BOLALARDA SUYAK SINISHINING O`ZIGA XOSLIGI

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2

501

BOLALARDA SUYAK SINISHINING O`ZIGA XOSLIGI

Rajabova Dildora

Osiyo xalqaro universiteti o`qituvchisi.

https://doi.org/ 10.5281/zenodo.13982512

Annotatsiya. Tayanch harakat sistemasidagi fiziologik hamda patologik holatlar bevosita

yoshga doir xususiyatlariga asoslanadi. Chunki bolalar suyaklari regenerativ xususiyatlari juda tez

va o`ziga xos kechganligi sababli undagi har qanday jarohatni davolashga diqqatlilik juda zarurdir.

Kalit so`zlar: suyak, sinish, muchcha, kurak, immobilizatsiya, ko`krak qafasi, travma

CHARACTERISTICS OF BONE FRACTURES IN CHILDREN

Abstract. Physiological and pathological conditions in the basic movement system are

directly based on age-related characteristics. Because the regenerative properties of children's

bones are very fast and unique, it is very necessary to pay attention to the treatment of any injury.

Key words: bone, fracture, sprain, shoulder, immobilization, chest, trauma

ХАРАКТЕРИСТИКА ПЕРЕЛОМОВ КОСТЕЙ У ДЕТЕЙ

Аннотация. Физиологические и патологические состояния в основной системе

движения напрямую зависят от возрастных особенностей. Поскольку регенеративные

свойства детских костей очень быстрые и уникальные, очень важно уделять внимание

лечению любой травмы.

Ключевые слова: кость, перелом, растяжение связок, плечо, иммобилизация,

грудная клетка, травма.

Bolalarda suyak sistemasining anatomik tuzilishi va fiziologiyasining o‘ziga xosligi

faqatgina bolalarda uchraydigan sinishlar yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi. Ilm-fan, texnikaning

rivojlanishi, atrofimizda turli ko‘p qavatli binolarning qad rostlashi, avtomashinalarning

ko‘payishi travmalarning xam murakkablashib, qo‘shma travmalarning yuzaga kelishiga olib

kelmoqda. Jumladan, ushbu kunda kelib balalarda uchraydigan qo‘shma travmalar xam bugungi

kunda tibbiyotga kiritilgan chuqur fundamental tekshiruvlar asosida tashxis qo‘yib, davolanadi.

O‘mrov suyagi sinishlari.O‘mrov sinishlari bolalarda suyak sinishlari orasidan tez-tez

uchraydigan turidir. Muchcha sinishlari ichida 15%ni tashkil qiladi va yelka xamda tirsak

sinishlaridan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. Bolalarda o‘mrov sinishi cho‘zilgan qo‘lga, yelka yoki

tirsak bo‘g‘imiga yiqilishi natijasida yuzaga keladigan bevosita jarohatdir. Kamdan-kam

xolatlarda jarohatning sababi bilvosita jarohat – to‘g‘ridan to‘g‘rio‘mrovga zarba berish natijasida

vujudga keladi. O‘mrov sinishlarining 30% 2dan 4 yoshgacha bo‘lgan bolalarga to‘g‘ri keladi.

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2

502

O‘mrovning bevosita sinishlarida suyakning deformatsiyalanishi va siljishi minimal

ko‘rsatkichda. Qo‘lning funksiyasi saqlangan faqatgina qo‘lning yelkadan yuqori qismida tanadan

uzoqlashtirish chegaralangan.Subyektiv shikoyatlar ko‘p axamiyatga ega bo‘lmagan og‘riqqa.

Shuning uchun bunday sinishlar aniqlanmaydi. Tashxis esa 7-14 ko‘ndan so‘ng, o‘mrov

suyagida qalin ko‘rinishdagi qadoqlar xosil bo‘lganda qo‘yiladi. To‘liq siljishli sinishlarda tashxis

qo‘yish qiyinchilik tug‘dirmaydi.

