shakllantirish usullari masalasi yoritiladi.В данной статье рассматривается вопрос о методах формирования творческой – креативной активности детей в процессе речевого обучения в дошкольных образовательных организациях.
This article discusses the questions of methods for the formation of children’s creative activity in the process of speech education in preschool educational organizations.
ABDULLA QODIRIY IJODIY MEROSINING TARBIYAVIY AHAMIYATI
Abdulla Qodiriy ijodi o‘zbek adabiyotida milliy ong, vatanparvarlik, jamiyat va adolat tushunchalarini chuqur yoritgan asarlar bilan ajralib turadi. Yozuvchi o‘z davridagi ijtimoiy tengsizlik, poraxo‘rlik, adolatsizlik va mustamlakachilik ta’sirini tasvirlash orqali xalqni o‘zligini anglashga undaydi. Ushbu maqolada Qodiriyning asarlarida milliy ong va vatanparvarlik tarbiyasi, jamiyat va adolat masalalari qanday aks etgani tahlil qilinadi. Shuningdek, yozuvchining adolat va haqiqatni targ‘ib qiluvchi qahramonlari orqali bugungi jamiyat uchun qimmatli saboqlar chiqariladi.
PROFILAKTIKA INSPEKTORINING MA’MURIY HUQUQBUZARLIKLAR TO‘G‘RISIDAGI ISHLARNI YURITISH FAOLIYATI USTIDAN PROKUROR NAZORATINI AMALGA OSHIRISH TARTIBI BORASIDAGI VAZIFALARI
Mazkur maqolada profilaktika inspektorining ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritish faoliyati ustidan prokuror nazoratining tartibi va ahamiyati tahlil etiladi. Prokuror qonuniylikni ta’minlash maqsadida profilaktika inspektorining faoliyatini muntazam nazorat qilib boradi, hujjatlarni tekshiradi hamda huquqbuzarliklarning oldini olish bo‘yicha chora ko‘radi. Shuningdek, prokuror profilaktika inspektorining ish yuritish jarayonidagi qonuniylikka rioya etishini ta’minlash uchun vakolatlarini amalga oshiradi, inspektor tomonidan rasmiylashtirilgan hujjatlar bilan tanishadi, huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bilan suhbatlashadi hamda qonunbuzilishlarni bartaraf etish bo‘yicha tegishli tavsiyalar kiritadi.
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILAR UCHUN TAYM-MENEJMENT EFFEKTIV TA’LIM JARAYONI VA LIDERLIK KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Taym-menejment, ya'ni vaqtni boshqarish, zamonaviy ta'lim jarayonining ajralmas qismidir. O‘qituvchilar uchun vaqtni samarali boshqarish, nafaqat o‘z ish faoliyatini yaxshilash, balki talabalar bilan munosabatlarni mustahkamlash va ta'lim jarayonini yanada sifatli qilishda muhim ahamiyatga ega. Bo‘lajak o‘qituvchilar taym-menejment ko‘nikmalarini o‘zlashtirish orqali ta'lim jarayonini yanada samarali tashkil etishlari mumkin.
TAYM-MENEJMENT VA PEDAGOGIK LIDERLIK BO’YICHA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILAR UCHUN SAMARALI STRATEGIYALAR
Hozirgi kunda ta'lim tizimi o‘zgarib bormoqda va o‘qituvchilar uchun yangi talablar qo‘yilmoqda. Taym-menejment va pedagogik liderlik o‘qituvchilarning o‘z ishlarini samarali bajarishlari, o‘quvchilar bilan aloqalarni kuchaytirishlari va ta'lim jarayonini yanada sifatli qilishlari uchun muhim ko‘nikmalardir. Ushbu maqolada taym-menejment va pedagogik liderlik bo‘yicha bo‘lajak o‘qituvchilar uchun samarali strategiyalari haqida ma'lumotlar berilgan.
BO‘LAJAK O‘QITUVCHILAR UCHUN TAYM-MENEJMENT EFFEKTIV TA’LIM JARAYONI VA LIDERLIK KO‘NIKMALARINI SHAKLLANTIRISH
Taym-menejment, ya'ni vaqtni boshqarish, zamonaviy ta'lim jarayonining ajralmas qismidir. O‘qituvchilar uchun vaqtni samarali boshqarish, nafaqat o‘z ish faoliyatini yaxshilash, balki talabalar bilan munosabatlarni mustahkamlash va ta'lim jarayonini yanada sifatli qilishda muhim ahamiyatga ega. Bo‘lajak o‘qituvchilar taym-menejment ko‘nikmalarini o‘zlashtirish orqali ta'lim jarayonini yanada samarali tashkil etishlari mumkin.
FUQAROLIK HUQUQI TUSHUNCHASI VA UNING JAMIYATDA TUTGAN ÓRNI.FUQAROLARNING HUQUQ VA ERKINLIKLARINING HUQUQIY POYDEVORI
Bu maqolada fuqarolik huquqi tushunchasi haqida va davlatimizda amalga oshirilyotgan islohotlar.Ijtimoiy munosabatlarni qonun doirasida tartibga solish.Jamiyatimizda fuqarolarning huquq va erkinliklari qanday himoya qilinishi haqida.
AVTOMOBIL YO‘LLARI CHIDAMLILIGINI VA UZOQ MUDDAT O‘ZINI HUSUSIYATINI SAQLAB QOLISHI VA HOLATINI YAXSHILASH BO‘YICHA TAKLIFLAR ISHLAB CHIQISH
Ushbu maqolada Respublikamizda Avtomobil yo'llarining ahamiyati, turlari, qurilishi va ularning transport tizimidagi roli haqida ma'lumot beradi. Avtomobil yo'llari – bu transport vositalarining harakatlanishi uchun mo'ljallangan muhandislik inshootlari majmuilaridir. Ular shaharlar, viloyatlar, sanoat markazlari va qishloqlarni birlashtiradi, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishga katta hissa qo'shadi. Avtomobil yo'llarining asosiy turlari : umumiy faodalanishdagi avtomobil yo'llari, shahar va boshqa aholi punktlari ko’chlari va xo’jalik yo'llari) va ularning qurilishi bosqichlari ( qidiruv ishlari, loyihalash, qurilish va xavfsizlik tizimlarini o'rnatish) dan iborat. Shuningdek, yo'l infratuzilmasining rivojlanishi va uning iqtisodiy samaradorligi, shahar va qishloqlarni bog'lashdagi o'rni, transport tizimining samaradorligi, ekologik ta'siri va mavjud muammolar (tirbandlik, yo'l ta'miri, atrof-muhitga ta'sir) muhokama qilingan.
RENTGEN NURLAR
- K.Rentgen
2.pimometr 3 Diapazon. 4.Foton. 5. Nikola Tesla 6.Crookes. 7. Mozeley