Qaysi davo yo‘lini tanlashdan qat’iy nazar o‘mrov sinishlari yaxshi bitib, funksiyasi qayta

tiklanadi, lekin anatomik natija xar xil bo‘lishi mumkin. Burchaksimon qiyshayishlar va qadoqlar

o‘sish ta’sirida vaqt o‘tishi bilan deyarli izsiz yo‘qolishi mumkin. Ko‘p xollarda siniqlarni

fiksatsiya qilish uchun Dezo bog‘lamini qo‘llashning uzi kifoya. Yoshi katta bolalarda

to‘liqsiljishli sinishlarda yelkaning orqaga ketgan va tashqi bo‘lagi ko‘tarilgan xolatda mustaxkam

fiksatsiyalanadi. Buning uchun «sakkizsimon» ko‘rinishdagi bog‘lam yoki Kuzminskogo-

Karpenko tayoqchali gipsli boylami qo‘llaniladi.

Operativ davo kamdan-kam qo‘llaniladi va faqatgina quyidagi xolatlar bunga ko‘rsatma

bo‘ladi: teri qavatining suyak sinig‘i bilan perforatsiya bo‘lish extimolligi bo‘lganda, tomir nerv

tutami jarohatlanganda va yumshoq to‘qimalar interpozitsiyasida.

Kurak suyagi sinishi. Kurak sinishlari bolalarda kamdan kam uchraydi ular to‘g‘ridan

to‘g‘ri jarohatlanganda (orqaga yiqilganda, zarba , avtotravma) kuzatiladi. Ko‘pincha kurak

suyagining bo‘yin qismi, keyin esa tana va akramion qismi sinishi uchraydi. Siniqlarning sinishi

deyarli uchramaydi.

Kurak sinishiga xos xususiyat shish paydo bo‘lgan soxa aniq chegaralangan bo‘lib kurak

shaklini takrorlaydi(Komolli «uchburchak yostik» simptomi). Bu kurakni qon bilan ta’minlovchi

tomirlarning jarohati natijasida kurak tanasi ustki qismida subfatsial qon quyilishi bilan

xarakterlanadi. Ko‘po‘qli (mnogooseva) rentgenografiya tashxisni aniklashtiradi. Davolash

immobilizatsiya Dezo boylami orqali bajariladi.

Qovurg‘alar sinishi. Bolalarda qovurg‘alar karkasining elastikligi yuqori bo‘lganligi

sababli qovurqalar sinish kuzatilmaydi. Bu xolatlar jarohatlovchi agentning yuqori kuch bil ta’siri

natijasida sodir bo‘ladi(balandlikdan yiqilganda, transport jarohatida va b.).

Tashxis klinik belgilar va rentgenologik tekshiruvlar asosida qo‘yiladi. Bola jarohat joyini

aniq ko‘rsatadi. Keskin xarakatlar og‘riqni kuchaytiradi. Teri koplamlarida biroz ko‘karish

(sianoz) paydo bo‘lib, bola og‘riqdan qo‘rkib tez-tez va yuzaki nafas ola boshlaydi. Ko‘krak

qafasini tekshiruv paytida bosib paypaslash xam bolaga oqrik yetkazadi, shuning uchun bemorning

manfiy reaksiyasida palpatsiya qilmagan ma’quldir.

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2

503

Asoratsiz qovurg‘alar sinishida asosiy davo qovurg‘alararo novokainli blokada bo‘lib,

jarohat tomondagi paravertebral chizig‘i orqali 1-2% novokain eritmasi yoki 1% pantopan

eritmasini yoshga bog‘liq miqdorda (doza) yuboriladi ( xar bir yoshga 0,1 ml dan, ammo 1 ml dan

oshmaslik kerak).

Plevropulmonal shok belgilar yaqqol ifodalanganda jarohatlangan tomonda Vishnevskiy

buyicha vagosimpatik blokada o‘tkazish maqsadga muvofiqdir. Immobilizatsiyalash talab

etilmaydi, chunki ko‘krak qafasini bint orqali zich bog‘lash orqali ekskursiya chegaralanadi, bu

esa qayta tiklanish davriga manfiy ta’sir qiladi (plevrit va pnevmaniya ko‘rinishdagi asoratlar

paydo bo‘lish extimolligi mavjud).

Ko‘krak qafasiga to‘g‘ridan to‘g‘ri va kuchli zarb bilan ta’sir qilganda bir qancha

qovurg‘alarning sinishi va ichki organlarning shikastlanishi kuzatiladi. O‘pka to‘qimasi yorilishi

(razriv) va qon tomirlarning jarohatlanishi plevra bo‘shligiga kuchli qon ketish letal xolatga olib

keladi. Bronxlar jarohatlanganda keskin zo‘riqish pnevmatoraksi yuzaga keladi. Plevra

bo‘shlig‘iga xavo kirishining davom etishi o‘pkaning tebranishiga, ko‘ks oralig‘ining siljishi va

ko‘ks oralig‘i emfizemasiga sabab bo‘ladi. O‘pkaning biroz jarohati va bronxlar jarohatlanganda

Byulau usulida drenaj qo‘yish va aktiv aspiratsiya o‘tkazish maksadga muvofikdir. Bronxlar

yorilishi va o‘sib boruvchi gemopnevmotoraks xamda ochiq jarohatlarda tezlik bilan operatsiya

qilish zarur.

REFERENCES

1.

Farida Farkhodovna, K. Umida Rakhmatulloevna, N, & Mokhigul Abdurasulovna, B. (2022).

ETIOLOGY OF CHRONIC RHINOSINUSITIS AND EFFECTIVENESS OF ETIOTROPIC

TREATMENT METHODS (LITERATURE REVIEW). Новости образования: исследование в

XXI

веке,

1(4),

377–381.

извлечено

от

https://nauchniyimpuls.ru/index.php/noiv/article/view/1367

2.

Numonova, A., & Narzulayeva, U. (2023). EPIDEMIOLOGY AND ETIOPATHOGENESIS OF

CHF. Наука и инновация, 1(15), 115-119.

3.

Орипова Озода Олимовна, Самиева Гулноза Уткуровна, Хамидова Фарида Муиновна, &

Нарзулаева Умида Рахматуллаевна (2020). Состояние плотности распределения

лимфоидных клеток слизистой оболочки гортани и проявления местного иммунитета при

хроническом ларингите (анализ секционного материала). Academy, (4 (55)), 83-86.

4.

Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva, & Xamrayeva Muxlisa Farmon qizi. (2023).

ETIOPATHOGENESIS OF HEMOLYTIC ANEMIA. Web of Medicine: Journal of Medicine,

Practice

and

Nursing,

1(1),

1–4.

Retrieved

from

https://webofjournals.com/index.php/5/article/view/26

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2

504

5.

Нарзулаева, У., Самиева, Г., & Насирова, Ш. (2023). Гемореологические нарушения на

ранних стадиях гипертензии в жарком климате. Журнал биомедицины и практики, 1(1), 221–

225.

https://doi.org/10.26739/2181 -9300-2021-1-31

6.

Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva. (2023). Important Aspects of Etiology And Pathogenesis of

Hemolytic Anemias. American Journal of Pediatric Medicine and Health Sciences (2993-2149),

1(7), 179–182. Retrieved from

https://grnjournal.us/index.php/AJPMHS/article/view/817

7.

Нарзулаева, У. Р., Самиева, Г. У., & Насирова, Ш. Ш. (2021). ИССИҚ ИҚЛИМДА КЕЧУВЧИ

ГИПЕРТОНИЯ КАСАЛЛИГИНИНГ БОШЛАНҒИЧ БОСҚИЧЛАРИДА ГЕМОРЕОЛОГИК

БУЗИЛИШЛАР. ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ, 6(1).

8.

Нарзулаева, У., Самиева, Г., Лапасова, З., & Таирова, С. (2023). Значение диеты в лечении

артериальной гипертензии. Журнал биомедицины и практики, 1(3/2), 111–116.

https://doi.org/10.26739/2181-9300-2021-3-98

9.

Narzulaeva Umida Rakhmatulloevna, Samieva Gulnoza Utkurovna, & Ismatova Marguba

Shaukatovna (2020). SPECIFICITY OF THE CLINICAL COURSE OF THE INITIAL STAGES

OF HYPERTENSION IN ARID ZONES OF UZBEKISTAN AND NON-DRUG APPROACHES

TO TREATMENT. Кронос, (4 (43)), 15-17.

10.

Umida Raxmatulloevna Narzulaeva, & Mohigul Abdurasulovna Bekkulova (2023). Arterial

gipertenziya etiologiyasida dislipidemiyaning xavf omili sifatidagi roli. Science and Education, 4

(2), 415-419.

11.

Narzulaeva, U. R., & Samieva, G. U. (2021). Nasirova ShSh. Hemoreological Disorders in The

Early Stages Of Hypertension In Hot Climates. Journal of Biomedicine and Practice, 6(1), 221-

225.

12.

Dilsora Nuriddinovna Juraeva, Umida Rakhmatulloevna Narzulaeva, & Kurbonova Gulbahor

Aslamovna. (2022). GENDER DIFFERENCES IN THE PARACLINICAL FEATURES OF THE

COURSE OF TRIGEMINAL NEURALGIA. World Bulletin of Public Health, 8, 186-190.

Retrieved from

https://www.scholarexpress.net/index.php/wbph/article/view/751

13.

Нарзуллаева, У. Р., Самиева, Г. У., & Пардаева, З. С. (2020). Pathogenetic aspects of verified

risk factors such as arterial hypertension and dyslipidemia in the development of chronic heart

failure. American Journal of Medicine and Medical Sciences, 10(10), 776-779.

14.

Жураева, Д. Н., & Нарзулаева, У. Р. (2020). Эркак ва аёлларда уч шохли нерв невралгияси

кечишининг

параклиник

хусусиятлари.

ЖУРНАЛ

НЕВРОЛОГИИ

И

НЕЙРОХИРУРГИЧЕСКИХ ИССЛЕДОВАНИЙ, 1(1).

15.

Narzulyeva, U., & Ismoilova, N. (2023). DETECTION OF EATING BEHAVIOR DISORDERS

IN STUDENTS BEFORE THE EXAM USING THE DEBQ QUESTIONNAIRE. Наука и

инновация, 1(15), 112-114.

ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8

ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2

505

16.

Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC MECHANISMS OF MICROCIRCULATION

DISORDERS. International Bulletin of Medical Sciences and Clinical Research, 3(10), 60–65.

Retrieved from

https://researchcitations.com/index.php/ibmscr/article/view/2811

17.

Narzulaeva Umida Rakhmatulloevna and Rakhmatova Fotima Ulugbekovna, “PATHOGENETIC

MECHANISMS OF DISORDERS IN THE HEMOSTASIS SYSTEM OBSERVED IN

PATIENTS INFECTED WITH COVID-19”, IEJRD - International Multidisciplinary Journal, vol.

7, no. ICMEI, p. 3, Feb. 2023.

18.

Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC SIGNIFICANCE OF HYPERLIPIDEMIA IN THE

CLINICAL COURSE OF ARTERIAL HYPERTENSION. International Bulletin of Medical

Sciences and Clinical Research, 3(11), 86-91.

19.

Narzulaeva, U. (2023). PATHOGENETIC SIGNIFICANCE OF HYPERLIPIDEMIA IN THE

CLINICAL COURSE OF ARTERIAL HYPERTENSION. International Bulletin of Medical

Sciences and Clinical Research, 3(11), 86-91.

20.

Нарзуллаева, У., Самиева, Г., & Пардаева, З. (2022). ПАТОФИЗИОЛОГИЯ

РЕПЕРФУЗИОННОГО ПОВРЕЖДЕНИЯ МИОКАРДА. Журнал вестник врача, 1(2), 155–

158.

https://doi.org/10.38095/2181-466X-2020942-154-157

21.

Самиева, Г., Нарзулаева, У., & Самиев, У. (2023). Течение артериальной гипертензии у

жителей засушливого региона. Каталог монографий, 1(1), 1–108. извлечено от

https://inlibrary.uz/index.php/monographs/article/view/27456

22.

Oripova, O. O., Samieva, G. U., Xamidova, F. M., & Narzulaeva, U. R. (2020). Sostoyanie

plotnosti raspredeleniya limfoidnyx kletok slisistoy obolochki gortani va proyavleniya mestno

immuna pri xroncheskom laringite (tahlil seksionnogo material). Akademiya,(4 (55)), 83-86.

23.

Rakhmatulloevna, N. U., & Abdurasulovna, B. M. (2022). GEMOREOLOGIK BUZILISHLАR

VА ERITROTSITLАR АGREGАTSION XOSSАLАRI OʼZGАRISHINING PАTOGENETIK

MEXАNIZMLАRI. JOURNAL OF BIOMEDICINE AND PRACTICE, 7(6).